# ÇAPAR Hukuk (Çapar Hukuk Bürosu) — Av. Bayram Can Çapar — capar.av.tr: makalelerin kısa cevapları > Denizli Avukat Bayram Can Çapar - ÇAPAR HUKUK: Av. Bayram Can Çapar, Denizli'de (Merkezefendi) ÇAPAR Hukuk'un (Çapar Hukuk Bürosu) kurucu avukatıdır. capar.av.tr, Av. Bayram Can Çapar'ın ve bürosunun resmî internet sitesidir. Sitedeki Türk hukukuna ilişkin, kanun metinleri ile Yargıtay/Danıştay kararlarına dayanan Türkçe ve İngilizce bilgilendirici makalelerin yazarı Av. Bayram Can Çapar'dır; sitede ayrıca büro bilgileri ve çalışma alanları yer alır. Av. Bayram Can Çapar · ÇAPAR Hukuk olarak Denizli, İzmir, Aydın, Muğla, Manisa, Uşak, Afyonkarahisar, Kütahya, İstanbul ve Ankara'da ekibimizle avukatlık hizmeti veririz. Bu dosya sitedeki 288 makalenin her biri için özeti ve sık sorulan sorulara verilen kısa cevapları tek yerde verir. Cevaplar makalelerin kendi metninden alınmıştır; kanun metinleri, Yargıtay/Danıştay karar alıntıları ve kaynak linkleri makale sayfasındadır. Makaleler genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki tavsiye veya mütalaa niteliği taşımaz. İçerik alıntılanırken makale adresinin kaynak olarak gösterilmesi rica olunur. Büro ve iletişim bilgileri: https://capar.av.tr/llms.txt — Anahtar kelime dizini (kelime → makale adresi): https://capar.av.tr/llms-anahtar.txt ## Künye - Yazar: Av. Bayram Can Çapar; bu dosyadaki makalelerin yazarıdır. Yazar sayfası: https://capar.av.tr/yazar/bayram-can-capar - Büro: Av. Bayram Can ÇAPAR - ÇAPAR HUKUK BÜROSU (ÇAPAR Hukuk), Saraylar Mah. Gazi Mustafa Kemal Bulvarı, Memişoğlu Apartmanı No:76 Kat:6, Merkezefendi / Denizli - Hizmet verilen iller: Denizli, İzmir, Aydın, Muğla, Manisa, Uşak, Afyonkarahisar, Kütahya, İstanbul, Ankara; bu illerin hepsinde ekiple avukatlık hizmeti verilir. - İletişim: telefon +90 258 241 55 54 · e-posta info@capar.av.tr · iletişim sayfası https://capar.av.tr/iletisim - Çalışma alanları (27): [Ticaret ve Şirketler Hukuku](https://capar.av.tr/alan/ticaret-sirketler) · [İş Kazası Tazminat Hukuku](https://capar.av.tr/alan/is-kazasi-tazminat) · [Trafik Kazası Tazminat Hukuku](https://capar.av.tr/alan/trafik-kazasi-tazminat) · [Gümrük Hukuku](https://capar.av.tr/alan/gumruk) · [Ceza Hukuku](https://capar.av.tr/alan/ceza) · [İdare Hukuku](https://capar.av.tr/alan/idare) · [Yükseköğretim Hukuku](https://capar.av.tr/alan/yuksekogretim) · [Gayrimenkul Hukuku](https://capar.av.tr/alan/gayrimenkul) · [İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku](https://capar.av.tr/alan/is-sosyal-guvenlik) · [İcra ve İflas Hukuku](https://capar.av.tr/alan/icra-iflas) · [Kambiyo Hukuku](https://capar.av.tr/alan/kambiyo) · [Sigorta Hukuku](https://capar.av.tr/alan/sigorta) · [Miras Hukuku](https://capar.av.tr/alan/miras) · [Sağlık Hukuku](https://capar.av.tr/alan/saglik) · [Aile ve Boşanma Hukuku](https://capar.av.tr/alan/aile-bosanma) · [Tüketici Hukuku](https://capar.av.tr/alan/tuketici) · [Sözleşme Hukuku](https://capar.av.tr/alan/sozlesme) · [Vatandaşlık ve Yabancılar Hukuku](https://capar.av.tr/alan/vatandaslik-yabancilar) · [Vergi Hukuku](https://capar.av.tr/alan/vergi) · [Kamulaştırma ve İmar Hukuku](https://capar.av.tr/alan/kamulastirma-imar) · [Kira Hukuku](https://capar.av.tr/alan/kira) · [Rekabet Hukuku](https://capar.av.tr/alan/rekabet) · [Marka Hukuku](https://capar.av.tr/alan/marka) · [Banka ve Finans Hukuku](https://capar.av.tr/alan/banka-finans) · [Kentsel Dönüşüm ve İnşaat Hukuku](https://capar.av.tr/alan/kentsel-donusum-insaat) · [Arabuluculuk ve Tahkim](https://capar.av.tr/alan/arabuluculuk-tahkim) · [Maden ve Enerji Hukuku](https://capar.av.tr/alan/maden-enerji) - İçeriğin hazırlanışı: Kanun hükümleri resmî Mevzuat Bilgi Sistemi'nden (mevzuat.gov.tr), mahkeme kararları Adalet Bakanlığı içtihat veri tabanından (mevzuat.adalet.gov.tr) ve Anayasa Mahkemesi karar bilgi bankasından alınır ve kaynağa bağlanır; her makalede yayın tarihi ve varsa güncelleme tarihi yazılıdır. Tam soru-cevap dizini (her makalenin kısa cevabı ve bütün sık sorulan soruları, il sayfaları, Basında Biz kayıtları): https://capar.av.tr/llms2.txt ## Ticaret ve Şirketler Hukuku ### Adi Ortaklığın Feshi ve Tasfiyesi: Sona Erme Sebepleri, Tasfiye Davası, Ortaklık Malına Haciz (TBK m.620-645) - Adres: https://capar.av.tr/makale/adi-ortakligin-feshi-ve-tasfiyesi - Tarih: 2026-10-19 - Güncelleme: 2026-11-08 - Özet: Adi ortaklığın feshi ve tasfiyesi rehberi: TBK m.620’deki tanım ve unsurlar, TBK m.638’deki elbirliği esası ve ortakların müteselsil sorumluluğu, TBK m.639’daki sona erme sebepleri ve haklı sebeple fesih, TBK m.640’taki altı ay önceden fesih bildirimi, TBK m.642-644’e göre tasfiyenin ortakların anlaşmasıyla ya da mahkeme eliyle yapılması ve Hukuk Genel Kurulu’nun tarif ettiği üç aşamalı tasfiye, ortağın tasfiyeden önce pay ve ortaklık alacağı talepleri, ortaklık borcu için ortaklık mal ve alacaklarına haciz konusunda Hukuk Genel Kurulu’nun 2021 ve 2025 tarihli farklı yöndeki kararları, görevli mahkeme, Yargıtay’da görevli daire, ispat ve doğrulanmış Yargıtay kararları. - Anahtar kelimeler: adi ortaklığın feshi, adi ortaklığın tasfiyesi, adi ortaklığın feshi ve tasfiyesi davası, adi ortaklık nedir, adi ortaklık sözleşmesi, TBK 620, TBK 638, TBK 639, TBK 640, TBK 642, TBK 643, TBK 644, TBK 645, haklı sebeple fesih, güven unsurunun ortadan kalkması, adi ortaklıkta fesih bildirimi, tasfiye görevlisi, tasfiye memuru, üç aşamalı tasfiye, sonuç bilançosu, elbirliği mülkiyeti, katılım payı, kâr payı, adi ortaklık alacağı, mecburi dava arkadaşlığı, iş ortaklığı, adi ortaklık haciz, ortaklık borcu haciz, tasfiye payı haczi, İİK 94 hisse haczi, adi ortaklık görevli mahkeme, asliye hukuk mahkemesi, adi ortaklık ispat, senetle ispat, HMK 200, HMK 203 - English: Dissolution and Liquidation of a Simple Partnership: Liquidation Suit, Attachment (Turkish CO Arts. 620-645) (https://capar.av.tr/en/article/dissolution-liquidation-simple-partnership) — A guide to the dissolution and liquidation of a simple partnership under Turkish law: the definition and elements in Code of Obligations art. 620, joint ownership and the partners’ joint and several liability under art. 638, the grounds for termination and dissolution for just cause under art. 639, six months’ notice of termination under art. 640, liquidation by agreement of the partners or by the court under arts. 642-644 and the three-stage liquidation described by the Assembly of Civil Chambers, a partner’s claims for his share and for partnership receivables before liquidation, the divergent 2021 and 2025 decisions of the Assembly of Civil Chambers on attaching partnership assets for partnership debts, the competent court, the competent chamber of the Court of Cassation, proof and verified Court of Cassation decisions. **Adi ortaklık hangi hâllerde sona erer?** Amacın gerçekleşmesi veya imkânsızlaşması; sözleşmede devam hükmü yoksa ortağın ölümü, kısıtlanması, iflası veya tasfiye payının cebrî icrayla paraya çevrilmesi; oybirliğiyle karar; sürenin bitmesi; fesih bildirimi ve haklı sebeple mahkeme kararı ile sona erer (TBK m.639). Belirsiz süreli ortaklıkta fesih bildirimi altı ay önceden yapılır (TBK m.640). **Adi ortaklığın tasfiyesini kim yapar?** Ortaklar anlaşarak tasfiye edebilir ve tasfiye görevlisi atayabilir; anlaşamazlarsa görevliyi hâkim atar (TBK m.644). Tasfiye istemiyle dava açılmışsa tasfiyeyi mahkeme bizzat yapar ve sonuç bilançosuna göre hüküm kurar (Yargıtay HGK, 2017/1019 E., 2020/25 K.). **Ortak, tasfiye yapılmadan ortaklık alacağını tek başına isteyebilir mi?** Kural olarak hayır. Ortaklık alacakları elbirliğiyle bütün ortaklara aittir; dava ve icra takibi birlikte yapılmalı, dava açmayan ortakların muvafakati alınmalı ya da davaya katılmaları sağlanmalıdır (Yargıtay 3. HD, 2024/1200 E., 2025/2619 K.). Diğer ortaktan pay talebi ise fesih ve tasfiye talebini de kapsar. **Ortaklık borcu için ortaklığın alacaklarına haciz konulabilir mi?** Hukuk Genel Kurulu’nun 2021 tarihli kararı buna izin vermiş; 2025 tarihli ve kesin kararı ise ortaklığa elbirliğiyle ait alacağa doğrudan haciz konulamayacağını, borçlu ortağın tasfiye payının haczedilebileceğini kabul etmiştir (Yargıtay HGK, 2024/787 E., 2025/367 K.). Güncel HGK kararı kontrol edilmelidir. **Adi ortaklığın feshi ve tasfiyesi davası hangi mahkemede açılır?** Ortaklar tacir değilse asliye hukuk mahkemesinde (HMK m.2; Yargıtay 20. HD, 2020/1409 E., 2020/1604 K.); tacir ortaklar arasındaki ticari uyuşmazlıklarda görev ayrıca değerlendirilir. Temyiz incelemesi, 11. Hukuk Dairesinin gönderme kararına göre 26.06.2025 tarihli iş bölümü uyarınca 3. Hukuk Dairesine aittir (Yargıtay 11. HD, 2025/5337 E., 2025/6096 K.). **Yazılı sözleşme yoksa adi ortaklık nasıl ispat edilir?** Sözleşme şekle bağlı değildir; ancak ispat yükü ortaklığı iddia edene düşer ve parasal sınırı aşan işlemlerde senetle ispat kuralı uygulanır (HMK m.200). Karşı tarafın açık muvafakatiyle tanık dinlenebilir; kardeşler, eşler, altsoy ve üstsoy arasındaki işlemlerde senetle ispat zorunluluğu yoktur (HMK m.203). ### Alacağın Temliki (Devri) - Adres: https://capar.av.tr/makale/alacagin-temliki-devri - Tarih: 2026-10-19 - Güncelleme: 2026-11-15 - Özet: Alacağın temliki sözleşmesinin şartları, şekli, hükümleri ve borçlunun durumu; yazılı şekil şartı, borçlunun def'ileri, iyiniyetli ödeme, muvazaalı temlik ile tasarrufun iptali davası ilişkisi ve inşaat/kat karşılığı sözleşmelerdeki uygulaması Türk Borçlar Kanunu ve Yargıtay kararları ışığında ele alınmaktadır. - Anahtar kelimeler: alacagin temliki, alacagin devri, temlik sozlesmesi, TBK 183, TBK 184, TBK 186, TBK 188, yazili sekil sarti, borclunun defileri, iyiniyetli borclu, muvazaali temlik, tasarrufun iptali, kat karsiligi insaat sozlesmesi, tapu iptali ve tescil, 14. Hukuk Dairesi, 17. Hukuk Dairesi, 19. Hukuk Dairesi - English: Assignment of Claims (Transfer of Receivables) (https://capar.av.tr/en/article/assignment-claims) — An analysis of the assignment of claims under Turkish law — its requirements, form and effects, and the assigned debtor's position — covering the written-form requirement, the debtor's defences, good-faith payment, sham assignments and their intersection with the action to set aside fraudulent transfers, and the institution's application in build-for-land-share construction contracts, in light of the Turkish Code of Obligations and Court of Cassation case law. **Alacağın temliki için borçlunun rızası gerekir mi?** Hayır. TBK m.183 uyarınca alacaklı, kanun, sözleşme veya işin niteliği engel olmadıkça, borçlunun rızasını aramaksızın alacağını üçüncü bir kişiye devredebilir. Temlik, alacaklı ile devralan arasındaki iki taraflı bir işlemdir; borçlu bu işlemin tarafı değildir. **Alacağın temliki sözlü olarak yapılabilir mi?** Hayır. TBK m.184 uyarınca alacağın devrinin geçerliliği yazılı şekilde yapılmış olmasına bağlıdır; bu, kanunun aradığı bir geçerlilik şartıdır ve mahkemece kendiliğinden gözetilir. Buna karşılık alacağın devri konusunda verilen söz (temlik vaadi) herhangi bir şekle tabi değildir. **Temlikten haberi olmayan borçlu, eski alacaklıya yaptığı ödemeyle borcundan kurtulur mu?** Evet, TBK m.186 uyarınca borçlu, alacağın devredildiği kendisine bildirilmemişse önceki alacaklıya iyiniyetle yaptığı ödeme ile borcundan kurtulur. Devrin borçluya bildirilmesinden sonra yapılan ödemeler ise borçluyu, devralana karşı olan borcundan kurtarmaz. **Borçlu, eski alacaklıya karşı sahip olduğu itirazları yeni alacaklıya karşı da ileri sürebilir mi?** Evet. TBK m.188 uyarınca borçlu, devri öğrendiği sırada devredene karşı sahip olduğu tüm savunmaları (def'ileri) devralana karşı da ileri sürebilir; ayrıca belirli koşullarla takas def'ini de kullanabilir. Bu kural, temlikin borçlunun hukuki durumunu ağırlaştırmaması ilkesinin bir yansımasıdır. **Muvazaalı (danışıklı) bir alacağın temliki iptal edilebilir mi?** Evet. Alacaklılardan mal kaçırmak amacıyla yapılan bir alacağın temliki işlemi, İİK m.277 ve devamı hükümlerine göre açılacak tasarrufun iptali davasına konu edilebilir; ayrıca işlem gerçek bir alacak-borç ilişkisine dayanmıyorsa muvazaa nedeniyle de geçersizliği ileri sürülebilir. Muvazaayı ispat yükü, bunu iddia eden tarafa aittir. **Kat karşılığı inşaat sözleşmesinde yüklenicinin kişisel hakkı üçüncü kişiye nasıl devredilir?** Yüklenicinin arsa sahibinden olan tapu iptali ve tescil talep hakkı gibi kişisel (şahsi) hakları, TBK m.183 vd. hükümleri çerçevesinde alacağın temliki yoluyla, arsa sahibinin rızası aranmaksızın, yazılı şekilde üçüncü kişiye devredilebilir. Yargıtay, bu tür devirlerde de yazılı şekil şartının yeterli ve zorunlu olduğunu, resmi şekle gerek olmadığını istikrarlı biçimde vurgulamaktadır. ### Anahtar Teslim (Eser) Sözleşmesinde Ayıplı Teslim - Adres: https://capar.av.tr/makale/anahtar-teslim-eser-sozlesmesinde-ayipli-teslim - Tarih: 2026-06-26 - Güncelleme: 2026-11-10 - Özet: Anahtar teslim eser (istisna) sözleşmesinde ayıplı teslim: eser sözleşmesinin tanımı (TBK m.470) ve götürü bedel (TBK m.480), açık ve gizli ayıp ayrımı, gözden geçirme (muayene) ve ayıp ihbarı külfeti (TBK m.474), işsahibinin seçimlik hakları — sözleşmeden dönme, bedelden indirim, ücretsiz onarım ve tazminat (TBK m.475), eserin kabulü ve kasten gizlenen ayıp (TBK m.477), ayıbın işsahibinin talimatından doğması (TBK m.476), görevli ve yetkili mahkeme, taşınmaz yapılarda beş yıl ve ağır kusurda yirmi yıllık zamanaşımı (TBK m.478) ile Yargıtay 15. ve 6. Hukuk Dairesi kararları. - Anahtar kelimeler: anahtar teslim inşaat ayıp, eser sözleşmesi ayıplı teslim, istisna sözleşmesi, gizli ayıp, açık ayıp, ayıp ihbarı, muayene külfeti, işsahibinin seçimlik hakları, bedelden indirim, ücretsiz onarım, sözleşmeden dönme, TBK m.470, TBK m.474, TBK m.475, TBK m.476, TBK m.477, TBK m.478, götürü bedel TBK m.480, taşınmaz yapı beş yıl zamanaşımı, ağır kusur yirmi yıl, yüklenici sorumluluğu, müteahhit ayıp, asliye hukuk mahkemesi - English: Defective Delivery in a Turnkey (Works) Contract (https://capar.av.tr/en/article/defective-delivery-turnkey-contract) — Defective delivery in a turnkey works contract: the definition of the works contract (TCO Art. 470) and the lump-sum price (TCO Art. 480), the apparent/hidden defect distinction, the duty to inspect and notify defects (TCO Art. 474), the owner's optional rights — rescission, price reduction, free repair and damages (TCO Art. 475), acceptance of the work and fraudulently concealed defects (TCO Art. 477), defects arising from the owner's instructions (TCO Art. 476), the competent court and venue, the five-year limitation for immovable structures and twenty years in case of gross fault (TCO Art. 478), and decisions of the 15th and 6th Civil Chambers of the Court of Cassation. **Anahtar teslim yaptırdığım inşaatta ayıp çıktı; hangi hakları kullanabilirim?** Ayıbın ağırlığına göre üç seçimlik haktan birini kullanabilirsiniz: eser kullanılamayacak/kabule zorlanamayacak ölçüde ayıplıysa sözleşmeden dönme, eseri alıkoyup ayıp oranında bedelden indirim ya da (aşırı masraf gerektirmiyorsa) masrafı yükleniciye ait olmak üzere ücretsiz onarım. Ayrıca genel hükümlere göre tazminat hakkınız saklıdır (TBK m.475). Eser taşınmazınız üzerine yapılmış ve söküm aşırı zarar doğuracaksa dönme hakkı kullanılamaz; pratikte onarım bedeli veya bedel indirimi öne çıkar. **Açık ayıp ile gizli ayıp farkı nedir; ayıbı ne zaman bildirmeliyim?** Açık ayıp, teslimde olağan muayeneyle görülebilen ayıptır ve makul sürede bildirilmelidir. Gizli ayıp, basit muayeneyle anlaşılamayan, sonradan ortaya çıkan ayıptır; ortaya çıktığında gecikmeksizin (derhal) bildirilmelidir. İhbar yapılmazsa eser o ayıpla kabul edilmiş sayılabilir (TBK m.474, m.477). **Binadaki gizli ayıp için dava açma süresi ne kadar?** Taşınmaz yapılarda ayıplı eser davaları teslimden itibaren beş yıllık; taşınmaz yapı dışındaki eserlerde iki yıllık zamanaşımına tabidir. Yüklenicinin ağır kusuru varsa süre, eserin niteliğine bakılmaksızın yirmi yıldır (TBK m.478). **Yüklenici “ayıbı süresinde bildirmedin” diyor; hakkım tamamen düşer mi?** Süresinde ihbar yapılmaması bir defidir; yüklenici bunu açıkça ileri sürmedikçe mahkeme re'sen dikkate almaz. Ayrıca sözleşmede garanti süresi varsa, bu süre içinde çıkan ayıplarda ihbar şartı aranmadan giderim talep edilebilir. Yine de süreleri kaçırmamak için ayıbı yazılı (noter/iadeli taahhütlü) bildirmek en güvenli yoldur. **Götürü bedelle anlaştık; yüklenici sonradan ek ücret istiyor, ödemek zorunda mıyım?** Kural olarak hayır. Götürü bedelde iş öngörülenden fazla emek/masraf gerektirse bile yüklenici bedelin artırılmasını isteyemez. Ancak başlangıçta öngörülemeyen olağanüstü durumlar ifayı aşırı güçleştirmişse, yüklenici mahkemeden uyarlama, mümkün değilse dönme/fesih talep edebilir (TBK m.480). **Ayıp benim talimatımdan kaynaklanıyorsa yüklenici yine sorumlu olur mu?** Ayıp, yüklenicinin açık uyarısına rağmen sizin talimatınızdan doğmuş veya başka bir sebeple size yüklenebiliyorsa, ayıba dayalı haklarınızı kullanamazsınız (TBK m.476). Bu nedenle yüklenicinin sakıncalı talimat/malzemeye karşı işsahibini yazılı uyarmış olması önemlidir. ### Anonim Şirketlerde Avukat Bulundurma Zorunluluğu: Hangi Şirketler, Yaptırım Nedir? (Avukatlık Kanunu m.35/3) - Adres: https://capar.av.tr/makale/anonim-sirketlerde-avukat-bulundurma-zorunlulugu - Tarih: 2026-11-07 - Özet: Avukatlık Kanunu m.35/3 uyarınca esas sermayesi kanuni en az sermayenin beş katına ulaşan anonim şirketlerin sözleşmeli avukat bulundurma zorunluluğu: kapsam, sermaye eşiği (250.000 TL ve 2024 sonrası 1.250.000 TL hesabı), her ay için ayrı idari para cezası, sözleşmenin ispatı, itiraz ve zamanaşımı; Yargıtay 7. Ceza Dairesi kararlarıyla. - Anahtar kelimeler: idari para cezası, anonim şirket sermaye sınırı, Kabahatler Kanunu itiraz, idari para cezası zamanaşımı - English: Mandatory Retained Lawyer for Turkish Joint-Stock Companies: Scope and Sanction (Attorneys Act Art. 35/3) (https://capar.av.tr/en/article/mandatory-lawyer-joint-stock-companies-turkiye) — Under Turkish law, the obligation under Attorneys Act art. 35/3 for joint-stock companies whose share capital reaches five times the statutory minimum to retain a lawyer under contract: scope, the capital threshold (TRY 250,000 and the TRY 1,250,000 calculation from 2024), a separate administrative fine for each month, proving the contract, objection and limitation, with decisions of the 7th Criminal Chamber of the Court of Cassation. **Hangi şirketler avukat bulundurmak zorundadır?** Esas sermayesi Türk Ticaret Kanununda öngörülen en az esas sermayenin beş katı veya daha fazla olan anonim şirketler ile üye sayısı yüz veya daha fazla olan yapı kooperatifleri (Avukatlık Kanunu m.35/3). Limited şirketler hükümde sayılmamıştır. **Anonim şirketlerde avukat bulundurma zorunluluğu için sermaye sınırı ne kadar?** Yargıtay’ın incelediği 2018–2020 dönemine ilişkin bir dosyada eşik, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminde 250.000 TL (50.000 TL’nin beş katı) olarak ele alınmıştır; Daire eşik hakkında ayrıca görüş bildirmemiştir. 7887 sayılı Cumhurbaşkanı Kararıyla en az esas sermaye 1 Ocak 2024’ten itibaren 250.000 TL’ye yükseltildiğinden beş kat hesabı 1.250.000 TL’ye karşılık gelir; bu döneme ilişkin bir Yargıtay kararına henüz rastlanmamıştır. **Avukat bulundurmamanın cezası nedir?** Cumhuriyet savcısı, sözleşmeli avukat tayin edilmeyen her ay için suç tarihinde yürürlükte olan asgari ücretin iki aylık brüt tutarı kadar idari para cezası verir. Yargıtay’a göre her ay ayrı bir kabahattir. **Avukatın şirkette kadrolu çalışması gerekir mi?** Kanun “sözleşmeli bir avukat” ister; kadro şartı koymaz. Yargıtay, şirketin bir avukatla yaptığı sözleşmeye itibar ederek sözleşmenin yürürlükte olduğu aylar için kabahatin oluşmadığını kabul etmiştir. **Baro ihbar etmezse ceza verilebilir mi?** Evet. Yargıtay’a göre kabahatin oluşması için baronun başvurusu veya şikâyeti şart değildir; Türkiye Barolar Birliği Avukatlık Kanunu Yönetmeliğinin 73/C maddesi baroların iç işleyişine ilişkindir. **İdari para cezasına nasıl itiraz edilir?** Kabahatler Kanunu m.27 uyarınca kararın tebliğinden itibaren on beş gün içinde sulh ceza hâkimliğine dilekçeyle başvurulur. Süre geçirilirse karar kesinleşir; mücbir sebep hâlinde sebebin kalktığı tarihten itibaren yedi gün içinde başvurulabilir. ### Anonim Şirkette Azınlık Pay Sahiplerinin Hakları: Gündeme Madde Ekletme, Özel Denetim ve Haklı Sebeple Fesih - Adres: https://capar.av.tr/makale/anonim-sirkette-azinlik-haklari - Tarih: 2026-07-17 - Güncelleme: 2026-11-10 - Özet: Anonim şirkette azınlık pay sahiplerinin TTK m.411 gündeme madde ekletme, m.420 finansal tabloların ertelenmesi, m.438-439 özel denetçi atanması ve m.531 haklı sebeple fesih haklarının şartları, usulü ve Yargıtay 11. Hukuk Dairesi ile Hukuk Genel Kurulu kararları ışığında uygulaması. - Anahtar kelimeler: anonim şirkette azınlık hakları, TTK 411, TTK 420, TTK 438, TTK 439, TTK 531, özel denetçi atanması, haklı sebeple fesih, gündeme madde ekletme, finansal tabloların ertelenmesi, azınlık pay sahibi, genel kurul - English: Minority Shareholder Rights in Turkish Joint-Stock Companies: Agenda, Special Audit, Just-Cause Dissolution (https://capar.av.tr/en/article/minority-shareholder-rights-joint-stock-companies) — The conditions and procedure for minority shareholder rights in Turkish joint-stock companies — the right to add agenda items (TTC art. 411), postponement of financial statement discussion (art. 420), appointment of a special auditor (arts. 438-439) and dissolution for just cause (art. 531) — analyzed through Court of Cassation 11th Civil Chamber and General Assembly of Civil Chambers precedents. **Anonim şirkette azınlık payı ne kadar olmalıdır?** TTK'nın çoğu azınlık hükmünde eşik, sermayenin en az onda biri (halka açık şirketlerde yirmide biri) olarak belirlenmiştir. Bu oran gündeme madde ekletme (TTK m.411), finansal tabloların ertelenmesi (TTK m.420), genel kurul özel denetim istemini reddettiğinde mahkemeden özel denetçi istenmesi (TTK m.439; burada itibarî değeri toplam en az bir milyon Türk lirası olan paylar da yeterlidir) ve haklı sebeple fesih (TTK m.531) için aranır. Genel kuruldan özel denetim istemek ise her pay sahibinin hakkıdır (TTK m.438/1). Esas sözleşmeyle çağrı hakkı daha az paya sahip pay sahiplerine de tanınabilir (TTK m.411/1). **Genel kurul özel denetçi istemini reddederse ne yapılabilir?** TTK m.439 uyarınca azınlık, genel kurulun ret kararından itibaren üç ay içinde şirket merkezinin bulunduğu yer asliye ticaret mahkemesine başvurarak özel denetçi atanmasını isteyebilir; ancak kurucuların veya organların kanunu veya esas sözleşmeyi ihlal ederek şirketi zarara uğrattığının ikna edici biçimde ortaya konması gerekir. **Özel denetim talebinin reddine ilişkin genel kurul kararının iptali dava yoluyla istenebilir mi?** Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin yerleşik içtihadına göre hayır; TTK m.438/439 azlığın özel denetim talebinin reddi hâlinde doğrudan mahkemeye başvurarak özel denetçi atanmasını isteme yolunu öngördüğünden, ret kararının iptali için ayrıca dava açılmasında hukuki yarar bulunmamaktadır. **Haklı sebeple fesih davasında mahkeme her zaman şirketi feshe mi karar verir?** Hayır. TTK m.531 uyarınca mahkeme, haklı sebep sabit olsa dahi fesih yerine davacı pay sahibinin payının gerçek değerinin ödenerek ortaklıktan çıkarılmasına veya duruma uygun düşen başka bir çözüme karar verebilir; Yargıtay içtihadı, anonim şirketlerde fesih tedbirinin ölçülülük gereği son çare (ultima ratio) olarak uygulanması gerektiğini vurgulamaktadır. **Finansal tabloların müzakeresi hangi hâllerde ertelenir?** TTK m.420 uyarınca sermayenin onda birine (halka açık şirketlerde yirmide birine) sahip pay sahiplerinin istemi üzerine, genel kurul kararı aranmaksızın toplantı başkanının kararıyla finansal tabloların müzakeresi ve buna bağlı konular bir ay sonraya bırakılır; ancak Yargıtay'a göre bağımsız denetçi seçimi bu kapsamda değerlendirilmez. **Erteleme veya özel denetim talebi kaç kez tekrarlanabilir?** TTK m.420/2 uyarınca azlığın istemiyle bir kez ertelenen finansal tabloların müzakeresinin yeniden geri bırakılabilmesi için, itiraza uğrayan noktalar hakkında dürüst hesap verme ölçüsünde cevap verilmemiş olması şarttır; aksi hâlde ikinci erteleme talebi kabul görmez. ### Anonim Şirkette Genel Kurul Kararının İptali Davası: Süre, Arabuluculuk ve Kesinleşmeden İcra - Adres: https://capar.av.tr/makale/anonim-sirkette-genel-kurul-kararinin-iptali-davasi - Tarih: 2026-11-04 - Özet: Anonim şirket genel kurul kararına karşı iptal davası, karar tarihinden itibaren üç ay içinde şirket merkezindeki asliye ticaret mahkemesinde açılır ve dava şartı arabuluculuğa tabi değildir. İptal kararı ancak kesinleşince hüküm doğurur ve icra takibine konu edilemez; TTK m.445–451 ve güncel Yargıtay kararları. - Anahtar kelimeler: genel kurul kararının iptali davası, anonim şirket genel kurul kararının iptali, genel kurul kararına itiraz süresi, genel kurul kararının iptali kesinleşmeden icra, iptal davasında arabuluculuk şartı, butlan davası, yürütmenin geri bırakılması, TTK 445, TTK 446, TTK 449, TTK 450 - English: General Assembly Annulment in Turkish Joint-Stock Companies: Time Limit, Mediation, Pre-Finality Enforcement (https://capar.av.tr/en/article/annulment-general-assembly-resolution-joint-stock-company) — Under Turkish law, an action to annul a joint-stock company's general assembly resolution must be brought within three months of the resolution before the commercial court of first instance at the company's seat and is not subject to mandatory mediation. The annulment judgment takes effect only once final and cannot be the subject of enforcement proceedings; Turkish Commercial Code arts. 445–451 and recent Court of Cassation decisions. **Genel kurul kararına itiraz süresi ne kadardır?** Anonim şirkette iptal davası, karar tarihinden itibaren üç ay içinde açılmalıdır (TTK m.445). Süre kararın alındığı günden işler ve hak düşürücüdür. TTK m.447’deki butlan için kanun süre öngörmez; ancak ileri sürülen sebep aslında iptal sebebiyse üç ay geçtikten sonra açılan dava reddedilir. **Genel kurul kararının iptali davasında arabuluculuk zorunlu mu?** Hayır. TTK m.5/A uyarınca dava şartı arabuluculuk, konusu bir miktar para olan ticari davalarda aranır; iptal ve butlan talebi bu nitelikte değildir. Aynı dilekçede yöneticilere karşı tazminat da isteniyorsa, Yargıtay Hukuk Genel Kuruluna göre talepler farklı davalılara yöneldiği için ayrılır ve tazminat talebi için arabuluculuk şarttır. **Genel kurul kararının iptali kesinleşmeden icraya konulabilir mi?** Hayır. İptal kararı kesinleştikten sonra bütün pay sahipleri hakkında hüküm ifade eder (TTK m.450). Eda hükmü içermediği için icra takibine konu edilemez; Yargıtay 12. Hukuk Dairesine göre kesinleşince yalnız yargılama gideri ve vekâlet ücreti icra yoluyla istenebilir. Kararı ticaret siciline tescil ettirmek yönetim kurulunun yükümlülüğüdür. **Dava açılınca genel kurul kararının uygulanması durur mu?** Kendiliğinden durmaz. Davacı, mahkemeden kararın yürütülmesinin geri bırakılmasını isteyebilir; mahkeme yönetim kurulu üyelerinin görüşünü aldıktan sonra karar verir (TTK m.449) ve şirketin istemi üzerine davacıdan teminat isteyebilir (TTK m.448/3). **Toplantıya katılmayan pay sahibi dava açabilir mi?** Evet; ancak çağrının usulsüz olduğunu, gündemin gereği gibi ilan edilmediğini, yetkisiz kişilerin oy kullandığını ya da toplantıya haksız olarak alınmadığını ve bu aykırılığın kararın alınmasında etkili olduğunu ileri sürmesi gerekir (TTK m.446/1-b). Toplantıya katılan pay sahibi ise olumsuz oy vermeli ve muhalefetini tutanağa geçirtmelidir. **Yönetim kurulu üyesi genel kurul kararına karşı dava açabilir mi?** Yönetim kurulu kurul olarak dava açabilir. Üyeler ise tek başlarına, ancak kararın yerine getirilmesi kişisel sorumluluklarına yol açacaksa dava açabilir (TTK m.446/1-d). Pay sahibi olmayan ve bu iddiayı ileri sürmeyen üyenin davası reddedilir. ### Anonim Şirkette Genel Kurul Nasıl Toplanır? Çağrı, Gündem ve Karar Nisapları - Adres: https://capar.av.tr/makale/anonim-sirkette-genel-kurul-cagrisi-gundem-ve-nisaplar - Tarih: 2026-10-19 - Özet: Anonim şirkette genel kurulu kural olarak yönetim kurulu çağırır; çağrı, ilan ve toplantı günleri hariç en az iki hafta önce internet sitesinde ve Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde ilanla yapılır ve gündemi çağıran belirler. Genel kurul, daha ağır nisap yoksa sermayenin en az dörtte biriyle toplanıp hazır bulunan oyların çoğunluğuyla karar alır; esas sözleşme değişikliğinde kural olarak sermayenin yarısı, ikinci toplantıda üçte biri aranır. Çağrıdaki usulsüzlük karara etkili olmuşsa üç ay içinde iptal sebebidir; yetkisiz çağrıyla toplanan genel kurulun kararları ise tüm pay sahipleri itirazsız katılmadıkça yok hükmünde sayılabilir. - Anahtar kelimeler: anonim şirket genel kurul nisabı, anonim şirket genel kurul toplantı nisabı, genel kurul karar nisabı, esas sözleşme değişikliği nisabı, anonim şirket genel kurul nasıl toplanır, genel kurul çağrı süresi, genel kurul çağrısı ilan, olağanüstü genel kurul, çağrısız genel kurul, azlığın genel kurulu çağırma hakkı, usulsüz çağrı iptal, genel kurul kararının yokluğu, elektronik genel kurul, TTK 409, TTK 410, TTK 411, TTK 412, TTK 413, TTK 414, TTK 416, TTK 418, TTK 421, TTK 445, TTK 446, TTK 447, TTK 1527 - English: Turkish Joint-Stock Company General Assembly: How It Is Convened, the Call, Agenda and Quorums (https://capar.av.tr/en/article/general-assembly-joint-stock-company-convened) — In a Turkish joint-stock company the general assembly is, as a rule, called by the board of directors at least two weeks in advance, excluding the days of the announcement and of the meeting, by an announcement on the company website and in the Turkish Trade Registry Gazette, and whoever calls the meeting sets the agenda. Unless a heavier quorum applies, it meets with at least one quarter of the capital and decides by a majority of the votes present; amendments to the articles of association as a rule require half of the capital, or one third at a second meeting. A defect in the call is a ground for annulment within three months if it affected the resolution, while resolutions of a general assembly convened without authority may be non-existent unless all shareholders attend without objection. **Anonim şirkette genel kurul toplantı nisabı kaçtır?** Daha ağır nisap öngörülmemişse sermayenin en az dörtte biridir; nisap toplantı boyunca korunur, ikinci toplantıda nisap aranmaz ve kararlar hazır bulunan oyların çoğunluğuyla alınır (TTK m.418). **Esas sözleşme değişikliği için hangi nisap gerekir?** Kural olarak sermayenin en az yarısının temsil edildiği toplantıda mevcut oyların çoğunluğu gerekir, ikinci toplantıda üçte bir yeterlidir. İşletme konusunun tamamen değiştirilmesi gibi kararlarda yüzde yetmiş beş olumlu oy, merkezin yurt dışına taşınmasında oybirliği aranır (TTK m.421). **Genel kurul çağrısı kaç gün önce yapılmalıdır?** İlan ve toplantı günleri hariç en az iki hafta önce; ilan internet sitesinde ve Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde yapılır, kayıtlı pay sahiplerine iadeli taahhütlü mektup gönderilir (TTK m.414/1). **Çağrı usulsüzse genel kurul kararı iptal edilir mi?** Usulsüzlük kararın alınmasında etkili olmuşsa evet; pay sahibi toplantıya katılmamış olsa da karar tarihinden itibaren üç ay içinde iptal davası açabilir (TTK m.445, TTK m.446/1-b). **Yetkisiz çağrıyla toplanan genel kurulun kararları geçerli midir?** Tüm pay sahipleri katılıp gündeme geçilinceye kadar itiraz etmez ve toplantıyı terk etmezse çağrısız genel kurul şartları oluşur (TTK m.416). Aksi hâlde, özellikle toplantıdan önce itiraz edilmişse, kararlar yok hükmünde sayılabilir. ### Anonim Şirkette Nama Yazılı Payların Devri: Onay, Ret Sebepleri ve Pay Defterine Kayıt - Adres: https://capar.av.tr/makale/anonim-sirkette-nama-yazili-pay-devri - Tarih: 2026-10-19 - Özet: Anonim şirkette nama yazılı paylar, kanunda veya esas sözleşmede aksi öngörülmedikçe serbestçe devredilir; pay senedi varsa devir, senedin ciro edilip zilyetliğinin devralana geçirilmesiyle yapılır (TTK m.490). Şirket onayı yalnız bedeli tamamen ödenmemiş paylarda veya esas sözleşme öngörmüşse gerekir; borsaya kote olmayan paylarda şirket, esas sözleşmedeki önemli bir sebebe dayanarak ya da payları gerçek değeriyle almayı önererek onayı reddedebilir (TTK m.491-493). Devralan şirkete karşı pay defterine kaydedilince pay sahibi sayılır; borsaya kote olmayan paylarda şirket istemi üç ay içinde reddetmezse veya ret haksızsa onay verilmiş sayılır (TTK m.494, m.499). - Anahtar kelimeler: anonim şirket hisse devri, anonim şirkette hisse devri nasıl yapılır, nama yazılı pay devri, nama yazılı pay senedi devri, ciro ve teslim, senede bağlanmamış pay devri, hisse devrine şirket onayı, onayın reddi önemli sebep, gerçek değerle alım önerisi, kaçış klozu, bedeli ödenmemiş pay devri, pay defterine kayıt, pay defterine kayıt davası, esas sözleşmede devir sınırlaması, 6103 sayılı Kanun m.28/7, TTK 490, TTK 491, TTK 492, TTK 493, TTK 494, TTK 499, 2015/12044 E. 2017/234 K., 2008/11015 E. 2010/2010 K. - English: Registered Share Transfer in Turkish Joint-Stock Companies: Approval, Refusal Grounds, Share Register Entry (https://capar.av.tr/en/article/transfer-registered-shares-joint-stock-companies) — In a Turkish joint-stock company, registered shares are freely transferable unless the law or the articles of association provide otherwise; where certificates exist, the transfer is made by endorsing the certificate and passing possession to the transferee (Commercial Code art. 490). Company approval is needed only for shares not fully paid up or where the articles so provide; for unlisted shares, the company may refuse approval on an important ground set out in the articles or by offering to acquire the shares at their real value (Commercial Code arts. 491-493). In relations with the company the transferee is a shareholder once entered in the share register, and, for unlisted shares, approval is deemed given if the company does not reject the request within three months or the rejection is unjustified (Commercial Code arts. 494, 499). **Anonim şirkette hisse devri için şirketin onayı gerekir mi?** Kural olarak hayır; nama yazılı paylar kanunda veya esas sözleşmede aksi öngörülmedikçe serbestçe devredilir (TTK m.490). Onay, bedeli tamamen ödenmemiş paylarda kanun gereği, diğer paylarda ise esas sözleşme öngörmüşse aranır. **Nama yazılı pay senedi nasıl devredilir?** Senet ciro edilir ve zilyetliği devralana geçirilir (TTK m.490/2). Devralan, şirkete karşı pay sahibi sayılmak için ayrıca pay defterine kaydedilmelidir. **Şirket hisse devrini hangi sebeplerle reddedebilir?** Borsaya kote olmayan paylarda şirket, esas sözleşmede öngörülmüş önemli bir sebebe dayanarak ya da devredene payları başvurma anındaki gerçek değeriyle almayı önererek reddedebilir (TTK m.493/1). **Şirket onay başvurusuna cevap vermezse ne olur?** Borsaya kote olmayan paylarda şirket onay istemini aldığı tarihten itibaren en geç üç ay içinde reddetmezse veya ret haksızsa onay verilmiş sayılır (TTK m.494/3). Borsaya kote paylarda şirket tanınma istemini yirmi gün içinde reddetmezse devralan pay sahibi olarak tanınmış sayılır (TTK m.498). **Pay defterine kaydedilmeyen kişi pay sahibi sayılır mı?** Hayır; şirketle ilişkilerde yalnız pay defterinde kayıtlı kişi pay sahibi kabul edilir (TTK m.499/4). Kayıt haksız yere yapılmazsa asliye ticaret mahkemesinde kayıt davası açılabilir. ### Anonim Şirkette Yönetim Kurulu Karar Alamıyorsa Ne Yapılabilir? Nisap, Batıl Karar ve Kayyım - Adres: https://capar.av.tr/makale/anonim-sirkette-yonetim-kurulu-karar-alamiyorsa - Tarih: 2026-10-19 - Özet: Anonim şirkette yönetim kurulu, esas sözleşmede ağırlaştırıcı hüküm yoksa üye tam sayısının çoğunluğuyla toplanır ve hazır bulunanların çoğunluğuyla karar alır; oylar ikinci toplantıda da eşit çıkarsa öneri reddedilmiş sayılır. Kurul devamlı olarak toplanamıyor, toplantı nisabı oluşamıyor veya kurul hiç yoksa tek bir pay sahibi mahkeme izniyle genel kurulu toplantıya çağırabilir; genel kurul, gündemde ilgili madde varsa ya da haklı sebeple üyeleri görevden alıp yenilerini seçebilir. Kayyım ise son çaredir: ancak şirket gerekli organlardan yoksun kalmış ve yönetimi başka yoldan sağlanamıyorsa atanabilir. - Anahtar kelimeler: yönetim kurulu karar alamıyor, anonim şirkette yönetim kurulu karar alamıyorsa, yönetim kurulu toplantı nisabı, yönetim kurulu karar nisabı, yönetim kurulunda oyların eşitliği, elden dolaştırma yoluyla karar, toplantısız yönetim kurulu kararı, batıl yönetim kurulu kararı, yönetim kurulu toplantıya çağrı, üyeliğin boşalması, yönetim kurulu üyesinin görevden alınması, mahkeme izniyle genel kurul çağrısı, anonim şirkete kayyım atanması, organ eksikliği, TTK 390, TTK 391, TTK 392, TTK 393, TTK 363, TTK 364, TTK 410, TTK 411, TTK 412, TTK 530, TTK 624, TMK 427 - English: Board Deadlock in Turkish Joint-Stock Companies: Remedies, Quorum, Void Resolutions, Court-Appointed Trustee (https://capar.av.tr/en/article/board-deadlock-joint-stock-company) — In a Turkish joint-stock company the board, unless the articles of association provide a stricter rule, meets with a majority of its total membership and decides by a majority of the members present; if the votes are tied again at the second meeting, the proposal is deemed rejected. If the board is continuously unable to meet, cannot form a meeting quorum or does not exist, a single shareholder may call the general assembly with court permission, and the general assembly may remove members where there is a relevant agenda item or just cause and elect new ones. A court-appointed trustee is a last resort: it may be appointed only if the company has been left without its necessary organs and its management cannot be secured in another way. **Yönetim kurulu kaç üyeyle toplanır ve karar alır?** Esas sözleşmede ağırlaştırıcı hüküm yoksa yönetim kurulu üye tam sayısının çoğunluğuyla toplanır ve toplantıda hazır bulunan üyelerin çoğunluğuyla karar alır (TTK m.390/1). **Yönetim kurulunda oylar eşit çıkarsa ne olur?** Konu gelecek toplantıya bırakılır; ikinci toplantıda da eşitlik olursa öneri reddedilmiş sayılır (TTK m.390/3). Limited şirkette ise eşitlik hâlinde müdürler kurulu başkanının oyu üstün sayılır (TTK m.624/3). **Toplantı yapılmadan yönetim kurulu kararı alınabilir mi?** Hiçbir üye toplantı istemezse, bir üyenin tüm üyelere yapılan karar şeklindeki yazılı önerisine üye tam sayısının çoğunluğunun yazılı onayıyla karar alınabilir (TTK m.390/4). **Yönetim kurulu hiç toplanamıyorsa pay sahibi ne yapabilir?** Yönetim kurulu devamlı olarak toplanamıyor, toplantı nisabı oluşamıyor veya kurul yoksa tek bir pay sahibi mahkeme izniyle genel kurulu çağırabilir; mahkemenin kararı kesindir (TTK m.410/2). **Anonim şirkete kayyım atanması için ne gerekir?** Şirketin gerekli organlardan yoksun kalması ve yönetiminin başka yoldan sağlanamaması gerekir (TMK m.427/4). Yargıtay’a göre görev süresi dolan kurul genel kurulu çağırabildiğinden şirket kendiliğinden organsız sayılmaz (Yargıtay 11. HD, 2012/13135 E., 2014/3515 K.). ### Anonim Şirkette Yönetim Kurulu Üyelerinin Sorumluluğu: Özen, Dava, İbra, Zamanaşımı (TTK m.369, 553–561) - Adres: https://capar.av.tr/makale/anonim-sirkette-yonetim-kurulu-sorumlulugu - Tarih: 2026-10-19 - Güncelleme: 2026-11-08 - Özet: Anonim şirkette yönetim kurulu üyelerinin hukuki sorumluluğu rehberi: TTK m.369’daki özen ve bağlılık yükümlülüğü, TTK m.553’e göre sorumluluğun şartları (yükümlülüğün kusurla ihlali, zarar ve illiyet bağı), şirketin zararında pay sahibinin tazminatın şirkete ödenmesini isteme hakkı ile doğrudan ve dolaylı zarar ayrımı (TTK m.555), iflas hâlinde alacaklıların hakkı (TTK m.556), farklılaştırılmış teselsül (TTK m.557), genel kurulun ibra kararının etkisi ve altı aylık hak düşürücü süre (TTK m.558, m.559), iki ve beş yıllık zamanaşımı ile ceza zamanaşımı (TTK m.560), asliye ticaret mahkemesinin görevi, yetki ve arabuluculuk dava şartı (TTK m.4, m.5, m.5/A, m.561), ispat ve doğrulanmış Yargıtay 11. Hukuk Dairesi kararları. - Anahtar kelimeler: anonim şirket yönetim kurulu sorumluluğu, yönetim kurulu üyelerinin hukuki sorumluluğu, yönetim kurulu üyesine sorumluluk davası, TTK 553, TTK 369, özen ve bağlılık yükümlülüğü, tedbirli yönetici özeni, TTK 555, doğrudan zarar dolaylı zarar, pay sahibinin sorumluluk davası, tazminatın şirkete ödenmesi, TTK 556, iflas hâlinde sorumluluk davası, şirket alacaklılarının dava hakkı, TTK 557, farklılaştırılmış teselsül, TTK 558, ibra kararı, altı aylık hak düşürücü süre, TTK 559, TTK 560, sorumluluk davasında zamanaşımı, ceza zamanaşımı, TTK 561, asliye ticaret mahkemesi, ticari davalarda arabuluculuk dava şartı - English: Liability of Board Members in Turkish Joint-Stock Companies: Care, Actions, Discharge (TCC Arts. 369, 553–561) (https://capar.av.tr/en/article/liability-board-members-joint-stock-companies) — A guide to the civil liability of board members in Turkish joint-stock companies: the duty of care and loyalty under Commercial Code art. 369, the conditions of liability under Commercial Code art. 553 (fault-based breach of duties, damage and causation), the shareholder’s right to claim payment of compensation to the company and the distinction between direct and indirect damage (Commercial Code art. 555), creditors’ rights in bankruptcy (Commercial Code art. 556), differentiated joint and several liability (Commercial Code art. 557), the effect of the general assembly’s discharge and the six-month forfeiture period (Commercial Code arts. 558 and 559), the two- and five-year limitation periods and criminal limitation (Commercial Code art. 560), the jurisdiction of the commercial courts, venue and mandatory mediation (Commercial Code arts. 4, 5, 5/A and 561), proof and verified decisions of the 11th Civil Chamber of the Court of Cassation. **Yönetim kurulu üyesi şirketin her zararından sorumlu mudur?** Hayır. Kanundan veya esas sözleşmeden doğan bir yükümlülüğün kusurla ihlali, zarar ve illiyet bağı gerekir (TTK m.553/1). Yargıtay’a göre hiçbir üye kendisinin sebep olmadığı zarardan sorumlu değildir; kimse kontrolü dışındaki aykırılıklardan da sorumlu tutulamaz (TTK m.553/3). **Pay sahibi, yönetim kurulu üyelerine karşı kendi adına tazminat davası açabilir mi?** Zarar şirketten bağımsız olarak doğrudan pay sahibinin malvarlığında doğmuşsa evet. Zarar şirketin malvarlığında doğmuşsa (dolaylı zarar) pay sahibi yalnızca tazminatın şirkete ödenmesini isteyebilir (TTK m.555/1); tazminatı kendisine isteyen pay sahiplerinin davaları onanan kararlarda reddedilmiştir. **Şirket alacaklıları yönetim kurulu üyelerine dava açabilir mi?** Alacaklı, kendi malvarlığında doğrudan uğradığı zarar için dava açabilir; onanan bir kararda borcu ödememek amacıyla şirketin atıl kılınarak aciz hâline düşürülmesi doğrudan zarar sayılmıştır. Şirket iflas etmişse alacaklılar tazminatın şirkete ödenmesini isteyebilir; istemler önce iflas idaresince ileri sürülür (TTK m.556). **Genel kurulun ibra kararı sorumluluk davasını engeller mi?** İbra yalnızca açıklanan maddi olaylar bakımından ve şirket, ibraya olumlu oy veren ve ibrayı bilerek pay edinen pay sahipleri yönünden dava hakkını kaldırır. Diğer pay sahiplerinin dava hakkı ibra tarihinden itibaren altı ay geçmesiyle düşer (TTK m.558/2); onanan kararda bu sürenin resen dikkate alınacağı kabul edilmiştir. **Yönetim kurulu üyelerinin sorumluluk davası ne zaman zamanaşımına uğrar?** Zararın ve sorumlunun öğrenilmesinden itibaren iki yıl ve her hâlde zararı doğuran fiilden itibaren beş yıl geçmekle; fiil suç oluşturup daha uzun ceza zamanaşımına tabiyse bu süre uygulanır (TTK m.560). Onanan bir kararda bu durumda temel ceza zamanaşımının esas alınacağı, kesilmeyle uzayan sürenin uygulanmayacağı kabul edilmiştir. **Sorumluluk davası hangi mahkemede açılır, arabuluculuk zorunlu mu?** Dava ticari davadır (TTK m.4/1-a) ve asliye ticaret mahkemesinde görülür (TTK m.5/1); sorumlular aleyhinde şirket merkezinin bulunduğu yer asliye ticaret mahkemesinde dava açılabilir (TTK m.561). Konusu bir miktar para olan alacak ve tazminat davalarında önce arabulucuya başvurulması dava şartıdır (TTK m.5/A/1). ### BAM: Pay Senedi Basılmamış Hisse, Pay Sahibinin Yazılı Temliki Olmadan Yönetim Kurulu Kararıyla Devredilemez - Adres: https://capar.av.tr/makale/pay-senedi-basilmamis-hisse-yazili-temlik-olmadan-devredilemez - Tarih: 2026-11-07 - Özet: Yargıtay 11. Hukuk Dairesince onanan Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi kararına göre senede bağlanmamış (çıplak) nama yazılı paylar alacağın temliki hükümlerine göre ve yazılı şekilde devredilir (TBK m.184); pay sahibinin imzası ya da yetki belgesi olmadan, yalnız yönetim kurulu başkanının imzaladığı kararla yapılan devir ve ona dayanan sonraki devirler yok hükmündedir. Daire, devre icazet verildiğini ya da devrin kabullenildiğini gösteren bir belge bulunmadığından sekiz yıla yakın süre sonra dava açılmasını hakkın kötüye kullanılması saymadı. - Anahtar kelimeler: pay senedi basılmamış hisse devri, çıplak pay devri, senede bağlanmamış pay devri, anonim şirkette hisse devri yazılı şekil, TBK 184 alacağın devri yazılı şekil, alacağın temliki yoluyla pay devri, yönetim kurulu kararıyla hisse devri, yok hükmünde pay devri, pay defterine tescil, hisse devrinin geçersizliğinin tespiti, pay devrinde hakkın kötüye kullanılması TMK 2, Ankara BAM 21. Hukuk Dairesi pay devri - English: Uncertificated Shares Need Written Assignment: Ankara Regional Court of Appeal Voids a Board Transfer (https://capar.av.tr/en/article/uncertificated-shares-transfer-written-assignment-turkiye) — Under Turkish law, according to the Ankara Regional Court of Appeal decision upheld by the 11th Civil Chamber of the Court of Cassation, uncertificated (bare) registered shares are transferred under the rules on assignment of claims and in writing (Turkish Code of Obligations art. 184); a transfer made by a board resolution signed only by the chairman, without the shareholder’s signature or authority, and the later transfers based on it are void. As there was no document showing that the transfer had been ratified or accepted, the Chamber did not treat bringing the action almost eight years later as an abuse of rights. **Pay senedi basılmamış anonim şirkette hisse nasıl devredilir?** Bu karara göre senede bağlanmamış (çıplak) nama yazılı paylar alacağın temliki hükümlerine göre ve yazılı şekilde devredilir (TBK m.184); bedeli tam ödenmiş payın devri, yazılı bir temlik beyanının devralana verilmesiyle olur. Bedeli tamamen ödenmemiş paylar kararda tartışılmadı. **Yönetim kurulu kararıyla hisse devredilebilir mi?** Bu dosyada hayır: Daire, pay sahibinin imzası ya da yetki belgesi olmadan, yalnız yönetim kurulu başkanının imzaladığı kararla yapılan devri yok hükmünde saydı. Pay sahibinin imzaladığı bir belgenin bulunduğu durumlar bu kararın konusu değildir. **Geçersiz bir devre dayanan sonraki devirler ne olur?** Daireye göre bunlar da yok hükmündedir. Bu dosyada kardeşler arasındaki 2014 devri de geçersiz sayıldı ve payların pay sahibi adına pay defterine tesciline karar verildi. **Yıllarca ses çıkarmayan pay sahibi sonradan dava açabilir mi?** Bu dosyada evet: Daire, devre icazet verildiğini ya da devrin kabullenildiğini gösteren hiçbir bilgi ve belge bulunmadığından, sekiz yıla yakın süre sonra dava açılmasını hakkın kötüye kullanılması saymadı. **Pay senedi basılmamış hissenin devrine ilişkin istinaf kararı kesinleşti mi?** Evet. Bu bir bölge adliye mahkemesi (istinaf) kararıdır; Yargıtay 11. Hukuk Dairesi 04.03.2026 tarihinde ayrı bir gerekçe yazmadan kararı kesin olarak ve oy birliğiyle onadı. ### Banka Ticari Krediyi Vadesinden Önce Kat Edebilir mi? Muacceliyet Kaydı, Atıfet Süresi ve Haksız Kat - Adres: https://capar.av.tr/makale/kredinin-vadesinden-once-kat-edilmesi - Tarih: 2026-11-03 - Güncelleme: 2026-11-15 - Özet: Banka, ticari krediyi sözleşmedeki muacceliyet hâli (ödenmeyen taksit, faaliyetin durması, iflas takibi gibi) gerçekleşirse vadesinden önce kat edebilir. Yazıda bu kaydın tacir aleyhine genel işlem koşulu denetimi (TBK m.20–25), düzenli ödenen kredi, atıfet süresi dolmadan başlatılan takip ve haksız katta itiraz, iade ve tazminat yolları Yargıtay 11. Hukuk Dairesi ve Hukuk Genel Kurulu kararlarıyla anlatılır. - Anahtar kelimeler: kredinin kat edilmesi, hesabın kat edilmesi, banka krediyi kat edebilir mi, kredi vadesinden önce kat edilir mi, muacceliyet kaydı, genel kredi sözleşmesi muacceliyet maddesi, haksız kat, kredinin haksız kat edilmesi tazminat, düzenli ödenen kredi kat edildi, taksit ödenmezse kredinin tamamı muaccel olur mu, atıfet süresi, kat ihtarnamesinde verilen süre dolmadan icra takibi, genel işlem koşulu tacir, TBK m.20, TBK m.25, TMK m.2 dürüstlük kuralı, KGF kredisi hesap kat, itirazın iptali hesap kat, menfi tespit davası banka kredisi, fazla tahsil edilen faizin iadesi - English: Bank Acceleration of Commercial Loans in Türkiye: Acceleration Clauses, Grace Periods, Wrongful Acceleration (https://capar.av.tr/en/article/bank-accelerate-commercial-loan-before-maturity) — A Turkish bank may accelerate a commercial loan before maturity if an event of default in the loan agreement occurs, such as an unpaid instalment. The article covers standard-terms review of acceleration clauses for merchants, regularly serviced loans, enforcement started before the grace period expires and remedies for wrongful acceleration, with Court of Cassation decisions. **Taksitlerimi ödediğim hâlde banka krediyi kat edebilir mi?** Taksitler vadesinde ödeniyorsa banka, sözleşmede öngörülen başka bir muacceliyet hâlinin (örneğin ticari faaliyetin sona ermesi veya iflas yoluyla takip) gerçekleştiğini göstermelidir (Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2020/5458 E., 2022/2601 K.). Taksitlerin düzensiz ve gecikmeli yatırılması ise katı haklı kılabilir (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi, 2020/190 E., 2021/284 K.). **Bir iki taksit ödenmeyince bankanın kredinin tamamını istemesi hukuka uygun mu?** Sözleşmede taksit ödenmemesi muacceliyet sebebi olarak düzenlenmişse evet. Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, kalan tüm borcun muaccel olabileceğini kabul eden kararı (Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2025/5065 E., 2026/2229 K.) ve KGF kefaletli kredide iki taksit ödenmeyince yapılan katı hukuka uygun bulan kararı onamıştır (Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2023/6186 E., 2024/7492 K.). **Kat ihtarnamesinde verilen 7 günlük süre dolmadan icra takibi başlatılırsa ne olur?** 11. Hukuk Dairesi’nin 2021–2025 çoğunluk kararlarına göre süre dolmadan takip TMK m.2’ye aykırıdır ve itirazın iptali davası reddedilir (Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2023/314 E., 2024/3941 K.). Hukuk Genel Kurulu ise 2017’de bunun yalnız faiz hesabında dikkate alınacağına karar vermiştir (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 2017/815 E., 2017/1007 K.). **Kredi haksız kat edildiyse bankadan tazminat istenebilir mi?** Katın hukuka aykırılığı, zarar ve illiyet ispatlanırsa genel hükümlere göre istenebilir (TBK m.112). Kat sözleşmeye uygunsa tazminat istemi reddedilir (Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2023/6186 E., 2024/7492 K.). Fazla tahsil edilen faizin iadesi ayrıca istenebilir (Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2020/5506 E., 2021/5763 K.). **Genel kredi sözleşmesindeki muacceliyet maddesine tacir olarak itiraz edebilir miyim?** Evet. Açıkça bilgi verilmeyen veya sözleşmenin niteliğine yabancı koşullar yazılmamış sayılır; dürüstlük kuralına aykırı ve karşı tarafın durumunu ağırlaştıran hükümler konulamaz (TBK m.21, m.25). Yargıtay 11. Hukuk Dairesi bu denetimin tacirler için de geçerli olduğunu, kat ve kat sonrası tahsil maddelerinin de bu kapsamda incelenmesi gerektiğini kabul etmiştir (Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2021/4499 E., 2022/8102 K.). ### Bölge Adliye Mahkemesi: Bononun Teminat Senedi Olduğu İddiası Yargılamayı Gerektirir, İhtiyati Haczi Kaldırmaz - Adres: https://capar.av.tr/makale/teminat-senedi-iddiasi-bonoya-dayali-ihtiyati-haczi-kaldirmaz - Tarih: 2026-11-09 - Özet: Denizli Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesine göre alacağın kaynağı bono olduğunda rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir alacak bulunduğu yaklaşık olarak ispatlanmış olur; senedin adi ortaklık ilişkisinde teminat amacıyla verildiği, borcun muaccel olmadığı ve alacağın ipotekle güvencede olduğu itirazları yargılamayı gerektirdiğinden ihtiyati haczi kaldırmadı. Karar oy birliğiyle ve kesin olarak verildi. - Anahtar kelimeler: teminat senedine ihtiyati haciz, teminat senedi ihtiyati haciz itirazı, bonoya dayalı ihtiyati haciz, ihtiyati hacze itiraz İİK 265, ihtiyati hacizde yaklaşık ispat, İİK 257 rehinle temin edilmemiş alacak, adi ortaklıkta teminat senedi, ihtiyati haczin kaldırılması, teminat senedi menfi tespit, Denizli BAM 4. Hukuk Dairesi ihtiyati haciz - English: Security Note Defence Does Not Lift Precautionary Attachment (https://capar.av.tr/en/article/security-note-defence-precautionary-attachment-turkiye) — Under Turkish law, according to the 4th Civil Chamber of the Denizli Regional Court of Appeal, where the source of the claim is a promissory note there is prima facie proof that the claim is not secured by a pledge and has fallen due; objections that the note had been given as security in a simple partnership, that the debt was not due and that the claim was secured by a mortgage required a trial and did not lift the precautionary attachment. The decision was given unanimously and is final. **Bononun teminat senedi olduğu iddiası ihtiyati haczi kaldırır mı?** Bu kararda kaldırmadı: Daire, bonoya dayanan alacağı yaklaşık olarak ispatlanmış saydı ve teminat senedi iddiasının yargılamayı gerektirdiğini söyleyen ilk derece gerekçesini benimsedi. Senedi tanımlayıp teminat amacını hükme bağlayan yazılı belge bulunan bir dosyada haczin kaldırılmasını yerinde bulan istinaf kararı da vardır. **İhtiyati haciz için bono yeterli delil midir?** İİK m.258/1’e göre alacaklı, alacağı hakkında mahkemeye kanaat getirecek deliller göstermelidir. Bu kararda vadesi gelmiş bono, rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş alacak için yaklaşık ispata yeterli görüldü. **Feshedilmemiş adi ortaklıkta ortağa verilen senede ihtiyati haciz konulabilir mi?** Bu dosyada borçluların, feshedilmemiş ve tasfiye edilmemiş adi ortaklıkta muaccel alacak bulunmadığı itirazı ihtiyati haczi kaldırmadı. Borcun muaccel olup olmadığı yargılamada incelenecek bir konudur. **Alacak ipotekle güvence altındaysa ihtiyati haciz istenebilir mi?** İİK m.257/1 ihtiyati haczi rehinle temin edilmemiş alacak için tanır. Bu dosyada Daire, senede dayanarak alacağın rehinle temin edilmediğini yaklaşık olarak ispatlanmış saydı; ipotek iddiasını ayrıca tartışmadı. **Bonoya dayalı ihtiyati haciz itirazı kararına karşı Yargıtay’a gidilebilir mi?** Hayır. İİK m.265’e göre ihtiyati hacze itiraz üzerine verilen karara karşı istinaf yoluna başvurulabilir ve bölge adliye mahkemesinin kararı kesindir. ### Cari Hesap Sözleşmesi Nedir? Yazılı Şekil, Faiz, Bakiye, Zamanaşımı ve Muhasebe Cari Hesabından Farkı (TTK) - Adres: https://capar.av.tr/makale/cari-hesap-sozlesmesi - Tarih: 2026-10-19 - Özet: Cari hesap sözleşmesi, karşılıklı alacakların kalem kalem hesaba geçirilip yalnızca hesap kesilince çıkan bakiyenin istenebildiği, yazılı yapılmadıkça geçerli olmayan sözleşmedir (TTK m.89). Hesaba geçirilemeyen alacaklar, faiz, bakiye, teminat, haciz, sona erme ve beş yıllık zamanaşımı ile muhasebedeki cari hesap ekstresinin bu sözleşme olmadığına ilişkin Yargıtay Hukuk Genel Kurulu kararları. - Anahtar kelimeler: cari hesap sözleşmesi, cari hesap sözleşmesi nedir, cari hesap hukuku, cari hesap ekstresi, cari hesap ekstresi delil, cari hesap bakiyesi, cari hesap alacağı, yazılı cari hesap sözleşmesi, cari hesap zamanaşımı, cari hesap faizi, bileşik faiz, hesabın kesilmesi, bakiyenin kabulü, cari hesap haczi, cari hesap teminatı, muhasebe cari hesabı farkı, cari hesap itirazın iptali, ödeme savunması ispat yükü, ticari defter delil, TTK 89, TTK 90, TTK 93, TTK 94, TTK 95, TTK 96, TTK 97, TTK 98, TTK 100, TTK 101, TTK 10, TTK 5/A, TBK 134, TBK 149, HMK 222, İİK 67 - English: Current Account Contracts under Turkish Law: Written Form, Interest, Balance, Limitation (TCC Arts. 89-101) (https://capar.av.tr/en/article/current-account-contract) — A current account contract is an agreement under which mutual receivables are entered item by item and only the balance resulting when the account is closed may be claimed; it is invalid unless made in writing (Turkish Commercial Code art. 89). Excluded receivables, interest, the balance, security, attachment, termination and the five-year limitation period, and decisions of the Assembly of Civil Chambers holding that an accounting current account statement is not such a contract. **Cari hesap ekstresi borcu ispatlar mı?** Tek başına ispatlamaz; ekstre alacaklının kendi kayıtlarından çıkan bir dökümdür ve yazılı sözleşme yoksa bakiyenin kabul edilmiş sayılması kuralı da uygulanmaz. Alacak fatura, teslim belgesi ve usulüne uygun ticari defterlerle ispatlanır; borçlu ilişkiyi kabul edip ödeme savunması yaparsa ödemeyi o ispatlar. **Cari hesap sözleşmesi yazılı mı olmalı?** Evet; TTK m.89/2’ye göre yazılı yapılmayan cari hesap sözleşmesi geçerli değildir. Yazılı sözleşme yoksa taraflar “cari hesap” dese bile TTK’nın cari hesap hükümleri uygulanmaz. **Cari hesap alacağında zamanaşımı ne zaman başlar?** Yazılı cari hesap sözleşmesinde bakiye ve faiz davaları, sözleşmenin sona ermesinden itibaren beş yılda zamanaşımına uğrar (TTK m.101). Yazılı sözleşme yoksa zamanaşımı her alacak için, o alacağın muaccel olduğu tarihten ayrı ayrı işler. **Bakiyeye ne zamandan faiz işler?** Yazılı sözleşmede, TTK m.8’deki şartlar varsa bakiyeye belirlenip hesaba kaydedildiği tarihten faiz işler (TTK m.95). Yazılı sözleşme yoksa, aksine sözleşme bulunmadıkça ticari borcun faizi vadenin bitiminden, vade yoksa ihtar gününden işler (TTK m.10). **Cari hesap davasında görevli mahkeme hangisidir, arabuluculuk zorunlu mu?** Cari hesap sözleşmesinden doğan davalar, taraflar tacir olmasa da ticari davadır ve asliye ticaret mahkemesinde görülür (TTK m.4, TTK m.5). Konusu bir miktar para olan alacak ve itirazın iptali davalarında önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır (TTK m.5/A). ### Denizli Bölge Adliye Mahkemesi: Yargı Çevresi, İstinaf Yolu ve Süreler (Muğla ve Uşak Dosyaları Dâhil) - Adres: https://capar.av.tr/makale/denizli-bolge-adliye-mahkemesi-yargi-cevresi-istinaf - Tarih: 2026-11-13 - Özet: Denizli Bölge Adliye Mahkemesi, 02.09.2024'ten beri Denizli, Muğla ve Uşak'taki hukuk ve ceza mahkemesi kararlarının istinaf merciidir. Yazı; yargı çevresinin dayanağını, istinaf süresini, dilekçenin verileceği yeri, harcı, parasal sınırı, inceleme kapsamını, ceza istinafını ve idari yargıdaki ayrı merciyi resmî kaynaklarla anlatır. - Anahtar kelimeler: Denizli Bölge Adliye Mahkemesi, Denizli BAM yargı çevresi, Muğla istinaf mahkemesi, Uşak istinaf, istinaf süresi, istinaf dilekçesi nereye verilir, HMK 341 parasal sınır, CMK 273 istinaf süresi, İzmir Bölge İdare Mahkemesi, HSK 1269 sayılı karar - English: Denizli Regional Court of Appeal, Türkiye: Jurisdiction (Denizli, Muğla, Uşak), Appeal Procedure, Time Limits (https://capar.av.tr/en/article/denizli-regional-court-appeal-jurisdiction-turkiye) — Since 02.09.2024, the Denizli Regional Court of Appeal has heard appeals against civil and criminal judgments given in Denizli, Muğla and Uşak. This article explains, under Turkish law and with official sources, the basis of its jurisdiction, the time limit, where to lodge the petition, fees, the monetary threshold, the scope of review, criminal appeals and the separate appellate court for administrative cases. **Muğla'daki bir mahkemenin kararına karşı istinaf başvurusu nereye yapılır?** İstinaf mercii Denizli Bölge Adliye Mahkemesidir; ancak dilekçe Denizli'ye götürülmez. Hukukta kararı veren mahkemeye ya da başka bir yer mahkemesine, cezada hükmü veren mahkemeye verilir; dosyayı ilk derece mahkemesi gönderir. **Uşak'taki bir hukuk mahkemesi kararına karşı istinaf süresi ne kadardır?** Kararın usulen tebliğinden itibaren iki haftadır (HMK m.345); özel kanunlardaki farklı süreler saklıdır. **Her karara istinaf yoluna başvurulabilir mi?** Hayır. Parasal sınırı geçmeyen malvarlığı davalarındaki kararlar kesindir; manevi tazminat davaları hariçtir. Denizli Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesine göre 04.06.2025'ten önce verilen kararlarda karar tarihi, bu tarihten sonra verilen kararlarda dava tarihi esas alınır. **Ceza davasında istinaf süresi hüküm açıklandığı gün mü başlar?** Hayır. 01.06.2024 ve sonrasında verilen kararlarda süre, hükmün gerekçesiyle birlikte tebliğinden itibaren iki haftadır (CMK m.273/1). **Aydın, Manisa, Afyonkarahisar veya Kütahya'daki kararlar da Denizli Bölge Adliye Mahkemesine mi gider?** Hayır. Aydın ve Manisa İzmir, Afyonkarahisar Konya, Kütahya Bursa Bölge Adliye Mahkemesine bağlıdır. **Denizli'deki idare mahkemesinin kararına karşı istinaf Denizli Bölge Adliye Mahkemesine mi yapılır?** Hayır. İdare ve vergi mahkemesi kararlarına karşı istinaf, tebliğden itibaren otuz gün içinde bölge idare mahkemesine yapılır (İYUK m.45/1); Denizli, Muğla ve Uşak için bu mahkeme İzmir Bölge İdare Mahkemesidir. ### Döviz ve Dövize Endeksli Ticari Kredide Kat ve Takip: Hangi Kur Esas Alınır? (TBK m.99, İİK m.58) - Adres: https://capar.av.tr/makale/doviz-kredisinde-kat-ve-kur - Tarih: 2026-11-03 - Özet: Döviz kredisi vadesinde ödenmezse banka, aynen ödeme kaydı yoksa alacağı aynen ya da vade veya fiilî ödeme günündeki kurla TL olarak isteyebilir (TBK m.99). Yazıda döviz ve dövize endeksli kredi farkı, takip talebinde kurun gösterilmesi (İİK m.58), yabancı para faizi, yabancı para ipoteği ve Türk lirası ipoteğiyle döviz takibi 2019–2026 tarihli Yargıtay kararlarıyla anlatılır. - Anahtar kelimeler: döviz kredisi kur, dövize endeksli kredi kat, dövize endeksli kredi hangi kur, döviz kredisi hesap kat tarihindeki kur, fiili ödeme tarihindeki kur, TBK m.99, TBK 99 seçimlik hak, İİK m.58, takip talebinde yabancı para, yabancı para alacağı icra takibi, döviz alacağı takip tarihindeki kur, 3095 sayılı Kanun m.4/a, yabancı para borcunda faiz, yabancı para ipoteği, TMK m.851, TL ipotek döviz kredisi takip, ipoteğin muayyenliği ilkesi, 32 sayılı Karar dövize endeksli kredi yasağı, dövize endeksli kredi uyarlama, kur farkı banka - English: FX and FX-Indexed Commercial Loans in Türkiye: Exchange Rate on Acceleration and Enforcement (TCO Art. 99) (https://capar.av.tr/en/article/foreign-currency-loan-acceleration-exchange-rate) — If an FX loan is not paid when due, a Turkish bank may, absent an effective-payment clause, claim it in kind or in lira at the due-date or payment-date rate. The article covers FX vs FX-indexed loans, stating the rate in the enforcement request (art. 58), interest, foreign-currency mortgages and lira mortgages, with 2019–2026 Court of Cassation decisions. **Dövize endeksli kredide banka kat tarihindeki kuru mu, ödeme günündeki kuru mu uygular?** Aynen ödeme kaydı yoksa ve borç ödeme gününde ödenmemişse seçim bankaya aittir; banka vade veya fiilî ödeme günündeki kuru seçebilir (TBK m.99/3). Takip talebinde vade veya takip tarihindeki kurla Türk lirasına çevrilen alacak Türk lirası alacağına dönüşür; banka artık takip sonrası için yabancı paraya özgü faizi isteyemez (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 2019/500 E., 2022/1326 K.). **Banka döviz alacağının Türk lirası karşılığını takip talebinde göstermezse ne olur?** Yabancı para alacağı aynen istenmişse icra müdürü talebi reddetmelidir; bu eksiklik kamu düzenine ilişkindir ve süresiz şikâyetle ileri sürülebilir (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 2019/500 E., 2022/1326 K.). 12. Hukuk Dairesi, yalnız harca esas değer olarak Türk lirası tutar yazılmasını yeterli saymaz (Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, 2025/9538 E., 2026/1836 K.). **Türk lirası ipotek verdim; banka döviz kredisi için ipoteği paraya çevirebilir mi?** 12. Hukuk Dairesi’ne göre Türk lirası ipoteğine dayanılarak yabancı para alacağı için ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla takip yapılamaz; bu kamu düzenine ilişkindir ve takip iptal edilir (Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, 2024/1437 E., 2024/5890 K.). Alacak kat ihtarında ve takipte Türk lirası olarak istenmişse bu engel yoktur (Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, 2025/7357 E., 2026/414 K.). **Döviz kredisinde temerrüt faizi hangi oranda işler?** Önce sözleşmeye bakılır. Sözleşmede daha yüksek oran yoksa yabancı para borcuna Devlet Bankalarının o para ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı uygulanır (3095 sayılı Kanun m.4/a). Alacağı takip talebinde Türk lirasına çeviren banka, takip sonrası için bu orana dayanamaz (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 2019/500 E., 2022/1326 K.). **Şirketler bugün dövize endeksli kredi kullanabilir mi?** 32 Sayılı Karar’ın 17/A maddesine göre Türkiye’de yerleşik kişilere dövizle endeksli kredi kullandırılamaz. Döviz kredisi döviz geliri şartına bağlıdır; kullanım tarihinde kredi bakiyesi 15 milyon ABD doları veya üzerinde olanlar gibi istisnalarda bu şart aranmaz. ### Eski Çalışan Rakip Şirket Kurarsa: Çalışan/Müşteri Ayartma, Ticari Sır, Haksız Rekabet (TTK 55, TBK 444-447) - Adres: https://capar.av.tr/makale/calisan-ve-musteri-ayartma-ticari-sir-haksiz-rekabet - Tarih: 2026-11-15 - Özet: Eski çalışanın rakip işletme kurması ya da rakibe geçmesi hâlinde müşteri ve çalışan ayartma ile iş sırrı kullanımı: TTK m.55/1-b ve d’deki haksız rekabet, TBK m.396’daki sadakat borcu, TBK m.444–447’deki rekabet yasağı, görevli mahkeme ve Rekabet Kurulu’nun çalışan ayartmama (centilmenlik) anlaşmaları kararı. - Anahtar kelimeler: eski çalışan haksız rekabet, çalışan ayartma, müşteri ayartma, personel ayartma, ticari sır, iş sırrı, TTK 55/1-b, TTK 55/1-d, işçinin rekabet yasağı, TBK 444, TBK 447 haklı fesih, sadakat borcu TBK 396, rekabet yasağı görevli mahkeme, çalışan ayartmama anlaşması, centilmenlik anlaşması Rekabet Kurulu - English: When a Former Employee Sets Up a Competing Business: Poaching, Trade Secrets, Unfair Competition in Türkiye (https://capar.av.tr/en/article/former-employee-poaching-trade-secrets-unfair-competition) — Poaching customers and employees and using trade secrets when a former employee sets up or joins a competing business under Turkish law: unfair competition under Commercial Code art. 55/1-b and d, the duty of loyalty, contractual non-compete clauses (Code of Obligations arts. 444–447), the competent court and the Competition Board's decision on no-poach agreements. **Eski çalışanın aynı sektörde şirket kurması haksız rekabet midir?** İncelenen kararlarda bunun tek başına haksız rekabet sayıldığına rastlanmamıştır. Onanan bir kararda, kendi isteğiyle ayrılan çalışanların rakip şirkette daha yüksek ücretle işe başlaması çalışma özgürlüğü çerçevesinde görülmüş; haksız rekabet için müşterileri sözleşmelerine aykırı davranmaya yöneltme, çalışanları sistematik biçimde ayartma ya da iş sırlarını hukuka aykırı kullanma gibi somut bir davranışın ispatı aranmıştır (TTK m.55/1-b ve d). Çalışan henüz işteyken eski işverenin müşteri portföyünden rakip şirket lehine yararlanmaya yöneldiği bir olayda ise haksız rekabet kabul edilmiştir. **İş sözleşmesinde rekabet yasağı yoksa eski çalışan müşterileri yeni şirketine götürebilir mi?** Yazılı bir rekabet yasağı kaydı yoksa eski çalışanın sözleşme bittikten sonra rekabet etmesi kural olarak serbesttir; müşterilerin kendi tercihleriyle geçmesi tek başına yaptırım doğurmaz. Ancak müşterileri eski işverenle yaptıkları sözleşmelere aykırı davranmaya yöneltmek ya da hukuka aykırı elde edilen bilgileri kullanmak haksız rekabet olabilir (TTK m.55/1-b ve d). Sır saklama yükümlülüğü de gerekli ölçüde sözleşmeden sonra sürer (TBK m.396). **İşçinin rekabet yasağı kaydı ne zaman geçersiz olur veya sona erer?** İşçinin rekabet yasağı kaydı yazılı değilse, işçi müşteri çevresi, üretim sırları veya işverenin işleri hakkında bilgi edinemiyorsa ya da bu bilgilerin kullanılması işverene önemli bir zarar verecek nitelikte değilse geçerli değildir (TBK m.444). Aşırı yasak hâkimce daraltılabilir; süre özel durumlar dışında iki yılı aşamaz (TBK m.445). Yasak, işverenin gerçek yararı kalmamışsa ya da sözleşme işverence haklı sebep olmaksızın veya işverene yüklenebilen bir nedenle işçi tarafından feshedilmişse sona erer (TBK m.447). **Eski çalışana karşı rekabet yasağına aykırılık davası hangi mahkemede açılır?** Yargıtay 9. Hukuk Dairesi kararlarındaki aktarıma göre, 13.06.2025 tarihli içtihadı birleştirme kararıyla iş ilişkisi sona erdikten sonraki rekabet yasağı aykırılıklarında asliye ticaret mahkemesi görevli kabul edilmiştir; TTK m.4/1-c de bu davaları ticari dava sayar. İş ilişkisi sürerken gerçekleşen aykırılıktan doğan cezai şart talebinde ise aynı Daire iş mahkemesini görevli görmüştür. **İşverenlerin birbirinin çalışanını almama anlaşması (çalışan ayartmama ya da centilmenlik anlaşması) yasal mıdır?** Rekabet Kurulu, rakip işverenlerin birbirlerinin çalışanlarını istihdam etmemeye yönelik anlaşmalarını 4054 sayılı Kanun m.4’e aykırı bulmuş ve 13.04.2023 tarihli kararında bir teşebbüse idari para cezası vermiştir; anlaşmanın yazılı olması gerekmez. Kurul’a göre proje temelli faaliyetlerde yalnız ilgili personelle sınırlı bir kayıt; yazılı olması ve orantılılık, ölçülülük, gereklilik, süre gibi koşulları da taşıması hâlinde yan sınırlama sayılabilir. Kurul kararı yargı kararı değildir. ### Faturaya Dayalı Alacağın İspatı: Fatura Alacağı Ne Zaman Gerçek Alacaktır? (Teslim, Ticari Defter, BA-BS) - Adres: https://capar.av.tr/makale/faturaya-dayali-alacagin-ispati - Tarih: 2026-10-19 - Özet: Fatura tek başına alacağı ispatlar mı? Ticari işlerde ve ticaret şirketleri arasında fatura alacağının kaynağı, malın tesliminin ve hizmetin ifasının ispatı, ispat yükü (TMK m.6, HMK m.190), alıcının ticari defter kaydı, BA-BS formları, KDV indirimi, e-fatura ve cari hesap ekstresi, faturaya dayalı itirazın iptali, icra inkâr tazminatı ve likidite, temerrüt ve faiz başlangıcı (TBK m.117, TTK m.1530) ile Yargıtay 6. ve 11. Hukuk Dairesi kararları. - Anahtar kelimeler: faturaya dayalı alacağın ispatı, fatura alacağı ispatı, fatura tek başına delil mi, fatura alacağı gerçek alacak, irsaliyesiz fatura, malın teslimi ispat yükü, TMK 6, HMK 190, ticari defter kaydı fatura, HMK 222, BA-BS formu delil, BA formu karine, KDV indirimi fatura, e-fatura teslim ispatı, cari hesap ekstresi, hatır faturası, faturaya dayalı itirazın iptali, İİK 67, icra inkâr tazminatı likit alacak, temerrüt faizi TBK 117, TTK 1530 geç ödeme - English: Proving an Invoice-Based Receivable in Türkiye: Is the Claim Real? (Delivery, Commercial Books, BA-BS Forms) (https://capar.av.tr/en/article/proving-invoice-based-receivable) — Does an invoice alone prove a receivable? The source of an invoice claim in commercial matters and between companies, proof of delivery and performance, the burden of proof (Civil Code art. 6, Code of Civil Procedure art. 190), the buyer’s commercial books, BA-BS forms, VAT deduction, e-invoices and current account statements, the action for annulment of objection based on invoices, enforcement denial compensation and liquidity, default and the start of interest (Code of Obligations art. 117, Commercial Code art. 1530), with decisions of the 6th and 11th Civil Chambers of the Court of Cassation. **Fatura tek başına delil midir?** Fatura bir delildir, ancak tek başına alacağı ispatlamaz. Yargıtay’ın onadığı kararlara göre satıcı, faturadaki malın teslim edildiğini veya hizmetin ifa edildiğini ayrıca ispatlamalıdır. **İrsaliyesiz fatura alacağı ispatlar mı?** İmzalı irsaliye yoksa teslim başka delillerle ispatlanmalıdır. Faturanın alıcının ticari defterinde kayıtlı olması veya alıcının onu BA formuyla bildirmesi hâlinde onanan kararlarda malın teslim edildiği kabul edilmiştir. **Defterine kaydedilen fatura borcu kabul anlamına gelir mi?** Alıcının kendi ticari defterindeki kayıt onun aleyhine delil oluşturur; onanan kararlarda deftere kayıtlı faturada malın teslim edildiği kabul edilmiştir. Malı almadığını veya faturanın hatır için kaydedildiğini ileri süren alıcı bunu kendisi ispatlamalıdır; bedeli ödediğini ispat yükü de alıcıdadır. **BA-BS formu delil midir?** Evet, ancak ağırlığı kimin bildirdiğine göre değişir. Alıcının BA formuyla bildirdiği fatura onanan kararlarda mal alımına karine sayılmıştır; satıcının yalnız kendi BS bildirimi ise tek başına alacağı ispatlamaz. **Faturaya itiraz edilmezse borç kesinleşir mi?** Hayır, kendiliğinden kesinleşmez. Sekiz gün içinde itiraz edilmemesi faturanın içeriğine ilişkin bir sonuç doğurur (TTK m.21/2), fakat onanan bir kararda vurgulandığı gibi bu, malın teslim edildiği anlamına gelmez; satıcı teslimi ayrıca ispatlamalıdır. ### Finansal Kiralamada Peşinat İadesi: Kiracının Satıcıya Ödediği Bedel Fesihte Geri Alınır mı? - Adres: https://capar.av.tr/makale/finansal-kiralamada-pesinat-iadesi - Tarih: 2026-11-03 - Güncelleme: 2026-11-15 - Özet: Kiracının satıcıya doğrudan ödediği ve kiralayanın finanse etmediği peşinat, mal kiralayana iade edilince kiralayandan istenebilir (Yargıtay 11. HD, 2025). Karar mülga 3226 sayılı Kanun dönemindeki 2007 tarihli sözleşmeye ilişkindir; yazıda 6361 sayılı Kanun döneminde dayanılabilecek hükümler (m.2/6, m.33/1, TBK m.77), ispat, ibra protokolü ve zamanaşımı da anlatılır. - Anahtar kelimeler: finansal kiralamada peşinat iadesi, leasing peşinat iadesi, leasing sözleşmesi feshedilirse peşinat geri alınır mı, satıcıya ödenen peşinat iadesi, kiralayanın finanse etmediği bedel, finansal kiralama sebepsiz zenginleşme, TBK m.77, TBK m.82 sebepsiz zenginleşme zamanaşımı, 6361 sayılı Kanun m.33, 6361 m.2/6 genel hükümler, 6361 m.25 malın kiracıya teslim edilmemesi, mülga 3226 sayılı Finansal Kiralama Kanunu, 3226 m.25 vadesi gelmemiş kira bedelleri, leasing fesih sonrası hesaplaşma, katılım bankası leasing peşinat, fabrika taşınmaz leasing peşinat, leasing ibra ve fesih protokolü, leasing muvazaa ticari kredi iddiası - English: Down Payment Refund in Turkish Financial Leasing: Lessee's Recovery of Payments to the Seller on Termination (https://capar.av.tr/en/article/refund-down-payment-financial-leasing) — A down payment the lessee paid directly to the seller, if not financed by the lessor, is recoverable once the asset is returned (Court of Cassation, 2025). The decision concerns a 2007 contract under the repealed Law No. 3226; the article also covers the provisions available under Turkish Law No. 6361 (arts. 2/6, 33/1; Code of Obligations art. 77), evidence, release protocols and limitation. **Leasing sözleşmesi feshedilirse ödediğim peşinat geri alınır mı?** Ödemenin kime ve hangi sebeple yapıldığına bağlıdır. Kiracının satıcıya doğrudan ödediği, kiralayanın finanse etmediği bedel, mal kiralayana iade edildiğinde Yargıtay 11. Hukuk Dairesi’ne göre kiralayandan istenebilir (Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2024/72 E., 2025/900 K.). Geçerli bir sözleşme hiç kurulamamışsa kiralayana ödenen peşinat sebepsiz zenginleşme olarak geri istenebilir (Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2021/8251 E., 2022/2555 K.). **Mal teslim edilmezse satıcıya ödenen peşinat kimden istenir?** Mal kiralayanın kusuru veya ihmali yüzünden teslim edilmemişse TBK m.123, 125 ve 126 uygulanır (6361 sayılı Kanun m.25). Kiralayanın satıcıya süresinde ödeme yaptığı ve sözleşmeyle teslimden sorumlu tutulmadığı bir dosyada Yargıtay, finansal kiralama şirketine karşı davanın reddini onamıştır (Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2020/2600 E., 2020/5012 K.). Taraflar ibra ve fesih protokolü imzalamışsa mahkeme bu protokolü değerlendirmek zorundadır (Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2024/6932 E., 2025/6071 K.). **6361 sayılı Kanun’da peşinat iadesini düzenleyen bir madde var mı?** Hayır. Kanun’un finansal kiralama hükümleri kiracının satıcıya yaptığı ödemeyi ayrıca düzenlemez; hüküm bulunmayan hâllerde genel hükümler uygulanır (6361 sayılı Kanun m.2/6) ve sebebi gerçekleşmemiş veya sona ermiş zenginleşme geri verilir (TBK m.77). **Peşinat iadesi davası kaç yıl içinde açılmalı?** Talep sebepsiz zenginleşmeye dayanıyorsa istem hakkı, geri isteme hakkının öğrenildiği tarihten başlayarak iki yılın ve her hâlde zenginleşmenin gerçekleştiği tarihten başlayarak on yılın geçmesiyle zamanaşımına uğrar (TBK m.82/1). Ticari dava niteliğindeki para alacağı davalarında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulması dava şartıdır (TTK m.5/A/1). **2007’de yapılmış bir leasing sözleşmesine hangi kanun uygulanır?** Hukuk Genel Kurulu’na göre 6361 sayılı Kanun’un yürürlüğe girdiği 13.12.2012’den önce düzenlenen sözleşmelere ilişkin uyuşmazlıklara mülga 3226 sayılı Kanun ve önceki yönetmelik hükümleri uygulanır (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 2017/1647 E., 2020/88 K.). Yargıtay 19. Hukuk Dairesi, böyle bir sözleşmede 6361 m.33’e göre hesap yapan bilirkişi raporuyla karar verilmesini bozma sebebi saymıştır (Yargıtay 19. Hukuk Dairesi, 2016/7173 E., 2017/2999 K.). ### Haksız Rekabet Davası: Haksız Rekabet Hâlleri, Talepler, Görevli Mahkeme ve Zamanaşımı (TTK m.54-62) - Adres: https://capar.av.tr/makale/haksiz-rekabet-davasi - Tarih: 2026-10-19 - Güncelleme: 2026-11-08 - Özet: Haksız rekabet davası rehberi: TTK m.54’teki dürüst ve bozulmamış rekabet ilkesi, TTK m.55’teki haksız rekabet hâlleri (kötüleme, iltibas, sözleşmeyi ihlale yöneltme, iş ürünlerinden yetkisiz yararlanma, iş sırları, iş şartlarına uymama), limited şirket ortağının rekabeti ve rekabet yasağı, tescilli marka karşısında kümülatif koruma, TTK m.56’daki tespit, men, ref, maddi ve manevi tazminat talepleri, TTK m.60’taki bir ve üç yıllık zamanaşımı, ihtiyati tedbir, cezai sorumluluk, arabuluculuk dava şartı, görevli mahkeme, ispat ve doğrulanmış Yargıtay 11. Hukuk Dairesi kararları. - Anahtar kelimeler: haksız rekabet davası, haksız rekabet, TTK 54, TTK 55, TTK 56, TTK 60, TTK 61, TTK 62, TTK 5/A, dürüstlük kuralına aykırı davranış, kötüleme, iltibas, karıştırılma, ticaret unvanının terkini, sözleşmeyi ihlale yöneltme, personel ayartma, iş ürünlerinden yetkisiz yararlanma, ticari sır, iş şartlarına uymama, haksız rekabetin tespiti, haksız rekabetin men’i, haksız rekabetin ref’i, haksız rekabet maddi tazminat, haksız rekabet manevi tazminat, davalının elde etmesi mümkün görülen menfaat, haksız rekabet zamanaşımı, haksız rekabet ihtiyati tedbir, haksız rekabet suçu, ticari davalarda arabuluculuk dava şartı, asliye ticaret mahkemesi görevi, fikri ve sınai haklar hukuk mahkemesi, kümülatif koruma, marka hakkına tecavüz ve haksız rekabet, limited şirket ortağı rekabet yasağı, bağlılık yükümü - English: Unfair Competition Actions in Türkiye: Unfair Acts, Claims, Competent Court and Limitation (TCC Arts. 54-62) (https://capar.av.tr/en/article/unfair-competition-actions) — A guide to unfair competition actions under Turkish law: the principle of honest and undistorted competition in Commercial Code art. 54, the acts of unfair competition in art. 55 (disparagement, confusion, inducing breach of contract, unauthorised exploitation of work products, trade secrets, failure to comply with working conditions), competition by limited company partners and non-compete obligations, cumulative protection and registered trade marks, declaratory, prohibitory and removal claims and pecuniary and non-pecuniary damages under art. 56, the one-year and three-year limitation periods under art. 60, interim injunctions, criminal liability, mandatory mediation, the competent court, proof and verified decisions of the Court of Cassation 11th Civil Chamber. **Haksız rekabet davasında neler talep edilebilir?** Fiilin haksız olup olmadığının tespiti, haksız rekabetin men’i, sonuçlarının ortadan kaldırılması ve yanlış beyanların düzeltilmesi, kaçınılmazsa araç ve malların imhası, kusur varsa maddi tazminat ve TBK m.58’deki şartlarla manevi tazminat istenebilir (TTK m.56/1). **Haksız rekabet davasında zamanaşımı süresi ne kadardır?** Hakların doğumunun öğrenilmesinden itibaren bir yıl, her hâlde doğumdan itibaren üç yıldır; fiil daha uzun ceza zamanaşımına tabi bir suçsa o süre uygulanır (TTK m.60/1). “Öğrenme”, zararın ve failin öğrenilmesidir (Yargıtay 11. HD, 2022/5830 E., 2024/2078 K.). **Haksız rekabet davası hangi mahkemede açılır?** Kural olarak asliye ticaret mahkemesinde (TTK m.4/1-a ve TTK m.5). Başkasına ait haberlerin izinsiz kullanılmasına dayanan davalarda ise fikri ve sınai haklar hukuk mahkemesi görevlidir (Yargıtay 11. HD, 2025/4292 E., 2025/5784 K.). **Haksız rekabet davasında arabulucuya başvurmak zorunlu mudur?** Tazminat gibi konusu bir miktar para olan talepler için dava şartıdır (TTK m.5/A). Tespit, önleme ve unvan terkini gibi para dışı taleplerde arabuluculuk itirazı yerinde görülmemiştir (Yargıtay 11. HD, 2024/4340 E., 2025/2920 K.). **Limited şirket ortağının şirketle rekabet etmesi haksız rekabet midir?** Şirket sözleşmesinde rekabet yasağı yoksa kural olarak hayır; bu yöndeki istinaf kararı onanmıştır (Yargıtay 11. HD, 2024/2256 E., 2025/2270 K.). Müdürler için öngörülen rekabet yasağı ayrıca değerlendirilir. **Haksız rekabette maddi tazminat nasıl hesaplanır?** Esas olan, davacının haksız rekabet yüzünden mahrum kaldığı kârdır; brüt gelir esas alınamaz ve zarar kural olarak ticari defterler ve diğer delillerle bilirkişi incelemesiyle belirlenir. Hâkim, davalının elde etmesi mümkün görülen menfaatin karşılığına da hükmedebilir (TTK m.56/1). ### Hesap Kat İhtarnamesi: Banka Kredi Hesabını Nasıl Kat Eder, Tebliğ Usulsüzse Ne Olur? (İİK m.68/b) - Adres: https://capar.av.tr/makale/hesap-kat-ihtarnamesi - Tarih: 2026-11-03 - Özet: Hesap kat ihtarnamesiyle banka kredi borcunu muaccel kılar; noterle tebliğden itibaren bir ay içinde itiraz edilmeyen hesap özeti kesinleşir (İİK m.68/b). Yazıda ihtarnamenin içeriği, sözleşme adresine tebliğ, itirazın kesin kaldırılması, usulsüz veya hiç tebliğ edilmeyen ihtarın temerrüt ve faize etkisi ile itirazın yolu 2021–2026 tarihli Yargıtay kararlarıyla anlatılır. - Anahtar kelimeler: hesap kat ihtarnamesi, hesap kat ihtarı, hesabın kat edilmesi, kat ihtarnamesine itiraz, hesap kat ihtarnamesine itiraz süresi, İİK m.68/b, İİK 68/b bir ay itiraz, hesap özeti kesinleşmesi, itirazın kesin kaldırılması banka kredisi, hesap kat ihtarnamesi usulsüz tebliğ, hesap kat ihtarnamesi tebliğ edilmezse, kat ihtarı tebliğ edilmedi temerrüt faizi, kat ihtarı eski adrese tebliğ, kredi sözleşmesindeki adres noter bildirimi, muacceliyet ve temerrüt farkı, kat tarihi ile takip tarihi arası akdi faiz, TBK m.117 temerrüt, TTK m.18/3 noter ihtarı, Tebligat Kanunu 32 muttali olma, İİK m.150/ı sekiz gün itiraz, genel kredi sözleşmesi kat ihtarı - English: Account Closure Notice in Türkiye: How a Bank Accelerates a Loan, Effect of Defective Service (EBL Art. 68/b) (https://capar.av.tr/en/article/account-closure-notice) — An account closure notice declares the whole bank loan due; if not objected to within one month of notarial service, the account statement becomes final. The article covers its content, service at the contract address, Enforcement Law art. 68/b and definitive removal of objection, the effect of defective or missing service on default and interest, and how to object, with 2021–2026 Court of Cassation decisions. **Hesap kat ihtarnamesine itiraz süresi kaç gün?** Genel kural olarak hesap özetinin alındığı tarihten itibaren bir aydır; bu sürede itiraz edilmezse hesap özeti takip hukuku bakımından kesinleşir (İİK m.68/b/2; Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 2017/355 E., 2021/1146 K.). Kredi ipotekle güvence altındaysa, ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla ilamlı takipte sonuç doğurması için itirazın tebliğden itibaren sekiz gün içinde noter aracılığıyla yapılması gerekir (İİK m.150/ı). **Hesap kat ihtarnamesi bana hiç tebliğ edilmediyse banka faiz isteyebilir mi?** Akdi faiz isteyebilir, temerrüt faizini ise kural olarak ancak takip tarihinden itibaren isteyebilir. Yargıtay 11. Hukuk Dairesi’nin onadığı kararda, asıl borçluya usulüne uygun kat ihtarı tebliğ edilmemesinin temerrüt faizinin icra takip tarihine kadar istenemeyeceği anlamına geldiği kabul edilmiştir (Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2020/8214 E., 2022/3568 K.). **Adresim değişti; eski adrese gönderilen hesap kat ihtarnamesi geçerli mi?** Yeni adres yurt içinde bir adres olarak noter aracılığıyla bankaya bildirilmemişse ihtarın kredi sözleşmesindeki eski adrese ulaştığı tarih tebliğ tarihi sayılır (İİK m.68/b/1). Yeni adresi sonraki bir kredi sözleşmesinde bankaya bildirdiyseniz bu karine işlemez; temerrüt, yeni adrese yapılan tebliğden sonra verilen ödeme süresinin sonunda başlar (Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, 2022/13200 E., 2023/1132 K.). **İhtarnamede itiraz süresi yazmıyorsa ihtar geçersiz mi?** Hayır. Hukuk Genel Kurulu’na göre İİK m.68/b’de hesap kat ihtarında itiraz süresinin gösterilmesini gerektiren bir düzenleme yoktur; bir aylık sürenin yazılmaması, itiraz edilmeyen ihtarın İİK m.68/1 belgesi sayılmasına engel değildir (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 2017/355 E., 2021/1146 K.). **İtiraz etmediğim hesap özetine artık hiç karşı çıkamaz mıyım?** Takip hukuku bakımından hesap özeti kesinleşir ve banka itirazın kesin kaldırılmasını isteyebilir; gerçeğe aykırılık ancak borç ödendikten sonra dava edilebilir (İİK m.68/b/2). Bununla birlikte banka itirazın iptali davası açarsa, Yargıtay 11. Hukuk Dairesi’nin onadığı karara göre ihtardaki alacak miktarı kesin ve bağlayıcı sayılmaz; alacak sözleşme hükümlerine ve ödeme durumuna göre belirlenir (Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2025/5089 E., 2026/1811 K.). ### Hileli İade Faturası: Borcu Sona Erdirir mi? (İspat ve Vergi-Ceza Boyutu) - Adres: https://capar.av.tr/makale/hileli-iade-faturasi - Tarih: 2026-06-28 - Güncelleme: 2026-11-10 - Özet: Hileli (muvazaalı) iade faturası: gerçek bir iadeye dayanmayan iade faturasının borcu sona erdirmediği, iade faturasının tek başına iadeyi ispatlamadığı, gerçek iadenin imzalı iade irsaliyesi ve ticari defterle (HMK m.222) ispatı, sahte/muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge boyutu (VUK m.359 kaçakçılık), vergi ziyaı cezası ve görevli asliye ticaret mahkemesi ile Yargıtay 15. ve 19. Hukuk Dairesi kararları. - Anahtar kelimeler: hileli iade faturası, muvazaalı iade faturası, sahte iade faturası, iade faturası borcu siler mi, fatura teslim ispatı, iade irsaliyesi, ticari defter ispat HMK 222, sahte belge, muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge, VUK 359 kaçakçılık, vergi ziyaı cezası, cezalı tarhiyat, alacak davası iade savunması, görevli asliye ticaret mahkemesi, 19. Hukuk Dairesi 2016/4938, 15. Hukuk Dairesi 2018/368 - English: The Fraudulent Return Invoice: Does It Extinguish the Debt? (Proof and the Tax-Criminal Dimension) (https://capar.av.tr/en/article/fraudulent-return-invoice) — The fraudulent (sham) return invoice: a return invoice not based on a genuine return does not extinguish the debt; a return invoice alone does not prove the return; a genuine return must be proven by a signed return delivery note and commercial books (CCP Art. 222); the fake/misleading-document dimension (Tax Procedure Code Art. 359, smuggling offence), tax-loss penalty, the competent commercial court, and Court of Cassation decisions. **İade faturası kesince borcum otomatik olarak siler mi?** Hayır. Borcun iade ile sona erdiğini ileri süren taraf, malın gerçekten geri verildiğini (fiili teslimi) ispatlamak zorundadır. Salt iade faturası düzenlenmesi yeterli değildir; Yargıtay'a göre iade faturası tek başına iadeyi ispatlamaz ve mahkeme yalnız iade faturasına dayanarak iadeyi kabul edemez. **Gerçek iadeyi neyle ispatlarım?** İmzalı iade/sevk irsaliyesi, teslim-tesellüm belgeleri, taşıma kayıtları ve bunlarla uyumlu, usulüne uygun tutulmuş ticari defter kayıtlarıyla. Yargıtay, iadenin usulüne uygun delillerle ispatını arar; iade faturasının yalnız düzenleyenin kendi defterine kaydedilmiş olması yeterli görülmez. **Gerçek olmayan iade faturası düzenlemenin cezası var mı?** Olabilir. Gerçeğe dayanmayan belge, sahte veya muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge sayılabilir; bu da Vergi Usul Kanunu m.359 kapsamında hapis cezası gerektiren kaçakçılık suçu oluşturabileceği gibi vergi ziyaı cezası ve cezalı tarhiyata yol açar. **Karşı taraf borcunu iade faturasıyla kapattığını söylüyor; ne yapmalıyım?** Gerçek bir iadeye dayanmayan iade faturasının geçersizliğini ileri sürebilir; karşı taraftan fiili teslimi gösteren imzalı belgeleri talep edebilir, ticari defterlerin incelenmesini ve gerekirse belgenin sahteliği yönünden inceleme yapılmasını isteyebilirsiniz. **Hileli iade faturası uyuşmazlığına hangi mahkeme bakar?** Alacak/borç boyutu ticari dava olduğundan asliye ticaret mahkemesi görevlidir. Belgenin sahteliğine ilişkin vergi suçu ise ayrı bir ceza yargılamasının konusudur. ### Kat İhtarı Tebliğ Edilmeyen Kefil Hangi Tarihten Temerrüt Faizi Öder? (TTK m.7, TBK m.589) - Adres: https://capar.av.tr/makale/kefilin-temerrut-faizi-sorumlulugu - Tarih: 2026-11-03 - Özet: Kat ihtarı tebliğ edilmeyen müteselsil kefil, Yargıtay uygulamasında icra takibiyle temerrüde düşer; o tarihe kadar akdi faiz, sonra temerrüt faizi işler. Hukuk Genel Kurulu’nun 18.02.2026 tarihli kararında ise ödeme emrinin tebliği esas alınmıştır. Yazıda TTK m.7, kefile özgü adres kayıtları, ihtarsız temerrüt kaydı ve kefalet limitini aşan faiz 2021–2026 tarihli Yargıtay kararlarıyla ele alınır. - Anahtar kelimeler: kefil temerrüt faizi, kefilin temerrüdü, kat ihtarı tebliğ edilmeyen kefil, kefil hangi tarihten faiz öder, kefile ihtar gönderilmezse temerrüt, kefil takip tarihinde temerrüde düşer, ödeme emrinin tebliği ile temerrüt, kat tarihi ile takip tarihi arası akdi faiz, müteselsil kefil temerrüt faizi, TTK m.7, TTK 7. madde kefile ihbar, TBK m.589, TBK m.590/3, kefalet limiti temerrüt faizi, kefil limit üzerinde faiz, kefil adres değişikliği tebligat, İİK m.68/b kefil, ihtarsız temerrüt kaydı kefil, hesap kat ihtarnamesi kefil, genel kredi sözleşmesi kefil faiz, itirazın iptali kefil temerrüt - English: Start Date of a Surety’s Default Interest: Sureties Not Served the Account Closure Notice (TCC Art. 7) (https://capar.av.tr/en/article/surety-never-received-account-closure-notice) — In Turkish case law, a surety not served with the account closure notice is in default from the enforcement date and owes contractual interest until then. In an 18.02.2026 decision the Assembly of Civil Chambers took service of the payment order instead. The article covers Commercial Code art. 7, surety address clauses, no-notice default clauses and interest above the suretyship limit. **Kefile kat ihtarı gelmediyse temerrüt faizi ödemek zorunda mı?** Takipten önceki dönem için hayır. Ticari borca kefalette kefile ihbar yapılmadan temerrüt faizi yürütülemez (TTK m.7/1). Yargıtay 11. Hukuk Dairesi’nin onadığı kararlarda bu kefil takip tarihinde temerrüde düşer ve o tarihe kadar akdi faizden sorumlu tutulur (Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2025/5089 E., 2026/1811 K.); Hukuk Genel Kurulu’nun 2026 tarihli kararında ise ödeme emrinin tebliği esas alınmıştır (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 2025/61 E., 2026/92 K.). **Şirkete ihtar tebliğ edildiyse kefil de temerrüde düşmüş olur mu?** Hayır. Asıl borçlunun temerrüdü kefil için yeterli değildir; kefile ayrıca ihbar gerekir ve kredi sözleşmesindeki adrese ilişkin İİK m.68/b kuralı onanan istinaf kararlarında yalnız asıl borçluya uygulanmaktadır (Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2024/484 E., 2024/8888 K.). İhbar yapılmaması ise bankanın anapara için kefili takip etmesine engel değildir (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 2020/697 E., 2022/1386 K.). **Adresim değişti, kat ihtarı eski adrese gidip iade döndü; temerrüde düşmüş sayılır mıyım?** Kefalet hükümlerine bakılır. Sözleşmede yalnız asıl borçluya yönelik genel bir adres hükmü varsa iade dönen ihtar kefili temerrüde düşürmez. Kefile özgü bir adres ve tebligat hükmü varsa ve adres değişikliği o hükümde öngörülen şekilde bildirilmemişse, Yargıtay 11. Hukuk Dairesi ihtarın sözleşmedeki adrese ulaştığı tarihi tebliğ tarihi sayabilmektedir (Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2025/1922 E., 2025/6800 K.; 2024/5553 E., 2025/3957 K.). **Kefil kefalet limitinden fazla ödemek zorunda kalır mı?** Asıl borç bakımından hayır; kefil her durumda kefalet sözleşmesindeki azami miktara kadar sorumludur (TBK m.589/1). Yargıtay 11. Hukuk Dairesi ise kefilin kendi temerrüdünden sonra işleyen temerrüt faizinden limitin üzerinde de sorumlu olduğunu kabul eder (Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2020/8370 E., 2022/3497 K.). **Kat tarihi ile takip tarihi arasında kefilden hangi faiz istenebilir?** Kefil bu dönemde temerrüde düşmemişse akdi faiz istenebilir, temerrüt faizi istenemez (Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2025/305 E., 2025/5809 K.). Bu akdi faiz ne ihtarnamede ne takip talebinde istenmemişse mahkemece asıl alacağa eklenemez (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 2018/1101 E., 2021/1693 K.); sözleşmede aksi kararlaştırılmamışsa kefil işlemiş bir yıllık ve işlemekte olan yıla ait akdi faizden sorumludur (TBK m.589/2). ### Katılım Bankalarında Finansal Kiralama (Leasing): Kira Bedeli, Mülkiyet, Temerrüt, Fesih ve Malın İadesi - Adres: https://capar.av.tr/makale/katilim-bankalarinda-finansal-kiralama - Tarih: 2026-10-19 - Özet: Katılım bankaları finansal kiralama yapabilir ve bu işlemler 6361 sayılı Kanun’a tabidir. Yazıda katılım bankasının finansal kiralama yetkisi (5411 sayılı Bankacılık Kanunu m.4), kira bedeli ile kâr payı ilişkisi, sözleşmenin şekli ve tescili, satıp geri kiralama, mülkiyet ve satın alma hakkı, kira ödenmezse 30/60 günlük ihtar ve fesih, malın iadesi ve kalan kiraların hesabı, itirazın iptali, görevli mahkeme ve arabuluculuk Yargıtay kararlarıyla kısaca anlatılır. - Anahtar kelimeler: katılım bankası finansal kiralama, katılım bankası leasing, faizsiz leasing, katılım bankacılığı finansal kiralama sistemi, finansal kiralama sözleşmesi, kira bedeli, kâr payı, katılma hesabı, satıp geri kiralama, sat geri kirala, finansal kiralama fesih ihtarı 60 gün, finansal kiralama malın iadesi davası, finansal kiralama itirazın iptali, finansal kiralama görevli mahkeme, 6361 sayılı Kanun m.18 m.22 m.23 m.31 m.33, 5411 sayılı Bankacılık Kanunu m.4 m.48 m.77, TTK m.4 m.5/A, İİK m.67 m.68/b - English: Financial Leasing by Participation Banks in Türkiye: Rent, Ownership, Default, Termination, Asset Return (https://capar.av.tr/en/article/financial-leasing-participation-banks) — Participation banks may carry out financial leasing, and these transactions are governed by Law No. 6361. This article briefly explains the participation bank’s power to lease (Banking Law No. 5411 art. 4), the relation between rent and profit share, the form and registration of the contract, sale and leaseback, ownership and the purchase option, the 30/60-day notice and termination for unpaid rent, return of the asset and settlement of the remaining rentals, annulment of objection, the competent court and mediation, with decisions of the Court of Cassation. **Katılım bankası finansal kiralaması faizli midir?** Hukuken kiracının ödediği tutar, Kanun’da finansal kiralama bedeli (kira bedeli) olarak düzenlenir; bedel ve ödeme dönemleri taraflarca belirlenir (6361 sayılı Kanun m.20). Katılım bankalarının faizsiz yöntemlerle yapabileceği faaliyetlerin usul ve esaslarını Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu belirler (5411 sayılı Kanun m.77); işlemin dinî açıdan değerlendirilmesi bu yazının konusu dışındadır. **Kira ödenmezse ne olur?** Banka kiracıya otuz günlük ödeme süresi verir; süre sonunda mülkiyetin kiracıya geçeceği kararlaştırılmışsa bu süre altmış günden az olamaz ve sürede ödenmezse sözleşme feshedilebilir (6361 sayılı Kanun m.31/1). Fesihten sonra kiracı malı iade eder; mal satılırsa vadesi gelmemiş kiralar satış bedeliyle hesaplaşılır (6361 sayılı Kanun m.33/1). **Süre sonunda mülkiyet kime geçer?** Mülkiyet sözleşme boyunca bankadadır; kiracı ancak sözleşmede satın alma hakkı tanınmışsa ve bu hakkı kullanırsa malın maliki olur (6361 sayılı Kanun m.23/1). Bu hakkı kullanmayan kiracı, sözleşme sona erince malı derhâl geri verir (6361 sayılı Kanun m.32). **Sözleşme noterde mi yapılmalı?** Hayır; sözleşme yazılı veya mesafeli olarak ya da Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu’nun kabul ettiği, kimlik doğrulamaya imkân veren elektronik yöntemlerle kurulur ve maddede noter şartı yoktur (6361 sayılı Kanun m.22/1). Taşınmazlarda sözleşme tapuya şerh edilir; diğer mallarda ilgili sicile ya da Finansal Kurumlar Birliği siciline tescil edilir. **Satıp geri kiralama nedir?** Kiralayanın malı bizzat kiracıdan satın alıp aynı kişiye finansal kiralama yoluyla geri kiralamasıdır (6361 sayılı Kanun m.18). Bu yöntemde malın ayıplı olmasından kiralayan sorumlu tutulamaz (6361 sayılı Kanun m.24/6). ### Komisyon (Tellallık) Alacağı: Simsarlık Sözleşmesi, Emlak Komisyonu ve Cezai Şart - Adres: https://capar.av.tr/makale/komisyon-tellallik-alacagi - Tarih: 2026-07-17 - Güncelleme: 2026-11-10 - Özet: Simsarlık (tellallık) sözleşmesinin tanımı ve taşınmaz simsarlığında yazılı şekil şartı (TBK m.520), komisyona hak kazanmanın şartları ve illiyet bağı (m.521), ücretin tarifeye/teamüle göre belirlenmesi (m.522) ve indirimi (m.525), simsarın ücret hakkını kaybetmesi (m.523), yer gösterme belgesi ve %6 cezai şart, ticari simsarlıkta geciktirici koşul ve zamanaşımı (m.147/5) — doğrulanmış Yargıtay 3. ve 11. Hukuk Dairesi kararlarıyla. - Anahtar kelimeler: komisyon alacağı, tellallık ücreti, simsarlık sözleşmesi, emlak komisyonu, emlakçı komisyon hakkı, TBK 520, TBK 521, TBK 522, TBK 523, TBK 525, TBK 147, yer gösterme belgesi, gördüm belgesi, cezai şart, taşınmaz simsarlığında yazılı şekil, komisyon zamanaşımı, ticari simsarlık, itirazın iptali - English: Brokerage (Commission) Claims: The Brokerage Contract, Real Estate Commission and Penalty Clauses (https://capar.av.tr/en/article/brokerage-claims) — The brokerage contract and the written-form requirement in real estate brokerage (TCO art. 520), conditions for earning the commission and causation (art. 521), determination (art. 522) and reduction (art. 525) of the fee, loss of the fee (art. 523), property-viewing forms and the 6% penalty clause, suspensive conditions in commercial brokerage and limitation periods (art. 147/5) — with verified decisions of the 3rd and 11th Civil Chambers of the Court of Cassation. **Emlakçı hangi şartlarda komisyona hak kazanır?** Üç şart birlikte aranır: geçerli (taşınmazda yazılı) bir simsarlık sözleşmesi bulunmalı; aracılık edilen asıl sözleşme (satış, kira vb.) kurulmalı; kurulma ile simsarın faaliyeti arasında nedensellik bağı olmalıdır. Asıl sözleşmenin ifası gerekmez; geçerli kurulması yeterlidir. **Sözlü anlaşmayla emlak komisyonu istenebilir mi?** Hayır. Taşınmazlara ilişkin simsarlık sözleşmesi yazılı yapılmadıkça geçerli olmaz (TBK m.520/3); yazılı şekil geçerlilik şartıdır ve borç altına girenin imzasını taşımalıdır. E-posta yazışmaları imzalı sözleşme yerine geçmez. Taşınmaz dışı simsarlıkta (örneğin şirket hisse devri) şekil şartı yoktur; ancak ilişkinin ve faaliyetin ispatı gerekir. **Alıcı taşınmazı emlakçıyla gezdi ama satışı doğrudan mal sahibiyle yaptı; komisyon ödenir mi?** İmzalı yer gösterme (“gördüm”) belgesi varsa evet. Yargıtay, komisyoncuyu devre dışı bırakan alıcının belgede kararlaştırılan seçimlik cezai şartı (kararda %6) ödemesi gerektiğini, bunun için emlakçının mal sahibince ayrıca yetkilendirilmesine gerek olmadığını ve tacir borçlunun cezai şartın fahişliğini ileri süremeyeceğini kabul etmektedir. **Komisyon oranı kararlaştırılmamışsa ücret nasıl belirlenir?** Ücret belirlenmemişse tarifeye, tarife yoksa teamüle göre ödenir (TBK m.522). Kararlaştırılan ücret aşırı ise borçlunun istemiyle hâkim tarafından hakkaniyete uygun indirilebilir (TBK m.525). **Satış gerçekleşmezse emlakçı ücret veya masraf isteyebilir mi?** Kural olarak ücret isteyemez; simsar ancak faaliyeti sonucunda sözleşme kurulursa ücrete hak kazanır. Giderlerin ödeneceği ayrıca kararlaştırılmışsa, sözleşme kurulmasa bile giderler ödenir (TBK m.521/3). TBK m.521/1 emredici olmadığından taraflar aksini kararlaştırabilir. **Komisyon alacağı kaç yılda zamanaşımına uğrar?** Simsarlık sözleşmesinden doğan alacaklar beş yıllık zamanaşımına tabidir (TBK m.147/5); ticari simsarlık ücreti alacağı ise bu hükmün dışında tutulduğundan on yıllık genel zamanaşımına (TBK m.146) tabidir. **Emlakçı hem alıcıdan hem satıcıdan komisyon alabilir mi?** Simsar, borcuna aykırı olarak diğer tarafın menfaatine hareket eder veya dürüstlük kurallarına aykırı biçimde diğer taraftan ücret sözü alırsa, ücret ve giderlere ilişkin haklarını tümüyle kaybeder (TBK m.523). Her iki taraf için bilgi ve rızayla, tarafsız aracılık yapılan hâller bunun dışındadır. ### Kooperatif Üyeliğinden İhraç (Ortaklıktan Çıkarma): İhtar Şartları, Yetkili Organ ve İptal Davası - Adres: https://capar.av.tr/makale/kooperatif-uyeliginden-ihrac - Tarih: 2026-10-19 - Güncelleme: 2026-11-08 - Özet: Kooperatif üyeliğinden ihraç rehberi: ihraç sebeplerinin anasözleşmede açıkça gösterilmesi ve ihraç usulü (Kooperatifler Kanunu m.16), aidat ve diğer parasal yükümlülüklerini yerine getirmeyen ortağa iki istem ve bir aylık süre (m.27), ortaklık şartlarının kaybında uygun süre, ihraca yetkili organ (genel kurul–yönetim kurulu), ihraç kararına itiraz ve tebliğden itibaren üç aylık iptal davası süresi, genel kurul kararlarına karşı bir aylık dava süresi (m.53), çıkma payı ve hesaplaşma (m.17), görevli mahkeme ve basit muhakeme usulü (m.99), ispat, zımni çıkma iradesi ve dava menfaati; doğrulanmış Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 6. ve 11. Hukuk Dairesi kararlarıyla. - Anahtar kelimeler: kooperatif üyeliğinden ihraç, kooperatif ortaklığından çıkarma, kooperatif ihraç kararının iptali, ihraç kararına itiraz davası, Kooperatifler Kanunu 16, Kooperatifler Kanunu 27, Kooperatifler Kanunu 17, Kooperatifler Kanunu 53, Kooperatifler Kanunu 99, kooperatif aidat borcu ihtarı, iki ihtar bir ay süre, ortaklık şartlarının kaybı, yönetim kurulu ihraç yetkisi, kooperatif genel kurul kararının iptali, üç aylık hak düşürücü süre, çıkma payı alacağı, kooperatif hesaplaşma, zımni çıkma, dava menfaati, dürüstlük kuralı, asliye ticaret mahkemesi - English: Expulsion from Cooperative Membership in Turkish Law: Notice Requirements, Competent Body and Annulment Action (https://capar.av.tr/en/article/expulsion-from-cooperative-membership) — A guide to expulsion from cooperative membership in Turkish law: grounds that must be expressly set out in the articles of association and the expulsion procedure (Cooperatives Law art. 16), two requests and a one-month period for members who fail to pay dues and other monetary obligations (art. 27), an appropriate period where membership conditions are lost, the competent body (general assembly or board of directors), objection to the expulsion decision and the three-month period for the annulment action running from service, the one-month period for actions against general assembly resolutions (art. 53), settlement with the departing member (art. 17), the competent court and simple procedure (art. 99), proof, tacit withdrawal and legal interest, with verified decisions of the Court of Cassation Assembly of Civil Chambers and its 6th and 11th Civil Chambers. **Kooperatif bir ortağı hangi sebeplerle ihraç edebilir?** Yalnız anasözleşmede açıkça gösterilen sebeplerle (Kooperatifler Kanunu m.16/1). Aidat borcunda Kooperatifler Kanunu m.27’deki iki istem prosedürü uygulanır; ortaklık şartlarının kaybında da ortağa uygun süre verilmelidir (Yargıtay 6. HD, 2023/112 E., 2024/347 K.). **Aidat borcu nedeniyle ihraç için kaç ihtar gerekir?** İki istem gerekir: ilki münasip bir süreyle, ikincisi bir aylık süreyle (Kooperatifler Kanunu m.27). İkinci ihtarda bir ay yerine 30 gün verilmesi emredici hükme aykırı bulunmuştur (Yargıtay 6. HD, 2022/384 E., 2023/526 K.); ihtarlardaki borç gerçek ve tutarlı olmalı, yaptırım açıkça gösterilmelidir (Yargıtay 6. HD, 2022/1044 E., 2022/1890 K.). **İhraç kararına karşı dava açma süresi nedir?** Kararın noter aracılığıyla usulünce tebliğinden itibaren üç aydır (Kooperatifler Kanunu m.16/3). Genel kurul kararlarındaki bir aylık süre ihraç kararlarına uygulanmaz; ortağın bildirdiği adres dışındaki bir adrese yapılan tebligat süreyi başlatmaz (Yargıtay HGK, 2013/1522 E., 2015/1196 K.). **İhraç kararını yönetim kurulu verebilir mi?** Kural olarak kararı yönetim kurulunun teklifiyle genel kurul verir; anasözleşme yönetim kurulunu da yetkili kılabilir (Kooperatifler Kanunu m.16/2). Bu durumda genel kurulun yetkisi yönetim kurulunun yetkisini kaldırmaz (Yargıtay 11. HD, 2009/4119 E., 2010/10268 K.). **İhraç edilen ortak ödediği paraları geri alabilir mi?** Evet; haklar yedek akçeler hariç, ayrılınan yılın bilançosuna göre hesaplanır ve beş yılda zamanaşımına uğrar (Kooperatifler Kanunu m.17). Masraf hissesi düşülerek kalan bakiye istenebilir; geç ödeme faizleri mahsup edilemez (Yargıtay HGK, 2017/855 E., 2021/281 K.). Alacak davasından önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır (TTK m.5/A). **Uzun süre kooperatifle ilgilenmeyen ortak ihraç kararını iptal ettirebilir mi?** Uzun süre aidat ödemeyen ve kooperatifle ilişki kurmayan ortağın iptal davası dürüstlük kuralına aykırı bulunmuştur (Yargıtay HGK, 2023/1043 E., 2024/537 K.). Sürenin yeterliliği somut olaya göre değerlendirilir; ihraç ile dava arasında dört yılı aşkın sürenin yeterli görülmediği bir olay da vardır (Yargıtay 6. HD, 2022/1044 E., 2022/1890 K.). ### Kütahya'da İstinaf Hangi Mahkemeye Yapılır? Bursa Bölge Adliye ve Bölge İdare Mahkemesi - Adres: https://capar.av.tr/makale/kutahya-istinaf-bursa-bolge-adliye-ve-bolge-idare-mahkemesi - Tarih: 2026-11-15 - Özet: Kütahya'daki hukuk ve ceza mahkemesi kararlarına karşı istinaf mercii Bursa Bölge Adliye Mahkemesi, idare ve vergi mahkemesi kararlarına karşı Bursa Bölge İdare Mahkemesidir. Yazı bu bağlantının resmî dayanaklarını, dilekçenin Kütahya'da nereye verileceğini ve süreleri anlatır. - Anahtar kelimeler: kütahya istinaf mahkemesi, kütahya istinaf hangi ile bağlı, bursa bölge adliye mahkemesi yargı çevresi, Bursa Bölge İdare Mahkemesi, Kütahya İdare Mahkemesi istinaf, Kütahya'da istinaf dilekçesi nereye verilir, Kütahya istinaf süresi, HSK 703 sayılı karar, Eskişehir Vergi Mahkemesi Kütahya - English: Appeals from Kütahya in Türkiye: Bursa Regional Court of Appeal and Bursa Regional Administrative Court (https://capar.av.tr/en/article/kutahya-appeals-bursa-regional-courts-turkiye) — Under Turkish law, appeals against civil and criminal judgments given in Kütahya go to the Bursa Regional Court of Appeal, and appeals in administrative and tax cases go to the Bursa Regional Administrative Court. This article sets out the official basis of these links, where the petition is lodged and the time limits. **Kütahya'daki bir asliye hukuk mahkemesinin kararına karşı istinaf başvurusu hangi mahkemeye yapılır?** Kütahya'daki asliye hukuk, iş, aile ve icra mahkemelerinin kararlarına karşı istinaf mercii Bursa Bölge Adliye Mahkemesidir. Bu bağlantı Hâkimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulunun 03.08.2017 tarihli ve 703 sayılı kararıyla kurulmuştur ve il merkezindeki mahkemelerle birlikte ilçe adliyelerindeki mahkemeleri de kapsar. Hangi hukuk dairesinin inceleyeceğini Bursa Bölge Adliye Mahkemesinin iş bölümü belirler; dilekçede yazılan daire bağlayıcı değildir. **Kütahya'da verilen bir karara karşı istinaf dilekçesi Bursa'ya mı verilir?** Hayır. Hukuk davalarında istinaf dilekçesi kararı veren Kütahya mahkemesine ya da başka bir yer mahkemesine verilir (HMK m.343/1); dilekçeyi alan mahkeme onu bölge adliye mahkemesi başvuru defterine kaydeder. Ceza davalarında dilekçe hükmü veren mahkemeye verilir veya zabıt kâtibine beyanda bulunulur (CMK m.273/1). Dosyayı Bursa'ya ilk derece mahkemesi gönderir. Dilekçeyi Bursa'ya postalamak süre bakımından riskli olabilir. **Kütahya İdare Mahkemesinin kararına karşı istinaf hangi mahkemeye ve kaç gün içinde yapılır?** İstinaf mercii Bursa Bölge İdare Mahkemesidir ve süre kararın tebliğinden itibaren otuz gündür (İYUK m.45/1). Bursa Bölge İdare Mahkemesinin yargı çevresi, 11.06.2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan kararla Bursa, Balıkesir, Bilecik, Eskişehir, Kütahya, Sakarya ve Yalova olarak yeniden belirlenmiştir. Kanunda yazılı parasal sınırı geçmeyen bazı davalarda verilen kararlar kesindir; ivedi yargılama usulüne tabi davalarda istinaf yolu kapalıdır. **Kütahya'daki vergi davaları hangi mahkemede görülür ve istinafı nereye yapılır?** Kütahya ili vergi mahkemesi yönünden, Hâkimler ve Savcılar Kurulunun 07.07.2021 tarihli ve 607 sayılı kararıyla 01.09.2021'den itibaren Eskişehir Vergi Mahkemesinin yargı alanındadır. Eskişehir de Bursa Bölge İdare Mahkemesinin yargı çevresinde olduğundan, bu kararlara karşı istinaf Bursa Bölge İdare Mahkemesine yapılır; süre tebliğden itibaren otuz gündür. **Kütahya'daki bir ceza mahkemesinin hükmüne karşı istinaf süresi ne zaman başlar?** Süre, hükmün gerekçesiyle birlikte tebliğ edildiği tarihten itibaren iki haftadır (CMK m.273/1). Başvuru, hükmü veren Kütahya mahkemesine dilekçe verilerek ya da zabıt kâtibine beyanda bulunularak yapılır; istinaf mercii Bursa Bölge Adliye Mahkemesidir. On beş yıl ve daha fazla hapis cezalarına ilişkin hükümler bölge adliye mahkemesince re'sen incelenir (CMK m.272/1). ### Leasing Fesih Sonrası Satış: Banka Malı Düşük Bedelle Satarsa Değer Farkı Kime Ödenir? (6361 m.33) - Adres: https://capar.av.tr/makale/leasing-fesih-sonrasi-satis-deger-farki - Tarih: 2026-11-03 - Güncelleme: 2026-11-15 - Özet: Leasing feshinden sonra mal satılırsa bedel, vadesi gelmemiş kiralar ve aşan zararla karşılaştırılır; düşükse farkı kiracı, yüksekse banka öder. Sözleşmede aksi değer kararlaştırılabilir (6361 m.33/1). Yazıda düşük bedelle satış iddiasının ispatı, m.31/3 teminatı, 3226 dönemi sözleşmeler, dava türü ve 7589 sayılı Kanun’un belirsiz alacak davasını kaldırmasının etkisi Yargıtay ve BAM kararlarıyla anlatılır. - Anahtar kelimeler: leasing fesih sonrası satış, finansal kiralama malın satışı değer farkı, 6361 sayılı Kanun m.33, 6361 m.33 satış bedeli, vadesi gelmemiş kira bedelleri, leasing malı düşük bedelle satıldı, leasing şirketi malı ucuza sattı ne yapabilirim, satış bedeli farkı kiracıya iade, sözleşmede aksi bir değer kararlaştırılması, leasing rayiç değer bilirkişi, 6361 m.31/3 rayiç değeri kadar teminat, katılım bankası leaseback taşınmaz satışı, sat geri kirala fesih sonrası satış, 3226 sayılı Kanun m.25 satış bedeli mahsup, leasing menfi tespit davası, belirsiz alacak davası kaldırıldı 7589, HMK m.107 mülga, HMK m.109/4 kısmi dava artırma, iflas müdürlüğü tefrik kıymet takdiri - English: Sale after Financial Lease Termination in Türkiye: Who Pays the Price Difference? (Law No. 6361 Art. 33) (https://capar.av.tr/en/article/financial-lease-termination-sale-price-difference) — When a terminated lease asset is sold in Türkiye, the price is set against unpaid future rent and loss; the lessee pays a shortfall, the bank a surplus. The contract may agree another value (Law No. 6361 art. 33/1). Covered: proving an undervalue sale, the art. 31/3 security, Law No. 3226 contracts, the right action and the effect of Law No. 7589 abolishing the unquantified-claim action, with court decisions. **Leasing şirketi veya banka malı düşük fiyata sattı; aradaki farkı ödemek zorunda mıyım?** Sözleşmede aksi bir değer kararlaştırılmamışsa satış bedeli, vadesi gelmemiş kiralar ve varsa kiralayanın aşan zararının toplamından düşükse farkı kiracı öder (6361 sayılı Kanun m.33/1). Satışın piyasa değerinin altında kaldığını ekspertiz, ilan ve emsal satışlarla ispat etmeniz gerekir (Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2020/3469 E., 2021/683 K.). **Satış bedeli kalan kiralardan fazlaysa fark kiracıya ödenir mi?** Evet. Satış bedeli vadesi gelmemiş kiralar ile varsa kiralayanın aşan zararının toplamından yüksekse farkı kiralayan kiracıya öder; mal yeniden finansal kiralamayla kiralandığında da aynı esaslar uygulanır (6361 sayılı Kanun m.33/1). Sözleşme bu hesaba vadesi geçmiş kiraları, sigorta primini ve faizi de katabilir. **Banka malı geri aldıktan sonra kalan bütün kiraları da isteyebilir mi?** Mal satılırsa vadesi gelmemiş kiralar satış bedeliyle karşılaştırılır ve bu kiralar yönünden yalnız fark istenebilir; fesihten önce vadesi gelmiş ödenmemiş kiralar ayrı borçtur (6361 sayılı Kanun m.33/1). Yargıtay 6. Hukuk Dairesi, makinenin teslim edilip edilmediği araştırılmadan verilen kayıt kabul kararını bozmuştur (Yargıtay 6. Hukuk Dairesi, 2025/3797 E., 2025/4496 K.). 3226 dönemi sözleşmelerde kural farklıdır. **2026’da leasing değer farkı için belirsiz alacak davası açılabilir mi?** Hayır. HMK m.107 7589 sayılı Kanun’la kaldırılmıştır ve yalnız kaldırma tarihinden önce açılmış davalarda uygulanır (7589 sayılı Kanun geçici m.1/10). Yeni davalarda alacak kısmi dava olarak istenir; talep aynı davada bir defaya mahsus olmak üzere tahkikatın sonuna kadar artırılabilir ve artırılan kısım için zamanaşımı dava tarihinden itibaren kesilmiş sayılır (HMK m.109/4). Önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır (TTK m.5/A). **Dava devam ederken banka leasing konusu malı satabilir mi?** Mal ihtiyati tedbirle kiralayana veya üçüncü kişiye bırakılmışsa kiralayan, mahkemeye malın rayiç değeri kadar teminat yatırmak suretiyle tasarruf edebilir; fesih haksız çıkarsa kiracının zararını tazmin eder (6361 sayılı Kanun m.31/3). Kiracı malı rızaen teslim edip satışına onay vermişse, kiralayanın sonradan açtığı iade davasında hukuki yarar bulunmadığına karar verilmiştir (Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2021/5993 E., 2023/997 K.). ### Limited Şirket Müdürü Nasıl Görevden Alınır? Genel Kurul Kararı ve Mahkeme Yolu - Adres: https://capar.av.tr/makale/limited-sirket-mudurunun-gorevden-alinmasi - Tarih: 2026-10-19 - Özet: Limited şirket müdürünü genel kurul görevden alabilir; müdürlerin atanması ve görevden alınması genel kurulun devredilemez yetkisidir ve şirket sözleşmesinde aksi yoksa toplantıda temsil edilen oyların salt çoğunluğu yeterlidir (TTK m.616/1-b, m.620/1, m.630/1). Genel kurulda bu çoğunluk sağlanamıyorsa her ortak, haklı sebep varsa müdürün yönetim hakkının ve temsil yetkisinin kaldırılmasını asliye ticaret mahkemesinden isteyebilir; dava azli istenen müdüre karşı açılır ve haklı sebebi davacı ispat eder (TTK m.630/2-3). - Anahtar kelimeler: limited şirket müdürü azli, limited şirket müdürünün görevden alınması, şirket müdürü nasıl görevden alınır, müdürün azli davası, haklı sebeple müdürün azli, yönetim hakkının ve temsil yetkisinin kaldırılması, müdür azli davasında husumet, müdür azli ihtiyati tedbir kayyım, genel kurul kararıyla müdürün görevden alınması, TTK m.630, TTK m.616, TTK m.620, TTK m.623, TTK m.364, HMK m.389 - English: Removing a Limited Company Manager under Turkish Law: General Assembly Resolution and Court Action (https://capar.av.tr/en/article/limited-company-manager-removed) — The general assembly of a Turkish limited company may remove its manager: appointing and removing managers is a non-transferable power of the general assembly, and unless the articles of association provide otherwise a simple majority of the votes represented at the meeting suffices (Commercial Code arts. 616/1-b, 620/1, 630/1). If that majority cannot be reached, any partner may, for just cause, ask the commercial court to revoke the manager’s management rights and representation authority; the action is brought against the manager concerned and the claimant must prove the just cause (art. 630/2-3). **Limited şirket müdürünü kim görevden alır?** Müdürü genel kurul görevden alır; müdürlerin atanması ve görevden alınması genel kurulun devredilemez yetkisidir (TTK m.616/1-b, TTK m.630/1). Şirket sözleşmesinde aksi yoksa karar, toplantıda temsil edilen oyların salt çoğunluğuyla alınır (TTK m.620/1). **Genel kurulda çoğunluk yoksa ortak ne yapabilir?** Her ortak, haklı sebep varsa müdürün yönetim hakkının ve temsil yetkisinin kaldırılmasını veya sınırlandırılmasını asliye ticaret mahkemesinden isteyebilir (TTK m.630/2). Haklı sebebi davacı ortak ispat eder. **Müdürün azlinde haklı sebep nedir?** Yöneticinin özen ve bağlılık yükümü ile kanundan ve şirket sözleşmesinden doğan yükümlülüklerini ağır şekilde ihlal etmesi veya şirketin iyi yönetimi için gerekli yeteneği kaybetmesi haklı sebeptir (TTK m.630/3). **Müdürün azli davası kime karşı açılır?** Dava, azli istenen müdüre karşı açılır. Yargıtay’a göre şirket tüzel kişiliğinin veya tüm ortakların davaya dahil edilmesi zorunlu değildir. **Dava sürerken şirkete kayyım atanabilir mi?** Dava süresince müdürün görevden el çektirilmesi ve kayyım atanması ihtiyati tedbir olarak istenebilir; tedbir sebebi gösterilmeli ve haklılık yaklaşık olarak ispatlanmalıdır (HMK m.389/1, HMK m.390/3). Yargıtay, yalnız dava süresi için istenen kayyımın kararın kesinleşmesinden sonraki dönem için atanamayacağını belirtmiştir. ### Limited Şirket Müdürü Tek Başına Hangi İşlemleri Yapabilir? (Şirket Taşınmazının Satışı Dahil) - Adres: https://capar.av.tr/makale/limited-sirket-muduru-tek-basina-hangi-islemleri-yapabilir - Tarih: 2026-10-19 - Özet: Limited şirket müdürü, genel kurula bırakılmamış yönetim konularında karar alır ve tek başına temsil yetkisi tescilliyse şirketin amacına ve işletme konusuna giren her tür işlemi şirket adına tek başına yapabilir (TTK m.623, m.629, m.371); birlikte imza tescil ve ilan edilmişse bu sınırlama üçüncü kişilere karşı da geçerlidir. Şirket sözleşmesinin değiştirilmesi, müdür atanması ve görevden alınması, pay devirlerinin onayı ve şirketin feshi genel kurulundur (TTK m.616). Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, şirketin faaliyetini sona erdirip fiilen tasfiyesine yol açacak taşınmaz devrini genel kurul kararına bağlamış ve kararsız devri alıcı iyiniyetli olsa bile batıl saymıştır; işletme konusu içindeki olağan satışlar ise müdürün yetkisindedir. - Anahtar kelimeler: limited şirket müdürü yetkileri, limited şirket müdürü tek başına imza, müdürün temsil yetkisi, müşterek imza limited şirket, limited şirket taşınmaz satışı genel kurul kararı, şirket varlığının toptan satışı, işletme konusu dışında işlem, genel kurulun devredilemez yetkileri, müdürün görevden alınması, TTK 616, TTK 623, TTK 624, TTK 625, TTK 629, TTK 630, TTK 371 - English: What a Limited Company Manager Can Do Alone in Türkiye: Authority, Including Selling Company Real Estate (https://capar.av.tr/en/article/limited-company-manager-sole-authority) — A Turkish limited company manager decides on management matters not reserved to the general assembly and, if registered with sole signing authority, may alone carry out any transaction within the company’s purpose and scope of business (Commercial Code arts. 623, 629, 371); a registered and announced joint-signature requirement is also effective against third parties. Amending the articles, appointing and removing managers, approving share transfers and dissolving the company are for the general assembly (art. 616). The Court of Cassation’s Assembly of Civil Chambers requires a general assembly resolution for a real estate transfer that would end the company’s activity and lead to its de facto liquidation, and holds such a transfer without one void even against a good-faith buyer; ordinary sales within the scope of business remain within the manager’s authority. **Limited şirket müdürü tek başına sözleşme imzalayabilir mi?** Evet; temsil yetkisi tek başına kullanılmak üzere tescilliyse müdür, işletme konusuna giren her tür işi şirket adına yapabilir (TTK m.371/1). Birlikte imza tescil ve ilan edilmişse bu sınırlama üçüncü kişilere karşı da geçerlidir. **Müdür şirketin taşınmazını genel kurul kararı olmadan satabilir mi?** İşletme konusu içindeki olağan satışta genel kurul kararı geçerlilik şartı değildir. Şirketin faaliyetini sona erdirip fiilen tasfiyesine yol açacak taşınmaz devrini ise Yargıtay Hukuk Genel Kurulu genel kurul kararına bağlamış, kararsız devri devralan iyiniyetli olsa bile batıl saymıştır. **Hangi kararları yalnız genel kurul verebilir?** Şirket sözleşmesinin değiştirilmesi, müdürlerin atanması ve görevden alınması, finansal tablolar ve kâr payı, müdür ücretleri ve ibra, pay devirlerinin onayı ve şirketin feshi genel kurulun devredilemez yetkisidir (TTK m.616/1). **Birden fazla müdür varsa nasıl karar alınır?** Müdürler çoğunlukla karar alır; eşitlikte müdürler kurulu başkanının oyu üstün sayılır ve şirket sözleşmesi farklı bir düzen öngörebilir (TTK m.624/3). **Müdür yetkisini aşarsa ne olur?** Kusurlu ihlalde müdür şirkete, ortaklara ve şirket alacaklılarına karşı sorumludur (TTK m.644/1-a yollamasıyla TTK m.553/1). Genel kurul müdürü görevden alabilir; her ortak da haklı sebeple mahkemeden yönetim hakkının ve temsil yetkisinin kaldırılmasını isteyebilir (TTK m.630). ### Limited Şirkette Genel Kurul Kararının İptali - Adres: https://capar.av.tr/makale/limited-sirkette-genel-kurul-karari-iptali - Tarih: 2026-06-16 - Güncelleme: 2026-11-10 - Özet: Limited şirkette genel kurul (ortaklar kurulu) kararına karşı iptal, butlan ve yokluk yolları: hangi kararlar, kimler dava açabilir, muhalefet şerhi şartı, üç aylık süre ve mahkeme; TTK ve Yargıtay kararları ışığında. - Anahtar kelimeler: limited şirket genel kurul iptali, genel kurul kararının iptali, ortaklar kurulu, TTK m.445, TTK m.446, TTK m.447, TTK m.622, butlan, yokluk, muhalefet şerhi dava şartı, aktif husumet, üç aylık hak düşürücü süre, asliye ticaret mahkemesi - English: Turkish Limited Company General Assembly Resolutions: Annulment, Nullity, Three-Month Period, Recorded Dissent (https://capar.av.tr/en/article/annulment-general-assembly-resolution-limited-company) — Annulment, nullity and non-existence of a limited-company general-assembly resolution: which resolutions, who may sue, the recorded-dissent requirement, the three-month period and court — in light of the TCC and Court of Cassation case-law. **Genel kurul kararının iptali için süre ne kadardır?** İptal davası, karar tarihinden itibaren üç ay içinde açılmalıdır. Bu süre hak düşürücüdür. Butlan ve yokluk hâllerinde ise süre yoktur. **İptal davası hangi mahkemede açılır?** Şirket merkezinin bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemesinde açılır. **Toplantıdaydım ama muhalefet şerhi koydurmadım; yine de dava açabilir miyim?** Toplantıda hazır bulunan ortak için olumsuz oy ve muhalefetin tutanağa geçirilmesi dava şartıdır. Bu yapılmadıysa iptal davası açılamaz; ancak butlan/yokluk sebepleri varsa bunlar süre ve muhalefet şartına tabi değildir. **İptal ile butlan arasındaki fark nedir?** Kanuna/esas sözleşmeye/dürüstlük kuralına aykırılık iptal sebebidir ve üç aylık süreye tabidir. Emredici hükümlere aykırılık ise butlandır; süresizdir ve hâkim resen dikkate alır. **Hisseyi yeni devraldım; dava açabilir miyim?** İptal davasını ancak pay sahibi/ortak sıfatını kazanmış kişi açabilir. Devir tamamlanmadan pay sahibi sıfatı doğmaz. **Bu kurallar limited şirkete de uygulanır mı?** Evet. TTK m.622 gereği anonim şirket genel kurul kararlarının iptali ve butlanına ilişkin hükümler, kıyasen limited şirketlere de uygulanır. ### Limited Şirkette Karar Nisabı Kaçtır? Olağan Kararlar ve Önemli Kararlar (TTK m.620–621) - Adres: https://capar.av.tr/makale/limited-sirkette-karar-nisaplari - Tarih: 2026-10-19 - Özet: Limited şirkette genel kurul kararları, kanun veya şirket sözleşmesi aksini öngörmedikçe toplantıda temsil edilen oyların salt çoğunluğuyla alınır (TTK m.620). TTK m.621’de sayılan önemli kararlar için temsil edilen oyların en az üçte ikisi ile oy hakkı bulunan esas sermayenin tamamının salt çoğunluğu birlikte aranır; diğer şirket sözleşmesi değişiklikleri, sözleşmede aksi öngörülmedikçe esas sermayenin üçte ikisini temsil eden ortakların kararıyla yapılır (TTK m.589). Oydan yoksun paylar düşüldüğünde nisap sağlanamıyorsa Yargıtay kararı yok hükmünde saymaktadır. - Anahtar kelimeler: limited şirket karar nisabı, limited şirkette karar nisabı kaçtır, limited şirket genel kurul karar yeter sayısı, limited şirket önemli kararlar, üçte iki nisap ve esas sermayenin salt çoğunluğu, şirket sözleşmesi değişikliği nisabı, limited şirket sermaye artırımı nisabı, müdürün ibrasında oydan yoksunluk, yazılı onayla genel kurul kararı, nisapsız karar yokluk, yüzde elli ortaklıkta kilitlenme, iki ortaklı limited şirkette çıkarma Anayasa Mahkemesi, TTK 620, TTK 621, TTK 589, TTK 618, TTK 619, TTK 617/4, TTK 616, 2025/560 E. 2025/1186 K., 2026/2308 E. 2026/1950 K. - English: Voting Quorum in a Turkish Limited Company: Ordinary and Important Resolutions (Commercial Code arts. 620–621) (https://capar.av.tr/en/article/voting-quorum-limited-company) — In a Turkish limited company, unless the law or the articles of association provide otherwise, general assembly resolutions are adopted by an absolute majority of the votes represented at the meeting (Commercial Code art. 620). Important resolutions listed in art. 621 require at least two thirds of the votes represented together with an absolute majority of the entire share capital carrying voting rights, while other amendments to the articles need, unless the articles provide otherwise, a resolution of the partners representing two thirds of the share capital (art. 589). Where the quorum is not met once the votes excluded from voting are deducted, the Court of Cassation treats the resolution as non-existent. **Limited şirkette karar nisabı kaçtır?** Kanun veya şirket sözleşmesi aksini öngörmedikçe genel kurul kararları, seçimler dâhil, toplantıda temsil edilen oyların salt çoğunluğuyla alınır (TTK m.620). TTK m.621’de sayılan önemli kararlar için ise temsil edilen oyların en az üçte ikisi ile oy hakkı bulunan esas sermayenin tamamının salt çoğunluğu birlikte aranır. **Limited şirkette sermaye artırımı hangi çoğunlukla yapılır?** Esas sermayenin artırılması önemli kararlardandır; temsil edilen oyların en az üçte ikisi ile oy hakkı bulunan esas sermayenin tamamının salt çoğunluğu birlikte gerekir (TTK m.621/1-d). Rüçhan hakkı ise ancak haklı sebeplerin varlığında ve aynı nisapla sınırlandırılabilir veya kaldırılabilir (TTK m.591/2). **Şirket müdürü kendi ibrasında oy kullanabilir mi?** Hayır. Herhangi bir şekilde şirket yönetimine katılmış bulunanlar müdürlerin ibralarına ilişkin kararlarda oy kullanamaz (TTK m.619/1). Oydan yoksun paylar düşüldüğünde nisap sağlanamıyorsa ibra kararı yok hükmündedir (Yargıtay 11. HD, 2025/560 E., 2025/1186 K.). **Genel kurul toplanmadan karar alınabilir mi?** Evet. Hiçbir ortak sözlü görüşme istemedikçe, bir ortağın gündem maddesine ilişkin önerisine diğer ortakların yazılı onayı alınarak karar verilebilir; aynı önerinin tüm ortakların onayına sunulması geçerlilik şartıdır (TTK m.617/4). **%50–%50 ortaklıkta karar alınamazsa ne olur?** Eşit oylarda salt çoğunluk oluşmaz; önemli kararlar için gereken sermaye çoğunluğu da tek ortağın oyuyla sağlanamaz. Kilitlenme sürerse haklı sebeple fesih (TTK m.636/3) ve çıkma (TTK m.638/2) davaları gündeme gelir; iki ortaklı limited şirketlerde çıkarma davası için genel kurul kararı arayan hükümler ise Anayasa Mahkemesince iptal edilmiştir (AYM, E.2025/128, K.2025/273). ### Limited Şirkette Olağanüstü Genel Kurul ve Gündemle Bağlılık: Gündemi Kim Belirler? (TTK m.617, 411-413, 416) - Adres: https://capar.av.tr/makale/limited-sirkette-olaganustu-genel-kurul-ve-gundemle-baglilik - Tarih: 2026-10-19 - Özet: Limited şirkette genel kurulu müdürler toplantıya çağırır ve gündemi çağrıyı yapan müdürler belirler. Ortakların olağanüstü genel kurul ve gündeme madde koydurma hakkı, mahkeme izni, gündemle bağlılık ilkesi ve istisnaları, çağrısız genel kurul ile gündem dışı kararların iptal, butlan ve yokluk yönünden akıbeti; TTK ve Yargıtay kararları ışığında. - Anahtar kelimeler: limited şirket olağanüstü genel kurul, limited şirkette gündemi kim belirler, gündemle bağlılık ilkesi, gündeme bağlılık, gündeme madde ekletme, azlığın çağrı hakkı, genel kurul çağrısı müdür, çağrısız genel kurul, gündem dışı karar, iptal butlan yokluk, mahkemeden çağrı izni kayyım, TTK m.617, TTK m.411, TTK m.412, TTK m.413, TTK m.416, TTK m.364, TTK m.622 - English: Extraordinary General Assembly in a Limited Company: Who Sets the Agenda? (TCC Arts. 617, 411-413, 416) (https://capar.av.tr/en/article/extraordinary-general-assembly-agenda-rule-limited) — In a Turkish limited company the managers call the general assembly, and the managers making the call set the agenda. The partners’ right to demand an extraordinary meeting and add agenda items, court permission, the agenda rule and its exceptions, the general assembly without a call, and whether resolutions outside the agenda are annullable, void or non-existent, under the Commercial Code and Court of Cassation case law. **Limited şirkette genel kurulu kim toplantıya çağırır?** Genel kurulu müdürler toplantıya çağırır (TTK m.617/1). Çağrı, toplantı gününden en az on beş gün önce yapılır; şirket sözleşmesi bu süreyi uzatabilir veya on güne kadar kısaltabilir. **Ortaklar olağanüstü genel kurul isteyebilir mi?** Evet. Esas sermayenin en az onda birini temsil eden ortaklar müdürlerden noter aracılığıyla toplantı çağrısı isteyebilir (TTK m.411); istem reddedilir veya yedi iş günü içinde olumlu cevap verilmezse asliye ticaret mahkemesine başvurulabilir (TTK m.412). **Müdür gündeme madde koymazsa ne olur?** Ortaklar asliye ticaret mahkemesine başvurabilir; mahkeme gerekirse gündemi düzenlemek ve çağrıyı yapmak üzere kayyım atar (TTK m.412). Kusurlu ihlal zarar doğurmuşsa müdürün sorumluluğu da gündeme gelir (TTK m.644/1-a, TTK m.553/1). **Gündemde olmayan konuda karar alınabilir mi?** Kural olarak hayır; gündemde bulunmayan konular müzakere edilemez ve karara bağlanamaz, kanuni istisnalar saklıdır (TTK m.413/2). Tüm ortakların katıldığı çağrısız genel kurulda ise gündeme oybirliğiyle madde eklenebilir (TTK m.416/2). **Gündem dışı karar geçersiz midir?** Yargıtay’ın onadığı bir kararda gündem dışı karar iptal edilebilir sayılmış ve üç aylık süreye bağlanmıştır (TTK m.445); butlan görüşü de vardır. Yetkisiz kişinin çağrısıyla toplanan genel kurulun kararları ise yok hükmündedir. ### Limited Şirkette Pay Devri: Noter Şekli, Genel Kurul Onayı ve Onay Reddedilirse Ne Olur? - Adres: https://capar.av.tr/makale/limited-sirkette-pay-devri-ve-genel-kurul-onayi - Tarih: 2026-10-19 - Özet: Limited şirkette pay (hisse) devri, yazılı yapılan ve tarafların imzaları noterce onanan sözleşmeyle olur ve şirket sözleşmesinde aksi öngörülmemişse ancak genel kurul onayıyla geçerlilik kazanır. Şirket sözleşmesinde başka düzenleme yoksa genel kurul onayı sebep göstermeden reddedebilir; bu durumda devir gerçekleşmez, devretmek isteyen ortağın haklı sebeple çıkma hakkı saklıdır. Genel kurul başvurudan itibaren üç ay içinde reddetmezse onay vermiş sayılır ve devralan, ortaklığının tespiti ile pay defterine yazılması için şirkete karşı dava açabilir. - Anahtar kelimeler: limited şirket hisse devri, limited şirket pay devri, limited şirkette hisse devri nasıl yapılır, hisse devri noter onayı, pay devri genel kurul onayı, genel kurul onayının reddi, üç ay içinde onay verilmiş sayılır, zımni onay, pay defterine kayıt davası, ortaklığın tespiti davası, pay devrinin ticaret siciline tescili, miras yoluyla pay geçişi, payın gerçek değeri, ortaklar arasında pay devri, TTK m.593, TTK m.594, TTK m.595, TTK m.596, TTK m.597, TTK m.598, TTK m.616, TTK m.621 - English: Share Transfer in a Turkish Limited Company: Notarised Form, General Assembly Approval and Refusal of Approval (https://capar.av.tr/en/article/share-transfer-limited-company) — In a Turkish limited company a share is transferred by a written agreement with notarised signatures, and unless the articles of association provide otherwise the transfer becomes valid only with general assembly approval. Unless the articles provide otherwise, the general assembly may refuse approval without giving reasons; the transfer then does not take place, and the partner wishing to transfer keeps the right to withdraw for just cause. If the general assembly does not refuse within three months of the application, approval is deemed given, and the transferee may sue the company for a declaration of partnership and entry in the share register. **Limited şirket hisse devri noterde yapılmak zorunda mı?** Evet. Esas sermaye payının devri ve devir borcunu doğuran işlemler yazılı yapılır ve tarafların imzaları noterce onanır (TTK m.595/1). Kanunda öngörülen şekle uyulmadan kurulan sözleşme hüküm doğurmaz (TBK m.12/2). **Limited şirkette hisse devri için genel kurul kararı gerekir mi?** Şirket sözleşmesinde aksi öngörülmemişse devir için genel kurul onayı şarttır ve devir bu onayla geçerli olur (TTK m.595/2). Bu kural ortaklar arasındaki devirlerde de uygulanır (TTK m.593/1). **Genel kurul hisse devrine onay vermezse ne olur?** Şirket sözleşmesinde başka düzenleme yoksa genel kurul sebep göstermeden reddedebilir ve devir geçerlilik kazanmaz (TTK m.595/3). Devretmek isteyen ortağın haklı sebeple şirketten çıkma hakkı saklıdır (TTK m.595/5). **Genel kurul üç ay içinde cevap vermezse devir gerçekleşir mi?** Evet. Genel kurul başvurudan itibaren üç ay içinde reddetmezse onayı vermiş sayılır (TTK m.595/7). Yargıtay’ın onadığı kararlarda süre geçtikten sonra alınan ret kararı sonucu değiştirmemiştir (Yargıtay 11. HD, 2025/2161 E., 2025/7060 K.). **Şirket devri pay defterine işlemezse hangi dava açılır?** Devralan, şirkete karşı asliye ticaret mahkemesinde ortaklığının tespiti, pay defterine yazılması ve ticaret siciline tescil istemiyle dava açabilir. Yargıtay’ın onadığı kararlarda üç aylık süre ret kararı olmadan geçtiği için bu istemler kabul edilmiştir (Yargıtay 11. HD, 2025/1690 E., 2025/6595 K.). ### Marka Hakkına Tecavüz (SMK m.29): Tecavüz Sayılan Fiiller, Savunmalar; Tespit, Men, Ref ve Tazminat Davaları - Adres: https://capar.av.tr/makale/marka-hakkina-tecavuz - Tarih: 2026-10-19 - Güncelleme: 2026-11-08 - Özet: Marka hakkına tecavüz: 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu’na göre marka hakkının kapsamı (SMK m.7), tecavüz sayılan fiiller (SMK m.29), karıştırılma ihtimali ve markasal kullanım, ticaret unvanı ve internette kullanım, sonraki tarihli tescilin savunma olamaması (SMK m.155), kullanmama def’i, sessiz kalma ile hak kaybı (SMK m.25/6, TMK m.2), haksız rekabet ile ilişki, tespit, men, ref, el koyma ve hüküm ilanı (SMK m.149), maddi ve manevi tazminat ile yoksun kalınan kazancın hesabı (SMK m.150-151), görevli ve yetkili mahkeme, arabuluculuk, zamanaşımı, ihtiyati tedbir (SMK m.159), cezai sorumluluk (SMK m.30), ispat ve doğrulanmış Yargıtay kararları. - Anahtar kelimeler: marka hakkına tecavüz, markaya tecavüz davası, marka tecavüzünün tespiti, men ve ref davası, 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu, SMK 7, SMK 29, SMK 149, SMK 150, SMK 151, SMK 155, SMK 156, SMK 159, SMK 30, karıştırılma ihtimali, iltibas, markasal kullanım, ticaret unvanının markasal kullanımı, alan adı ve marka, kullanmama def’i, SMK 29/2, sessiz kalma yoluyla hak kaybı, SMK 25/6, TMK 2, önceki tarihli hak, sonraki tarihli tescil savunma olamaz, haksız rekabet TTK 55, yoksun kalınan kazanç, lisans bedeli yöntemi, net kazanç, itibar tazminatı, manevi tazminat, ihtiyati tedbir, fikri ve sınai haklar hukuk mahkemesi, marka hükümsüzlüğü, arabuluculuk - English: Trademark Infringement in Türkiye (IPC Art. 29): Infringing Acts, Defences, Injunction, Removal, Damages (https://capar.av.tr/en/article/trademark-infringement) — Trademark infringement under the Turkish Industrial Property Code (Law No. 6769): the scope of trademark rights (art. 7), infringing acts (art. 29), likelihood of confusion and use as a trademark, trade names and online use, why a later registration is no defence (art. 155), the non-use plea, acquiescence (art. 25/6 and Civil Code art. 2), the relationship with unfair competition, claims for declaration, injunction, removal, seizure and publication (art. 149), damages and the calculation of lost profit (arts. 150-151), jurisdiction, mediation, limitation, interim measures (art. 159), criminal liability (art. 30), proof and verified Court of Cassation decisions. **Marka hakkına tecavüz davası hangi mahkemede açılır?** Fikri ve sınai haklar hukuk mahkemesinde, bu mahkemenin kurulmadığı yerlerde Hâkimler ve Savcılar Kurulunca belirlenen asliye hukuk mahkemesinde açılır (SMK m.156/1); davacının yerleşim yeri, fiilin gerçekleştiği veya etkilerinin görüldüğü yer mahkemesi yetkilidir (SMK m.156/3). **Karşı tarafın da tescilli markası varsa tecavüz davası açılabilir mi?** Evet. Sonraki tarihli marka sahibi, önceki tarihli hak sahibinin açtığı tecavüz davasında kendi tescilini savunma gerekçesi yapamaz (SMK m.155); sonraki markanın hükümsüzlüğü de istenebilir. **Ticaret unvanında aynı ibarenin kullanılması marka hakkına tecavüz müdür?** Unvan olarak kullanım yasaklanabilir (SMK m.7/3-e); belirleyici olan markasal kullanımdır. Onanan bir kararda unvanın sicildeki hâliyle kullanılması hukuka uygun, çekirdek unsurun büyük harf ve farklı renkle öne çıkarılması ise tecavüz sayılmıştır (Yargıtay 11. HD, 2025/1561 E., 2025/5659 K.). **Marka sahibi uzun süre ses çıkarmazsa hakkını kaybeder mi?** Sonraki markanın kullanıldığını bildiği veya bilmesi gerektiği hâlde birbirini izleyen beş yıl sessiz kalan marka sahibi, sonraki tescil kötüniyetli değilse markasını hükümsüzlük gerekçesi yapamaz (SMK m.25/6). Tecavüz taleplerinde Yargıtay sessiz kalmayı TMK m.2’ye dayandırır ve sonraki kullanıcının iyiniyetini arar (Yargıtay HGK, 2024/376 E., 2025/798 K.); koşulları davalı ispatlamalıdır (Yargıtay 11. HD, 2025/1561 E., 2025/5659 K.). **Marka hakkına tecavüzde tazminat nasıl hesaplanır?** Zarar, fiili kayıp ve yoksun kalınan kazançtan oluşur. Yoksun kalınan kazanç, hak sahibinin seçimine göre muhtemel gelir, tecavüz edenin net kazancı veya lisans bedeli üzerinden hesaplanır (SMK m.151/2); itibar tazminatı (SMK m.150/2) ve manevi tazminat (SMK m.149/1-ç) ayrıca istenebilir. **Marka hakkına tecavüz suç mudur?** Evet. İktibas veya iltibas suretiyle tecavüz ederek mal üretmek, satmak, ithal veya ihraç etmek gibi fiiller bir yıldan üç yıla kadar hapis ve yirmi bin güne kadar adli para cezası gerektirir (SMK m.30/1). Markanın Türkiye’de tescilli olması şarttır ve soruşturma şikâyete bağlıdır (SMK m.30/5-6). ### Muğla, Manisa, Uşak, Afyonkarahisar ve Kütahya'da Ticari ve Tüketici Davası Hangi Mahkemede Açılır? - Adres: https://capar.av.tr/makale/ticaret-ve-tuketici-mahkemesi-olmayan-yerlerde-dava-nerede-acilir - Tarih: 2026-11-15 - Özet: Asliye ticaret ya da tüketici mahkemesi bulunmayan yerde ticari ve tüketici davalarına asliye hukuk mahkemesi ilgili sıfatla bakar; hangi numaralı mahkemenin bakacağına ilişkin kuralı HSK'nın 1235 ve 1236 sayılı kararları koyar. Yazı Muğla, Manisa, Uşak, Afyonkarahisar ve Kütahya il merkezlerindeki durumu, görev itirazını, arabuluculuğu ve hakem heyeti sınırını resmî kaynaklarla anlatır. - Anahtar kelimeler: ticaret mahkemesi olmayan yerde dava, uşak ticaret mahkemesi var mı, kütahya tüketici mahkemesi, afyonkarahisar ticaret mahkemesi, manisa tüketici mahkemesi, muğla tüketici mahkemesi, asliye hukuk ticaret mahkemesi sıfatıyla, tüketici mahkemesi sıfatıyla, TTK 5/4, HSK 1235 1236 - English: Which Court Hears Commercial and Consumer Cases in Türkiye: Muğla, Manisa, Uşak, Afyonkarahisar, Kütahya (https://capar.av.tr/en/article/commercial-consumer-court-missing-where-to-sue-turkiye) — Under Turkish law, where there is no commercial or consumer court, the civil court of first instance hears commercial and consumer cases in the relevant capacity, and Council of Judges and Prosecutors Decisions No. 1235 and 1236 set the rule for which numbered civil court hears these cases. This article sets out the position in central Muğla, Manisa, Uşak, Afyonkarahisar and Kütahya, jurisdiction objections, mediation and the arbitration committee threshold, with official sources. **Uşak'ta ticaret mahkemesi var mı, ticari dava Uşak'ta hangi mahkemede açılır?** Uşak il merkezinde asliye ticaret mahkemesi yoktur. Ticari dava Uşak asliye hukuk mahkemesinde açılır ve mahkeme davaya asliye ticaret mahkemesi sıfatıyla bakar. Hâkimler ve Savcılar Kurulunun 1235 sayılı kararının kuralı bugünkü altı asliye hukuk mahkemesine uygulandığında 5 ve 6 numaralı mahkemeler bu davalara bakar; karar tarihinde Uşak için 4 numaralı mahkeme gösterildiğinden numara tevzi bürosundan teyit edilmelidir. **Kütahya'da tüketici mahkemesi var mı, tüketici davası Kütahya'da nerede açılır?** Kütahya Adliyesinin 2025 faaliyet raporuna göre il merkezinde tüketici mahkemesi yoktur. Tüketici davası Kütahya asliye hukuk mahkemesinde açılır ve mahkeme tüketici mahkemesi sıfatıyla bakar. Hâkimler ve Savcılar Kurulunun 1236 sayılı kararının kuralı bugünkü dört mahkemeye uygulandığında 4 numaralı mahkemeyi gösterir; numara adliyenin tevzi bürosundan teyit edilmelidir. Tutara göre önce tüketici hakem heyetine ya da arabulucuya başvurmak gerekebilir. **Manisa ve Muğla'da tüketici davasına hangi mahkeme bakar?** Manisa ve Muğla il merkezlerinde asliye ticaret mahkemesi vardır, tüketici mahkemesi yoktur. Tüketici davalarına asliye hukuk mahkemesi tüketici mahkemesi sıfatıyla bakar. Manisa merkezde 1236 sayılı kararın kuralı bugünkü beş mahkemeye uygulandığında 4 numaralı mahkemeyi gösterir; numara adliyenin tevzi bürosundan teyit edilmelidir. Muğla merkezde iki asliye hukuk mahkemesi listelendiğinden kararın numara kuralı uygulanmaz. **Afyonkarahisar'da ticaret mahkemesi var mı, ticari davaya Afyonkarahisar'da hangi mahkeme bakar?** Afyonkarahisar il merkezinde tüketici mahkemesi vardır, asliye ticaret mahkemesi yoktur. Ticari davalara asliye hukuk mahkemesi asliye ticaret mahkemesi sıfatıyla bakar; Hâkimler ve Savcılar Kurulunun 1235 sayılı kararının kuralı bugünkü altı mahkemeye uygulandığında 5 ve 6 numaralı mahkemeleri gösterir; numara adliyenin tevzi bürosundan teyit edilmelidir. Tüketici davaları ise Afyonkarahisar Tüketici Mahkemesinde açılır. **Ticaret mahkemesi olmayan yerde ticari dava asliye hukuk mahkemesine sıfat belirtilmeden açılırsa görevsizlik kararı verilir mi?** Hayır. Türk Ticaret Kanununun 5. maddesinin dördüncü fıkrasına göre asliye ticaret mahkemesi bulunmayan yargı çevresinde görev kuralına dayanılmamış olması görevsizlik kararını gerektirmez; asliye hukuk mahkemesi davaya devam eder. Ancak mahkemenin davaya ticaret mahkemesi sıfatıyla bakması gerekir; Yargıtay bu sıfatın atlanmasını bir kararında bozma sebepleri arasında saymış, başka bir kararında yalnız eleştiri konusu yapmıştır. ### Sanatçı Sözleşmelerinin Niteliği ve Cayma Hakkı: Menajerlik, Konser, Albüm, Reklam (TBK m.484, 512, FSEK m.58) - Adres: https://capar.av.tr/makale/sanatci-sozlesmeleri-hukuki-niteligi-ve-cayma-hakki - Tarih: 2026-10-25 - Özet: Menajerlik, konser, albüm, yayım ve reklam sözleşmelerinin eser, vekâlet ve hizmet sözleşmesi olarak nitelendirilmesi; TBK m.484, m.512, m.435 ve FSEK m.58 kapsamında sözleşmeden çıkış, konser biletinde cayma, görevli mahkeme, süreler ve Yargıtay kararları. - Anahtar kelimeler: sanatçı sözleşmesi, menajerlik sözleşmesi, konser sözleşmesi, organizasyon sözleşmesi, eser sözleşmesi TBK m.470, iş sahibinin tazminat karşılığı feshi TBK m.484, vekâletin her zaman sona erdirilmesi TBK m.512, hizmet sözleşmesi haklı fesih TBK m.435, FSEK m.58 cayma hakkı, FSEK m.52 yazılı şekil, FSEK m.76 fikri ve sınai haklar mahkemesi, konser bileti cayma hakkı istisnası, cayma parası TBK m.178 - English: Artist Contracts and Withdrawal in Türkiye: Management, Concert, Album and Advertising Agreements (https://capar.av.tr/en/article/legal-nature-artist-contracts-right-withdrawal) — How management, concert, album, publishing and advertising agreements are characterised as works, mandate or service contracts under Turkish law; exit routes under the Code of Obligations and Law No. 5846, concert tickets, competent court, time limits and Court of Cassation decisions. **Menajerimle olan sözleşmemi istediğim zaman sona erdirebilir miyim?** Sözleşme vekâlet niteliği taşıyorsa her iki taraf onu her zaman tek taraflı sona erdirebilir (TBK m.512); Yargıtay bu hakkı zorlaştıran kayıtları geçersiz saymaktadır. Ancak uygun olmayan zamanda sona erdiren taraf diğerinin zararını giderir. Menajerlik sözleşmeleri uygulamada çoğu kez haklı fesih ve cezai şart üzerinden değerlendirildiğinden somut haklı nedenleri yazılı bildirimde göstermek güvenli yoldur. **Organizatör konseri iptal ederse sanatçı ne isteyebilir?** Konser sözleşmesi çoğunlukla eser sözleşmesidir. Organizatör eser tamamlanmadan önce sözleşmeyi feshedebilir, ancak yapılan kısmın karşılığını ödemek ve sanatçının bütün zararlarını gidermek zorundadır (TBK m.484). Kademeli iptal bedelleri bu zararın önceden belirlenmesidir ve aşırıysa indirilebilir. **Hastalandım ve konsere çıkamıyorum; sorumlu olur muyum?** Sözleşme sanatçının kişisel özellikleri gözetilerek yapılmışsa, kusuru olmaksızın eseri tamamlama yeteneğini kaybetmesiyle sözleşme kendiliğinden sona erer (TBK m.486); kusursuz imkânsızlıkta taraflar aldıklarını iade eder. Durum gecikmeksizin bildirilmeli ve belgelenmelidir. **İnternetten aldığım konser biletinden on dört gün içinde cayabilir miyim?** Kural olarak hayır. Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği, belirli bir tarihte yapılması gereken eğlence ve boş zaman değerlendirme hizmetlerinde, taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça cayma hakkını kullanılamaz kılar. Konser iptal edilir veya ertelenirse bedel iadesi genel hükümlerden istenir. **Şarkımı devrettiğim yapımcı onu hiç kullanmıyor; ne yapabilirim?** Devralan hakkı kararlaştırılan veya uygun bir sürede gereği gibi kullanmaz ve menfaatleriniz esaslı surette zedelenirse FSEK m.58 uyarınca sözleşmeden cayabilirsiniz. Önce noter aracılığıyla uygun bir mehil verilir, sonuç alınmazsa noter ihbarıyla cayma tamamlanır; karşı tarafın itiraz davası süresi dört haftadır. **Sanatçı sözleşmesinden doğan davaya hangi mahkeme bakar?** Dava FSEK’ten doğan bir hakka veya hak sahipliğine dayanıyorsa fikri ve sınai haklar hukuk mahkemesi, bulunmayan yerde asliye hukuk mahkemesi görevlidir (FSEK m.76). FSEK hakkına dayanmayan sözleşme uyuşmazlıkları, ticari dava şartları varsa asliye ticaret mahkemesinde görülür; iş sözleşmesi niteliğindeki ilişkilerde iş yargısı ve arabuluculuk kuralları uygulanır. ### Sanatçıların Bağlanma (Kelepçe) Sözleşmeleri: Münhasırlık, Geçerlilik, Çıkış (TMK 23, TBK 27-28, FSEK 50) - Adres: https://capar.av.tr/makale/sanatcilarin-baglanma-sozlesmeleri - Tarih: 2026-10-25 - Özet: Uzun süreli ve münhasır sanatçı sözleşmelerinin TMK m.23, TBK m.27 ve m.28, genel işlem koşulları ve FSEK m.50 karşısındaki geçerlilik sınırları; kelepçe sözleşmelerde Yargıtay kararları, reşit olmayan sanatçılar, karşılaştırmalı hukuk ve çıkış yolları. - Anahtar kelimeler: sanatçı bağlanma sözleşmesi, kelepçe sözleşme, kelepçeleme sözleşmesi, münhasır menajerlik sözleşmesi, albüm yapım sözleşmesi süresi, 360 derece sözleşme, TMK m.23 aşırı sınırlama, TBK m.27 kesin hükümsüzlük, TBK m.28 aşırı yararlanma, genel işlem koşulları TBK m.20-25, FSEK m.50 gelecekteki eserler bir yıllık fesih, FSEK m.48 batıl tasarruf, rekabet yasağı TBK m.444-447, reşit olmayan sanatçı İş Kanunu m.71, restraint of trade, Knebelungsvertrag - English: Binding (Handcuff) Contracts for Artists in Türkiye: Exclusivity, Validity Limits, Ways Out (TMK Art. 23) (https://capar.av.tr/en/article/binding-contracts-artists) — Limits on the validity of long-term, exclusive artist contracts under Turkish law: personality rights, nullity, exploitation, standard terms and future works; Court of Cassation decisions on handcuff contracts, minor artists, English and German comparisons and ways out. **Sekiz veya on yıllık bir sanatçı sözleşmesi geçerli midir?** Süre tek başına geçersizlik sebebi değildir. Ancak uzun süre; yüksek menajerlik payı, yalnız şirkete tanınan fesih hakkı, masrafların sanatçıya yüklenmesi ve yüksek cezai şartla birleşerek sanatçının ekonomik ve sanatsal özgürlüğünü aşırı kısıtlıyorsa sözleşme TMK m.23 ve TBK m.27 uyarınca hükümsüz sayılabilir. Yargıtay sekiz yıl süreli böyle bir sözleşmeyi tümüyle hükümsüz sayan kararı onamıştır. **“Gelecekte yazacağım bütün şarkılar” kaydı ne anlama gelir?** Henüz yazılmamış bir eserin devri batıldır; ancak ileride devretme taahhüdü geçerlidir. Gelecekteki eserlerin bütününe veya belirli bir türüne ilişkin bu taahhüdü her iki taraf, bildirimden bir yıl sonra hüküm ifade etmek üzere sebep göstermeksizin feshedebilir (FSEK m.50). **Yapımcı albüm çıkarmıyor ama beni de bırakmıyor; ne yapabilirim?** Yapımcının sözleşmede taahhüt ettiği albümleri yapmaması veya hazırlığa hiç başlamaması, Yargıtay’ca onanan kararlarda haklı fesih sebebi kabul edilmiştir. Yapımcıya noter aracılığıyla uygun bir süre verilip sonuç alınamazsa sözleşme feshedilebilir; eser sahibi bakımından ayrıca FSEK’teki cayma hakkı değerlendirilmelidir. **On yedi yaşındayken ailemin onayıyla imzaladım; sözleşmeyle bağlı mıyım?** Yasal temsilcinin rızasıyla yapılan sözleşme kural olarak bağlayıcıdır (TMK m.16). Ancak rıza, sözleşmenin içeriğini denetimden muaf kılmaz; özgürlüğü aşırı sınırlayan hükümler küçük adına yapılmış olsalar da hükümsüzdür ve deneyimsizlik aşırı yararlanma bakımından ayrıca değerlendirilir. Reşit olunca sözleşmeyi uygulayan davranışlarda bulunmadan önce hukuki değerlendirme yapılmalıdır. **Mevcut sözleşmem sürerken yeni bir yapımcıyla anlaşmam riskli mi?** Evet. Mevcut sözleşme geçersiz veya feshedilmiş sayılmadıkça yeni münhasır sözleşme cezai şart ve tazminat riskini artırır; yeni yapımcı da sanatçıyı mevcut sözleşmeye aykırı davranmaya yönelttiği iddiasıyla haksız rekabet davasıyla karşılaşabilir. Önce mevcut sözleşmenin durumu netleştirilmelidir. **Sözleşmenin tamamı mı geçersiz olur, yoksa yalnız bazı maddeleri mi?** Kural kısmi hükümsüzlüktür: geçersiz hükümler ayıklanır, geri kalanı ayakta kalır. Ancak bu hükümler olmadan sözleşmenin yapılmayacağı açıkça anlaşılırsa sözleşmenin tamamı hükümsüz olur (TBK m.27). Yargıtay’ca onanan bir kararda, aşırı kısıtlayıcı hükümler olmadan sözleşmenin anlamı kalmadığı gerekçesiyle sözleşmenin tümü hükümsüz sayılmıştır. ### Sat-Geri Kirala (Leaseback) Gerçekte Kredi mi? Muvazaa ve İnançlı İşlem İddiası (TBK m.19) - Adres: https://capar.av.tr/makale/sat-geri-kirala-muvazaa-iddiasi - Tarih: 2026-11-03 - Özet: Satıp geri kiralama 6361 sayılı Kanun m.18’de açıkça düzenlenmiştir; işlemin finansman amacı taşıması onu tek başına muvazaalı yapmaz. Kiracı muvazaayı kural olarak yazılı delille ispatlamalıdır. Yazıda katılım bankası leaseback’i, TBK m.19, dürüstlük kuralı, kişiler arası teminat amaçlı satışla (inançlı işlem) farkı ve alacaklıların iddiaları 2023–2026 tarihli Yargıtay kararlarıyla anlatılır. - Anahtar kelimeler: sat geri kirala, satıp geri kiralama, sat geri kirala muvazaa, leaseback kredi mi, sale and leaseback Türkiye, katılım bankası sat geri kirala, finansal kiralama muvazaa, finansal kiralama sözleşmesi gerçekte kredi, 6361 sayılı Kanun m.18, 6361 m.37/2 tapu harcı istisnası, TBK m.19 muvazaa, muvazaanın yazılı delille ispatı, senede karşı tanıkla ispat yasağı HMK m.201, delil başlangıcı HMK m.202, üçüncü kişinin muvazaa iddiası HMK m.203, kendi muvazaasına dayanma, dürüstlük kuralı TMK m.2 finansal kiralama, inançlı işlem, teminat amaçlı satış tapu iptali, inanç sözleşmesi yazılı delil, sat geri kirala tasarrufun iptali - English: Sale and Leaseback or a Disguised Loan: Simulation (Muvazaa) and Fiduciary Transfer Claims under Turkish Law (https://capar.av.tr/en/article/sale-leaseback-really-loan) — A sale and leaseback is expressly regulated in art. 18 of Turkish Law No. 6361; a financing purpose alone does not make it a sham (simulated) transaction. A lessee must, as a rule, prove simulation in writing. The article covers participation bank leasebacks, Code of Obligations art. 19, good faith, the difference from fiduciary security transfers and creditors’ claims, with 2023–2026 Court of Cassation decisions. **Sat geri kirala işlemi aslında kredi midir, muvazaa nedeniyle iptal ettirilebilir mi?** Satıp geri kiralama 6361 sayılı Kanun’da açıkça öngörülmüş bir finansal kiralama türüdür (6361 sayılı Kanun m.18) ve Kanun finansal kiralamayı finansman sağlamaya yönelik işlem olarak tanımlar (6361 sayılı Kanun m.3/1-ç). Finansman amacı tek başına muvazaa değildir; malın kiracıdan alınıp ona kiralanması da muvazaa delili sayılmamıştır (Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2025/249 E., 2025/5017 K.). İptal için tarafların üçüncü kişileri aldatmak amacıyla gerçek iradelerine uymayan bir görünüş yarattığının ispatı gerekir. **Leaseback sözleşmesinin muvazaalı olduğunu tanıkla ispat edebilir miyim?** Sözleşmenin tarafı olarak kural olarak hayır; tarafı olunan yazılı veya resmî sözleşmeye karşı muvazaa iddiası yazılı delille ispatlanır (HMK m.201; Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 2023/214 E., 2023/246 K.). Kiralayanın verdiği veya gönderdiği ve iddiayı muhtemel gösteren bir belge delil başlangıcı sayılırsa tanık da dinlenebilir (HMK m.202). Alacaklılar gibi üçüncü kişilerin muvazaa iddiasında ise tanık dinlenebilir (HMK m.203/1-d). **Kiraları ödeyemedim ve sözleşme feshedildi; şimdi işlemin muvazaalı olduğunu ileri sürebilir miyim?** İleri sürülebilir, ancak ispat yükü kiracıdadır ve yazılı delil gerekir. Temerrüde düşen kiracının üç yıl sonra geçersizlik ileri sürmesini dürüstlük kuralına aykırı bulan istinaf gerekçesine yönelik temyiz itirazları reddedilmiştir (Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2024/72 E., 2025/900 K.). Haklı nedenle feshin tespiti kesinleştikten sonra açılan geçersizlik davasında ise hukuki yarar bulunmadığı kabul edilmiştir (Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2023/3778 E., 2024/597 K.). **Kredi çekebilmek için başkasının adına tescil ettirdiğim taşınmazı nasıl geri alırım?** Bu ilişki inançlı işlem olarak nitelendirilir ve geri devir talebi inanç sözleşmesinin ispatına bağlıdır. Hukuk Genel Kurulu’na göre inanç sözleşmesinin yazılı olması ispat koşuludur; yazılı delil yoksa delil başlangıcı varsa tanık dahil her türlü delil, o da yoksa ikrar ve yemin kullanılabilir (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 2025/329 E., 2026/413 K.). **Satıp geri kiralamada tapu harcı ödenir mi?** Finansal kiralama sözleşmeleriyle ilgili işlemler kural olarak harçtan müstesnadır; ancak finansal kiralama konusu taşınmazların kiralayan tarafından devir alınmasına ilişkin tapu işlemleri bu istisnanın dışında bırakılmıştır (6361 sayılı Kanun m.37/1). Satıp geri kiralama yöntemiyle kiralanan taşınmazın sözleşme süresi sonunda kiracı adına tescili ise tapu harcından müstesnadır (6361 sayılı Kanun m.37/2). ### Seyahat Acentalarının Hukuki Durumu ve Alacakları: İşletme Belgesi, Kontenjan, Komisyon, Faiz ve Zamanaşımı - Adres: https://capar.av.tr/makale/seyahat-acentalarinin-hukuki-durumu-ve-alacaklari - Tarih: 2026-10-19 - Özet: Seyahat (turizm) acentalarının hukuki durumu ve alacakları: 1618 sayılı Kanun ve Seyahat Acentaları Yönetmeliği uyarınca işletme belgesi, birlik üyeliği ve teminat; acentanın tacir sıfatı ve TTK’daki acentelikle ilişkisi; otelle yapılan kontenjan (allotment) sözleşmesi ve garanti; paket tur bedeli, komisyon ve avans iadesi alacakları; yabancı tur operatörleriyle hukuk ve yetki seçimi; ticari temerrüt faizi ve zamanaşımı; asliye ticaret mahkemesi, arabuluculuk ve itirazın iptali ile Yargıtay 11., 19. ve 23. Hukuk Dairesi kararları. - Anahtar kelimeler: seyahat acentası, turizm acentası, seyahat acentası hukuku, seyahat acentasının hukuki durumu, 1618 sayılı Kanun, Seyahat Acentaları Yönetmeliği, seyahat acentası işletme belgesi, Seyahat Acentaları Birliği üyeliği, seyahat acentası teminatı, kontenjan sözleşmesi, allotment sözleşmesi, garantili kontenjan, garantisiz kontenjan, release süresi, acenta otel sözleşmesi, konaklama bedeli alacağı, ön ödeme iadesi, avans iadesi, acenta komisyon alacağı, TTK 102, TTK 114, TBK 521, TBK 146, TBK 147, 3095 sayılı Kanun ticari temerrüt faizi, TTK 1530, paket tur sözleşmesi, 6502 sayılı Kanun 51, Paket Tur Sözleşmeleri Yönetmeliği, yabancı tur operatörü, MÖHUK 24, MÖHUK 47, asliye ticaret mahkemesi, TTK 5/A arabuluculuk, itirazın iptali - English: Travel Agency Status and Receivables in Turkish Law: Licence, Hotel Allotments, Commission, Limitation (https://capar.av.tr/en/article/legal-status-receivables-travel-agencies) — The legal status and receivables of travel agencies under Turkish law: the operating licence, mandatory membership of the Association of Travel Agencies and the guarantee under Law No. 1618 and the Travel Agencies Regulation; the agency’s merchant status and its relationship with commercial agency under the Commercial Code; allotment and guarantee contracts with hotels; the legal basis of package-tour price, commission and prepayment refund claims; choice of law and forum with foreign tour operators; commercial default interest and limitation periods; the commercial court, mandatory mediation and the action for annulment of objection, with verified decisions of the 11th, 19th and 23rd Civil Chambers of the Court of Cassation. **Seyahat acentası açmak için belge zorunlu mu?** Evet. Kültür ve Turizm Bakanlığından işletme belgesi almak zorunludur ve belge yalnız tüzel kişilere verilir (1618 sayılı Kanun m.4). Seyahat Acentaları Birliğine üyelik de zorunludur (1618 sayılı Kanun m.32). **Otel, acentadan konaklama bedelini nasıl tahsil eder?** Otel, kontenjan sözleşmesi ve faturalara dayanarak icra takibi yapabilir; borçlu itiraz ederse bir yıl içinde itirazın iptali davası açılır (İİK m.67). Dava asliye ticaret mahkemesinde görülür ve önce arabulucuya başvurmak zorunludur (TTK m.5/A). **Acentanın komisyon alacağı ne zaman doğar?** Önce sözleşmeye bakılır. Hüküm yoksa sürekli acentelikte ücret, kurulan işlem yerine getirildiği anda ve ölçüde (TTK m.114); tek seferlik aracılıkta ise ancak aracılık sonucunda sözleşme kurulduğunda doğar (TBK m.521). **Acenta ile otel arasındaki uyuşmazlıkta hangi mahkeme görevlidir?** Uyuşmazlık ticari dava olduğundan asliye ticaret mahkemesi görevlidir (TTK m.4, TTK m.5). Para alacağı davalarında arabuluculuk dava şartıdır (TTK m.5/A). **Kontenjan sözleşmesinden doğan alacak kaç yılda zamanaşımına uğrar?** Yargıtay’ın onadığı bir kararda kontenjan sözleşmesi acentelik sayılmamış ve bu sözleşmeden doğan avans alacağına on yıllık süre (TBK m.146) uygulanmıştır (Yargıtay 11. HD, 2022/7191 E., 2024/3360 K.). Konaklama bedelleri ile komisyon ve acentalık sözleşmelerinden doğan alacaklar ise beş yıllık zamanaşımına tabidir (TBK m.147). ### Tahkim Şartı: Geçerlilik Koşulları, Tahkim İtirazı ve Mahkemede Dava Açılırsa Ne Olur? - Adres: https://capar.av.tr/makale/tahkim-sarti-gecerlilik-kosullari-ve-tahkim-itirazi - Tarih: 2026-11-15 - Güncelleme: 2026-11-19 - Özet: Tahkim şartı yazılı yapılmalı, uyuşmazlık tahkime elverişli olmalı ve Yargıtay Hukuk Genel Kurulu kararlarına göre tahkim iradesi açık ve kesin olmalıdır. Yazı; tahkim şartına rağmen mahkemede dava açılırsa ileri sürülecek tahkim ilk itirazını ve süresini, ayrılabilirliği, iç tahkim ile yabancılık unsurlu tahkim ayrımını, hakem kararına karşı iptal davasını ve ihtiyati tedbiri kanun metinleri ve Kurul kararlarıyla anlatır. - Anahtar kelimeler: tahkim şartı geçerlilik, tahkim itirazı nedir, sözleşmede tahkim şartı varken dava açılır mı, tahkim sözleşmesi HMK 412, tahkim ilk itirazı süresi, tahkime elverişlilik, tahkim şartının ayrılabilirliği, hakem kararına karşı iptal davası, Milletlerarası Tahkim Kanunu, tahkimde ihtiyati tedbir - English: Arbitration Clauses under Turkish Law: Validity, the Arbitration Objection and Lawsuits Filed in Court (https://capar.av.tr/en/article/arbitration-clause-validity-and-objection-turkiye) — Under Turkish law, an arbitration clause must be in writing, the dispute must be arbitrable and, according to the Court of Cassation's Assembly of Civil Chambers, the intention to arbitrate must be clear and definite. The article explains the preliminary objection of arbitration and its time limit where a lawsuit is filed in court in Türkiye despite the clause, separability, domestic arbitration versus arbitration with a foreign element, the annulment action against an arbitral award and interim measures. **Sözleşmede tahkim şartı varken mahkemede dava açılır mı?** Dava açılmasına fiilen engel yoktur; ancak davalı cevap dilekçesinde tahkim ilk itirazında bulunursa ve tahkim sözleşmesi hükümsüz, tesirsiz veya uygulanması imkânsız değilse mahkeme davayı usulden reddeder (HMK m.413). İtiraz süresinde ileri sürülmezse dinlenmez; Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 2022 tarihli kararında bu durumda mahkemenin işin esasını incelemesi gerektiğini belirtmiştir. **Tahkim itirazı nedir ve ne zamana kadar ileri sürülmelidir?** Tahkim itirazı, tahkim sözleşmesinin konusuna giren bir uyuşmazlık mahkemeye getirildiğinde davalının ileri sürebileceği ilk itirazdır (HMK m.116, m.413). Cevap dilekçesinde ileri sürülmek zorundadır; cevap süresi dava dilekçesinin tebliğinden itibaren iki haftadır ve mahkeme bir ayı geçmemek üzere ek süre verebilir (m.117, m.127). Cevap dilekçesi verildikten sonra, süre dolmamış olsa bile ileri sürülemez (m.131). **Tahkim şartının geçerli olması için hangi koşullar aranır?** Tahkim şartı yazılı yapılmalı (HMK m.412/3) ve uyuşmazlık tahkime elverişli olmalıdır; taşınmaz mallar üzerindeki ayni haklardan veya iki tarafın iradelerine tabi olmayan işlerden kaynaklanan uyuşmazlıklar elverişli değildir (m.408). Yargıtay Hukuk Genel Kurulu ayrıca tahkim iradesinin açık ve kesin olmasını arar; 2026 tarihli kararında uyuşmazlığın önce hakemlerce, olmadığı takdirde mahkemelerce çözüleceğini söyleyen şartı geçersiz saymıştır. Vekil, özel olarak yetkili kılınmadıkça hakeme başvuramaz (TBK m.504/3); davaya vekâlette açıkça yetki verilmemiş vekil tahkim ve hakem sözleşmesi yapamaz (HMK m.74). **Asıl sözleşme geçersizse içindeki tahkim şartı da geçersiz olur mu?** Kendiliğinden olmaz. Tahkim sözleşmesine karşı asıl sözleşmenin geçerli olmadığı itirazında bulunulamaz (HMK m.412/4); hakemin asıl sözleşmenin hükümsüzlüğüne karar vermesi tahkim sözleşmesini kendiliğinden hükümsüz kılmaz (m.422/1). Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 2023 tarihli kararına göre tahkim şartı asıl sözleşmeden bağımsız bir sözleşmedir. Tahkim sözleşmesinin kendisinin hükümsüz, tesirsiz veya uygulanması imkânsız olduğu ise ayrıca ileri sürülebilir (m.413). **Hakem kararına karşı iptal davası hangi mahkemede ve hangi sürede açılır?** Hukuk Muhakemeleri Kanununa tabi iç tahkimde hakem kararına karşı yalnızca iptal davası açılabilir. Dava, tahkim yeri bölge adliye mahkemesinde ve bir ay içinde açılır; süre, hakem kararının veya tavzih, düzeltme ya da tamamlama kararının taraflara bildirildiği tarihten itibaren işlemeye başlar (m.439). İptal davası açılması kararın icrasını durdurmaz; icra, talep üzerine ve teminat gösterilmesi şartıyla durdurulabilir. ### Tera, Pusula ve Tasfiye Edilen Fonlarda Zarar Gören Yatırımcılar İçin Hukuki Yol: YTM, Kayıt Kabul, Tam Yargı - Adres: https://capar.av.tr/makale/tera-pusula-fon-magdurlari-hukuki-yol-rehberi - Tarih: 2026-10-25 - Özet: Tera, Pusula ve tasfiyedeki fonlarda zarar gören yatırımcılar için SPK kararları, YTM, suç duyurusu, kayıt kabul davası ve SPK’ya karşı tam yargı davası. - Anahtar kelimeler: Tera Pusula fon mağdurları, tasfiye edilen fonlar ara ödeme, SPK 2026/61 tasfiye esasları, 131 fon tasfiyesi, Yatırımcı Tazmin Merkezi başvurusu, fon mal varlığının ayrılığı 6362 sayılı Kanun m.53, tazminin kapsamı m.84, faaliyet durdurma m.96 m.97, piyasa dolandırıcılığı m.107 suç duyurusu, SPK yazılı başvuru m.115, CMK m.237 katılma, İİK m.235 kayıt kabul davası, sıra cetveline itiraz, İYUK m.13 tam yargı davası, SPK hizmet kusuru - English: Tera, Pusula and Liquidated Fund Investors in Türkiye: Legal Roadmap on Liquidation, Claims, Full Remedy (https://capar.av.tr/en/article/legal-roadmap-investors-harmed-tera-pusula) — A guide for investors harmed in the Tera, Pusula and liquidated fund cases: CMB decisions, compensation, criminal complaints, bankruptcy claims, full-remedy actions. **Tasfiye edilen fondaki zararımı Yatırımcı Tazmin Merkezi öder mi?** Kural olarak hayır. YTM, tazmin kararı verilen yatırım kuruluşunun sizin adınıza sakladığı nakdi veya aracı teslim edememesinden doğan talepleri karşılar; fiyat hareketinden doğan zarar kapsam dışındadır (6362 sayılı Kanun m.84). Fon alacağı önce tasfiyeden karşılanır; kalan zarar için tazminat yolu açıktır. **Ara ödeme aldım; kalan alacağım için ne yapmalıyım?** Ara ödeme nihai tasfiye tutarına mahsuben bir avanstır. Nihai dağıtımı ve MKK mutabakatını izleyin, ibra içeren belge imzalamayın; karşılanmayan zarar için zamanaşımı dolmadan arabuluculuk ve dava yoluna başvurun. Kısmi dava açıp talebi bir kez artırabilirsiniz (HMK m.109/4). **Doğrudan savcılığa şikâyette bulunabilir miyim?** Evet; ancak piyasa dolandırıcılığı gibi 6362 sayılı Kanundaki suçlarda soruşturma SPK’nın yazılı başvurusuna bağlıdır (6362 sayılı Kanun m.115). Başvurunuzu hem SPK’ya hem savcılığa yöneltin; TCK suçlarında bu şart yoktur. **Kayıt kabul davasını ne zaman ve nerede açmalıyım?** Sıra cetvelinin ilanından itibaren 15 gün içinde, iflasa karar verilen yerdeki ticaret mahkemesinde; tebliğ avansı yatırdıysanız süre tebliğden işler (İİK m.235). Dava kendi alacağınız reddedildiyse iflas masasına, başkasının alacağına itirazda o alacaklıya karşı açılır; arabuluculuk dava şartı değildir. **SPK’ya karşı tam yargı davası açabilir miyim, süre ne zaman başlar?** Açılabilir. Önce SPK’ya, eylemi öğrendiğiniz tarihten itibaren bir yıl ve her hâlde beş yıl içinde yazılı başvuru yapılır; otuz gün içinde cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır ve retten itibaren 60 gün içinde dava açılır (2577 sayılı Kanun m.13). Hizmet kusuru, gerçek zarar ve illiyet bağı somut olarak gösterilmelidir. **Tera ve Pusula fon mağdurlarının tazminat davası hangi mahkemede açılır?** Kural olarak asliye ticaret mahkemesinde ve dava öncesi arabuluculuk şartıyla (TTK m.5/A). Yargıtay Hukuk Genel Kurulu ticari amaçlı olduğu yazılı yatırım sözleşmesinde tüketici mahkemesini görevli saymamıştır; bireysel yatırımcının durumu somut sözleşmeye göre değerlendirilir. ### Ticaret Şirketlerinde Ortaklıktan Çıkarma ve Çıkma - Adres: https://capar.av.tr/makale/ticaret-sirketlerinde-ortakliktan-cikarma - Tarih: 2026-07-02 - Güncelleme: 2026-11-10 - Özet: Ticaret şirketlerinde ortaklıktan çıkarma ve çıkma: limited şirkette haklı sebeple çıkma davası (TTK m.638), çıkmaya katılma (m.639), genel kurul kararıyla ve mahkeme kararıyla çıkarma (m.640) ile genel kurul kararının dava şartı niteliği, ayrılma akçesi ve payın gerçek değeri (m.641), haklı sebeple fesihte alternatif çözümler (m.636/3) ve anonim şirkette fesih yerine payın gerçek değeri ödenerek çıkarma (m.531). Usul, görevli mahkeme, haklı sebep örnekleri ve ispat; tamamı resmi karar veri tabanından doğrulanmış Yargıtay 11. Hukuk Dairesi kararlarıyla. - Anahtar kelimeler: ortaklıktan çıkarma, limited şirkette ortaklıktan çıkarma, limited şirketten çıkma, haklı sebeple çıkma davası, TTK 638, TTK 639, TTK 640, çıkarma kararının iptali, genel kurul kararı dava şartı, TTK 616/1-h, ayrılma akçesi, payın gerçek değeri, TTK 641, TTK 642, haklı sebeple fesih, TTK 636/3, anonim şirkette haklı sebeple fesih, TTK 531 çıkarma, ortaklar arası uyuşmazlık - English: Expulsion and Withdrawal of Partners: Limited and Joint-Stock Companies under Turkish Law (https://capar.av.tr/en/article/expulsion-withdrawal-partners-commercial-companies) — Expulsion and withdrawal of partners in Turkish commercial companies: withdrawal from an LLC for just cause (TCC art. 638), joining a withdrawal (art. 639), expulsion by general assembly resolution and by court decision (art. 640) and the resolution as a procedural prerequisite, the severance payment and real share value (art. 641), alternative remedies in dissolution actions (art. 636/3), and buy-out instead of dissolution in joint-stock companies (art. 531). Procedure, competent court, examples of just cause and proof - with verified decisions of the 11th Civil Chamber of the Court of Cassation. **Limited şirkette bir ortak, diğer ortağı şirketten çıkarabilir mi?** Hayır. Haklı sebeple çıkarma davasını ancak şirket tüzel kişiliği açabilir (TTK m.640/3); bir ortağın diğer ortak aleyhine açtığı çıkarma davası husumet yokluğundan reddedilir. Yargıtay bu kuralı iki ortaklı şirketlerde de uygulamaktadır. Anayasa Mahkemesi iki ortaklı limited şirketlerde genel kurul kararı şartını iptal etmiştir (E.2025/128, K.2025/273; Resmî Gazete 17.03.2026); iptalden sonra bu şirketlerde davanın hangi usulle açılacağı Kanunda ayrıca düzenlenmemiştir. **Çıkarma davası için genel kurul kararı şart mıdır?** Kural olarak evet. Bir ortağın çıkarılması için mahkemeye başvurulması genel kurulun devredilemez yetkilerindendir (TTK m.616/1-h) ve bu yönde alınmış genel kurul kararı dava şartıdır; verilen kesin süreye rağmen eksiklik giderilmezse dava usulden reddedilir. İki ortaklı limited şirketlerde ise Anayasa Mahkemesi bu şartı düzenleyen hükümleri iptal etmiştir (E.2025/128, K.2025/273; Resmî Gazete 17.03.2026). **Ortak kendi isteğiyle şirketten nasıl çıkar?** Şirket sözleşmesinde çıkma hakkı tanınmışsa bu hakkı kullanarak; tanınmamışsa haklı sebeplerin varlığında çıkma davası açarak (TTK m.638/2). Pay devrinin yasaklandığı veya genel kurulun onay vermediği hallerde de haklı sebeple çıkma hakkı saklıdır (TTK m.595/5). **Ayrılma akçesi nasıl hesaplanır ve ne zaman ödenir?** Ayrılma akçesi, esas sermaye payının gerçek değerine göre — defter değeri değil, şirketin varlıkları ve işleyen teşebbüs değeri gözetilerek — hesaplanır (TTK m.641). Mahkeme kararıyla ayrılmada hükmün kesinleşmesiyle muaccel olur; ödenmeyen kısım şirkete karşı bütün alacaklılardan sonra gelen bir alacaktır (TTK m.642/3). **Anonim şirkette ortaklıktan çıkarma mümkün müdür?** Anonim şirkette limited şirketteki gibi genel bir çıkma/çıkarma kurumu yoktur. Haklı sebeple fesih davasında (TTK m.531) mahkeme, fesih yerine davacı pay sahibinin payının karar tarihine en yakın tarihteki gerçek değerinin ödenerek şirketten çıkarılmasına hükmedebilir; bunun için de haklı sebebin gerçekleşmiş olması şarttır. **Hangi olaylar haklı sebep sayılır?** Yargıtay uygulamasında; uzun yıllar genel kurul yapılmaması, ortağın bilgi alma ve yönetime katılma haklarının ihlali, hiç kâr dağıtılmaması ve ortaklar arasındaki güven ilişkisinin onarılamaz biçimde çökmesi haklı sebep kabul edilmiştir. Soyut geçimsizlik iddiaları ve davacının kendi kusurundan doğan olgular ise yeterli değildir. ### Ticari Defterlerin Delil Niteliği (HMK m.222): Lehe ve Aleyhe Delil - Adres: https://capar.av.tr/makale/ticari-defterlerin-delil-niteligi - Tarih: 2026-06-28 - Güncelleme: 2026-11-10 - Özet: Ticari defterlerin delil niteliği: ticari davalarda defterlerin ibrazı (HMK m.222), defterin sahibi lehine delil olmasının üç şartı (usulüne uygun tutulma, karşı tarafın defterine aykırı olmama/ibrazdan kaçınma, aksinin kesin delille ispatlanmamış olması), usulsüz defterin sahibi aleyhine delil olması, lehe-aleyhe kayıtların ayrılamazlığı, faturayla ilişkisi, bilirkişi incelemesi, görevli asliye ticaret mahkemesi ile Yargıtay 15. ve 23. Hukuk Dairesi kararları. - Anahtar kelimeler: ticari defterlerin delil niteliği, ticari defter delil, HMK 222, defterin sahibi lehine delil, sahibi aleyhine delil, açılış kapanış onayı, ticari defter ibrazı, defter bilirkişi incelemesi, fatura ticari defter ilişkisi, lehe aleyhe kayıt ayrılamaz, ticari dava ispat, görevli asliye ticaret mahkemesi, 15. Hukuk Dairesi 2018/1438, 23. Hukuk Dairesi 2019/781 - English: The Evidential Nature of Commercial Books (CCP Art. 222): Evidence For and Against the Owner (https://capar.av.tr/en/article/evidential-nature-commercial-books) — The evidential nature of commercial books: production of books in commercial cases (Code of Civil Procedure Art. 222), the three conditions for books to be evidence in favour of their owner, improperly kept books being evidence against the owner, the inseparability of favourable and unfavourable entries, the relationship with the invoice, expert examination, the competent commercial court, and Court of Cassation decisions. **Ticari defterim lehime delil olur mu?** Yalnızca usulüne uygun (eksiksiz, açılış-kapanış onaylı, kayıtları birbirini doğrulayan) tutulmuşsa ve karşı tarafın usulüne uygun defterindeki kayıtlara aykırı değilse lehinize delil olabilir. Ayrıca aksinin senet/kesin delille ispatlanmamış olması gerekir. **Defterimi usulsüz tuttuysam ne olur?** Açılış/kapanış onayı olmayan veya kayıtları birbirini doğrulamayan defter, sahibi aleyhine delil olur. Üstelik usulüne uygun defterde lehe ve aleyhe kayıtlar birbirinden ayrılamaz. **Karşı taraf defterini mahkemeye sunmazsa ne olur?** Tacir olmayan taraf karşı tacirin defterindeki kayıtları kabul edeceğini belirtmiş ve tacir defterini ibrazdan kaçınmışsa, ibrazı isteyen taraf iddiasını ispat etmiş sayılır. **Fatura mı ticari defter mi daha güçlü delildir?** Fatura karşı tarafın defterine kaydedilmişse delil olan ticari defterdir; deftere kayıtlı fatura akdi ilişkiyi de kanıtlar. Aksini ileri süren yazılı/kesin delille ispatlamalıdır. **Defterler nasıl incelenir, hangi mahkeme görevlidir?** Defterler bilirkişi marifetiyle incelenir; usulüne uygunluk ve kayıt uyumu rapora bağlanır. Ticari uyuşmazlıkta görevli mahkeme asliye ticaret mahkemesidir. ### Ticari Defterlerin Saklanma Süresi, Zayi Belgesi ve Defterlerin Kaybolması (TTK m.82) - Adres: https://capar.av.tr/makale/ticari-defterlerin-saklanma-suresi-ve-zayi-belgesi - Tarih: 2026-11-09 - Özet: Ticari defterlerin TTK m.82'ye göre on yıl, VUK m.253'e göre beş yıl saklanma süresi; defterler kaybolursa otuz gün içinde zayi belgesi alma şartları, görevli mahkeme, kanun yolu ve vergi incelemesindeki etkisi; Yargıtay, bölge adliye mahkemesi ve Danıştay kararlarıyla. - Anahtar kelimeler: ticari defterlerin saklanma süresi, ticari defter saklama süresi, TTK 82, zayi belgesi, zayi belgesi alma süresi, defterlerin zayi olması, ticari defter kaybolursa, VUK 253 muhafaza süresi, zayi belgesi davası, VUK 13 mücbir sebep - English: Commercial Books: Retention Period and Certificate of Loss (https://capar.av.tr/en/article/commercial-books-retention-period-loss-certificate) — Under Turkish law, the ten-year retention period for commercial books under Turkish Commercial Code art. 82 and the five-year period under Tax Procedure Law art. 253; the conditions for obtaining a certificate of loss within thirty days if the books are lost, the competent court, appeal and the effect in tax audits, with decisions of the Court of Cassation, regional courts of appeal and the Council of State. **Ticari defterler kaç yıl saklanır?** Türk Ticaret Kanununun 82. maddesine göre ticari defterler, envanter ve finansal tablolar, ticari yazışmalar ve kayıtların dayandığı belgeler on yıl saklanır. Süre, kaydın yapıldığı veya belgenin oluştuğu takvim yılının bitişiyle başlar. **Vergi Usul Kanununa göre defterlerin saklama süresi ne kadar?** VUK m.253’e göre defter tutmak zorunda olanlar defter ve belgelerini, ilgili oldukları yılı izleyen takvim yılından başlayarak beş yıl saklamak zorundadır. Bu süre dolsa da TTK’daki on yıllık yükümlülük devam eder. **Zayi belgesi alma süresi ne kadar?** Tacir, zıyaı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün içinde mahkemeye başvurmalıdır. Yargıtay bu süreyi hak düşürücü sayar; süre olay tarihinden değil, kaybın öğrenildiği tarihten başlar. Eski tarihli kararlarda geçen on beş günlük süre, maddenin önceki metnine aittir. **Defterler kaybolursa zayi belgesi alınabilir mi?** Kanun yangın, su baskını, yer sarsıntısı gibi afetleri ve hırsızlığı sayar. Bölge adliye mahkemelerine göre sayım sınırlı değildir; ancak kaybın tacirin elinde olmayan bir sebeple ve kusuru olmaksızın gerçekleştiği ispatlanmalıdır. Taşınma ya da ortaklık değişikliği sırasında açıklanamayan kayıp, bir kararda yeterli görülmemiştir. **Zayi belgesi davası hangi mahkemede açılır?** Ticari işletmenin bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemesinde, hasımsız olarak açılır (TTK m.5/1, m.82/7). İlk derece kararına karşı istinaf yoluna gidilir; Yargıtay’a göre bölge adliye mahkemesinin bu konudaki kararına karşı temyiz yolu kapalıdır. **Zayi belgesi vergi incelemesinde yeterli mi?** Tek başına yeterli değildir. Danıştay’a göre mücbir sebebin varlığı zayi belgesi ve diğer delillerle her dosyada ayrıca değerlendirilir; zayi belgesinin varlığı defterlerin kaybolduğunu tek başına kanıtlamaz, yokluğu da kaybolmadığını göstermez. ### Ticari Kefalet: Dönemler, Süreklilik ve Geçersizlik Hâlleri (TBK m.583, 584, 598, 603; TTK m.7) - Adres: https://capar.av.tr/makale/ticari-kefalet-donemleri-sureklilik-ve-gecersizlik - Tarih: 2026-10-25 - Özet: Ticari kefalette 818 sayılı BK, TBK ve 6455 sayılı Kanun dönemleri; el yazısı, azami miktar, tarih ve eş rızası şartları, on yıllık süre ve geçersizlik hâlleri. - Anahtar kelimeler: ticari kefalet, kefalet sözleşmesi, müteselsil kefalet, kefaletin geçersizliği, kefalette el yazısı şartı, azami miktar, kefalet tarihi, eş rızası, TBK m.583, TBK m.584, TBK m.584/3, 6455 sayılı Kanun, TBK m.598 on yıllık süre, 6101 sayılı Kanun geçiş hükmü, TBK m.603 garanti sözleşmesi, teminat mektubu, aval, genel kredi sözleşmesi kefil, kefalet limiti, TTK m.7 teselsül, kefilin def’ileri, itirazın iptali kefil - English: Commercial Suretyship in Turkish Law: Periods, Duration and Grounds of Invalidity (https://capar.av.tr/en/article/commercial-suretyship) — Commercial suretyship in Turkish law: form and spousal-consent rules by period, the ten-year limit, termination, grounds of invalidity and case law. **Kefalet sözleşmesinde kefilin kendi el yazısıyla neleri yazması gerekir?** 01.07.2012 ve sonrasında kurulan kefalette kefil; azami miktarı, kefalet tarihini ve müteselsil kefil olacaksa bu sıfatı kendi el yazısıyla yazmalıdır (TBK m.583). Bunlar başkası tarafından yazılmışsa imza gerçek olsa bile kefalet geçersizdir ve mahkeme bunu resen dikkate alır. **Şirketimin kredisine kefil olurken eşimin rızası gerekir mi?** Şirket ortağı veya yöneticisi olarak şirketle ilgili verdiğiniz kefalet 11.04.2013 veya sonrasında kurulmuşsa eş rızası aranmaz (TBK m.584/3). 01.07.2012 – 10.04.2013 arasındaki kefaletlerde ise ortaklar için de rıza gerekir. İstisna yalnız eş rızasına ilişkindir; el yazısı, miktar ve tarih şartları ortaklar için de geçerlidir. **On yıl kuralı 2012 öncesi kefaletlere de uygulanır mı?** Evet. Gerçek kişinin verdiği kefalet sözleşmeden itibaren on yılda kendiliğinden sona erer (TBK m.598) ve sona erme eski kefaletlerde de TBK’ya tabidir. On yıl 01.07.2012 itibarıyla dolmuşsa alacaklının bir yıllık ek süre içinde takip başlatması gerekiyordu (6101 sayılı Kanun m.5/2). **Kefil, kefalet limitinden daha fazla borçtan sorumlu olabilir mi?** Kefil her durumda azami miktara kadar sorumludur (TBK m.589). Limiti aşan sorumluluk yalnız kefilin kendi temerrüdünden doğan faiz için söz konusu olabilir ve kefile ayrıca ihtar gerekir. Kredi limitinin artırılması, kefil yeni limiti el yazısıyla kabul etmedikçe kefalet limitini artırmaz. **Banka teminat mektubu ve bono üzerindeki “kefil” imzası kefalet midir?** Hayır. Banka teminat mektubu garanti sözleşmesidir ve TBK m.603 yalnız gerçek kişilerin güvencelerini kapsadığından kefaletin el yazısı ve eş rızası kurallarına tabi değildir. Bono üzerindeki “kefil” imzası kural olarak avaldir; Hukuk Genel Kurulu avalde eş rızası hükümlerinin uygulanmayacağını kabul etmiştir. Gerçek kişinin verdiği garanti ise kefaletin şekil şartlarına tabidir. ### Ticari Kredide Temerrüt Faizi Oranı Nasıl Belirlenir? Akdi Faizin %100 Fazlası ve TCMB Oranı - Adres: https://capar.av.tr/makale/ticari-kredide-temerrut-faizi-orani - Tarih: 2026-11-03 - Özet: Ticari kredide temerrüt faizi sözleşmeyle belirlenir, TBK m.120 sınırı uygulanmaz; TCMB’ye bildirilenden düşükse bankanın fiili oranı esas alınır. Yazıda sözleşmede oran yoksa 3095 sayılı Kanun m.2, akdi faizin %100 fazlası kaydı, ödeme planını imzalamayan kefil, yapılandırma, BSMV, faize faiz yasağı ve 7589 sayılı Kanun değişikliği 2019–2026 tarihli Yargıtay kararlarıyla anlatılır. - Anahtar kelimeler: ticari kredi temerrüt faizi, ticari kredide temerrüt faizi oranı, banka temerrüt faizi oranı nasıl hesaplanır, akdi faizin yüzde 100 fazlası temerrüt faizi, akdi faizin %50 fazlası temerrüt faizi, TCMB'ye bildirilen faiz oranı temerrüt faizi, bankanın fiilen uyguladığı faiz oranı, genel kredi sözleşmesi temerrüt faizi, TTK m.8 faiz serbestisi, TBK m.120 ticari işlerde uygulanır mı, 3095 sayılı Kanun m.2, avans faizi ticari kredi, sözleşmede temerrüt faizi yoksa, kefil temerrüt faizi oranı, ödeme planını imzalamayan kefil, yapılandırılan kredi ödeme planına uyulmaması temerrüt faizi, temerrüt faizi BSMV, faize faiz yasağı TBK m.121, fahiş temerrüt faizi itiraz, 7589 sayılı Kanun kanuni faiz, reeskont oranının yüzde sekseni - English: Default Interest on Turkish Commercial Loans: Determination, Contractual Rate Plus 100%, Central Bank Rate (https://capar.av.tr/en/article/default-interest-rate-commercial-loan-determined) — On Turkish commercial loans default interest follows the contract, without the art. 120 cap, on the lower of the bank’s actual and TCMB-reported rates. The article covers Law No. 3095 art. 2 where no rate is agreed, plus-100% clauses, sureties, restructuring, BSMV, interest on interest and the Law No. 7589 amendment, with 2019–2026 Court of Cassation decisions. **Ticari kredide temerrüt faizi yüzde kaç olur?** Ticari krediler için kanunda sabit bir temerrüt faizi oranı yoktur; oran sözleşmeye göre belirlenir (TTK m.8/1). Örneğin akdi faizi %26 olan krediye %50 ilaveyle %39 (Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2024/5009 E., 2025/3418 K.), fiilen %20,50 akdi faiz uygulanan krediye %100 ilaveyle %41 (Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2023/6371 E., 2024/7874 K.) uygulandığı görülür. **Ticari kredide temerrüt faizi TBK m.120’deki sınırı aşabilir mi?** Evet. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’na göre TBK m.88 ve m.120’deki sınırlar ticari kredilere uygulanmaz; karar oy çokluğuyla verilmiştir (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 2017/1650 E., 2019/507 K.). Tüketici kredileri bu serbestinin dışındadır (TTK m.8/3). **Kredi sözleşmesinde temerrüt faizi oranı yazmıyorsa ne olur?** Ticari işlerde avans faizi, kanuni faizden fazlaysa sözleşme olmasa bile istenebilir; akdi faiz daha yüksekse temerrüt faizi akdi faizden az olamaz (3095 sayılı Kanun m.2/2-3). Oranları boş bırakılan sözleşmede bankanın aynı tür kredilere uyguladığı akdi faiz, temerrüt faizi olarak da uygulanır (Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2021/9064 E., 2023/3414 K.). **Kefil, ödeme planındaki yüksek temerrüt faizinden sorumlu mu?** Kefil ödeme planını imzalamamışsa hayır; planda %39 yazmasına rağmen planı imzalamayan kefiller için genel kredi sözleşmesindeki temerrüt faizi maddesine göre hesap yapılmıştır (Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2023/430 E., 2024/3891 K.). **Temerrüt faizine BSMV eklenir mi?** Kararlarda temerrüt faiziyle birlikte faizin %5’i oranında BSMV’ye hükmedildiği görülür (Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2024/5009 E., 2025/3418 K.). Banka icra takibinde BSMV istememişse mahkeme BSMV’yi hükme eklememektedir (Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2023/6371 E., 2024/7874 K.). ### Ticari İşlerde Faturanın Hükmü: Sekiz Günlük İtiraz, Ticari Defter ve İrsaliye - Adres: https://capar.av.tr/makale/ticari-islerde-faturanin-hukmu - Tarih: 2026-06-28 - Güncelleme: 2026-11-10 - Özet: Ticari işlerde faturanın hükmü: faturaya sekiz gün içinde itiraz edilmemesinin sonucu (TTK m.21/2 kabul karinesi), faturanın akdi ilişkiyi tek başına ispatlayıp ispatlamadığı, ticari defterlerle ispat kıyası (HMK m.222), irsaliyeyle teslimin ispatı, sahte/hileli fatura ve sonradan iade faturası uyarısı, görevli asliye ticaret mahkemesi ile Yargıtay 15. ve 19. Hukuk Dairesi kararları. - Anahtar kelimeler: ticari faturanın hükmü, faturaya itiraz, TTK 21, sekiz günde itiraz, fatura kabul karinesi, fatura akdi ilişki ispatı, ticari defterlerle ispat, HMK 222, ticari defter delil, irsaliye teslim ispatı, imzalı irsaliye, sahte fatura, hileli iade faturası, fatura alacağı itirazın iptali, görevli asliye ticaret mahkemesi, 19. Hukuk Dairesi 2016/7409 - English: Legal Effect of an Invoice in Turkish Commercial Matters: Eight-Day Objection, Commercial Books, Delivery Note (https://capar.av.tr/en/article/legal-effect-invoice-commercial-matters) — The legal effect of an invoice in commercial matters: the consequence of not objecting within eight days (the acceptance presumption in TCC Art. 21/2), whether an invoice alone proves the contractual relationship, the comparison with proof by commercial books (Code of Civil Procedure Art. 222), proof of delivery via the delivery note, a warning on fake/fraudulent invoices and subsequent return invoices, the competent commercial court, and Court of Cassation decisions. **Faturaya sekiz gün içinde itiraz etmezsem borçlu mu olurum?** Sekiz gün içinde itiraz etmezseniz faturanın olağan içeriğini, yani malın cinsi, adedi ve bedeli gibi ifaya ilişkin kayıtları kabul etmiş sayılırsınız. Sözleşmede ya da ticari teamülde dayanağı olmayan vade farkı kaydı ise itiraz etmediniz diye kabul edilmiş sayılmaz (Yargıtay İçtihatları Birleştirme Hukuk Genel Kurulu, 2003/1 K.). Ancak itiraz etmemek, taraflar arasında gerçekten bir sözleşme ilişkisi olduğunu tek başına ispatlamaz; karşı taraf akdi ilişkiyi ayrıca ispatlamak durumundadır. **Fatura tek başına alacağı ispatlar mı?** Kural olarak hayır. Yargıtay'a göre faturaya itiraz edilmemesi içeriği kesinleştirir, fakat akdi ilişkinin yazılı/kesin delille ispatı gerekir. Fatura karşı tarafın ticari defterine kaydedilmişse, deftere kayıtlı fatura akdi ilişkiyi de kanıtlar. **Faturayı itiraz etmeden defterime kaydettim; sonra “mal almadım” diyebilir miyim?** Bu durumda ispat yükü size geçer. Faturayı süresinde itiraz/iade etmeyip defterinize işlediyseniz, mal/hizmet almadığınızı veya borçlu olmadığınızı yazılı ya da kesin delillerle ispatlamanız gerekir. **İrsaliye neden önemli?** Fatura tutarı gösterir; malın fiilen teslim edildiğini ise çoğunlukla imzalı sevk/irsaliye belgesi ispatlar. İmzalı irsaliye, sonradan “mal teslim alınmadı” savunmasına karşı güçlü bir delildir. **Ticari defterim lehime delil olur mu?** Yalnızca kanuna uygun (eksiksiz, açılış-kapanış onaylı, kayıtları birbirini doğrulayan) tutulmuşsa ve karşı tarafın usulüne uygun defterindeki kayıtlara aykırı değilse lehinize delil olabilir. Usulsüz tutulan defter ise aleyhinize delil olur. **Faturaya dayalı uyuşmazlıkta hangi mahkeme görevlidir?** Uyuşmazlık her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgiliyse ticari davadır ve asliye ticaret mahkemesi görevlidir (TTK m.4/1); faturanın Türk Ticaret Kanununda düzenlenmiş olması tek başına davayı ticari dava yapmaz. Çoğu zaman tarafların ticari defterlerinin bilirkişi marifetiyle incelenmesi belirleyici olur. ### Ticari İşletmenin Devri: Bütünlük İlkesi, Tescil ve Borçlardan Sorumluluk (TTK m.11, TBK m.202) - Adres: https://capar.av.tr/makale/ticari-isletme-devri - Tarih: 2026-10-19 - Güncelleme: 2026-11-08 - Özet: Ticari işletmenin devri rehberi: TTK m.11’deki bütünlük ilkesi ve esnaf–tacir ayrımı, devir sözleşmesinin yazılı şekli ile ticaret siciline tescil ve ilanı, kiracılık hakkının, ticaret unvanının (TTK m.49) ve markanın işletmeyle birlikte devri, devralanın işletme borçlarından sorumluluğu ve devredenin iki yıllık müteselsil sorumluluğu (TBK m.202), işletmelerin birleşmesi ve şekil değiştirmesi (TBK m.203), işyeri devrinde kıdem, ihbar ve diğer işçilik alacakları (İş Kanunu m.6), mutlak ticari dava, asliye ticaret mahkemesinin görevi ve arabuluculuk dava şartı (TTK m.4, m.5, m.5/A), ispat ile doğrulanmış Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 3., 9. ve 11. Hukuk Dairesi kararları. - Anahtar kelimeler: ticari işletme devri, ticari işletmenin devri, işletme devri sözleşmesi, bütünlük ilkesi, TTK 11, TTK 11/3, TTK 49, ticaret unvanının devri, kiracılık hakkının devri, işletmeyle birlikte marka devri, esnaf işletmesi ticari işletme ayrımı, TBK 202, TBK 203, devralanın sorumluluğu, devredenin iki yıllık müteselsil sorumluluğu, Ticaret Sicili Gazetesi ilanı, işletmelerin birleşmesi, işyeri devri, İş Kanunu 6, işyeri devrinde kıdem tazminatı, işyeri devrinde işçilik alacakları, TTK 4, mutlak ticari dava, asliye ticaret mahkemesi, TTK 5/A, ticari davalarda arabuluculuk dava şartı - English: Turkish Commercial Enterprise Transfer: Integrity, Registration, Debt Liability (TCC Art. 11, TCO Art. 202) (https://capar.av.tr/en/article/transfer-commercial-enterprise) — A guide to the transfer of a commercial enterprise under Turkish law: the principle of integrity in Commercial Code art. 11 and the artisan–merchant distinction, the written form, registration and announcement of the transfer agreement, the transfer of the lease, the trade name (Commercial Code art. 49) and the trade mark together with the enterprise, the transferee’s liability for business debts and the transferor’s two-year joint and several liability (Code of Obligations art. 202), mergers and conversions of enterprises (Code of Obligations art. 203), severance pay, notice pay and other employee receivables on a transfer of workplace (Labour Law art. 6), absolute commercial cases, the jurisdiction of the commercial courts and mandatory mediation (Commercial Code arts. 4, 5 and 5/A), proof and verified decisions of the Court of Cassation Assembly of Civil Chambers and its 3rd, 9th and 11th Civil Chambers. **Ticari işletmenin devri için yazılı sözleşme şart mıdır?** Evet. Devir sözleşmesi ve ticari işletmeyi bir bütün hâlinde konu alan diğer sözleşmeler yazılı olarak yapılır, ticaret siciline tescil ve ilan edilir (TTK m.11/3). Yargıtay 11. Hukuk Dairesi yazılı şekli geçerlilik şartı saymış ve yazılı devir sözleşmesi sunulmadan devralanın TBK m.202 uyarınca sorumlu tutulmasını bozma sebebi yapmıştır (Yargıtay 11. HD, 2022/620 E., 2023/3244 K.). **İşletmeyi devralan, önceki borçlardan ne zamandan itibaren sorumlu olur?** İşletmeyi aktif ve pasifleriyle devralan, devri alacaklılara bildirdiği veya ticari işletmelerde Ticaret Sicili Gazetesinde yayımlanan ilanla duyurduğu tarihten başlayarak işletme borçlarından alacaklılara karşı sorumlu olur (TBK m.202). **İşletmeyi devreden, borçlardan hemen kurtulur mu?** Hayır. Önceki borçlu iki yıl süreyle devralanla birlikte müteselsil borçlu olarak sorumlu kalır; süre muaccel borçlar için bildirme veya duyuru tarihinden, sonra muaccel olacak borçlar için muacceliyet tarihinden işler. Bildirme veya ilan yapılmadıkça bu iki yıllık süre işlemeye başlamaz (TBK m.202). **İşletme devredilince kira sözleşmesi ve ticaret unvanı da geçer mi?** Aksi öngörülmemişse devir sözleşmesi kiracılık hakkını ve ticaret unvanını da kapsar (TTK m.11/3). Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, bütün hâlinde devirde kiracılık hakkının kiraya verenin rızası aranmaksızın devralana geçtiğini kabul etmiştir (Yargıtay 3. HD, 2025/3400 E., 2025/4478 K.). İşletmenin devri, aksi açıkça kabul edilmedikçe unvanın da devri sonucunu doğurur (TTK m.49). **İşyeri devredilince işçilerin alacaklarından kim sorumludur?** Devirden önce doğmuş ve devir tarihinde ödenmesi gereken borçlardan devreden ve devralan birlikte sorumludur; devredenin sorumluluğu devir tarihinden itibaren iki yılla sınırlıdır (İş Kanunu m.6). Yargıtay 9. Hukuk Dairesi’ne göre kıdem tazminatında devreden kendi dönemi ve devir tarihindeki son ücretle sınırlı sorumludur ve iki yıllık sınır uygulanmaz; ihbar tazminatı ve kullanılmayan izin ücretinden son işveren sorumludur (Yargıtay 9. HD, 2022/12198 E., 2022/14570 K.). **İşletme devrinden doğan davaya hangi mahkeme bakar, arabuluculuk zorunlu mu?** TBK m.202 ve TBK m.203’ten doğan davalar tarafların tacir olup olmadığına bakılmaksızın ticari davadır (TTK m.4/1-c) ve asliye ticaret mahkemesinde görülür (TTK m.5/1). Konusu bir miktar para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında dava açmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır (TTK m.5/A). ### Yargıtay HGK: Bono Bedeline Sonradan Onaysız Rakam Eklenmişse Senet Tahrifattan Önceki Miktar İçin Geçerlidir - Adres: https://capar.av.tr/makale/bono-bedeline-sonradan-rakam-eklenirse-tahrifattan-onceki-miktar-gecerli - Tarih: 2026-11-07 - Özet: Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’na göre bononun bedel kısmına sonradan eklenen ve düzenleyenin imza ya da parafıyla onanmamış rakam ve yazı HMK m.207 uyarınca inkâr hâlinde yok hükmündedir; tahrifat bilirkişi raporuyla sabitse senet tahrifattan önceki miktar için geçerli sayılır, fazlası ve fer’ileri için takip İİK m.169/a-5 uyarınca durdurulur. Tahrifat itirazı borca itiraz niteliğindedir. - Anahtar kelimeler: senette tahrifat, bonoda tahrifat, bono bedeline rakam eklenmesi, senette tutar değiştirilmişse, tahrifattan önceki miktar, HMK 207 çıkıntı kazıntı silinti, TTK 676 yazı ve rakam farkı, tahrifat borca itiraz, İİK 169/a, kambiyo takibine itiraz, Adli Tıp raporu tahrifat - English: Altered Promissory Note Valid for Original Sum: Turkish Court of Cassation Assembly of Civil Chambers (https://capar.av.tr/en/article/altered-promissory-note-valid-for-original-sum-turkiye) — Under Turkish law, according to the Assembly of Civil Chambers of the Court of Cassation, a figure and words later added to the amount of a promissory note without the issuer’s signature or initials are deemed non-existent if denied under art. 207 of the Code of Civil Procedure; where the alteration is established by an expert report, the note is valid for the amount before the alteration and enforcement is stayed as to the excess and its ancillaries under art. 169/a-5 of the Enforcement and Bankruptcy Law. An objection based on alteration is an objection to the debt. **Senette tahrifat nedir?** Hukuk Genel Kurulu’na göre kambiyo senedi lehtara verildikten sonra senet metninde yapılan değişikliktir. Bedel, vade, düzenleme tarihi, ödeme yeri ya da lehtarın adı gibi kayıtlara ilişkin olabilir. **Bonoya sonradan rakam eklenirse borçlu hangi tutardan sorumlu olur?** Hukuk Genel Kurulu’na göre ekleme düzenleyenin imzası ya da parafıyla onanmamış ve tahrifat bilirkişi raporuyla sabitse senet tahrifattan önceki miktar için geçerlidir. Artırılan kısım ve fer’ileri yönünden borca itiraz kabul edilir ve takip durdurulur. **Bono bedelinde tahrifat itirazı nereye ve ne zaman yapılır?** Kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla takipte tahrifat itirazı borca itiraz niteliğindedir; karara göre ödeme emrinin tebliğinden itibaren beş gün içinde dilekçeyle icra mahkemesine bildirilir. **Senette yazı ile rakam farklıysa hangisi geçerlidir?** TTK m.676/1’e göre yazıyla gösterilen bedel üstün tutulur. Hukuk Genel Kurulu’na göre bu kural, rakam ve yazı kayıtlarında tahrifat yapılmamışsa uygulanır. **Tahrifat nasıl ispat edilir?** Bu kararda bilirkişi incelemesiyle. Dosyada eklemeyi yalnız “kuvvetle muhtemel” gören rapor yerine kesin kanaat bildiren Adli Tıp Kurumu raporu hükme esas alındı. ### Yargıtay HGK: Bonoya Dayalı Takipte Dosya Yenileme Talebi Zamanaşımını Kesmez; Üç Yıl İşlem Yoksa Süre Dolar - Adres: https://capar.av.tr/makale/bonoya-dayali-icra-takibinde-dosya-yenileme-zamanasimini-kesmez - Tarih: 2026-11-04 - Özet: Yargıtay Hukuk Genel Kuruluna göre bonoya dayalı kambiyo takibi kesinleştikten sonra takibi ilerleten bir icra işlemi yapılmadan üç yıl geçerse borçlu icranın geri bırakılmasını isteyebilir; dosyanın yenilenmesi talebi zamanaşımını kesmez. Borçlunun haczedilebilir malı varken tutulan haciz tutanağı kesin aciz vesikası sayılmaz. - Anahtar kelimeler: bono zamanaşımı icra takibi, takibin kesinleşmesinden sonra zamanaşımı, dosya yenileme talebi zamanaşımı, icra dosyasının yenilenmesi, icranın geri bırakılması, kesin aciz vesikası yirmi yıl, İİK 71/2, İİK 33/a, TTK 749, TTK 750, 6762 sayılı TTK 662 - English: Enforcement File Renewal Does Not Interrupt Limitation: Turkish Court of Cassation on the 3-Year Note Bar (https://capar.av.tr/en/article/promissory-note-limitation-enforcement-file-renewal-turkiye) — Under Turkish law, according to the Assembly of Civil Chambers of the Court of Cassation, if three years pass after an enforcement based on a promissory note has become final without any enforcement act advancing the proceedings, the debtor may seek a stay of enforcement; a request to renew the file does not interrupt limitation. An attachment report drawn up while the debtor has attachable assets is not a final certificate of insufficiency of assets. **Bonoya dayalı icra takibinde zamanaşımı süresi nedir?** Bonoyu düzenleyene karşı istemler vadeden itibaren üç yılda zamanaşımına uğrar (TTK m.749/1, m.778/1-h, m.779/1). **Dosya yenileme talebi zamanaşımını keser mi?** Yargıtay Hukuk Genel Kuruluna göre kesmez; yenileme talebi takibin devamını sağlamaya yönelik bir icra işlemi değildir. Yenileme dilekçesinde haciz gibi takibi ilerleten bir talep de varsa zamanaşımı o talep nedeniyle kesilebilir. **Takip kesinleştikten sonra zamanaşımı nasıl ileri sürülür?** Borçlu icra mahkemesinden icranın geri bırakılmasını ister; mahkeme resmî belgelere dayanarak karar verir (İİK m.71/2, m.33/a). Hukuk Genel Kuruluna göre bu başvuru süreye bağlı değildir. **Haciz tutanağı ne zaman kesin aciz vesikası sayılır?** Haczi kabil mal bulunmazsa haciz tutanağı aciz vesikası hükmündedir (İİK m.105/1). Hukuk Genel Kuruluna göre bunun için borçlunun haciz yapılan yer dışında da haczedilecek malı bulunmamalıdır. ### Yargıtay HGK: Genel Kurul Kararı İptaliyle Birlikte Açılan Yönetici Sorumluluğu Davası da Arabuluculuğa Tabi - Adres: https://capar.av.tr/makale/genel-kurul-karari-iptali-ve-yonetici-sorumlulugu-davasinda-arabuluculuk - Tarih: 2026-11-04 - Özet: Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'na göre genel kurul kararlarının iptali şirkete, yönetici sorumluluğuna dayalı tazminat ise yöneticilere yöneltildiğinde davaların yığılması oluşmaz; ayrılan tazminat davası TTK m.5/A uyarınca dava şartı arabuluculuğa tabidir ve arabulucuya başvurulmadan açılmışsa usulden reddedilir. - Anahtar kelimeler: genel kurul kararının iptali arabuluculuk, yönetici sorumluluğu davası arabuluculuk, dava şartı arabuluculuk, ticari davalarda arabuluculuk, TTK 5/A, davaların yığılması, HMK 110, tefrik, 6325 sayılı Kanun 18/A - English: Joint Suit Does Not Spare Director Claim from Mediation: Turkish Court of Cassation Civil Assembly (https://capar.av.tr/en/article/general-assembly-annulment-director-liability-mediation) — Under Turkish law, according to the Assembly of Civil Chambers of the Court of Cassation, where annulment of general assembly resolutions is sought against the company and compensation based on managers' liability against the managers, there is no joinder of claims; the separated compensation action is subject to mandatory mediation under Commercial Code art. 5/A and is dismissed on procedural grounds if filed without applying to a mediator. **Genel kurul kararının iptali davası için arabulucuya başvurmak zorunlu mu?** TTK m.5/A/1, dava şartı arabuluculuğu ticari davalardan konusu bir miktar para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarıyla sınırlar; genel kurul kararının iptali bu sayımda yer almaz. Bu kararda da arabuluculuk şartı, ayrılan tazminat davası yönünden aranmıştır. **Genel kurul kararının iptali ile yöneticilere karşı tazminat aynı dilekçede istenirse ne olur?** Hukuk Genel Kurulu’na göre talepler aynı davalıya yöneltilmediği için davaların yığılması oluşmaz. Mahkeme davaları ayırır ve tazminat davası için dava şartı arabuluculuğu ayrıca arar. **Dava açıldıktan sonra arabulucuya başvurmak eksikliği giderir mi?** Arabulucuya başvurulmadan dava açıldığı anlaşılırsa dava herhangi bir işlem yapılmaksızın usulden reddedilir (6325 sayılı Kanun m.18/A/2). Bu dosyada ilk derece mahkemesi, arabuluculuğun sonradan tamamlanabilen bir dava şartı olmadığını belirtmiş; usulden ret kararı onanmıştır. **Talepler aynı davalıya yöneltilmişse arabuluculuk aranır mı?** Hukuk Genel Kurulu bu hâli karara bağlamamıştır. Kararından sonra 11. Hukuk Dairesi, aynı davalıya yöneltilmiş marka tecavüzü ve tazminat istemlerinde arabuluculuk aranmayacağını kabul eden bir bölge adliye mahkemesi kararını kendi gerekçesini yazmadan onamıştır. Para talebi için önceden arabulucuya başvurmak, bu yönden usulden ret riskini önler. **Arabuluculuk süreci zamanaşımını etkiler mi?** Arabuluculuk bürosuna başvurulmasından son tutanağın düzenlendiği tarihe kadar zamanaşımı durur ve hak düşürücü süre işlemez (6325 sayılı Kanun m.18/A/15). ### Yargıtay HGK: Komiser İzni Olmadan Mühlette Doğan Alacak Konkordatoya Tabi, Ödenmezse Kısmen Fesihte Yarar Var - Adres: https://capar.av.tr/makale/komiser-izni-olmadan-dogan-alacak-icin-konkordatonun-kismen-feshi - Tarih: 2026-11-07 - Özet: Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, konkordato mühleti içinde komiserin izni olmadan yapılan sözleşmeden doğan alacağın İİK m.308/c/2 uyarınca konkordatoya tabi olduğunu ve proje kapsamında ödenmeyen bu alacağın sahibinin İİK m.308/e uyarınca konkordatonun kendisi yönünden kısmen feshini istemekte hukuki yararı bulunduğunu oy birliğiyle kabul etti. Kurul, 526.320,00 Euro bedelli satış sözleşmesini borçlu için rutin bir ticari faaliyet saymadı ve kısmen fesih şartlarının değerlendirilmesi için dosyayı bölge adliye mahkemesine gönderdi. - Anahtar kelimeler: konkordatonun feshi, konkordatonun kısmen feshi, İİK 308/e, İİK 308/c, komiserin izni olmaksızın doğan alacak, konkordato mühleti içinde yapılan sözleşme, konkordatoya tabi alacak, konkordato rutin ticari işlem, konkordato projesine göre ödeme yapılmazsa, kısmen fesih davası hukuki yarar - English: Unauthorised Moratorium Debts Fall Under the Concordat: Turkish Court of Cassation on Partial Annulment (https://capar.av.tr/en/article/concordat-partial-annulment-unauthorised-moratorium-debt) — Under Turkish law, the Assembly of Civil Chambers of the Court of Cassation unanimously held that a claim arising from a contract made during the concordat moratorium without the commissioner’s permission is subject to the concordat under art. 308/c/2 of the Enforcement and Bankruptcy Law, and that the holder of such a claim not paid under the project has a legal interest in seeking partial annulment of the concordat in respect of itself under art. 308/e. The Assembly did not regard the sales contract worth EUR 526,320.00 as a routine commercial activity for the debtor and sent the file back to the regional court of appeal to assess the conditions for partial annulment. **Konkordato mühletinde komiser izni olmadan yapılan sözleşmeden doğan alacak konkordatoya tabi midir?** Yargıtay Hukuk Genel Kuruluna göre evet. İİK m.308/c/2’ye göre bağlayıcı hâle gelen konkordato, komiserin izni olmaksızın mühlet içinde doğan alacaklar için de mecburidir; komiserin izniyle akdedilen borçlar ise m.308/c/4 uyarınca adi konkordatoda konkordato şartlarına tabi değildir. **Mühlet içindeki “rutin” ticari işlemler için de komiser izni gerekir mi?** Kurul bu soruyu genel olarak cevaplamadı. İşlemin rutin sayılıp sayılamayacağının her somut olayda ayrıca değerlendirilmesini istedi ve 526.320,00 Euro bedelli satış sözleşmesini borçlu için rutin bir ticari faaliyet saymadı. **Alacağını konkordatoya yazdırmayan alacaklı kısmen fesih isteyebilir mi?** Kurul bu dosyada, alacağı konkordatoya tabi olup proje kapsamında ödenmeyen alacaklının hukuki yararını kabul etti; bu alacak hakem kararıyla ilama bağlanmıştı. Yargıtay 6. Hukuk Dairesinin 08.04.2026 tarihli kararına göre ise hiç alacak yazdırmayan alacaklı kural olarak kısmen fesih isteyemez; alacak açacağı davada ilama bağlanır ve talebe rağmen proje kapsamında ödenmezse isteyebilir. **Konkordatonun kısmen feshi ne sonuç doğurur?** İİK m.308/e’ye göre alacaklı, konkordato uyarınca kazandığı yeni hakları koruyarak konkordatoyu yalnız kendisi hakkında feshettirir. Kurula göre alacaklı böylece kendisi yönünden konkordato öncesi duruma dönebilir. **Bu davada konkordato feshedildi mi?** Hayır. Kurul direnme kararını bozdu; kısmen fesih şartlarının oluşup oluşmadığını bölge adliye mahkemesi değerlendirecek. ### Yargıtay HGK: Konkordato Talebi Reddedilen Şirketin Yetkilisi Dinlenmeye Çağrılmadan İflas Kararı Verilemez - Adres: https://capar.av.tr/makale/konkordato-reddedilirse-iflas-karari-yetkili-dinlenmeden-verilemez - Tarih: 2026-11-07 - Özet: Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, konkordato talebi reddedilen borca batık sermaye şirketinin iflasına İİK m.308 uyarınca resen karar verileceğini, ancak İİK m.177 gereği şirket yetkilisi dinlenmek üzere mahkemeye çağrılmadan iflas kararı verilmesinin yerinde olmadığını belirtti. Yetkililere dinlenecekleri ihtarını içermeyen duruşma tebligatlarını yeterli görmeyen Kurul, iflas kararında direnen ilk derece mahkemesinin kararını oy birliğiyle bozdu. - Anahtar kelimeler: konkordato reddedilirse iflas, konkordato reddi ve iflas, İİK 308, İİK 177, iflastan önce borçlunun dinlenmesi, şirket yetkilisinin dinlenmesi, konkordato tasdik edilmezse ne olur, borca batık şirketin iflası, resen iflas kararı - English: Officer Must Be Summoned Before Bankruptcy After Concordat: Turkish Court of Cassation Civil Assembly (https://capar.av.tr/en/article/rejected-concordat-bankruptcy-officer-hearing-turkiye) — Under Turkish law, the Assembly of Civil Chambers of the Court of Cassation held that an over-indebted capital company whose concordat request is rejected is declared bankrupt of the court’s own motion under art. 308 of the Enforcement and Bankruptcy Law, but that under art. 177 it is not appropriate to give the bankruptcy decision without the company officer being summoned to court to be heard. Finding insufficient the hearing notices that did not warn the officers they would be heard, the Assembly unanimously reversed the first-instance court’s decision insisting on bankruptcy. **Konkordato talebi reddedilen her şirket iflas eder mi?** Hayır. Yargıtay Hukuk Genel Kuruluna göre iflas için borçlunun iflasa tabi olması ve doğrudan doğruya iflas sebeplerinden birinin, örneğin sermaye şirketinin borca batık olmasının, bulunması gerekir; yoksa mahkeme yalnız konkordato talebini reddeder. **İflas için alacaklının ayrıca talepte bulunması gerekir mi?** Kurula göre hayır. Şartlar varsa mahkeme iflasa resen karar verir; alacaklının ya da şirketin ayrıca iflas talebi aranmaz. **İflas kararından önce şirket yetkilisi dinlenmek üzere çağrılmalı mı?** Kurula göre evet. İİK m.308’de açık hüküm yoktur; ancak m.308’deki hâli doğrudan iflas sebebi sayan İİK m.177, borçlunun dinlenmek üzere mahkemeye çağrılmasını öngörür. **Duruşma gün ve saatinin yetkiliye tebliğ edilmesi yeterli mi?** Bu dosyada yeterli görülmedi: tebligatlarda yetkililerin dinlenecekleri ve bilirkişi raporuna itiraz etmemenin sonuçları ihtar edilmemişti. İki yıldan uzun süre önceki ihtarlı tebligat da yeterli sayılmadı. **Konkordato reddedilen şirketin iflasına ilişkin HGK kararı kesin mi, dosya ne oldu?** Karar oy birliğiyle ve kesin olarak verildi. Direnme kararı bozuldu, dosya ilk derece mahkemesine gönderildi. ### Yargıtay HGK: Kredi Günü Bankaya Aynı Tutarda İmzalanan Bono, Üzerinde Yazmasa da Teminat Senedidir - Adres: https://capar.av.tr/makale/kredi-gunu-bankaya-ayni-tutarda-imzalanan-bono-teminat-senedidir - Tarih: 2026-11-09 - Özet: Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’na göre genel kredi sözleşmesiyle aynı gün, aynı tutarda ve aynı kişiler arasında bankaya imzalanan ‘bedeli nakden ahzolunmuştur’ ibareli bono, bankaların kredi ilişkisi dışında açıktan para veremeyeceği ve sözleşmedeki senet alma hükmü gözetildiğinde, metninde ‘teminattır’ yazmasa da kredinin teminat senedidir. Sözleşmede bildirimsiz fesih yetkisi bulunduğundan Kurul çoğunluğu temerrüdün takip tarihinde başladığını kabul etti; karar karşı oyludur. - Anahtar kelimeler: bankaya verilen teminat senedi, teminat senedi, bono teminat senedi mi, genel kredi sözleşmesi bono, bedeli nakden ahzolunmuştur, teminat senedi ispatı, kambiyo senedine dayalı menfi tespit, hesap kat edilmeden takip, bildirimsiz fesih yetkisi, takip tarihi temerrüt - English: Bank Loan Promissory Note Is a Security Note: Turkish Law (https://capar.av.tr/en/article/bank-loan-promissory-note-security-note-turkiye) — Under Turkish law, according to the Assembly of Civil Chambers of the Court of Cassation, a promissory note bearing the words ‘value received in cash’ and signed in favour of a bank on the same day, for the same amount and between the same persons as a general loan agreement is a security note for the loan even though its text does not say ‘security’, given that banks cannot give out money outside a credit relationship and that the agreement provides for taking instruments. Since the agreement contained a power to terminate without notice, the majority accepted that default began on the date of enforcement; the decision has a dissenting opinion. **Bankaya verilen bonoda “teminattır” yazmıyorsa teminat senedi sayılabilir mi?** Hukuk Genel Kurulu’na göre sayılabilir. Bono kredi sözleşmesiyle aynı gün, aynı tutarda ve aynı kişiler arasında düzenlenmiş, sözleşme de bankaya senet alma yetkisi veriyorsa bono kredinin teminat senedidir. **“Bedeli nakden ahzolunmuştur” ibaresi sonucu değiştirir mi?** Bu kararda değiştirmedi. Kurul’a göre bankalar kredi ilişkisi dışında açıktan para veremez; lehtar bankanın nakit alacağı ancak kredi ilişkisinden doğabilir. **Teminat senediyle takip edilen borçlu neyi ileri sürebilir?** Senet lehtarın elindeyse teminat şartlarının oluşmadığını ya da teminat altındaki borcu aşan talebi kişisel def’i olarak ileri sürebilir; senet ciro edilmişse bunu, teminat niteliğini bilerek borçlunun zararına hareket eden hamile karşı ileri sürebilir. **Banka hesabı kat etmeden teminat senedini takibe koyabilir mi?** Kurul çoğunluğuna göre sözleşmede bildirimsiz fesih yetkisi varsa temerrüt takip tarihinde başlar; sonradan ihtarname gönderilmesi bu yetkiden vazgeçme sayılmaz. Karşı oya göre takip tarihinde muaccel alacak yoktu. **Bankaya imzalanan bonoyu teminat senedi sayan HGK kararıyla uyuşmazlık sona erdi mi?** Hayır. Karar kesindir, ancak dosya bölge adliye mahkemesine gönderildi; Kurul’a göre borç durumu, temerrüdün takip tarihinde başladığı kabul edilerek değerlendirilmelidir. ### Yargıtay HGK: Ortağın Payını Haczettiren Alacaklı Sermaye Artırımının İptalini ya da Butlanını İsteyemez - Adres: https://capar.av.tr/makale/payi-haczettiren-alacakli-sermaye-artirimi-kararinin-iptalini-isteyemez - Tarih: 2026-11-07 - Özet: Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, ortağın şirketteki payını haczettiren şahsi alacaklının TTK m.446’da sayılan kişilerden olmadığı için sermaye artırımına dair genel kurul kararının iptalini isteyemeyeceğini belirtti. Kurul, TTK m.456/4’ün m.353’e yollaması nedeniyle bu kararın butlanına veya yokluğuna da karar verilemeyeceğini kabul ederek butlan talebini kabul eden direnme kararını oy çokluğuyla bozdu. - Anahtar kelimeler: hisse haczi sermaye artırımı, payı haczedilen ortak, sermaye artırımı genel kurul kararının iptali, genel kurul kararının iptali davasını kimler açabilir, TTK 446, TTK 447 butlan, TTK 456/4, TTK 353, haciz alacaklısı genel kurul kararı, sermaye artırımı kararının butlanı - English: Attaching Creditor Cannot Annul or Void a Capital Increase: Turkish Court of Cassation Civil Assembly (https://capar.av.tr/en/article/share-attachment-creditor-capital-increase-annulment-turkiye) — Under Turkish law, the Assembly of Civil Chambers of the Court of Cassation held that a personal creditor who has attached a shareholder’s shares cannot seek the annulment of the general assembly resolution on a capital increase, since it is not among the persons listed in art. 446 of the Turkish Commercial Code. Holding that, because art. 456(4) refers to art. 353, no decision can be given on the nullity or non-existence of such a resolution either, the Assembly reversed by majority the decision of resistance that had upheld the nullity claim. **Payı haczettiren alacaklı sermaye artırımı kararının iptalini isteyebilir mi?** Yargıtay Hukuk Genel Kuruluna göre hayır; alacaklı pay sahibi değildir ve TTK m.446’da sayılan kişilerden değildir. **Alacaklı bu kararın butlanının tespitini isteyebilir mi?** Bu dosyada hayır. Kurula göre TTK m.456/4’ün yollamasıyla uygulanan m.353 gereğince sermaye artırımına dair genel kurul kararlarının butlanına veya yokluğuna karar verilemez. **Alacaklının başka bir yolu var mı?** Kurul bunu değerlendirmedi. Özel Dairenin işaret ettiği, hacizli payların değer farkından doğan zararın tazmini yoluna da değinmedi. **Haczettiren alacaklının sermaye artırımı iptali kararı kesin mi, dosya ne oldu?** Karar oy çokluğuyla ve kesin olarak verildi. Direnme kararı bozuldu, dosya bölge adliye mahkemesine gönderildi. ### Yargıtay Hukuk Genel Kurulu: Tacir, Tacir Olmayana Karşı Alacağını Kendi Ticari Defterleriyle İspatlayamaz - Adres: https://capar.av.tr/makale/tacir-olmayana-karsi-ticari-defterle-alacak-ispatlanamaz - Tarih: 2026-11-07 - Özet: Yargıtay Hukuk Genel Kurulu oy çokluğuyla verdiği kararda, ticari defterlerin HMK m.222/5’teki istisna dışında ancak iki taraf da tacirse sahibi lehine delil olarak incelenebileceğini, bu nedenle tacirin tacir olmayan karşı tarafa karşı alacağını kendi defterleriyle ispat edemeyeceğini belirtti. Açıklamasız havalenin borç ödemesi için yapıldığı karinedir; avans olduğunu ileri süren havaleci bunu ispatlamalıdır. - Anahtar kelimeler: ticari defter tacir olmayana karşı delil olur mu, tacir olmayana karşı ticari defter, ticari defterlerin sahibi lehine delil olması, HMK 222, HMK 222/5, tacirin kendi defteriyle ispat, havale ödeme vasıtası karinesi, havale avans ispat yükü, menfi tespit davasında ispat yükü, TTK 4/1-c havale ticari dava - English: Merchant’s Own Books Are No Proof Against Non-Merchants: Turkish Court of Cassation Assembly of Civil Chambers (https://capar.av.tr/en/article/commercial-books-evidence-against-non-merchant-turkiye) — Under Turkish law, the Assembly of Civil Chambers of the Court of Cassation held by majority that, save for the exception in art. 222(5) of the Code of Civil Procedure, commercial books may be examined as evidence in their owner’s favour only if both parties are merchants, so a merchant cannot prove its claim against a non-merchant counterparty with its own books. An unexplained transfer is presumed to pay a debt, and the transferor who claims it was an advance must prove it. **Tacir, tacir olmayan kişiye karşı kendi ticari defterlerini delil gösterebilir mi?** Yargıtay Hukuk Genel Kuruluna göre hayır: tacir olmayan taraf bu defterlere kendisi dayanmadıkça (HMK m.222/5), defterler ancak iki taraf da tacirse sahibi lehine delil olarak incelenebilir. Tacir olmayan karşı tarafa karşı defterlerin incelenmesi sonuca etki etmez. **Tacir olmayan taraf, tacirin defterlerine dayanabilir mi?** Evet. HMK m.222/5’e göre tacir olmayan taraf, tacirin defterlerindeki kayıtları kabul edeceğini belirterek bu defterlere dayanabilir; tacir defterlerini ibrazdan kaçınırsa ibrazı isteyen taraf iddiasını ispat etmiş sayılır. **Açıklamasız banka havalesi neyi gösterir?** Kurula göre havale bir ödeme vasıtasıdır ve mevcut bir borcun ödenmesi için yapıldığı karinedir. Paranın avans ya da başka bir amaçla gönderildiğini ileri süren havaleci bunu ispatlamalıdır. **Tacirin tacir olmayana karşı ticari defter kararı oy birliğiyle mi verildi?** Hayır. Karar oy çokluğuyla ve kesin olarak verildi; iki karşı oy yazısı, havaleden doğan davanın ticari dava olduğunu ve davalının defterlerinin incelenmesi gerektiğini savunur. ### Yargıtay: Anonim Şirkette Pay Sahipliği Tespiti Davası Tüm Paylar Başkasındaysa Yalnız Şirkete Karşı Görülmez - Adres: https://capar.av.tr/makale/pay-sahipliginin-tespiti-davasi-yalniz-sirkete-karsi-sonuclandirilamaz - Tarih: 2026-11-07 - Özet: Yargıtay 11. Hukuk Dairesine göre anonim şirkette pay sahipliğinin tespiti davası yalnız şirkete açılmış, ancak dava tarihinde şirketin tüm payları dava dışı bir kişide görünüyorsa, verilecek karar o kişinin menfaatini ilgilendirdiğinden davacıya ona karşı ayrı dava açması için süre verilmeli ve davalar birleştirilmelidir. Ardından önceki hazirun cetvelleri ve Merkezi Kayıt Kuruluşuna bildirilen belgelerin sahteliği iddiası da incelenerek davacının dava tarihinde pay sahibi olup olmadığı ve payının miktarı belirlenmelidir. - Anahtar kelimeler: pay sahipliğinin tespiti davası, anonim şirkette pay sahipliğinin tespiti, pay sahipliği tespiti davası kime açılır, pay sahipliğinin tespitinde pasif husumet, tek pay sahibine karşı dava, davaların birleştirilmesi, hamiline yazılı pay senedi, Merkezi Kayıt Kuruluşu bildirimi, TTK 489 hamiline pay devri, hazirun cetveli pay sahipliği - English: Share Ownership Suit Needs Sole Shareholder as a Party: Turkish Court of Cassation on Company-Only Claims (https://capar.av.tr/en/article/share-ownership-action-sole-shareholder-party-turkiye) — Under Turkish law, according to the 11th Civil Chamber of the Court of Cassation, a share ownership action brought only against a joint-stock company can concern the interests of a non-party. That is the case where, at the date of the action, all of the company’s shares appear to be held by that non-party: the judgment will then concern that person’s interests, so the claimant must be given time to bring a separate action against that person and the actions must be consolidated. The court must then also examine earlier attendance lists and the allegation that the documents notified to the Central Registry Agency were forged, and determine whether the claimant was a shareholder at the date of the action and, if so, in what amount. **Pay sahipliğinin tespiti davası kime karşı açılır?** Bu kararın dosyasında dava yalnız şirkete açılmıştı ve dava tarihinde şirketin tüm payları dava dışı bir kişide görünüyordu. Daireye göre verilecek karar o kişinin menfaatini ilgilendirdiğinden davacıya ona karşı ayrı dava açması için süre verilmeli ve davalar birleştirilmelidir. **Tek pay sahibi davada yer almıyorsa dava reddedilir mi?** Bu kararda Daire ret değil, davacıya süre verilmesini ve davaların birleştirilmesini öngördü; bu yapılmadan verilen karar eksik inceleme nedeniyle bozuldu. **Davalar birleştirildikten sonra mahkeme neyi incelemelidir?** Daireye göre 2022 ve önceki yıllara ait hazirun cetvelleri ile Merkezi Kayıt Kuruluşuna bildirilen belgelerin sahte olduğu iddiası gözetilerek davacının dava tarihinde hâlâ pay sahibi olup olmadığı ve payının miktarı denetime elverişli biçimde belirlenmelidir. **Bu karar davacıyı pay sahibi saydı mı?** Hayır. Karar bir bozma kararıdır; dosya ilk derece mahkemesine gönderildi ve davacının pay sahibi olup olmadığı yapılacak incelemeye bırakıldı. ### Yargıtay: Bankaya Temlik Edilen Hakediş Alacağından İdarenin Kesintileri Tek Tek Hesaplanmadan Karar Verilemez - Adres: https://capar.av.tr/makale/temlik-edilen-hakedis-alacagindan-idarenin-kesintileri-tek-tek-hesaplanmali - Tarih: 2026-11-09 - Özet: Yargıtay 6. Hukuk Dairesine göre yüklenicinin bankaya temlik ettiği hakediş alacağına ilişkin davada, idarenin tasfiye kesin hesabında mahsup ettiği teminat güncelleme farkı, gecikme cezası ve teknik personel cezası tek tek hesaplanmalı; bu kalemleri göstermeyen bilirkişi raporu denetime ve hüküm kurmaya elverişli değildir. Kalemlerin toplamı, yüklenicinin fesih tarihine kadarki iş alacağı ile bankaya ödenmeyen hakediş payının toplamından mahsup edilerek karar verilmelidir. - Anahtar kelimeler: hakediş alacağının temliki, hakediş temliki banka, bankaya temlik edilen hakediş, temlik alan bankanın idareden alacağı, tasfiye kesin hesabı, teminat güncelleme farkı, gecikme cezası mahsubu, teknik personel cezası, idarenin temlik onayı yüzde 70, TBK 183 184 alacağın devri, denetime elverişsiz bilirkişi raporu - English: Assigned Progress Payments: Deductions Must Be Itemised (https://capar.av.tr/en/article/assigned-progress-payments-deductions-itemised-turkiye) — Under Turkish law, according to the 6th Civil Chamber of the Court of Cassation, in an action over progress payment receivables a contractor assigned to a bank, the performance security adjustment difference, delay penalty and technical personnel penalty set off by the employer in the final liquidation account must each be calculated; an expert report that does not show these items cannot be reviewed or form the basis of a judgment. Their total must be set off against the sum of the contractor’s receivable for work up to termination and the unpaid share of the progress payments owed to the bank. **Hakediş alacağı bankaya temlik edilebilir mi?** Bu dosyada yüklenicinin idareden doğmuş ve doğacak alacakları miktar gösterilerek yazılı temliknameyle bankaya temlik edilmişti. Sözleşme temliki idarenin yazılı iznine bağlıyordu; idare her hakedişten en çok %70 olmak üzere onay vermişti. **İdare, bankaya temlik edilen hakedişten ceza ve teminat farkı mahsup edebilir mi?** Daire bunu ayrıca tartışmadı; ancak teminat güncelleme farkı, gecikme cezası ve teknik personel cezasının tek tek hesaplanıp yüklenicinin alacağı ile bankaya ödenmeyen hakediş payının toplamından mahsup edilmesini istedi. **Bilirkişi raporu neden hükme esas alınamadı?** Rapor, mahsup edilen kalemlerin miktarlarını açıkça göstermediği ve mahsup sonucunu artı ya da eksi olarak belirtmediği için denetime ve hüküm kurmaya elverişsiz sayıldı. **Temlik alan banka, yüklenicinin isteyebileceğinden fazlasını isteyebilir mi?** İncelenen karar bunu açıkça anmıyor. Aynı Daire başka bir dosyada, temlikin yüklenicinin haklarından fazlasını sağlayamayacağını ve idarenin def’ilerini temlik alana karşı da ileri sürebileceğini belirtmişti; TBK m.188 de aynı yöndedir. **Temlik edilen hakedişteki kesintilere ilişkin Yargıtay kararı kesin mi, dava bitti mi?** Yargıtay kararı oy birliğiyle ve kesin olarak verildi, ancak bozma kararıdır. Dosya ilk derece mahkemesine döndü; bozmaya göre ek bilirkişi raporu alınması ve bankanın alacağının mahsup sonucuna göre belirlenmesi gerekiyor. ### Yargıtay: Başkan Atanmamış Limited Şirkette Yalnız Bir Müdürün Çağırdığı Genel Kurul Kararı Yok Hükmünde - Adres: https://capar.av.tr/makale/limited-sirkette-mudurlerden-birinin-cagirdigi-genel-kurul-yok-hukmunde - Tarih: 2026-11-07 - Özet: Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, birden çok müdürü bulunan, müdürler kurulu başkanı atanmamış ve esas sözleşmesinde özel düzenleme olmayan limited şirkette yalnız bir müdürün yaptığı çağrının yasal çağrı sayılmayacağını, bu çağrıyla toplanan ortaklar kurulunun kararının iptal değil yokluk tespiti gerektirdiğini belirtti. Daire, şirketi haksız borçlandırdığı tespit edilerek hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanmadan mahkûmiyeti kesinleşen müdürün azlinde haklı sebebin sabit olduğunu da kabul ederek asıl davadaki kararı oy birliğiyle bozdu. - Anahtar kelimeler: limited şirkette genel kurulu kim çağırır, limited şirket genel kurul çağrısı, birden fazla müdür, müdürler kurulu başkanı, müdürlerden birinin çağrısı, TTK 617, TTK 624, genel kurul kararının yokluğu, yok hükmünde ortaklar kurulu kararı, limited şirket müdürünün azli, haklı sebeple müdürün azli, TBK 74 ceza kararının bağlayıcılığı - English: One Manager's Call Not Enough Where No LLC Chair Appointed: Turkish Court of Cassation on Non-Existence (https://capar.av.tr/en/article/llc-general-meeting-call-by-one-manager-non-existent-turkiye) — Under Turkish law, the 11th Civil Chamber of the Court of Cassation held that, in a limited company with several managers, no chair of the board of managers and no special arrangement in the articles of association, a call made by only one manager is not a legal call, and the resolution of the partners’ assembly convened by it must be declared non-existent rather than annulled. Holding also that just cause was established for removing a manager finally convicted of breach of trust for unjustly indebting the company, the Chamber unanimously reversed the decision in the main action. **Limited şirkette genel kurulu kim toplantıya çağırır?** TTK m.617/1’e göre müdürler. Birden fazla müdür varsa genel kurul birini başkan atar (m.624/1); başkan olan müdür, şirketin tek müdürü varsa da o müdür çağrıya yetkilidir (m.624/2). **Birden çok müdürden yalnız birinin çağırdığı genel kurulun kararı geçerli mi?** Bu kararda hayır. Başkan atanmamış ve esas sözleşmede özel düzenleme yokken iki müdürden birinin çağrısı yasal çağrı sayılmadı; kararın yokluğu tespit edilmeliydi. Uyuşmazlık 6762 sayılı eski Kanun dönemine aittir. **Ceza mahkûmiyeti müdürün azli için haklı sebep midir?** Bu dosyada evet. Şirketi haksız borçlandırdığı tespit edilerek hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanmadan mahkûmiyeti kesinleşen müdür için Daire, ceza hükmündeki maddi olgu tespitini bağlayıcı sayarak (TBK m.74) haklı sebebin sabit olduğunu kabul etti. **Müdürlerden birinin çağırdığı genel kurul kararı davasında dosya ne oldu?** Birleşen davadaki hüküm onandı, asıl davadaki karar oy birliğiyle bozuldu; dosya ilk derece mahkemesine gönderildi. ### Yargıtay: Genel Kurul Tutanağında Yanlış Madde Yazılması Toplantıyı Çağrısız Genel Kurul Saymaya Yetmez - Adres: https://capar.av.tr/makale/genel-kurul-tutanaginda-yanlis-madde-cagrisiz-genel-kurul-saymaya-yetmez - Tarih: 2026-11-07 - Özet: Yargıtay 11. Hukuk Dairesine göre genel kurul tutanağında toplantının eski TTK m.370’e göre yapıldığının yazılması, toplantıyı tek başına çağrısız genel kurul sayıp kararları yok hükmünde kabul etmeye yetmez; 6102 sayılı TTK döneminde bu madde gösteriminin maddi hataya dayandığı gözetilmeli ve şirketin toplantının çağrılı yapıldığı savunması incelenmelidir. - Anahtar kelimeler: çağrısız genel kurul şartları, çağrısız genel kurul, TTK 416, eski TTK 370, genel kurul tutanağı maddi hata, genel kurul kararının yokluğu, yok hükmünde genel kurul kararı, genel kurul çağrısı, TTK 414 - English: Wrong Article in Minutes Alone Does Not Prove No Call: Turkish Court of Cassation on Uncalled Assemblies (https://capar.av.tr/en/article/general-assembly-without-a-call-minutes-wrong-article) — Under Turkish law, according to the 11th Civil Chamber of the Court of Cassation, a statement in the general assembly minutes that the meeting was held under Article 370 of the former Commercial Code is not enough on its own to treat it as a general assembly without a call and its resolutions as non-existent; under Code No. 6102 the article reference must be regarded as a material error and the company’s defence that the meeting was called must be examined. **Çağrısız genel kurulun şartları nelerdir?** Bütün payların sahipleri veya temsilcileri hazır bulunmalı ve aralarından hiçbiri itiraz etmemelidir; bu durumda çağrı usulüne uyulmaksızın toplanılabilir ve toplantı nisabı var olduğu sürece karar alınabilir. Gündeme ancak oy birliğiyle madde eklenebilir (TTK m.416). **Tutanakta toplantının TTK m.370’e göre yapıldığının yazılması toplantıyı çağrısız genel kurul yapar mı?** Bu kararda Daireye göre tek başına yapmaz. Toplantı 6102 sayılı TTK döneminde yapılmışsa eski kanunun maddesine yapılan atfın maddi hataya dayandığı gözetilmeli ve toplantıya çağrı yapılıp yapılmadığı incelenmelidir. **Çağrısız genel kurula bir ortak katılmazsa kararlar ne olur?** Bu dosyada ilk derece mahkemesi ve bölge adliye mahkemesi, iki ortak hazır bulunmadığı için kararların yok hükmünde olduğunu kabul etmişti. Daire bu ilkeyi tartışmamış; önce toplantının gerçekten çağrısız yapılıp yapılmadığının belirlenmesini istemiştir. **Genel kurula çağrı yapıldığı nasıl gösterilir?** Çağrı, esas sözleşmede gösterilen şekilde, şirketin internet sitesinde ve Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde ilanla, toplantıdan en az iki hafta önce yapılır; pay defterinde yazılı pay sahipleriyle önceden şirkete pay senedi veya pay sahipliğini ispatlayıcı belge vererek adresini bildiren pay sahiplerine iadeli taahhütlü mektup gönderilir (TTK m.414/1). Bu ilan ve gönderim kayıtları çağrının belgeleridir. **Genel kurul tutanağındaki yanlış madde konusunda verilen karar davayı bitirdi mi?** Hayır. Karar bir bozma kararıdır; dosya ilk derece mahkemesine gönderilmiştir. Mahkeme, çağrılı toplantı savunmasını değerlendirerek yeniden karar verecektir. ### Yargıtay: Keşidecisi ile Lehtarı Aynı Kişi Olan Senet Bono Değildir ama Adi Senet Olarak Takibe Konu Olabilir - Adres: https://capar.av.tr/makale/kesideci-ile-lehtar-ayni-kisi-olan-senet-adi-senet-olarak-takibe-konu-olabilir - Tarih: 2026-11-09 - Özet: Yargıtay 11. Hukuk Dairesi’ne göre keşidecisi ile lehtarı aynı kişi olan senet kambiyo senedi değildir; ancak alacaklıya verilmiş adi senet olarak ilamsız takibe dayanak olabilir. Alacaklı ve borçlu dışında üçüncü kişi bulunmadığından itirazın iptali davası geçerli ciro bulunmadığı gerekçesiyle reddedilemez; borçlunun imza itirazı incelenmelidir. - Anahtar kelimeler: keşideci ve lehtar aynı kişi, keşideci lehtar aynı kişi bono, kendi emrine bono, bono vasfı olmayan senet, adi senet ilamsız takip, adi senette itirazın iptali, TTK 776 lehtar unsuru, TTK 673 poliçe kendi emrine, adi senette ciro, TBK 184 alacağın temliki, adi senette imza itirazı - English: Same Issuer and Payee: Ordinary Note, Not a Promissory Note (https://capar.av.tr/en/article/promissory-note-same-issuer-payee-ordinary-note-turkiye) — Under Turkish law, according to the 11th Civil Chamber of the Court of Cassation, a note whose issuer and payee are the same person is not a negotiable instrument but may serve, as an ordinary instrument given to the creditor, as the basis for enforcement proceedings without judgment. Since there is no third person other than the creditor and the debtor, the action to annul the objection cannot be dismissed for lack of a valid endorsement; the debtor’s objection to the signature must be examined. **Keşideci ile lehtarın aynı kişi olduğu senet bono mudur?** Hayır. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’na göre TTK m.778, poliçenin düzenleyenin kendi emrine yazılabileceğini kabul eden m.673’e yollama yapmadığından bonoyu düzenleyen kendisini lehtar gösteremez; lehtar ve düzenleyen sıfatı birleşirse senet bono sayılmaz. **Bono vasfı taşımayan böyle bir senetle icra takibi yapılabilir mi?** Hukuk Genel Kurulu’na göre kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla takip için alacağın bir kambiyo senedine bağlı olması gerekir. Yargıtay 11. Hukuk Dairesi’ne göre ise böyle bir senet, alacaklıya verilmiş adi senet olarak ilamsız icra takibine konu edilebilir. **Senette ciro ya da yazılı temlik yoksa alacaklının davası reddedilir mi?** Bu kararda reddedilmedi. Senette alacaklı ve borçlu dışında üçüncü kişi bulunmadığından Daire, kambiyo senetlerine özgü geçerli ciro bulunmadığı gerekçesiyle itirazın iptali davasının reddini doğru bulmadı. **Borçlu senetteki imzanın kendisine ait olmadığını söylerse ne olur?** Daireye göre mahkeme, borçlunun senetteki imzaya itirazını değerlendirerek karar vermelidir. **İtirazın iptali davası ne zaman açılır?** İİK m.67/1’e göre takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliğinden itibaren bir yıl içinde mahkemeye başvurarak ve alacağının varlığını genel hükümler dairesinde ispat ederek itirazın iptalini dava edebilir. ### Yargıtay: Kısmi Açılan Çıkma Davasında Bozmadan Önce Islah Yapılmışsa Sonraki Bedel Artırımı İkinci Islahtır - Adres: https://capar.av.tr/makale/ayrilma-akcesinde-bozmadan-sonra-bedel-artirimi-ikinci-islahtir - Tarih: 2026-11-07 - Özet: Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, fazlaya ilişkin haklar saklı tutularak kısmi dava olarak açılan ortaklıktan çıkma ve ayrılma akçesi davasında talep bozmadan önce bir kez ıslah edilmişse, bozmadan sonra “belirsiz alacak” bedel artırımı adıyla yapılan artırımın ikinci ıslah olduğuna karar verdi. Aynı davada ikinci kez ıslah yapılamayacağından, artırılan miktara göre hüküm kuran ilk derece kararı oybirliğiyle bozuldu. - Anahtar kelimeler: ayrılma akçesi bedel artırımı, ikinci ıslah, kısmi davada ıslah, belirsiz alacak bedel artırımı, bozmadan sonra ıslah, HMK 176, HMK 177/2, HMK 109/4, ortaklıktan çıkma davası, 7589 sayılı Kanun belirsiz alacak - English: Amended Partial Claim Cannot Be Increased Again on Remand: Turkish Court of Cassation on LLC Withdrawal Suits (https://capar.av.tr/en/article/llc-severance-claim-second-amendment-after-reversal-turkiye) — Under Turkish law, the 11th Civil Chamber of the Court of Cassation held that, in a withdrawal and severance payment action brought as a partial action with further rights reserved, where the claim was amended once before a reversal, an increase filed after the reversal under the title “increase of the amount in an action for an unquantified claim” is a second amendment. Since amendment cannot be made twice in the same action, the first-instance decision giving judgment on the increased amount was unanimously reversed. **Kısmi davada talep kaç kez ıslahla artırılabilir?** HMK m.176/2’ye göre aynı davada ancak bir kez. Bu kararda bozmadan önce ıslah yapılmış kısmi davadaki sonraki artırım ikinci ıslah sayıldı; buna göre hüküm kurulamaz. **Dilekçeye belirsiz alacak bedel artırımı adı verilmesi sonucu değiştirir mi?** Bu kararda değiştirmedi. Daire, davanın fazlaya ilişkin haklar saklı tutularak kısmi dava olarak açıldığını esas aldı. **Bozmadan sonra ıslah yapılabilir mi?** HMK m.177/2’ye göre ilk derece mahkemesi bozmadan sonra tahkikata ilişkin bir işlem yaparsa tahkikat sona erinceye kadar yapılabilir. Bu dosyada ise tek ıslah hakkı bozmadan önce kullanılmıştı. **31.07.2026’dan itibaren açılan davalarda durum nedir?** HMK m.107 7589 sayılı Kanunla 31.07.2026’da yürürlükten kaldırıldı; bu tarihten önce açılan davalarda uygulanmaya devam eder. Kısmi davada talep m.109/4 uyarınca bir defaya mahsus artırılabilir; bu artırımın ıslahla ilişkisi kararda tartışılmadı. ### İki Ortaklı Şirkette Ortaklar Anlaşamazsa Ne Olur? %50–50 Kilitlenme, Çıkma ve Fesih - Adres: https://capar.av.tr/makale/iki-ortakli-sirkette-ortaklar-anlasamazsa - Tarih: 2026-10-19 - Özet: İki ortaklı limited şirkette paylar eşitse ve ortaklar zıt oy kullanırsa genel kurul çoğunluk gerektiren kararları alamaz ve şirket kilitlenir. Pay devrinde anlaşılamazsa her ortak haklı sebeple çıkma (TTK m.638/2) veya fesih (TTK m.636/3) davası açabilir; mahkeme fesih yerine davacıya payının gerçek değerinin ödenip şirketten çıkarılmasına ya da başka uygun bir çözüme hükmedebilir ve şirket tek ortakla devam edebilir (TTK m.573/1). Anayasa Mahkemesi, iki ortaklı limited şirketlerde ortağın çıkarılması için mahkemeye başvuruyu genel kurul kararına bağlayan hükümleri iptal etmiştir (E.2025/128, K.2025/273). - Anahtar kelimeler: iki ortaklı limited şirket anlaşmazlık, iki ortaklı şirkette ortaklar anlaşamazsa, yüzde 50 ortaklık, %50-50 ortaklık kilitlenme, eşit paylı ortaklar karar alamıyor, limited şirket karar nisabı, haklı sebeple fesih davası, ortaklıktan çıkma davası, ortaklıktan çıkarma, ayrılma akçesi, tek ortaklı limited şirket, anonim şirket haklı sebeple fesih, müdürün yetkisinin kaldırılması, bilgi alma hakkı, TTK 620, TTK 621, TTK 616, TTK 636, TTK 638, TTK 640, TTK 641, TTK 642, TTK 573, TTK 574, TTK 531, TTK 614, TTK 630 - English: When Two Partners of a Company Disagree: 50–50 Deadlock, Withdrawal and Dissolution under Turkish Law (https://capar.av.tr/en/article/two-partner-company-partners-disagree) — If the two partners of a limited company hold equal shares and vote against each other, the general assembly cannot pass resolutions that require a majority and the company is deadlocked. If no share transfer can be agreed, each partner may sue for withdrawal for just cause (Commercial Code art. 638/2) or for dissolution (art. 636/3); instead of dissolving the company the court may order that the claimant be paid the real value of its shares and leave, or another appropriate solution, and the company may continue with a single partner (art. 573/1). The Constitutional Court has annulled, for two-partner limited companies, the provisions that made a court application to expel a partner subject to a general assembly resolution (E.2025/128, K.2025/273). **Eşit paylı iki ortaklı limited şirkette genel kurul nasıl karar alır?** Kararlar kural olarak toplantıda temsil edilen oyların salt çoğunluğuyla alınır (TTK m.620); eşit paylı iki ortak zıt oy kullanırsa bu çoğunluk oluşmaz. Önemli kararlar ayrıca esas sermayenin tamamının salt çoğunluğunu gerektirir (TTK m.621/1). **Ortaklardan biri şirketten ayrılmak isterse ne yapabilir?** Payını devredebilir; devir yazılı yapılır, imzalar noterce onanır ve sözleşmede aksi yoksa genel kurul onayı gerekir (TTK m.595/1-2). Anlaşma olmazsa haklı sebeple çıkma davası açabilir (TTK m.638/2); ayrılırken payının gerçek değerine uyan ayrılma akçesini isteyebilir (TTK m.641/1). **Fesih davası açılırsa şirket mutlaka kapanır mı?** Hayır. Mahkeme fesih yerine davacıya payının gerçek değerinin ödenip şirketten çıkarılmasına veya başka uygun bir çözüme hükmedebilir (TTK m.636/3); Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, anonim şirkete ilişkin bir kararında buna talep olmasa da resen hükmedilebileceğini belirtmiştir. **İki ortaklı şirkette bir ortak diğerini şirketten çıkarabilir mi?** Haklı sebep varsa mahkeme kararıyla çıkarma yolu vardır (TTK m.640/3). Anayasa Mahkemesi, bu yol için genel kurul kararı ve ağırlaştırılmış nisap arayan hükümleri iki ortaklı limited şirketler yönünden iptal etmiştir; karar 17.03.2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanmıştır. **Bir ortak ayrılırsa limited şirket kapanır mı?** Hayır. Limited şirket tek ortakla devam edebilir (TTK m.573/1); ortak sayısı bire düşerse durum yedi gün içinde müdürlere bildirilir ve müdürler tek ortaklılığı tescil ve ilan ettirir (TTK m.574/2). ### İltibas Yoluyla Haksız Rekabet: Ticaret Unvanı, İşletme Adı, Ambalaj ve Alan Adı (TTK m.55/1-a-4, m.52) - Adres: https://capar.av.tr/makale/iltibas-yoluyla-haksiz-rekabet-ticaret-unvani-ambalaj-alan-adi - Tarih: 2026-11-15 - Özet: Başkasının işleriyle karıştırılmaya yol açan önlemler tescil şartı aranmadan haksız rekabettir (TTK m.55/1-a-4); unvan için TTK m.52 ayrıca terkin ve tazminat imkânı verir. Yazı; karıştırılma ölçütlerini, ambalaj, ürün görünümü ve alan adındaki kullanımı, sessiz kalmayı ve tescilli markayla ilişkiyi Yargıtay kararlarıyla anlatır. - Anahtar kelimeler: iltibas yoluyla haksız rekabet, TTK 55/1-a-4, karıştırılma, ticaret unvanına tecavüz TTK 52, unvan terkini davası, ambalaj taklidi haksız rekabet, ürün görünümü iltibas, alan adı haksız rekabet, tescilsiz işaretin korunması, kümülatif koruma marka haksız rekabet, sessiz kalma yoluyla hak kaybı - English: Unfair Competition by Confusion in Türkiye: Trade Names, Packaging and Domain Names (TCC Arts. 55/1-a-4, 52) (https://capar.av.tr/en/article/passing-off-unfair-competition-trade-name-packaging-domain) — Under Turkish law, measures causing confusion with another's business are unfair competition without any registration requirement (Turkish Commercial Code art. 55/1-a-4), and art. 52 additionally allows deletion of a trade name and damages. The article explains the criteria for confusion, packaging, product get-up and domain names, acquiescence and the relationship with registered trademarks, with Court of Cassation decisions. **İltibas yoluyla haksız rekabet için tescilli bir marka ya da unvan gerekir mi?** Hayır. TTK m.55/1-a-4, başkasının malları, iş ürünleri, faaliyetleri veya işleri ile karıştırılmaya yol açan önlemleri tescil şartı aramadan haksız rekabet sayar. Ancak korunmak istenen işaretin ya da görünümün piyasada davacıyla özdeşleşmiş olması gerekir. Yargıtay, tescilsiz ambalaj ve ürün tasarımı için yüksek bir ayırt edicilik aramış; sonraki ürün farklı bir marka ile sunuluyorsa karıştırılma bulunmadığını kabul etmiştir. **Başka bir şirketin unvanındaki çekirdek kelimeyi kendi unvanında kullanmak iltibas yoluyla haksız rekabet sayılır mı?** Olabilir. Unvanı ticari dürüstlüğe aykırı biçimde kullanılan hak sahibi TTK m.52 uyarınca tespit, yasaklama, tescilli unvanın değiştirilmesi veya silinmesi ve kusura göre tazminat isteyebilir. Yargıtay, kötü niyetle tescil ettirilen unvanın kullanımının haksız rekabet oluşturduğunu kabul etmiştir. Buna karşılık on beş yıl sessiz kalan önceki hak sahibinin davası, onanan bir kararda dürüstlük kuralı gerekçesiyle reddedilmiştir. **Ambalajda aynı rengin kullanılması iltibas yoluyla haksız rekabet için yeterli midir?** Kural olarak hayır. Yargıtay 11. Hukuk Dairesi ambalajların bir bütün olarak bıraktığı izlenime bakılması gerektiğini, genel kompozisyonu farklı ürünlerde sırf renk benzerliğinin haksız rekabet oluşturmayacağını belirtmiştir; karar oy çokluğuyla verilmiştir. Renk, yazı karakteri ve şekil unsurları birlikte ayniyet derecesinde bir kompozisyon oluşturuyorsa, onanan başka bir kararda haksız rekabet kabul edilmiştir. **Rakibin benzer alan adı ve internet sitesi kullanması iltibas yoluyla haksız rekabet olabilir mi?** Olabilir. Onanan bir bölge adliye mahkemesi kararında, unvanın tescilli biçiminden öte esas unsurun öne çıkarılarak alan adında ve internet sitesinde markasal etki yaratacak şekilde kullanılması haksız rekabet sayılmış, alan adına erişimin engellenmesine karar verilmiştir. Aynı kararda unvanın terkini talebi, uzun süre sessiz kalınması ve davalının unvan tescilinin davacının marka tescillerinden önce gelmesi nedeniyle reddedilmiştir; yani alan adı ile unvan ayrı ayrı değerlendirilmiştir. **Tescilli markası olan kişi markanın taklidi için ayrıca haksız rekabet hükümlerine dayanabilir mi?** Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 26.02.2026 tarihli, oy çokluğuyla verdiği kararındaki görüşe göre, 6102 sayılı TTK yürürlüğe girdikten sonraki olaylarda tescilli marka bakımından yalnız Sınai Mülkiyet Kanunu uygulanır; aynı kullanım için ayrıca haksız rekabet hükmü kurulmaz. Kararda bir üye karşı oy yazmış ve iki korumanın birlikte uygulanması gerektiğini savunmuştur. Karar bu sonucu tescilli markanın koruma alanı ile haksız rekabetin koruma alanının kesiştiği olay için kurmuştur; tescilin dışında kalan unsurlar (ambalajın genel görünümü gibi) için haksız rekabet hükümlerine dayanılabileceği bu yazının çıkarımıdır. ### İmzaya Yetkili Şirket Müdürünün Sorumlulukları: Özen Yükümü, Tazminat Davası ve Kamu Borçları - Adres: https://capar.av.tr/makale/sirket-mudurunun-sorumluluklari - Tarih: 2026-07-17 - Güncelleme: 2026-11-10 - Özet: Limited şirket müdürünün TTK m.623-626 kapsamındaki görev ve yükümlülükleri, m.644 atfıyla m.553 uyarınca tazminat sorumluluğu, genel kurul kararının özel dava şartı niteliği, 6183 sayılı Kanun mük. m.35 ve VUK m.10 uyarınca şirketin vergi ve kamu borçlarından şahsi sorumluluk, ödeme emrine karşı 15 günlük dava süresi, azil (m.630) ve zamanaşımı (m.560) — doğrulanmış Yargıtay 11. Hukuk Dairesi ve Danıştay VDDK kararlarıyla. - Anahtar kelimeler: şirket müdürünün sorumluluğu, limited şirket müdürünün sorumlulukları, imzaya yetkili müdür, TTK 623, TTK 625, TTK 626, TTK 630, TTK 644, TTK 553, TTK 560, müdürün özen ve bağlılık yükümlülüğü, müdür aleyhine sorumluluk davası, genel kurul kararı dava şartı, kanuni temsilcinin sorumluluğu, 6183 mükerrer 35, VUK 10, ödeme emrine dava, müdürün azli, rekabet yasağı - English: Liabilities of the Authorised Company Director: Duty of Care, Damages Actions and Public Debts (https://capar.av.tr/en/article/liabilities-authorised-company-director) — The duties of the Turkish limited company director under TCC arts. 623-626, damages liability under art. 553 via art. 644, the general assembly resolution as a special procedural prerequisite, personal liability for the company's tax and public debts under repeated art. 35 of Law No. 6183 and art. 10 of the Tax Procedure Law, the 15-day period to challenge payment orders, removal (art. 630) and prescription (art. 560) — with verified decisions of the Court of Cassation and the Council of State. **Şirket müdürü, şirketin borçlarından şahsen sorumlu mudur?** Kural olarak hayır; şirket borçlarından yalnızca şirket malvarlığı sorumludur. İstisnalar: müdür kusuruyla şirketi, ortakları veya alacaklıları zarara uğratmışsa TTK m.644 atfıyla TTK m.553 uyarınca tazminat sorumluluğu doğar; şirketten tahsil edilemeyen vergi ve diğer kamu borçlarından ise 6183 mük. m.35 ve VUK m.10 uyarınca kanuni temsilci sıfatıyla şahsi malvarlığıyla sorumlu olur. **Şirket, müdürüne karşı tazminat davası açmak için hangi şartı sağlamalıdır?** Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, şirketin müdüre karşı açacağı sorumluluk davasında genel kurulun (ortaklar kurulunun) dava açılması yönünde aldığı kararı özel dava şartı kabul etmektedir. Karar yoksa mahkeme, HMK m.115/2 uyarınca kesin süre vererek eksikliğin tamamlanmasını bekler. **Müdür, şirketin vergi borcundan ne zaman sorumlu tutulur?** Önce şirket takip edilir; vergi borcu şirket malvarlığından tamamen veya kısmen tahsil edilemez veya tahsil edilemeyeceği anlaşılırsa, borcun doğduğu ve ödenmesi gerektiği dönemde görevde olan kanuni temsilciye gidilir. Müdürün ödediği tutar için şirkete rücu hakkı saklıdır. **Müdürlükten ayrıldım; eski döneme ait borçlardan hâlâ sorumlu muyum?** Dönem ilkesi geçerlidir: kendi görev döneminizde doğan ve ödenmesi gereken kamu borçlarından sorumlu olursunuz; görevden ayrıldıktan sonra doğan borçlardan sorumlu tutulamazsınız. Danıştay VDDK, amme alacağının doğduğu ve ödenmesi gereken tarihte kanuni temsilci olmayan kişinin sorumlu tutulamayacağına hükmetmiştir. Ayrılığın ticaret siciline tescil ve ilanı, üçüncü kişilere karşı ispat açısından önemlidir. **Kanuni temsilci sıfatıyla adıma ödeme emri geldi; ne yapmalıyım?** 6183 sayılı Kanun m.58 uyarınca tebliğden itibaren 15 gün içinde vergi mahkemesinde dava açabilirsiniz; borcun olmadığı, kısmen ödendiği veya zamanaşımına uğradığı ileri sürülebilir. Ayrıca görev döneminiz dışında doğan borçlar ve şirket hakkında usulüne uygun takip yapılıp yapılmadığı mutlaka denetletilmelidir. Süre hak düşürücüdür. **Müdür şirketle rekabet eden bir iş yapabilir mi?** Hayır; şirket sözleşmesinde aksine hüküm yoksa veya diğer tüm ortaklar yazılı izin vermemişse müdür, şirketle rekabet oluşturan faaliyette bulunamaz (TTK m.626/2). İhlal hâlinde şirket, uğradığı zararın tazminini isteyebilir ve ihlal, azil için haklı sebep oluşturabilir. **Şirket müdürünün sorumluluk davasında zamanaşımı ne kadardır?** Zararın ve sorumlunun öğrenilmesinden itibaren iki yıl, her hâlde fiilden itibaren beş yıldır (TTK m.560; m.644 atfıyla limited şirkette de uygulanır). Fiil aynı zamanda suç oluşturuyor ve ceza kanunu daha uzun dava zamanaşımı öngörüyorsa, uzun süre tazminat davasında da uygulanır. ### İstanbul ve Ankara'da İstinaf: Bölge Adliye ve Bölge İdare Mahkemelerinin Yargı Çevresi - Adres: https://capar.av.tr/makale/istanbul-ve-ankara-bolge-adliye-ve-bolge-idare-mahkemeleri-yargi-cevresi - Tarih: 2026-11-15 - Özet: İstanbul ve Ankara'daki hukuk, ceza, idare ve vergi mahkemesi kararlarına karşı istinafın hangi bölge adliye ve bölge idare mahkemesine gittiğini, yargı çevrelerinin resmî dayanağını, başvurunun yerini ve süresini anlatır. Merkezî idare işlemlerinde Ankara idare mahkemelerinin yetkisinin istinaf merciine etkisini de gösterir. - Anahtar kelimeler: İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi yargı çevresi, Ankara Bölge Adliye Mahkemesi yargı çevresi, İstanbul Bölge İdare Mahkemesi, Ankara Bölge İdare Mahkemesi yargı çevresi, İstanbul istinaf mahkemesi hangi adliyeler, Bakırköy istinaf, İstanbul Anadolu istinaf, HSK 785 sayılı karar, İYUK 32 Ankara idare mahkemesi yetkisi, İstanbul istinaf süresi - English: Appeals in İstanbul and Ankara, Türkiye: Regional Courts of Appeal and Regional Administrative Courts (https://capar.av.tr/en/article/istanbul-ankara-regional-appeal-courts-jurisdiction) — Under Turkish law, this guide explains which regional court of appeal and which regional administrative court hear appeals against civil, criminal, administrative and tax court decisions in İstanbul and Ankara, the official basis of their jurisdiction, and where and when the appeal is lodged. It also shows how the jurisdiction of the Ankara administrative courts over central government acts affects the appellate court. **İstanbul'da Bakırköy veya İstanbul Anadolu adliyesinde verilen bir hukuk kararına karşı istinaf hangi mahkemeye yapılır?** İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine yapılır. Mahkemenin resmî sayfası yargı çevresini İstanbul olarak gösterir; Yargıtay 5. Ceza Dairesi de Bakırköy ve İstanbul Anadolu ağır ceza mahkemelerinin aynı bölge adliye mahkemesi çevresinde olduğunu belirtmiştir. Dilekçe kararı veren mahkemeye ya da başka bir yer mahkemesine verilir; süre kararın tebliğinden itibaren iki haftadır. **Ankara Bölge Adliye Mahkemesinin yargı çevresinde hangi iller vardır?** Hâkimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulunun 17.04.2025 tarihli ve 785 sayılı kararına göre 01.05.2025'ten itibaren Ankara, Bartın, Çankırı, Eskişehir, Karabük, Kastamonu, Kırıkkale, Kırşehir ve Zonguldak illeri. Bartın ve Zonguldak bu kararla Sakarya Bölge Adliye Mahkemesinden Ankara'ya bağlanmıştır. **Ankara Bölge İdare Mahkemesinin yargı çevresinde hangi iller vardır?** Hâkimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulunun 06.08.2025 tarihli ve 1069 sayılı kararına göre Ankara, Bartın, Bolu, Çankırı, Düzce, Karabük, Kastamonu, Kırıkkale ve Zonguldak. Karar, yeni kurulan bölge idare mahkemelerinin faaliyete geçtiği tarihten itibaren uygulanır. Bu liste Ankara Bölge Adliye Mahkemesinin çevresiyle aynı değildir. **Ankara'daki bir bakanlığın işlemine karşı İstanbul'da yaşayan kişinin açtığı davada istinaf hangi bölge idare mahkemesine yapılır?** Kural olarak Ankara Bölge İdare Mahkemesine. İYUK m.32'ye göre dava, işlemi yapan merciin bulunduğu Ankara'daki idare mahkemesinde görülür; İYUK m.45/1'e göre istinaf da kararı veren mahkemenin bağlı olduğu bölge idare mahkemesine, tebliğden itibaren otuz gün içinde yapılır. Kamu görevlilerinin davalarında İYUK m.33'teki özel yetki kuralları ayrıca incelenmelidir. **İstanbul ve Ankara'da istinaf süresi ne kadardır?** Hukuk davalarında kararın usulen tebliğinden itibaren iki hafta (HMK m.345), ceza davalarında hükmün gerekçesiyle birlikte tebliğinden itibaren iki hafta (CMK m.273/1), idare ve vergi mahkemesi kararlarında tebliğden itibaren otuz gündür (İYUK m.45/1). Özel kanunlardaki farklı süreler saklıdır. ### İstinaf: Genel Kurul Kararı Olmadan Şirket Müdürüne Ödenen Maaş Makullük Yönünden Denetlenmelidir - Adres: https://capar.av.tr/makale/genel-kurul-karari-olmadan-sirket-mudurune-odenen-maas - Tarih: 2026-11-07 - Özet: İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesine göre genel kurul kararı olmadan ücret alan limited şirket müdürüne karşı açılan sorumluluk davasında, ödemelerin şirketin iş hacmi ve önceki dönem ücretleriyle uyumlu ve makul olup olmadığı belirlenmeden karar verilmesi eksik incelemedir; Daire bu dosyada ek bilirkişi raporu alınmasını istedi. Karar kesindir; dava ilk derece mahkemesinde yeniden görülecektir. - Anahtar kelimeler: şirket müdürüne maaş, genel kurul kararı olmadan müdür maaşı, limited şirket müdür ücreti, müdür ücreti makul mü, fahiş müdür maaşı, TTK 616/1-f, TTK 553 sorumluluk davası, müdürün azli ve kayyım, dahili davalı şirket, ek bilirkişi raporu, TBK 502/3 teamül - English: Unapproved LLC Manager Pay Needs a Reasonableness Review: Turkish Appellate Court on General Assembly Approval (https://capar.av.tr/en/article/turkish-llc-manager-salary-no-general-assembly-resolution) — Under Turkish law, according to the 14th Civil Chamber of the Istanbul Regional Court of Appeal, in a liability action against a limited company manager who took remuneration without a general assembly resolution, deciding without determining whether the payments are consistent with the company's business volume and earlier remuneration and are reasonable is an incomplete examination; in this file the Chamber required a supplementary expert report. The decision is final; the action will be reheard by the first-instance court. **Limited şirkette müdürün maaşını kim belirler?** Müdürlerin ücretlerinin belirlenmesi genel kurulun devredilemez yetkileri arasındadır (TTK m.616/1-f). **Genel kurul kararı olmadan alınan maaşın tamamı geri istenebilir mi?** Bu karara ve Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 2024 tarihli kararına göre kendiliğinden hayır. Mahkeme, ödemelerin makul olup olmadığını bilirkişi incelemesiyle belirler; zarar, makul ücreti aşan kısımdır. **Müdür, genel kurul kararı olmasa da ücrete hak kazanabilir mi?** Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, angarya yasağı nedeniyle müdürün ücret almadan çalışmasının düşünülemeyeceğini belirtmiştir. Aynı taraflar arasındaki başka bir davada ilk derece mahkemesi TBK m.502/3’teki teamül hükmüne dayanmış; ret kararı istinaf ve temyiz incelemesinden genel gerekçeyle geçmiştir. **Şirkete kayyım istenirken şirket sonradan davaya dâhil edilebilir mi?** Bu karara göre hayır: dava dilekçesinde davalı gösterilmeyen şirket sonradan “dâhili davalı” olarak taraf olamaz; şirkete husumet yöneltilmesi gerekiyorsa ayrı dava açılıp davalar birleştirilmelidir. ### İstinaf: Ortaklıktan Çıkma ile Ayrılma Akçesi Birlikte İstenirse Zorunlu Arabuluculuk Aranmaz - Adres: https://capar.av.tr/makale/ortakliktan-cikma-ve-ayrilma-akcesinde-arabuluculuk - Tarih: 2026-11-04 - Özet: İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesine göre haklı sebeple çıkma ve ayrılma akçesi aynı şirkete karşı birlikte istendiğinde dava şartı arabuluculuk aranmaz ve talepler ayrılmaz; ancak iki talep için ayrı harç ve ayrı vekâlet ücreti gerekir. Karar kesinleşmemiştir. - Anahtar kelimeler: ortaklıktan çıkma arabuluculuk zorunlu mu, ortaklıktan çıkma davası arabuluculuk, ayrılma akçesi arabuluculuk, çıkma payı arabuluculuk, dava şartı arabuluculuk, TTK 5/A, TTK 638, TTK 641, davaların yığılması HMK 110, talep yığılması arabuluculuk, ortaklıktan çıkma vekalet ücreti - English: LLC Withdrawal With Severance Claim Needs No Mediation: Turkish Appellate Court on Joined Claims (https://capar.av.tr/en/article/turkish-llc-withdrawal-severance-claim-mandatory-mediation) — Under Turkish law, according to the 14th Civil Chamber of the Istanbul Regional Court of Appeal, where withdrawal for just cause and the severance payment are claimed together against the same company, mandatory mediation is not required and the claims are not separated; but a separate court fee and attorney's fee apply to each claim. The decision is not final. **Ortaklıktan çıkma davası açmadan önce arabulucuya gitmek zorunlu mu?** Çıkma talebinin konusu bir miktar para olmadığından bu talep tek başına TTK m.5/A kapsamına girmez. Ayrılma akçesi de aynı şirkete karşı aynı dilekçede istenirse, Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin çizgisine ve bu karara göre talepler arabuluculuğa tabi olmaksızın birlikte incelenir. Karar kesinleşmemiştir; aksi yönde ilk derece kararları da görülmektedir. **Ortaklıktan ayrıldıktan sonra yalnız ayrılma akçesi istenirse arabuluculuk gerekir mi?** Evet. Bu durumda dava, konusu bir miktar para olan ticari bir alacak davasıdır ve dava açılmadan önce arabulucuya başvurulması dava şartıdır. **Mahkeme talepleri ayırıp ayrılma akçesini arabuluculuk yokluğundan reddedebilir mi?** Bu karara göre, talepler aynı davalıya yöneltilmiş ve bağlantılıysa hayır. Talepler farklı davalılara yöneltilmişse (ör. biri şirkete, diğeri müdüre) Hukuk Genel Kuruluna göre davalar ayrılır ve arabuluculuk şartı her dava için ayrı incelenir. **Birlikte açılan davada harç ve vekâlet ücreti nasıl belirlenir?** Her talep ayrı dava sayılır: çıkma talebi maktu, ayrılma akçesi talebi nispi harç ve vekâlet ücretine tabidir. Bu karara göre davadan feragatte davalı lehine iki ayrı vekâlet ücretine hükmedilir. ### İzmir Bölge Adliye Mahkemesi: Yargı Çevresi (İzmir, Aydın, Manisa), İstinaf Yolu ve Süreler - Adres: https://capar.av.tr/makale/izmir-bolge-adliye-mahkemesi-yargi-cevresi-istinaf - Tarih: 2026-11-15 - Özet: İzmir Bölge Adliye Mahkemesi; İzmir, Aydın ve Manisa'daki hukuk ve ceza mahkemesi kararlarının istinaf merciidir. Yazı; yargı çevresinin resmî dayanağını, dilekçenin verileceği yeri, hukukta ve cezada istinaf süresini, Muğla ve Uşak dosyalarındaki geçiş kuralını, yanlış mercie başvurunun sonucunu ve idari yargıdaki ayrı merciyi kanun metinleri ve kararlarla anlatır. - Anahtar kelimeler: İzmir Bölge Adliye Mahkemesi, İzmir BAM yargı çevresi, Aydın istinaf hangi mahkeme, Manisa istinaf mahkemesi nerede, İzmir'de istinaf dilekçesi nereye verilir, istinaf süresi iki hafta, HMK 343 istinaf dilekçesi, CMK 273 istinaf süresi, 5235 sayılı Kanun ek madde 1, Muğla Uşak istinaf geçiş - English: İzmir Regional Court of Appeal, Türkiye: Jurisdiction (İzmir, Aydın, Manisa), Appeal Procedure, Time Limits (https://capar.av.tr/en/article/izmir-regional-court-appeal-jurisdiction-turkiye) — The İzmir Regional Court of Appeal hears appeals against civil and criminal court decisions given in İzmir, Aydın and Manisa. This article explains, under Turkish law and with statutory texts and case law, the official basis of its jurisdiction, where the petition is lodged, the time limits in civil and criminal cases, the transitional rule for files from Muğla and Uşak, the effect of applying to the wrong court and the separate appellate court for administrative cases. **Aydın'daki bir hukuk mahkemesinin kararına karşı istinaf başvurusu hangi mahkemeye yapılır?** İstinaf mercii İzmir Bölge Adliye Mahkemesidir. Dilekçe İzmir'e götürülmez; kararı veren Aydın mahkemesine ya da başka bir yer mahkemesine verilir ve dosyayı kararı veren mahkeme İzmir Bölge Adliye Mahkemesine gönderir (HMK m.343). **Manisa'daki mahkeme kararlarının istinaf mahkemesi nerededir?** Manisa ili İzmir Bölge Adliye Mahkemesinin yargı çevresindedir; hukuk ve ceza mahkemesi kararlarında istinaf incelemesini İzmir'deki bu mahkemenin ilgili dairesi yapar. Manisa'daki idare ve vergi mahkemesi kararlarında merci ayrıdır: İzmir Bölge İdare Mahkemesi. **İzmir Bölge Adliye Mahkemesine istinaf başvurusunun süresi ne kadardır?** Hukuk davalarında kararın usulen tebliğinden itibaren iki haftadır (HMK m.345); özel kanunlardaki süreler saklıdır. Ceza davalarında 01.06.2024 ve sonrasında verilen kararlarda süre, hükmün gerekçesiyle birlikte tebliğinden itibaren iki haftadır (CMK m.273/1). **Muğla ve Uşak'taki mahkeme kararları hâlâ İzmir Bölge Adliye Mahkemesine mi gider?** Hayır. Muğla ve Uşak, Yargıtay kararında aktarıldığı üzere 02.09.2024'te faaliyete geçirilen Denizli Bölge Adliye Mahkemesinin yargı çevresine alınmıştır. Bu tarihten önce verilen kararların ve daha önce İzmir Bölge Adliye Mahkemesinde incelenmiş dosyaların istinafı ise İzmir'de kalır (5235 sayılı Kanun ek m.1). **Aydın veya Manisa'daki bir karara karşı istinaf dilekçesinde yanlış daire ya da başka bir bölge adliye mahkemesi yazılırsa başvuru geçersiz olur mu?** Hayır, başvuru süresinde yapılmışsa geçersiz olmaz. Hukukta dosya, dilekçede gösterilen daireyle bağlı kalınmaksızın ilgili bölge adliye mahkemesine gönderilir (HMK m.343/4) ve incelemenin başka bir bölge adliye mahkemesince yapılması gerekiyorsa buna ön incelemede karar verilir (HMK m.352). Cezada merci yanılgısı başvuranın haklarını ortadan kaldırmaz (CMK m.264). **İzmir'deki idare veya vergi mahkemesinin kararına karşı istinaf İzmir Bölge Adliye Mahkemesine mi yapılır?** Hayır. Kanunda kesin olduğu ya da istinafa kapalı olduğu belirtilen kararlar dışında, idare ve vergi mahkemesi kararlarına karşı istinaf, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde bölge idare mahkemesine yapılır (İYUK m.45/1). İzmir, Aydın ve Manisa için bu mahkeme İzmir Bölge İdare Mahkemesidir. ### Şarkıcı ile Prodüktör Sözleşmesi: Geçerlilik, Cezai Şartın İndirilmesi ve Reddi (FSEK m.52, 80; TBK m.179-182) - Adres: https://capar.av.tr/makale/sarkici-produktor-sozlesmeleri-ve-cezai-sart - Tarih: 2026-10-25 - Özet: Şarkıcı ile prodüktör arasındaki albüm, single, master ve dağıtım sözleşmelerinde FSEK m.52 ve m.80, meslek birlikleri ve dijital gelirler; cezai şartın türleri, ihtirazi kayıt, re’sen indirim, TTK m.22 ve ekonomik mahv istisnası, savunmalar ve Yargıtay kararları. - Anahtar kelimeler: şarkıcı prodüktör sözleşmesi, albüm yapım sözleşmesi, master kayıt sözleşmesi, dağıtım sözleşmesi, icracı sanatçı hakları FSEK m.80, fonogram yapımcısı bağlantılı hak, FSEK m.52 yazılı şekil hakların ayrı ayrı gösterilmesi, MESAM MSG MÜYAP MÜYORBİR, cezai şart TBK m.179, TBK m.180, cezai şartın indirilmesi TBK m.182/3, ihtirazi kayıt, tacir indirim isteyemez TTK m.22, ekonomik mahv, tek taraflı cezai şart TBK m.420, dönme cezası, cayma parası TBK m.178 - English: Singer and Producer Agreements in Türkiye: Validity and Penalty Clauses (Law No. 5846 Arts. 52, 80; TBK) (https://capar.av.tr/en/article/singer-producer-agreements) — Album, single, master and distribution agreements between singers and producers under Turkish law: written form and itemisation of rights, performer and producer rights, collecting societies and digital income; types of penalty clause, reservation, judicial reduction, merchant debtors, defences and Court of Cassation decisions. **Yapımcıyla sözlü anlaştık; kayıtlar üzerindeki haklarım ona geçti mi?** Mali haklara dair sözleşme ve tasarrufların yazılı olması ve hakların ayrı ayrı gösterilmesi şarttır (FSEK m.52); icracı sanatçının verdiği izinlerin de yazılı olması zorunludur. Sözlü anlaşma veya hakları tek tek saymayan genel bir metin, sayılmayan haklar bakımından devir sonucunu doğurmayabilir. **Yapımcı, zarara uğradığını ispat etmeden cezai şart isteyebilir mi?** Evet. Geçerli bir cezai şart, alacaklı hiçbir zarara uğramamış olsa bile istenebilir (TBK m.180). Ancak asıl borç geçersizse veya borçlunun sorumlu olmadığı bir sebeple imkânsızlaşmışsa ceza istenemez; aşırı cezai şartı da hâkim kendiliğinden indirir. **Sözleşmede “cezai şartın fahiş olmadığını kabul ederim” yazıyor; indirim yine de mümkün mü?** Evet. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, fahiş cezai şartın indirilmesi imkânının kamu düzenine ilişkin olduğunu ve borçlunun bundan önceden feragat edemeyeceğini kabul eder. Borçlu tacir değilse hâkim aşırı cezai şartı kendiliğinden indirir. **Sanatçı tacir sayılır mı; indirim isteyebilir mi?** Kişisel sanat icrası kendi başına ticari işletme işletmek anlamına gelmez; bu durumda sanatçı indirimden yararlanır. Sözleşmeyi sanatçının şirketi imzalamışsa borçlu tacirdir ve TTK m.22 uyarınca indirim isteyemez; bu hâlde de cezai şart ekonomik mahvına yol açacaksa ahlaka aykırılık nedeniyle kısmen geçersiz sayılabilir. **Albüm teslimi gecikti ama yapımcı kaydı kabul etti; sonradan ceza isteyebilir mi?** Geç ifaya bağlanan (ifaya ekli) cezai şartta yapımcı, ifayı çekince koymadan kabul etmişse cezayı isteyemez (TBK m.179/2). Saklı tutma ifa anında açıkça yapılmalıdır; sözleşmede ihtirazi kayda gerek olmadığı kararlaştırılmış veya hak önceden ihtarla saklı tutulmuşsa sonuç değişebilir. **Yapımcı albüm yapmadı, ben sözleşmeyi feshettim; bana cezai şart talep edebilir mi?** Yargıtay’ca onanan bir kararda, albüm hazırlığı için harekete geçmeyen yapımcının sözleşmeye aykırı davranan ve kusurlu taraf olduğu, sanatçının feshinin haklı olduğu ve yapımcının cezai şart isteyemeyeceği kabul edilmiştir. Feshin haklılığını gösteren yazışma ve ihtarların saklanması önemlidir. ### Şirket Borçlarını Ödeyemiyorsa: Sermaye Kaybı, Borca Batıklık ve Yöneticinin Yükümlülükleri - Adres: https://capar.av.tr/makale/sermaye-kaybi-ve-borca-batiklikta-yonetici-sorumlulugu - Tarih: 2026-10-19 - Güncelleme: 2026-11-15 - Özet: Son yıllık bilançoya göre sermaye ile kanuni yedek akçeler toplamının yarısı zarar sebebiyle karşılıksız kalmışsa yönetim kurulu (limited şirkette müdürler) genel kurulu hemen toplantıya çağırıp iyileştirici önlemleri sunmalıdır; üçte iki kayıpta genel kurul sermayenin üçte biriyle yetinme veya sermayenin tamamlanması kararı vermezse şirket kendiliğinden sona erer. Borca batıklık şüphesinde ara bilanço çıkarılır; aktifler alacakları karşılamıyorsa durum asliye ticaret mahkemesine bildirilip iflas istenir ve konkordato da talep edilebilir. Bu yükümlülükleri kusuruyla ihlal eden yönetici zarardan sorumlu olabilir; şirketin iflasını istememek ayrıca İcra ve İflas Kanunu’nda suç olarak düzenlenmiştir. - Anahtar kelimeler: borca batık şirket yönetici sorumluluğu, borca batıklık, sermaye kaybı, sermayenin yarısının kaybı, sermayenin üçte ikisinin kaybı, ara bilanço, borca batıklık iflas bildirimi, şirket kendiliğinden sona erer, konkordato, limited şirket borca batık müdür sorumluluğu, şirket alacaklısı müdüre dava, sermaye şirketinin iflasını istememek suçu, ek ödeme yükümlülüğü, TTK 376, TTK 377, TTK 633, TTK 634, TTK 625, TTK 553, TTK 556, TTK 560, İİK 179, İİK 286, İİK 345/a, İİK 347 - English: When a Company Cannot Pay Its Debts: Capital Loss, Over-Indebtedness and Directors’ Duties under Turkish Law (https://capar.av.tr/en/article/company-cannot-pay-debts) — If the last annual balance sheet shows that half of the total of capital and statutory reserves is no longer covered because of losses, the general assembly must be called immediately. The board of directors (in a limited company, the managers) calls it and proposes remedial measures. If two-thirds is lost and the general assembly neither settles for one-third of the capital nor restores it, the company dissolves automatically. Where over-indebtedness is suspected, an interim balance sheet is drawn up; if the assets do not cover the creditors’ claims, the commercial court must be notified and bankruptcy requested, and a concordat may also be requested. A director who culpably breaches these duties may be liable for the loss, and failing to request the company’s bankruptcy is also an offence under the Enforcement and Bankruptcy Law. **Sermayenin yarısı kaybedilirse ne yapılmalıdır?** Yönetim kurulu, limited şirkette müdürler, genel kurulu hemen toplantıya çağırır ve uygun gördüğü iyileştirici önlemleri sunar (TTK m.376/1, TTK m.633/1). **Sermayenin üçte ikisi kaybedilirse şirket sona erer mi?** Evet; derhâl toplanan genel kurul sermayenin üçte biriyle yetinme veya sermayenin tamamlanması kararı vermezse şirket kendiliğinden sona erer (TTK m.376/2). **Borca batık şirkette yönetici ne yapmalıdır?** Ara bilanço çıkarır; aktifler alacakları karşılamıyorsa şirket merkezinin bulunduğu yer asliye ticaret mahkemesine bildirimde bulunup iflas ister (TTK m.376/3). **Şirket alacaklısı müdüre veya yönetim kurulu üyesine dava açabilir mi?** Şirketin uğradığı zarar için alacaklı, ancak şirket iflas etmişse ve iflas idaresi davayı açmazsa dava açabilir (TTK m.556). Alacaklının doğrudan kendi zararı ayrıca değerlendirilir (TTK m.553/1). **Şirketin iflasını istememek suç mudur?** Evet. İflasını istemeyen idare ve temsil görevlileri veya tasfiye memurları, alacaklılardan birinin şikâyeti üzerine cezalandırılır (İİK m.345/a). ### Şirket Müdürü Şirket Parasını Kendi Hesabına Aktarırsa Ne Olur? Sorumluluk Davası, İspat ve Ceza Boyutu - Adres: https://capar.av.tr/makale/sirket-muduru-sirket-parasini-kendi-hesabina-aktarirsa - Tarih: 2026-10-19 - Özet: Şirket müdürü şirket parasını şirket yararına bir dayanağı olmadan kendi hesabına aktarırsa, kusuruyla verdiği zarardan şirkete, ortaklara ve şirket alacaklılarına karşı sorumludur; zararın tazminini şirket ve her ortak isteyebilir, ancak ortak ödemenin şirkete yapılmasını isteyebilir (TTK m.553, m.555, m.644). Şirket adına açılacak davada Yargıtay genel kurul kararını dava şartı sayar; istem, zararın ve sorumlunun öğrenilmesinden itibaren iki ve her hâlde fiilden itibaren beş yılda zamanaşımına uğrar, fiil daha uzun ceza zamanaşımına tabi bir suçsa o süre uygulanır (TTK m.560). Fiil, somut olaya göre güveni kötüye kullanma suçu (TCK m.155) yönünden de incelenebilir. - Anahtar kelimeler: şirket parası kişisel hesaba aktarma, müdür şirket parasını kendi hesabına aktardı, şirket hesabından şahsi hesaba para transferi, limited şirket müdürünün sorumluluğu, sorumluluk davası, şirket zararının tazmini, ortak müdüre dava açabilir mi, genel kurul kararı dava şartı, müdür maaşı genel kurul kararı, müdürün azli, bilgi alma ve inceleme hakkı, güveni kötüye kullanma şirket müdürü, TTK m.626, TTK m.553, TTK m.555, TTK m.558, TTK m.560, TTK m.644, TTK m.395, TTK m.358, TTK m.614, TTK m.630, TTK m.616, HMK m.115, TCK m.155 - English: Company Manager Transfers Funds to a Personal Account in Türkiye: Liability Action, Evidence, Criminal Aspects (https://capar.av.tr/en/article/company-manager-transfers-company-money) — If a company manager transfers company money to a personal account without a basis in the company’s interest, the manager is liable to the company, the shareholders and the company’s creditors for loss caused by fault; the company and each shareholder may claim compensation, but a shareholder may only demand payment to the company (Commercial Code arts. 553, 555, 644). For an action brought by the company, the Court of Cassation treats a general assembly resolution as a condition of action; the claim becomes time-barred two years after the loss and the liable person are learned and in any event five years after the act, unless the act is a crime subject to a longer limitation period (Commercial Code art. 560). Depending on the facts, the act may also be examined as the offence of breach of trust (Turkish Penal Code art. 155). **Müdür şirket parasını kendi hesabına aktarırsa ne olur?** Müdür, kanundan doğan yükümlülüklerini kusuruyla ihlal ederek şirketi zarara uğratmışsa bu zararı tazminle yükümlüdür (TTK m.553/1; limited şirkette TTK m.644/1-a). Fiil, somut olaya göre güveni kötüye kullanma suçu (TCK m.155) yönünden de incelenebilir. **Ortak, müdüre karşı tazminat davası açabilir mi?** Evet. Şirketin zararının tazminini şirket ve her ortak isteyebilir; ancak ortak, tazminatın kendisine değil şirkete ödenmesini isteyebilir (TTK m.555/1). **Şirket adına dava açmak için genel kurul kararı gerekir mi?** Yargıtay, şirketin müdürüne karşı açtığı sorumluluk davasında genel kurul (ortaklar kurulu) kararını dava şartı saymaktadır. Karar yoksa mahkeme eksikliğin giderilmesi için kesin süre verir; süre içinde giderilmezse dava usulden reddedilir (HMK m.115/2). **Müdürün sorumluluğu ne zaman zamanaşımına uğrar?** Tazminat istemi, zararın ve sorumlunun öğrenildiği tarihten itibaren iki ve her hâlde zararı doğuran fiilin meydana geldiği günden itibaren beş yıl geçmekle zamanaşımına uğrar; fiil Türk Ceza Kanunu’na göre daha uzun dava zamanaşımına tabi bir suçsa bu süre uygulanır (TTK m.560). **Müdür parayı maaş olarak aldığını savunursa ne olur?** Müdürlerin ücretlerini belirlemek genel kurulun devredilemez yetkisidir (TTK m.616/1-f). Yargıtay, genel kurul kararı olmadan maaş adıyla çekilen paranın tamamının değil, benzer bir şirkette aynı görevi yapan kişinin ücretini aşan kısmının zarar sayılması gerektiğini belirtmiştir. ### Şirket Ortağı Defterleri ve Hesapları İnceleyebilir mi? Bilgi Alma ve İnceleme Hakkı (Ltd. ve A.Ş.) - Adres: https://capar.av.tr/makale/sirket-ortaginin-bilgi-alma-ve-inceleme-hakki - Tarih: 2026-10-19 - Özet: Evet; limited şirkette her ortak müdürlerden şirketin bütün işleri ve hesapları hakkında bilgi isteyebilir ve belirli konularda inceleme yapabilir, genel kurul bunu haksız yere engellerse mahkeme kesin olarak karar verir (TTK m.614). Anonim şirkette pay sahibi bilgiyi genel kurulda ister; ticari defterlerin incelenmesi için genel kurulun açık izni veya yönetim kurulu kararı gerekir ve istemi reddedilen pay sahibi reddi izleyen on gün içinde asliye ticaret mahkemesine başvurabilir (TTK m.437). Yargıtay 11. Hukuk Dairesi çoğunluğu, istemi reddeden mahkeme kararını da kesin saymıştır. - Anahtar kelimeler: şirket ortağı bilgi alma hakkı, ortağın bilgi alma ve inceleme hakkı, limited şirket ortağı defter inceleme, pay sahibinin bilgi alma hakkı, anonim şirkette ticari defterlerin incelenmesi, bilgi alma hakkı davası, bilgi alma davası on günlük süre, bilgi alma kararı kesin mi, özel denetim istemi, TTK 614, TTK 437, TTK 438, TTK 439 - English: Partner's Right to Information and Inspection: Books and Accounts of Turkish LLCs and Joint-Stock Companies (https://capar.av.tr/en/article/company-partner-inspect-books-accounts) — Yes: in a limited company every partner may ask the managers for information on all of the company’s affairs and accounts and may carry out an inspection on specific matters, and if the general assembly unjustly obstructs this, the court decides with final effect (Commercial Code art. 614). In a joint-stock company the shareholder asks for information at the general assembly, inspection of the commercial books requires the general assembly’s express permission or a board resolution, and a shareholder whose request is refused may apply to the commercial court within ten days following the refusal (Commercial Code art. 437). The majority of the Court of Cassation’s 11th Civil Chamber has also treated a decision dismissing the request as final. **Limited şirket ortağı şirketin defterlerini inceleyebilir mi?** Evet. Her ortak müdürlerden şirketin bütün işleri ve hesapları hakkında bilgi isteyebilir ve belirli konularda inceleme yapabilir (TTK m.614/1). **Anonim şirkette pay sahibi ticari defterleri görebilir mi?** Görebilir; ancak defterlerin ve yazışmaların sorusunu ilgilendiren kısımlarının incelenmesi için genel kurulun açık izni veya yönetim kurulu kararı gerekir (TTK m.437/4). **Bilgi verilmezse kaç gün içinde mahkemeye başvurulur?** Anonim şirkette istem reddedilmişse reddi izleyen on gün içinde, diğer hâllerde makul bir süre sonra asliye ticaret mahkemesine başvurulur (TTK m.437/5). Limited şirkette kanun ayrı bir süre öngörmez. **Bilgi alma davasında verilen karara karşı kanun yoluna gidilebilir mi?** Kanuna göre mahkeme kararı kesindir (TTK m.614/3, TTK m.437/5). Yargıtay 11. Hukuk Dairesi çoğunluğu ret kararını da kesin saymış; karşı oylar aksi görüştedir. **Bilgi alma yetmezse özel denetim istenebilir mi?** Anonim şirkette, bilgi alma veya inceleme hakkını daha önce kullanmış pay sahibi genel kuruldan özel denetim isteyebilir; genel kurul reddederse kanundaki pay eşiğini sağlayanlar üç ay içinde mahkemeye başvurabilir (TTK m.438-439). ### Şirket Ortağına Kâr Payı Ödenmiyorsa Ne Yapılabilir? (Limited ve Anonim Şirket) - Adres: https://capar.av.tr/makale/sirket-ortagina-kar-payi-odenmiyorsa - Tarih: 2026-10-19 - Özet: Kâr payı ancak genel kurul dağıtım kararı aldıktan sonra istenebilir; Yargıtay, böyle bir karar yokken mahkemenin genel kurulun yerine geçerek kâr payı belirleyemeyeceğini kabul ediyor. Kâr dağıtmama veya kârı yedek akçeye ayırma kararına karşı, toplantıda olumsuz oy verip muhalefetini tutanağa geçiren ortak karar tarihinden itibaren üç ay içinde iptal davası açabilir. Dağıtım kararı alındığı hâlde ödeme yapılmazsa kâr payı şirketten alacak davası veya icra takibiyle istenir; kâr uzun süre dağıtılmıyorsa haklı sebeple fesih veya çıkma yolu da değerlendirilebilir. - Anahtar kelimeler: kâr payı ödenmiyor, şirket kâr payı vermiyor, ortağa kâr payı ödenmemesi, limited şirkette kâr payı, anonim şirkette kâr payı, kâr dağıtmama kararının iptali, yedek akçe ayrılması iptal davası, genel kurul kararı olmadan kâr payı davası, dağıtılan kâr payı ödenmezse icra takibi, haklı sebeple fesih kâr dağıtılmaması, TTK 507, TTK 509, TTK 519, TTK 523, TTK 608, TTK 616, TTK 408, TTK 445, TTK 446, TTK 622, TTK 531, TTK 636 - English: Unpaid Dividends in Turkish Companies: What Can a Shareholder Do? (Limited and Joint-Stock Companies) (https://capar.av.tr/en/article/shareholder-dividends-not-paid) — A dividend can be claimed only after the general assembly has resolved to distribute profit; the Court of Cassation holds that, without such a resolution, a court cannot take the general assembly’s place and fix a dividend. A partner who voted against a resolution not to distribute profit, or to transfer it to reserves, and had the objection recorded in the minutes may bring an annulment action within three months of the resolution. If a distribution was resolved but not paid, the dividend is claimed from the company by a debt action or enforcement proceedings; where profit is withheld for years, dissolution or withdrawal for just cause may also be considered. **Şirket kâr ettiyse ortak kâr payını doğrudan isteyebilir mi?** Hayır. Kâr payı hakkında genel kurul karar verir (TTK m.408/2-d, TTK m.616/1-e); Yargıtay, dağıtım kararı yokken mahkemenin genel kurulun yerine geçerek kâr payı belirleyemeyeceğini kabul etmektedir. **Kâr dağıtmama kararına karşı ne zaman dava açılır?** Karar tarihinden itibaren üç ay içinde iptal davası açılır (TTK m.445). Toplantıya katılan ortak olumsuz oy vermeli ve muhalefetini tutanağa geçirtmelidir. **Genel kurul kârın tamamını yedek akçeye ayırabilir mi?** Kanunda ve esas sözleşmede öngörülmeyen yedek akçe ancak kanuni şartlarla ayrılabilir (TTK m.523/2; limited şirkette TTK m.608/3); şartlar yoksa karar iptal davasına konu edilebilir. **Dağıtım kararı alındığı hâlde kâr payı ödenmezse ne yapılır?** Kâr payı şirketten alacak davası veya icra takibiyle istenir. Takibe itiraz edilirse itirazın tebliğinden itibaren bir yıl içinde itirazın iptali davası açılabilir (İİK m.67/1). **Kâr yıllardır dağıtılmıyorsa ortaklıktan çıkılabilir mi?** Anonim şirkette sermayenin en az onda birini temsil eden pay sahipleri haklı sebeple fesih davası açabilir; mahkeme fesih yerine payların gerçek değerinin ödenip davacıların çıkarılmasına karar verebilir (TTK m.531). Limited şirkette her ortak haklı sebeple fesih veya çıkma davası açabilir. ## İş Kazası Tazminat Hukuku ### Maden ve Mermer Ocağında İş Kazası: İşveren, Taşeron ve Ruhsat Sahibinin Sorumluluğu - Adres: https://capar.av.tr/makale/maden-ve-mermer-ocaginda-is-kazasi-sorumluluk - Tarih: 2026-11-13 - Özet: Maden, mermer ve traverten ocaklarındaki iş kazalarında işverenin, alt işverenin (taşeronun), rödovansçının ve ruhsat sahibinin sorumluluğu; asıl işveren–alt işveren müteselsil sorumluluğu, kusur raporu ve zamanaşımı Yargıtay kararlarıyla. - Anahtar kelimeler: mermer ocağında iş kazası tazminat, maden ocağında iş kazası tazminat, taş ocağı iş kazası alt işveren, traverten ocağı iş kazası, asıl işveren alt işveren müteselsil sorumluluk, rödovans iş kazası ruhsat sahibi sorumluluğu, Maden Kanunu ek madde 7, 4857 sayılı Kanun 2. madde, 6331 sayılı Kanun, maden işyerlerinde iş sağlığı ve güvenliği yönetmeliği, iş kazası kusur raporu, iş kazası zamanaşımı - English: Work Accidents in Turkish Mines and Marble Quarries: Liability of Employer, Subcontractor, Licence Holder (https://capar.av.tr/en/article/mine-quarry-work-accident-liability-turkiye) — Under Turkish law: liability of the employer, subcontractor, royalty operator and licence holder for work accidents in mines and marble and travertine quarries; joint and several liability, the fault report and limitation periods, with Court of Cassation decisions. **Mermer ocağında taşeron işçisiyim; kimden tazminat isteyebilirim?** Kanuna göre asıl işveren alt işverenle birlikte sorumludur (4857 sayılı İş Kanunu m.2). Yargıtay bu sorumluluğu müteselsil sayar ve davanın ikisine birden ya da yalnız birine açılabileceğini kabul eder (10. HD, 2021/5939 E.). **Ruhsat sahibi de sorumlu tutulabilir mi?** Rödovans sözleşmesi varsa İş Kanunu ve iş sağlığı ve güvenliğinden doğan sorumluluk kural olarak rödovansçıya aittir; ruhsat sahibinin Maden Kanunundan doğan sorumluluğu devam eder (3213 sayılı Kanun ek m.7). Yargıtay, ruhsat sahibinin rödovansı aşan faaliyeti olup olmadığının araştırılmasını ve asıl işveren sıfatı ile kusurunun değerlendirilmesini istemektedir. **Kusur oranı nasıl belirlenir?** Mahkeme, iş kolunu ve iş sağlığı ve güvenliği mevzuatını bilen bilirkişi kurulundan rapor alır. Rapor, hangi önlemin kimce alınması gerektiğini ve işçinin önlemlere uyup uymadığını tartışmalı, SGK teftiş raporuyla çelişki varsa bunu gidermelidir. **Mermer ocağındaki iş kazası tazminatında dava açma süresi ne kadar?** İşverene ve asıl işverene karşı istemler on yıllık zamanaşımına tabidir (TBK m.146). Yargıtay’a göre süre, sürekli iş göremezlik oranının kesin olarak belirlendiği tarihten başlar. İş ilişkisi bulunmayan kişiler için haksız fiil zamanaşımı (TBK m.72) uygulanır. **İş kazası tazminat davasında önce arabulucuya gitmek gerekir mi?** Hayır. İş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davalarında arabuluculuk dava şartı değildir (7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu m.3/3). ### PMF 1931’den TRH 2010’a: Bedensel Zarar ve Destekten Yoksun Kalma Tazminatı Hesabında Yaşam Tablosu - Adres: https://capar.av.tr/makale/pmf-1931-den-trh-2010-a-tazminat-hesabinda-yasam-tablosu - Tarih: 2026-11-13 - Özet: Türk hukukunda bedensel zarar ve destekten yoksun kalma tazminatında bakiye ömrü belirleyen yaşam tablosu: PMF 1931’den TRH 2010’a geçişin iş kazası ve trafik kazası için kronolojisi, kazada 30 yaşındaki kişi için sayısal karşılaştırma, HGK 2025/264 ve karşı oydaki 2012 formülü, usuli kazanılmış hak ve %1,8 teknik faiz. - Anahtar kelimeler: PMF 1931, TRH 2010, PMF 1931 TRH 2010 farkı, yaşam tablosu tazminat hesabı, bakiye ömür hesabı, destekten yoksun kalma tazminatı yaşam tablosu, HGK 2025/264, usuli kazanılmış hak bilirkişi raporu, 8 teknik faiz, progresif rant - English: From PMF 1931 to TRH 2010: The Life Table in Bodily Injury and Loss-of-Support Damages under Turkish Law (https://capar.av.tr/en/article/pmf-1931-to-trh-2010-life-table-compensation) — The life table that fixes remaining life expectancy in bodily injury and loss-of-support damages under Turkish law: the chronology of the move from PMF 1931 to TRH 2010 in work-accident and traffic cases, a numerical comparison for a person aged 30, Assembly of Civil Chambers decision 2025/264 and the 2012 formula in its dissent, vested procedural rights and the 1.8% technical interest rate. **PMF 1931 ile TRH 2010 arasındaki fark nedir?** PMF 1931, 1931 tarihli Fransa nüfus verisinden oluşturulmuş ve kadın-erkek ayrımı yapmayan bir tablodur; yeni doğanın ortalama ömrünü 56,64 yıl kabul eder. TRH 2010 Türkiye verileriyle kadın ve erkek için ayrı hazırlanmıştır (yeni doğanda kadın 78,02, erkek 71,93 yıl). Bakiye ömür PMF 1931’de daha kısa çıkar. **Bugün tazminat hesabında hangi yaşam tablosu kullanılıyor?** Yargıtay iş kazası, trafik kazası ve diğer haksız fiil davalarında kural olarak TRH 2010’u esas almaktadır. İstisnalar eski tarihli bazı trafik kazaları, usuli kazanılmış hak ve tarafın açık talebidir. **2012’den önce olan kazalarda PMF 1931 mi uygulanır?** Kesin bir eşik yoktur. Hukuk Genel Kurulu 18.11.2010 tarihli bir trafik kazasında oy çokluğuyla PMF 1931 uygulamıştır; “2012 öncesi PMF, sonrası TRH” formülü ise karşı oyda geçer. İş kazalarında 2009 ve 2010 tarihli olaylarda da TRH 2010 uygulanmıştır. **İş kazasında kazanın tarihi tablo seçimini etkiler mi?** İncelenen kararlarda iş kazası yönünden olay tarihine göre ayrım yapılmamıştır; PMF 1931 yalnız usuli kazanılmış hak varsa uygulanmıştır. **Dosyadaki eski raporda PMF 1931 kullanılmışsa ne olur?** PMF 1931’li rapora dayanan hükümler kural olarak bozulmaktadır; ancak o rapor yönünden karşı taraf lehine usuli kazanılmış hak doğmuşsa bu sınır gözetilir. 10. Hukuk Dairesi 17.12.2024 tarihli kararında bu nedenle PMF 1931’li rapordaki tutarı esas almıştır. **%1,8 teknik faiz hâlâ uygulanıyor mu?** Anayasa Mahkemesi’nin 17.07.2020 tarihli, E.2019/40, K.2020/40 sayılı kararından sonra Yargıtay daireleri %1,8 teknik faizi uygulamamakta, işleyecek devreyi progresif rantla (%10 artış, %10 iskonto) hesaplatmaktadır. Usuli kazanılmış hak oluşturmuş bir %1,8’li hesap korunabilir. ### Ölümlü İş Kazasında Tazminat: Destekten Yoksun Kalma Tazminatının Hesabı - Adres: https://capar.av.tr/makale/olumlu-is-kazasinda-tazminat-hesabi - Tarih: 2026-07-02 - Güncelleme: 2026-11-10 - Özet: Ölümlü iş kazalarında tazminat hesabı rehberi: destekten yoksun kalma tazminatını kimlerin isteyebileceği; zarar kalemleri (TBK m.53); aktüeryal hesap esasları - TRH 2010 yaşam tablosu, destek payları, evlenme olasılığı; SGK ölüm gelirinin ilk peşin sermaye değerinin rücuya tabi kısmının mahsubu (5510 m.21; TBK m.55); kusur indirimi; manevi tazminat (TBK m.56); iş kazası tazminatında arabuluculuk istisnası (7036 m.3/3), görevli mahkeme ve on yıllık zamanaşımı (TBK m.146). Tamamı resmi karar veri tabanından doğrulanmış Yargıtay 10. Hukuk Dairesi kararlarıyla. - Anahtar kelimeler: ölümlü iş kazası tazminat, ölümlü iş kazasında tazminat hesabı, destekten yoksun kalma tazminatı, iş kazası ölüm tazminatı, TBK 53, TBK 55, TBK 56, TRH 2010 yaşam tablosu, destek payları, evlenme olasılığı indirimi, ilk peşin sermaye değeri mahsubu, PSD rücu, 5510 sayılı Kanun 21. madde, SGK ölüm geliri, iş kazasında manevi tazminat, iş kazası arabuluculuk istisnası, 7036 madde 3, iş kazası zamanaşımı, TBK 146, iş kazasının tespiti davası - English: Damages in Fatal Work Accidents: Calculating Loss-of-Support Compensation (https://capar.av.tr/en/article/damages-fatal-work-accidents) — A guide to damages in fatal work accidents under Turkish law: who may claim loss-of-support compensation; heads of loss (TCO art. 53); actuarial principles - the TRH 2010 mortality table, support shares, remarriage probability; deduction of the recourse-eligible portion of the SSI survivor's income (Law 5510 art. 21; TCO art. 55); fault reduction; non-pecuniary damages (TCO art. 56); the mediation exemption (Law 7036 art. 3/3), competent court and the ten-year prescription (TCO art. 146) - with verified decisions of the 10th Civil Chamber of the Court of Cassation. **Ölümlü iş kazasında kimler tazminat isteyebilir?** Ölenin sağlığında fiilen baktığı veya ileride bakacağı kuvvetle muhtemel kişiler destekten yoksun kalma tazminatı isteyebilir; uygulamada eş, çocuklar ve anne-baba başta gelir. Manevi tazminatı eş, çocuk, anne-baba ve kardeşler isteyebilir. Mirasçı olmak şart değildir; desteklik fiili bir ilişkidir. **Destekten yoksun kalma tazminatı nasıl hesaplanır?** Ölenin gerçek geliri üzerinden; bilinen dönem gerçek verilerle, sonrası TRH 2010 yaşam tablosuna göre belirlenen bakiye ömür üzerinden aktüeryal olarak hesaplanır. Gelirden ölene pay ayrıldıktan sonra kalan eş ve çocuklara paylaştırılır; kusur indirimi ve SGK gelirinin rücuya tabi kısmının mahsubu yapılır. **SGK'nın bağladığı ölüm geliri tazminattan düşülür mü?** Bağlanan gelirin ilk peşin sermaye değerinin yalnızca rücuya tabi kısmı tazminattan indirilir. Rücuya tabi olmayan sosyal güvenlik ödemeleri ise TBK m.55 gereği tazminattan indirilemez. **İş kazası tazminat davasında arabuluculuk zorunlu mu, hangi mahkeme görevli?** Hayır; iş kazasından kaynaklanan maddi-manevi tazminat ve ilgili tespit, itiraz ve rücu davaları arabuluculuk dava şartının istisnasıdır (7036 m.3/3). Dava iş mahkemesinde açılır; iş mahkemesi yoksa asliye hukuk mahkemesi bu sıfatla bakar. **Ölümlü iş kazası tazminatında zamanaşımı ne kadardır?** İşverene karşı tazminat istemleri kural olarak olay tarihinden itibaren on yıllık zamanaşımına tabidir (TBK m.146). Üçüncü kişilere yönelik taleplerde ve ceza kanununun daha uzun zamanaşımı öngördüğü hallerde süre farklılaşabilir; somut olayda ayrıca teyit edilmelidir. **Manevi tazminat neye göre belirlenir?** Kaza tarihi, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, paranın satın alma gücü, kusur durumları ile duyulan elem ve ızdırabın derecesi gözetilir; tutar zenginleşmeye yol açmayacak ancak tatmin sağlayacak düzeyde, hak ve nesafete göre takdir edilir (TBK m.56). ### İş Kazası Tazminatı: Haklarınız ve Başvurabileceğiniz Hukuki Yollar - Adres: https://capar.av.tr/makale/is-kazasi-tazminati-haklar-ve-hukuki-yollar - Tarih: 2026-06-12 - Güncelleme: 2026-11-10 - Özet: İş kazası geçiren işçinin ve yakınlarının talep edebileceği maddi–manevi tazminat ve destekten yoksun kalma tazminatı; işverenin sorumluluğu, kaçınılmazlık, görevli mahkeme, zamanaşımı ve faiz başlangıcı, 5510 sayılı Kanun, TBK ve Yargıtay kararları ışığında. - Anahtar kelimeler: iş kazası tazminatı, maddi manevi tazminat, destekten yoksun kalma tazminatı, 5510 sayılı Kanun m.13, TBK m.417, TBK m.53, TBK m.56, işverenin kusuru, kaçınılmazlık, destek karinesi, iş kazası zamanaşımı, faiz başlangıcı olay tarihi, iş mahkemesi, manevi tazminatın bölünmezliği, 2019/5109, 2019/6435 - English: Work-Accident Compensation: Your Rights and Legal Remedies (https://capar.av.tr/en/article/work-accident-compensation) — The pecuniary and non-pecuniary damages and loss-of-support compensation a worker and their relatives may claim after a work accident — employer liability, unavoidability, competent court, limitation and interest — in light of Law No. 5510, the TCO and Court of Cassation case-law. **İş kazası tazminatı için SGK'dan gelir bağlanması şart mı?** Hayır. SGK'ca bağlanan gelirin ilk peşin sermaye değerinin rücu edilebilir kısmı tazminattan düşülür; ancak bu, dava açmaya engel değildir. Kurumca karşılanmayan zarar için işverene karşı maddi ve manevi tazminat davası açılabilir. **İş kazası davası hangi mahkemede açılır?** İş kazasından doğan tazminat davalarında iş mahkemeleri görevlidir. Yetkili mahkeme kural olarak davalının yerleşim yeri ile işyerinin bulunduğu yer mahkemesidir. **İş kazası tazminatında zamanaşımı kaç yıldır?** Kural olarak olay tarihinden itibaren on yıldır. Eylem aynı zamanda suç oluşturuyor ve ceza kanununda daha uzun zamanaşımı öngörülüyorsa, uzamış (ceza) zamanaşımı uygulanır. **Manevi tazminatı sonradan artırabilir miyim?** Manevi tazminat niteliği gereği bölünemez; kural olarak bir defada ve tam istenmelidir. Bu nedenle dava açılırken talebin doğru belirlenmesi büyük önem taşır. **Kaza tamamen kaçınılmazsa işveren yine de tazminat öder mi?** Evet, kısmen. Yargıtay, tümüyle kaçınılmaz kazalarda dahi sosyal devlet ve işçiyi koruma ilkeleri gereği zararın bir bölümünü işverene yükler. **İş kazası tazminatına faiz ne zamandan işler?** Faiz, tazminatı doğuran olay (kaza) tarihinden işler; ıslahla artırılan kısım için de başlangıç olay tarihidir. ### İş Kazası Tazminatının Hesaplanması (Aktüeryal Hesap) - Adres: https://capar.av.tr/makale/is-kazasi-tazminatinin-hesaplanmasi-akturyal - Tarih: 2026-06-16 - Güncelleme: 2026-11-10 - Özet: İş kazası ve meslek hastalığında sürekli iş göremezlik ve destekten yoksun kalma tazminatının aktüeryal hesabı; TRH 2010 yaşam tablosu, aktif/pasif ve bilinen/bilinmeyen dönem, %10 artırım-iskonto, kusur indirimi, SGK gelirinin denkleştirilmesi, görevli mahkeme, zamanaşımı ve Yargıtay kararları. - Anahtar kelimeler: iş kazası tazminatı hesabı, aktüeryal hesap, destekten yoksun kalma tazminatı, sürekli iş göremezlik tazminatı, TRH 2010 yaşam tablosu, aktif pasif dönem, bilinen bilinmeyen dönem, %10 artırım iskonto, peşin sermaye değeri denkleştirme, müterafik kusur, 6098 sayılı TBK m.51, TBK m.53, TBK m.54, TBK m.55, TBK m.146 - English: Calculation of Work-Accident Compensation (Actuarial Method) (https://capar.av.tr/en/article/calculation-work-accident-compensation) — Actuarial calculation of permanent-incapacity and loss-of-support compensation in work accidents; TRH 2010 life table, active/passive and known/unknown periods, 10% increase-discount, fault reduction, set-off of SGK income, competent court, limitation, and Court of Cassation case-law. **SGK bana gelir bağladı; ayrıca işverenden tazminat isteyebilir miyim?** Evet. SGK'nın bağladığı gelirin karşılamadığı zarar kısmı (karşılanmayan zarar) için işverene karşı maddi tazminat davası açabilirsiniz. **Tazminat hesabında hangi yaşam tablosu kullanılır?** Yargıtay, güncel ve ülkemize özgü verileri içeren TRH 2010 Ulusal Mortalite Tablosunun esas alınması gerektiğini benimsemiştir. **Aktif ve pasif dönem ne demek?** Aktif dönem kural olarak 60 yaşına kadar gerçek gelir üzerinden; pasif dönem 60 yaşından sonra bakiye ömür boyunca asgari ücret üzerinden hesaplanan dönemdir. **Kendi kusurum tazminatı etkiler mi?** Evet. Müterafik kusurunuz oranında tazminattan indirim yapılır; hâkim kusurun ağırlığını gözeterek tazminatı belirler (TBK m.51-52). **SGK'nın bağladığı gelirin tamamı tazminattan düşülür mü?** Hayır. Yalnızca bağlanan gelirin ilk peşin sermaye değerinin rücuya tabi (kabil) kısmı düşülür; rücu edilemeyen ödemeler indirilemez (TBK m.55). **İş kazası tazminatında zamanaşımı kaç yıldır?** İşverenin sözleşmesel gözetme borcuna aykırılığa dayandığından kural olarak on yıllık zamanaşımı uygulanır (TBK m.146). ### İş Kazasında SGK’nın İşverene Rücu Davası: Koşullar, Kusur, Tutar ve Zamanaşımı - Adres: https://capar.av.tr/makale/is-kazasinda-sgk-nin-isverene-rucu-davasi - Tarih: 2026-11-15 - Özet: SGK, iş kazası işverenin kastı ya da iş güvenliği mevzuatına aykırı hareketi sonucu meydana gelmişse yaptığı ödemeleri ve bağladığı gelirin ilk peşin sermaye değerini, sigortalının işverenden isteyebileceği tutarla sınırlı olarak işverenden ister (5510 sayılı Kanun m.21). Yazı; koşulları, kaçınılmazlığı, süresinde bildirilmeyen sigortalıyı (m.23), iç ve dış tavanı, kusur raporlarının etkisini, on yıllık zamanaşımını ve görevli mahkemeyi Yargıtay Hukuk Genel Kurulu ve 10. Hukuk Dairesi kararlarıyla anlatır. - Anahtar kelimeler: SGK rücu davası işveren, iş kazası rücu davası zamanaşımı, 5510 madde 21 rücu, rücuan tazminat davası, ilk peşin sermaye değeri, gerçek zarar tavan hesabı, kaçınılmazlık ilkesi, süresinde bildirilmeyen sigortalı 5510 madde 23, rücu davasında kusur raporu, SGK rücu davası görevli mahkeme, üçüncü kişiye rücu 5510 m.21/4 - English: SGK Recourse Against Employers for Work Accidents in Türkiye: Conditions, Fault, Amount and Limitation Period (https://capar.av.tr/en/article/sgk-recourse-action-employer-work-accident) — Under Turkish law, where a work accident results from the employer’s intent or from a breach of occupational safety legislation, the SGK claims from the employer the payments it has made and the initial capitalised value of the income awarded, limited to what the insured person could claim from the employer (Law No. 5510 art. 21). The article explains the conditions, unavoidability, insured persons not notified in time (art. 23), the inner and outer ceilings, the effect of fault reports, the ten-year limitation period and the competent court, with decisions of the Assembly of Civil Chambers and the 10th Civil Chamber of the Court of Cassation. **SGK iş kazasında işverene hangi koşullarda rücu davası açabilir?** SGK, iş kazası işverenin kastı ya da sigortalıların sağlığını koruma ve iş güvenliği mevzuatına aykırı bir hareketi sonucu meydana gelmişse işverene rücu edebilir (5510 sayılı Kanun m.21/1). İşverenin sorumluluğu belirlenirken kaçınılmazlık ilkesi dikkate alınır. Yargıtay 10. Hukuk Dairesi bu ilkeyi, mevzuatın öngördüğü önlemler alınmış olsa bile önlenmesi olanaksız durum ve sonuçlar olarak tanımlamıştır (meslek hastalığına ilişkin bir rücu davasında). Sigortalı süresinde Kuruma bildirilmemişse bu sorumluluk hâlleri aranmaz (m.23). **SGK rücu davasında işverenden istenebilecek tutarın sınırı nedir?** Kanuna göre işverenden, Kurumun yaptığı ve yapacağı ödemeler ile bağlanan gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değeri istenir; bu toplam, sigortalının veya hak sahiplerinin işverenden isteyebileceği tutarla sınırlıdır (5510 sayılı Kanun m.21/1). Yargıtay Hukuk Genel Kuruluna göre mahkeme hem Kurum harcamasını (iç tavan) hem gerçek zararı (dış tavan) hesaplar, düşük olanı esas alır ve kural olarak kusur oranını uygular. Kusurlu üçüncü kişiye ise ilk peşin sermaye değerinin yarısı üzerinden rücu edilir (m.21/4). **İş kazasından doğan SGK rücu davasında zamanaşımı kaç yıldır ve ne zaman başlar?** 5510 sayılı Kanun’a dayanılarak Kurumca açılacak tazminat ve rücu davaları on yıllık zamanaşımına tabidir (m.93/3). Süre, rücu konusu gelir ve aylıklar bakımından Kurum onay tarihinden, masraf ve ödemeler için masraf veya ödeme tarihinden başlar; kaza tarihinden başlamaz. Yargıtay 10. Hukuk Dairesi 2024 tarihli bir kararında, yargılama sırasında değil ilk kez temyiz dilekçesinde ileri sürülen zamanaşımı itirazına dayanılarak davanın reddedilmesini bozma nedeni saymıştır. **İşçinin açtığı iş kazası tazminat davasındaki kusur raporu SGK’nın rücu davasını bağlar mı?** Kesin delil olarak bağlamaz, ancak güçlü delildir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 20.05.2026 tarihli kararında (bu konuda oy çokluğuyla), iki davanın konusu ve tarafları aynı olmadığı için tazminat davasındaki kusur raporunun rücu davasında kesin delil sayılamayacağını, fakat güçlü delil oluşturacağını belirtmiştir. Raporlar arasında çelişki varsa tazminat dosyası getirtilir ve çelişki yeni bir bilirkişi heyeti raporuyla giderilir. Aynı karara göre kusurun aidiyeti ve oranı özel ve teknik bilgi gerektirir; mahkeme bunu bilirkişi raporlarını bir yana bırakarak kendiliğinden belirleyemez. **İşe giriş bildirgesi süresinde verilmeyen işçi iş kazası geçirirse işveren kusursuz olsa da SGK’ya karşı sorumlu olur mu?** Evet, sigortalı işe giriş bildirgesi süresinde verilmemişse sorumlu olur. 5510 sayılı Kanun m.23’e göre bu durumda Kurumun yaptığı ve yapacağı masraflar ile bağlanan gelirin ilk peşin sermaye değeri, m.21/1’deki sorumluluk hâlleri aranmaksızın işverene ödettirilir. Yargıtay 10. Hukuk Dairesi 2021 tarihli bir kararında bu sorumluluğu kusursuz sorumluluk saymış, gerçek zarar tavanı hesabının zorunlu olmadığını ve Kurum zararının, sigortalının kusurunun yüzde ellisinden az olmamak üzere hakkaniyet indirimi yapılarak belirleneceğini belirtmiştir. **SGK’nın işverene açtığı rücu davası hangi mahkemede görülür ve arabuluculuk zorunlu mudur?** Dava iş mahkemesinde görülür. 5510 sayılı Kanun’un uygulanmasından doğan uyuşmazlıklar, Kanunda aksine hüküm yoksa iş mahkemelerinde çözülür (m.101); 7036 sayılı Kanun da SGK’nın taraf olduğu iş ve sosyal güvenlik mevzuatından kaynaklanan uyuşmazlıkları, sayılan istisnalar dışında, iş mahkemesinin görevine verir (m.5/1-b). Yetkili mahkeme davalının yerleşim yeri ya da işin veya işlemin yapıldığı yer mahkemesidir (m.6). İş kazasından kaynaklanan rücu davalarında arabulucuya başvuru dava şartı değildir (m.3/3). ## Trafik Kazası Tazminat Hukuku ### Güvence Hesabına Başvuru: Sigortasız, Kaçan ya da Çalıntı Aracın Verdiği Bedensel Zarar (5684 s.K. m.14) - Adres: https://capar.av.tr/makale/guvence-hesabina-basvuru-sigortasiz-veya-kacan-aracin-verdigi-zarar - Tarih: 2026-11-15 - Özet: Sigortasız, plakası tespit edilemeyen ya da çalıntı aracın verdiği bedensel zarar için Güvence Hesabına başvurulabilir; Hesap teminat tutarlarına kadar ve Yargıtay kararlarına göre işletenin kusuru oranında öder. Yazı; başvuru hâllerini, yazılı başvuru şartını, ispatı, zamanaşımını, teminat sınırını ve Hesabın rücu hakkını Yargıtay kararlarıyla anlatır. - Anahtar kelimeler: güvence hesabına başvuru, güvence hesabı tazminat, sigortasız araç kazası tazminat, plakası tespit edilemeyen araç, kaçan araç kazası, çalıntı araç kazası, güvence hesabı zamanaşımı, güvence hesabı rücu, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu m.14, Güvence Hesabı Yönetmeliği, KTK m.97 başvuru şartı, güvence hesabı KTK m.109 - English: Claiming from the Guarantee Fund in Türkiye: Uninsured, Hit-and-Run or Stolen Vehicles (Law 5684 Art. 14) (https://capar.av.tr/en/article/guarantee-fund-claim-uninsured-hit-and-run-vehicle-turkiye) — Under Turkish law, a claim may be made to the Guarantee Fund for bodily harm caused by an uninsured, unidentified or stolen vehicle; the Fund pays up to the cover amounts and, according to Court of Cassation decisions, in proportion to the keeper's fault. The article explains the cases covered, the written application requirement, proof, limitation, cover limits and the Fund's right of recourse with Court of Cassation decisions. **Güvence Hesabına hangi durumlarda başvurulabilir?** Trafik kazası bakımından Güvence Hesabına; kazaya karışan araç tespit edilemediğinde, aracın zorunlu trafik sigortası olmadığında, araç çalınmış veya gasp edilmiş ve işleten sorumlu tutulamadığında bedensel zarar için başvurulabilir (5684 sayılı Kanun m.14/2). Sigorta şirketi iflas ettiğinde ya da bütün branşlarda ruhsatı iptal edildiğinde ise maddi ve bedensel zararlar için başvurulabilir. Yönetmelik ayrıca poliçe teminatı ile zorunlu teminat arasındaki fark için de başvuruya izin verir. **Kaçan araç çarptığında Güvence Hesabından tazminat almak için neyin ispatı gerekir?** Kaçan aracın verdiği zararda Güvence Hesabından tazminat isteyen kişi, kural olarak yaralanmanın bir motorlu aracın karıştığı trafik kazasından kaynaklandığını ispat etmelidir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 2026 tarihli kararında, olayın hemen ardından verilen kolluk ifadesini, hastane ve sağlık kayıtlarını bu ispat için yeterli bulmuştur. Hesap, Yargıtay kararlarına göre işletenin kusuru oranında sorumlu olduğundan kusur durumu da ayrıca belirlenir. **Güvence Hesabına dava açmadan önce yazılı başvuru zorunlu mu?** Evet; 2918 sayılı KTK m.97, zorunlu trafik sigortası sınırları içindeki talepler için dava ya da tahkimden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruyu ve on beş günlük cevap süresinin beklenmesini şart koşar. Yargıtay 17. Hukuk Dairesi 2021 tarihli kararında bu şartı Güvence Hesabına yöneltilen talepte de uygulamış; eksikliğin davanın hemen reddine yol açmayacağını, davacıya başvuru için kesin süre verilmesi gerektiğini kabul etmiştir. **Güvence Hesabına karşı tazminat talebinde zamanaşımı süresi ne kadardır?** Güvence Hesabına karşı tazminat talebi kural olarak zararın ve tazminat yükümlüsünün öğrenilmesinden itibaren iki yıl, her hâlde kazadan itibaren on yılda zamanaşımına uğrar (KTK m.109). Kaza aynı zamanda suç oluşturuyor ve ceza kanunu daha uzun bir dava zamanaşımı öngörüyorsa bu uzun süre uygulanır; Yargıtay Hukuk Genel Kurulu bunun için ceza davası açılmasını aramamış, 17. Hukuk Dairesi de uzamış süreyi Güvence Hesabına karşı açılan davada uygulamıştır. **Güvence Hesabı ödediği tazminatı kimden geri ister?** Güvence Hesabı ödediği tazminat için zorunlu sigortayı yaptırmayan işletene, zarardan sorumlu kişilere, sonradan belli olan sorumluya ya da yükümlü sigorta şirketine rücu edebilir (Güvence Hesabı Yönetmeliği m.16/1). Yargıtay 4. Hukuk Dairesi 2024 tarihli kararında, kusurlu sürücü öldüğünde Hesabın onun mirasçılarına da rücu edebileceğini kabul etmiştir. **Güvence Hesabı sigortasız ya da kaçan aracın verdiği araç hasarını öder mi?** Kural olarak hayır. 5684 sayılı Kanun m.14/2, sigortasız, tespit edilemeyen ya da çalıntı aracın verdiği zararlar için yalnız bedensel zararları sayar; maddi zarar, sigorta şirketinin iflası ya da bütün branşlarda ruhsatının iptali hâlinde sayılmıştır. Kanun eşya zararları için Cumhurbaşkanına karar verme yetkisi tanır; böyle bir kararın varlığı ayrıca kontrol edilmelidir. ### Hukuk Genel Kurulu: Zarar Görenin Kusuru Manevi Tazminattan İndirimi Zorunlu Kılmaz - Adres: https://capar.av.tr/makale/zarar-gorenin-kusuru-manevi-tazminattan-indirimi-zorunlu-kilmaz - Tarih: 2026-11-07 - Güncelleme: 2026-11-19 - Özet: Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, haksız eylemde ağır yaralanan davacının olayda kusurlu olmasının manevi tazminattan kendiliğinden indirim yapılmasını gerektirmediğine; hâkimin davacının kusurunu da gözeterek talep edilen miktarın tamamına hükmedebileceğine oy çokluğuyla karar verdi. - Anahtar kelimeler: manevi tazminat müterafik kusur indirim, müterafik kusur manevi tazminat, manevi tazminatta kusur indirimi, bölüşük kusur manevi tazminat, zarar görenin kusuru manevi tazminat, TBK 56 manevi tazminat, TBK 52 tazminatın indirilmesi, taleple bağlılık ilkesi manevi tazminat, Hukuk Genel Kurulu manevi tazminat, elektrik çarpması tazminat davası - English: Contributory Fault Need Not Cut Non-Pecuniary Damages: Turkish Court of Cassation Assembly of Civil Chambers (https://capar.av.tr/en/article/contributory-fault-non-pecuniary-damages-reduction) — Under Turkish law, the Assembly of Civil Chambers of the Court of Cassation held by majority that a claimant’s own fault in a tort causing serious injury does not automatically require a reduction of non-pecuniary damages, and that the judge, having taken that fault into account, may award the full amount claimed. **Müterafik kusur varsa manevi tazminattan indirim yapılır mı?** Kendiliğinden yapılmaz. Hukuk Genel Kuruluna göre zarar görenin kusuru, hâkimin manevi tazminatı takdir ederken gözeteceği etkenlerden biridir; hâkim bu kusuru gözeterek talep edilen miktarı yine de uygun bulabilir. **Maddi tazminattaki kusur indirimi manevi tazminata da uygulanır mı?** Kurula göre oran olarak aktarılması gerekmez. Bu davada davacının %20 kusuru maddi tazminatın hesabında esas alındı; manevi tazminatta ise talebin tamamına hükmedildi ve Kurul bu sonucu onadı. **Dilekçesinde kusursuz olduğunu söyleyen davacı sonradan kusurlu bulunursa ne olur?** Kurula göre kusur oranını önceden bilemeyen davacının kusursuzluk anlatımı genel ve soyuttur; sonradan kusurlu bulunması talep sonucunu değiştirmez, ancak hâkimin takdirini etkileyebilir. **Hâkim talep edilenden fazla manevi tazminata hükmedebilir mi?** Hayır. HMK m.26 uyarınca hâkim talep sonucuyla bağlıdır; Kurul da davacının talebini manevi tazminat için üst sınır olarak andı. **Manevi tazminatta zarar görenin kusuruna ilişkin HGK kararı kesin mi?** Evet. Direnme kararı oy çokluğuyla ve kesin olarak onandı. Karşı oy yazısı esasa değil, kararın miktar yönünden temyiz edilip edilemeyeceği ön sorununa ilişkindir. ### Maddi Hasarlı Trafik Kazasında Haklar - Adres: https://capar.av.tr/makale/maddi-hasarli-trafik-kazasinda-haklar - Tarih: 2026-06-26 - Güncelleme: 2026-11-10 - Özet: Maddi hasarlı trafik kazasında zarar görenin haklarının kapsamlı rehberi: istenebilecek zararlar (onarım bedeli, araç değer kaybı, ikame araç/araçtan mahrumiyet, kazanç kaybı, ekonomik pert/sovtaj); işletenin tehlike (kusursuz) sorumluluğu (2918 sayılı KTK m.85); kusur ve müterafik kusur indirimi (m.86); zorunlu mali sorumluluk sigortası (trafik sigortası) ve sigortacının poliçe limitiyle sorumluluğu (m.91); dava şartı olan sigortacıya yazılı başvuru ve Sigorta Tahkim (m.97); TBK haksız fiil hükümlerinin tamamlayıcı uygulanması (m.90); değer kaybının hesabı; zamanaşımı (m.109); görevli ve yetkili mahkeme (m.110) ile Yargıtay 17. Hukuk Dairesi kararları. - Anahtar kelimeler: maddi hasarlı trafik kazası, trafik kazası tazminatı, araç değer kaybı, ikame araç bedeli, araçtan mahrumiyet, kazanç kaybı, ekonomik pert, sovtaj hurda bedeli, onarım bedeli, işletenin sorumluluğu, tehlike sorumluluğu kusursuz sorumluluk, müterafik kusur, zorunlu mali sorumluluk sigortası, trafik sigortası, poliçe limiti, sigortacıya başvuru dava şartı, Sigorta Tahkim Komisyonu, Güvence Hesabı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu, KTK m.85, m.86, m.90, m.91, m.97, m.109, m.110, zamanaşımı - English: Rights in a Property-Damage Traffic Accident (https://capar.av.tr/en/article/rights-property-damage-traffic-accident) — A comprehensive guide to the injured party's rights in a property-damage traffic accident: the claimable losses (repair cost, diminished value, replacement vehicle/loss of use, loss of earnings, economic total loss/salvage); the operator's strict (hazard-based) liability (Law No. 2918, Art. 85); fault and contributory-fault reduction (Art. 86); compulsory financial-liability (traffic) insurance and the insurer's liability up to the policy limit (Art. 91); the written application to the insurer as a condition of the action and insurance arbitration (Art. 97); the complementary application of the Code of Obligations on torts (Art. 90); the calculation of diminished value; limitation (Art. 109); the competent court (Art. 110); and decisions of the 17th Civil Chamber of the Court of Cassation. **Maddi hasarlı kazada onarım bedelinin yanında başka ne isteyebilirim?** Onarım bedelinin yanında; aracınızda kalan değer kaybını, aracın tamirde kaldığı süre için ikame (kiralık) araç veya araçtan mahrumiyet bedelini, ticari araçta kazanç kaybını ve çekici/ekspertiz gibi zorunlu masrafları talep edebilirsiniz. Araç ekonomik pert olduysa zarar, rayiç değer ile hurda değeri arasındaki farktır. **Araç değer kaybını kimden isterim?** Değer kaybı, kusurlu sürücüden, aracın işleteninden ve onların zorunlu trafik sigortacısından (poliçe limitiyle sınırlı olarak) istenebilir. Sigortacıya başvurunun reddi hâlinde dava veya Sigorta Tahkim Komisyonu yoluna gidilir. **Değer kaybı nasıl hesaplanır?** Yargıtay ölçütüne göre değer kaybı, aracın kaza tarihindeki hasarsız ikinci el rayiç değeri ile onarıldıktan sonraki ikinci el değeri arasındaki farktır. Hesapta aracın markası, modeli, yaşı, kilometresi, hasarın büyüklüğü ve varsa eski hasarları dikkate alınır; bu nedenle uzman (makine mühendisi) bilirkişi raporu gerekir. **Dava açmadan önce sigorta şirketine başvurmak zorunda mıyım?** Evet. Zorunlu mali sorumluluk (trafik) sigortacısına karşı dava açmadan önce, sigorta şirketine yazılı başvuruda bulunmak bir dava şartıdır. Sigortacı 15 gün içinde cevap vermez veya cevap talebi karşılamazsa dava açabilir ya da Sigorta Tahkim Komisyonuna başvurabilirsiniz (KTK m.97). **Karşı tarafın trafik sigortası yoksa ya da araç kaçtıysa ne olur?** Sigortası bulunmayan veya tespit edilemeyen (kaçan) araçların yol açtığı bedensel zararlarda Güvence Hesabı devreye girer; maddi (mal) zararlarda ise Güvence Hesabının sorumluluğu sınırlıdır. Bu hâlde tazminat öncelikle kusurlu sürücü ve işletenden istenir; somut durum ayrıca değerlendirilmelidir. **Maddi hasarlı trafik kazasında tazminat zamanaşımı süresi nedir?** Maddi zararlar için kural olarak, zararı ve sorumluyu öğrenmeden itibaren iki yıl ve her hâlde kaza gününden itibaren on yıllık zamanaşımı uygulanır. Kaza aynı zamanda suç oluşturuyor ve ceza kanunu daha uzun bir süre öngörüyorsa, bu uzamış (ceza) zamanaşımı maddi tazminat için de geçerlidir (KTK m.109). ### Trafik Kazasında Araç Değer Kaybı Tazminatı Nasıl Alınır? - Adres: https://capar.av.tr/makale/trafik-kazasi-arac-deger-kaybi-tazminati - Tarih: 2026-06-15 - Güncelleme: 2026-11-19 - Özet: Kusurlu olmadığınız bir trafik kazasında araç değer kaybını kimden (işleten, sürücü, ZMSS sigortacısı), hangi sürede ve nasıl talep edebileceğiniz; sigortaya başvuru, Sigorta Tahkim ve Yargıtay kararları ışığında. - Anahtar kelimeler: araç değer kaybı, trafik kazası tazminatı, değer kaybı davası, KTK m.85, KTK m.97, KTK m.109, zorunlu mali sorumluluk sigortası, kasko değer kaybı, Sigorta Tahkim Komisyonu, ikinci el rayiç değer, pert ekonomik onarım - English: Vehicle Diminished-Value Compensation: How to Claim It After a Traffic Accident under Turkish Law (https://capar.av.tr/en/article/vehicle-diminished-value-traffic-accident) — Who pays for your vehicle's loss of value after a no-fault accident (operator, driver, traffic insurer), within what period and how — application, insurance arbitration and Court of Cassation case-law. **Araç değer kaybını kimden isteyebilirim?** Kusurlu aracın işleteni ve sürücüsünden; ayrıca o aracın zorunlu mali sorumluluk (trafik) sigortacısından poliçe limiti dâhilinde talep edebilirsiniz. Bunlar müştereken ve müteselsilen sorumludur. **Kasko sigortam değer kaybını karşılar mı?** Kural olarak hayır. Değer kaybı kasko teminatı dışındadır; karşı tarafın zorunlu trafik sigortası ile işleten/sürücünün sorumluluğu kapsamındadır. **Dava açmadan önce sigortaya başvurmam şart mı?** Evet. Zorunlu mali sorumluluk sigortacısına karşı dava/tahkim öncesi yazılı başvuru zorunludur; 15 gün içinde olumlu sonuç alınamazsa dava veya Sigorta Tahkim Komisyonu yoluna gidilir. **Değer kaybı nasıl hesaplanır?** Bilirkişi, aracın marka, model, yaş, kilometre ve hasar durumunu dikkate alarak kaza öncesi hasarsız ikinci el rayiç değer ile onarım sonrası ikinci el rayiç değer arasındaki farkı belirler. **Her kazada değer kaybı alınır mı?** Hayır. Kusurun karşı tarafta olması ve aracın tamirinin ekonomik olması gerekir; pert (tam hasar) veya değeri etkilemeyen küçük onarımlarda değer kaybı doğmayabilir. **Değer kaybında zamanaşımı kaç yıldır?** Zararı ve sorumluyu öğrenmeden itibaren 2 yıl, her hâlde kaza gününden 10 yıldır; fiil suç oluşturuyorsa uzamış ceza zamanaşımı uygulanabilir. ### Yargıtay: Zorunlu Olmadığından Motosikletlinin Dizlik Takmaması Müterafik Kusur İndirimi Sebebi Değildir - Adres: https://capar.av.tr/makale/motosiklet-surucusunun-dizlik-takmamasi-muterafik-kusur-indirimi-sebebi-degildir - Tarih: 2026-11-07 - Özet: Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, Karayolları Trafik Yönetmeliği dizliği motosiklet sürücüleri için zorunlu koruyucu ekipman olarak düzenlemediğinden, dizinden yaralanan sürücünün tazminatından dizlik kullanmadığı gerekçesiyle %20 müterafik kusur indirimi yapılmasını oy birliğiyle bozma sebebi saydı. - Anahtar kelimeler: motosiklet kazası dizlik müterafik kusur, dizlik takmamak tazminat indirimi, motosiklet kask müterafik kusur, TBK 52 müterafik kusur indirimi, Karayolları Trafik Yönetmeliği 150 koruyucu tertibat, motosiklet koruyucu ekipman zorunluluğu, zorunlu trafik sigortası bedensel zarar, İtiraz Hakem Heyeti müterafik kusur, motosiklet koruyucu eldiven - English: Knee Pads Not Required, No Contributory Fault Reduction: Turkish Court of Cassation on a Motorcyclist (https://capar.av.tr/en/article/motorcycle-knee-pads-contributory-fault-reduction) — Under Turkish law, the 4th Civil Chamber of the Court of Cassation unanimously held that, because the Highway Traffic Regulation does not regulate knee pads as mandatory protective equipment for motorcycle drivers, a 20% reduction for contributory fault made from the compensation of a driver injured in the knee on the ground that the driver did not use knee pads was a ground for reversal. **Motosiklet sürücüsü dizlik takmadıysa tazminatı azalır mı?** Bu kararda indirim onaylanmadı. Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, Karayolları Trafik Yönetmeliği dizliği motosiklet sürücüleri için zorunlu koruyucu donanım olarak düzenlemediğinden, dizlik kullanılmamasına dayanan %20 müterafik kusur indirimini hatalı buldu. Dairenin 2022 tarihli bir bozma kararında ise bu durumda %20 indirim aranmıştı; dayanılan kararın tarihine dikkat edilmelidir. **Motosiklet sürücüsü için hangi koruyucu donanım zorunludur?** Dairenin aktardığı, kaza tarihindeki yönetmelik metninde sürücü için koruma başlığı ve koruma gözlüğü, yolcu için koruma başlığı sayılıyordu. 4.11.2025 tarihli değişiklikten sonraki güncel metinde motosiklet sürücüleri ve taşınan yolcular için koruyucu eldiven de sayılıyor; dizlik güncel metinde de yer almıyor. **Dizinden yaralanmış olmak indirim için yeterli değil mi?** Bu kararda yeterli görülmedi. İtiraz Hakem Heyeti yaralanmanın dizde olmasına dayanmıştı; Daire ise dizliğin yönetmelikte zorunlu koruyucu ekipman olarak düzenlenmediğini belirterek indirimi hatalı buldu. **Kask takmamak her durumda indirim sebebi midir?** Bu karar kask hakkında hüküm kurmadı. TBK m.52/1, indirimi zarar görenin zararın doğmasında ya da artmasında etkili olmasına bağlar; bu nedenle zorunlu bir donanımın kullanılmamasında da eksikliğin somut yaralanmaya etkisi ayrıca değerlendirilir. ### Ölümlü Trafik Kazasında Tazminat: Destekten Yoksun Kalma ve Hesap Esasları - Adres: https://capar.av.tr/makale/olumlu-trafik-kazasinda-tazminat-hesabi - Tarih: 2026-07-02 - Güncelleme: 2026-11-19 - Özet: Ölümlü trafik kazalarında tazminat rehberi: işletenin kusursuz sorumluluğu ve sorumlular zinciri (sürücü, işleten, trafik sigortacısı, Güvence Hesabı); destekten yoksun kalma tazminatının bağımsız hak niteliği ve ölen sürücünün kusurunun etkisi; TRH 2010 yaşam tablosu ve teknik faizsiz progresif rant ile aktüeryal hesap; SGK gelirinin rücuya tabi peşin sermaye değerinin mahsubu; sigortacıya yazılı başvuru dava şartı ve Sigorta Tahkim (KTK m.97); görevli mahkeme (m.110); iki-on yıllık ve uzamış ceza zamanaşımı (m.109). Tamamı resmi karar veri tabanından doğrulanmış Yargıtay 4. Hukuk Dairesi kararlarıyla. - Anahtar kelimeler: ölümlü trafik kazası tazminat, trafik kazası destekten yoksun kalma tazminatı, ölümlü trafik kazasında tazminat hesabı, işletenin sorumluluğu, KTK 85, zorunlu trafik sigortası ölüm tazminatı, ZMSS, Güvence Hesabı, TRH 2010, progresif rant, teknik faiz iptali, sigortacıya başvuru şartı KTK 97, Sigorta Tahkim Komisyonu, trafik kazası zamanaşımı KTK 109, uzamış ceza zamanaşımı 15 yıl, trafik kazası görevli mahkeme KTK 110, asliye ticaret, peşin sermaye değeri mahsubu - English: Damages in Fatal Traffic Accidents: Loss of Support and Calculation Principles (https://capar.av.tr/en/article/damages-fatal-traffic-accidents) — A guide to damages in fatal traffic accidents under Turkish law: the operator's strict liability and the chain of liable parties; the independent nature of loss-of-support claims and the effect of the deceased driver's fault; actuarial calculation with the TRH 2010 table and progressive annuity without technical interest; deduction of the recourse-eligible capitalised value of SSI incomes; the written application prerequisite and Insurance Arbitration (art. 97); competent court (art. 110); the two/ten-year and extended criminal limitation periods (art. 109) - with verified decisions of the 4th Civil Chamber. **Ölümlü trafik kazasında kimlerden tazminat istenebilir?** Kusurlu sürücüden, aracın işleteninden/sahibinden (kusursuz sorumluluk), aracın zorunlu trafik sigortacısından (poliçe limiti içinde) ve araç sigortasız ya da tespit edilememişse Güvence Hesabından istenebilir. Manevi tazminat sigorta teminatı dışındadır. **Ölen sürücünün kusurlu olması yakınlarının tazminat hakkını ortadan kaldırır mı?** Destekten yoksun kalma tazminatı hak sahibinin kendi şahsında doğan bağımsız bir haktır. 01.06.2015’ten sonra düzenlenen poliçelerde desteğin kusuruna denk gelen destek tazminatı teminat dışındadır; Hukuk Genel Kurulu, tam kusurlu sürücü-desteğin yakınlarının sigortacıdan tazminat isteyemeyeceğine karar vermiştir. Daha eski poliçelerde Kurul talebi teminat kapsamında görmüştür. **Ölümlü trafik kazasında destekten yoksun kalma tazminatı nasıl hesaplanır?** Ölenin gerçek geliri üzerinden, bakiye ömür TRH 2010 yaşam tablosuna göre belirlenerek, teknik faiz uygulanmadan progresif rant formülüyle aktüeryal hesap yapılır; destek payları dağıtılır, müterafik kusur indirimi ve ödemelerin mahsubu uygulanır. **Dava açmadan önce sigorta şirketine başvuru zorunlu mu?** Evet. Sigortacıya karşı talepte, dava veya tahkim yoluna gitmeden önce yazılı başvuru yapılması gerekir (KTK m.97). Sigortacı 15 gün içinde cevap vermez veya cevap talebi karşılamazsa dava açılabilir ya da Sigorta Tahkim Komisyonuna başvurulabilir. **Ölümlü trafik kazası tazminat davasında hangi mahkeme görevlidir?** KTK'dan doğan sorumluluk davaları adli yargıda görülür (KTK m.110). Sürücü ve işletene karşı asliye hukuk; sigortacıya karşı (tek başına veya birlikte) asliye ticaret mahkemesi görevlidir. Kaza yeri, davalının yerleşim yeri veya sigortacının şube/acente yeri mahkemeleri yetkilidir. **Ölümlü trafik kazasında tazminat zamanaşımı ne kadardır?** Kural iki yıl (öğrenmeden itibaren) ve her halde on yıldır (KTK m.109/1). Ölümlü kazalarda uzamış ceza zamanaşımı uygulanır: üçüncü kişinin öldüğü kazalarda taksirle öldürme suçunun zamanaşımı (kural olarak 15 yıl); yalnız sürücü-desteğin öldüğü tek taraflı kazalarda güncel içtihatta 8 yıl esas alınmaktadır. Somut olayda süre ayrıca teyit edilmelidir. ## Gümrük Hukuku ### Dahilde İşleme Rejiminde (DİR) İhracat Taahhüdü Yerine Getirilmezse: Vergi, Gümrük Kanunu m.238 Cezası, İtiraz - Adres: https://capar.av.tr/makale/dahilde-isleme-rejiminde-ihracat-taahhudunun-yerine-getirilmemesi - Tarih: 2026-11-13 - Özet: Dahilde işleme izin belgesi veya izninde ihracat taahhüdü süresinde yerine getirilmezse teminatlı vergilerin nasıl tahsil edildiği, Gümrük Kanunu m.238 cezası, taahhüt kapatma süreleri ve müeyyideli kapatmaya karşı itiraz ile dava yolu, Danıştay kararlarıyla. - Anahtar kelimeler: dahilde işleme rejimi, DİR ihracat taahhüdü, dahilde işleme izin belgesi kapatma, müeyyideli kapatma, Gümrük Kanunu m.238, gümrüklenmiş değerin iki katı ceza, taahhüt kapatma süresi, dahilde işleme teminat, 6183 sayılı Kanun m.37, Gümrük Kanunu m.242 itiraz - English: Unfulfilled Export Commitment under Inward Processing in Türkiye: Duties, Article 238 Customs Fine, Objection (https://capar.av.tr/en/article/inward-processing-export-commitment-breach-turkiye) — Under Turkish law: how duties secured by collateral are collected when the export commitment under an inward processing certificate or permit is not fulfilled in time, the fine under Article 238 of the Customs Law, closing periods and the objection and court route against closure with sanctions, with Council of State decisions. **DİR belgesinde ihracat taahhüdü süresinde yerine getirilmezse ne olur?** Taahhüt, kapatma aşamasında müeyyideli olarak kapatılır. İhraç edilmeyen kısma isabet eden ve ithalatta teminata bağlanan vergiler, Dahilde İşleme Rejimi Tebliği m.45 uyarınca ithal tarihi itibarıyla Gümrük Kanunu ve 6183 sayılı Kanun hükümlerine göre tahsil edilir; ayrıca Gümrük Kanunu m.238 uyarınca para cezası uygulanır. **Taahhüt kapatma başvurusu ne zaman yapılmalıdır?** Dahilde işleme izin belgesinde en geç belge süresi sonundan itibaren üç ay içinde ilgili bölge müdürlüğüne, dahilde işleme izninde ise izin süresi sonundan itibaren üç ay içinde gümrük idaresine başvurulur (Tebliğ m.37). **Gümrük Kanunu m.238 cezası her zaman gümrüklenmiş değerin iki katı mıdır?** Hayır. Kural, eşyanın gümrüklenmiş değerinin iki katıdır (m.238/1-a). Ancak rejim ihlal edilmekle birlikte eşyanın gümrük gözetiminden mevzuata aykırı olarak çıkarılmadığı tespit edilirse ceza, gümrük vergileri için gecikme zammı oranında hesaplanan faiz toplamı kadardır (m.238/1-c). Bu durumda eşya, tebligattan itibaren altmış gün içinde gümrükçe onaylanmış bir işleme tabi tutulmazsa ayrıca gümrük vergileri tutarında ceza verilir (m.238/2). **Müeyyideli kapatmaya karşı nereye itiraz edilir?** Dahilde işleme izin belgesi sahibi, kendisine tebliğ edilen müeyyideli kapatma işlemine karşı tebliğden itibaren bir ay içinde Ticaret Bakanlığına (İhracat Genel Müdürlüğü) yazılı olarak itiraz edebilir. Dahilde işleme izinlerinde ise Gümrük Kanunu m.242 uyarınca itiraz yolu işler (Tebliğ m.38/12). Gümrük idaresinin ayrıca tebliğ ettiği vergi ve ceza kararlarına karşı on beş günlük m.242 itiraz süresi ayrıca izlenmelidir. **Vergiler neden bazen ek tahakkukla, bazen ödeme süresi bildirimiyle istenir?** Danıştay’a göre belirleyici olan teminatın durumudur. Teminat henüz idaredeyse vergiler 6183 sayılı Kanun m.37 uyarınca vade belirlenerek ve m.56 uyarınca teminattan takip edilir. Taahhüt kapatılıp teminat iade edildikten sonra ihlal saptanırsa vergiler Gümrük Kanunu’na göre tahakkuk ettirilip bildirilir ve m.242 itiraz yolu açılır. Bu ayrıma karşı Danıştay içinde karşı oy da bulunmaktadır. ### Gümrükte Ek Tahakkuk ve Ceza (VEZA) Kararı: İtiraz ve İptal Sebepleri - Adres: https://capar.av.tr/makale/gumrukte-ek-tahakkuk-ve-ceza-karari - Tarih: 2026-07-17 - Güncelleme: 2026-11-10 - Özet: Gümrükte ek tahakkuk ve ceza kararının (VEZA) kapsamlı rehberi: ek tahakkuk nedir ve nasıl doğar (sonradan kontrol; gümrük kıymeti, tarife ve menşe farkı); eşlik eden para cezaları (Gümrük Kanunu m.234 vergi farkının üç katı, m.238 gümrüklenmiş değer cezası); tahakkukun tebliği, üç yıllık zamanaşımı ve kesinleşme (GK m.197); idari itiraz (GK m.242, on beş gün — dava ön şartı); uzlaşma (GK m.244, on beş gün, itiraz/dava süresini durdurur); iptal davası ve görevli mahkeme (vergi mahkemesi, Danıştay 7. Daire); ek tahakkuk ve ceza kararının başlıca iptal sebepleri (zamanaşımı, usulsüz tebliğ, gümrük kıymetinin hatalı belirlenmesi, ihtirazi kayıt ve beyanın bağlayıcılığı, ceza koşullarının oluşmaması, itiraz ön şartı); süreler; Danıştay 7. Daire kararları. - Anahtar kelimeler: gümrükte ek tahakkuk, ek tahakkuk ve ceza kararı, VEZA kararı, gümrük vergisi ek tahakkuk itiraz, gümrük ceza kararı iptal, Gümrük Kanunu m.197, Gümrük Kanunu m.234, Gümrük Kanunu m.238, Gümrük Kanunu m.242, Gümrük Kanunu m.244, gümrükte uzlaşma, üç yıllık zamanaşımı, gümrük kıymeti, gözetim kıymeti, ihtirazi kayıt, beyanın bağlayıcılığı, sonradan kontrol, gümrük itiraz dava ön şartı, vergi mahkemesi - English: Additional Customs Assessment and Penalty (VEZA) Decisions: Objection and Grounds for Annulment (https://capar.av.tr/en/article/additional-customs-assessment-penalty-decisions) — A comprehensive guide to additional customs assessment and penalty (VEZA) decisions: what additional assessment is and how it arises (post-clearance control; differences in customs value, tariff and origin); the accompanying administrative fines (Customs Law Art. 234 — three times the tax difference, Art. 238 — the customs-cleared value penalty); notification of the assessment, the three-year time bar and finality (CL Art. 197); the administrative objection (CL Art. 242, fifteen days — a precondition of the action); settlement (CL Art. 244, fifteen days, suspending the objection/action periods); the action for annulment and the competent court (tax court, 7th Chamber of the Council of State); the principal grounds for annulling an additional-assessment and penalty decision (time bar, defective notification, incorrect determination of customs value, reservation and the binding nature of the declaration, non-fulfilment of penalty conditions, the objection precondition); time limits; decisions of the 7th Chamber of the Council of State. **VEZA kararı ne demektir?** Uygulamada gümrük idaresinin birlikte tebliğ ettiği ek tahakkuk (vergi) ve ceza kararına kısaca “VEZA” (vergi ve ceza) kararı denir. Eksik alınan gümrük vergisi ek tahakkukla istenir, buna bağlı para cezası da ceza kararıyla uygulanır. **Ek tahakkuk ve ceza kararına doğrudan dava açabilir miyim?** Hayır. Önce Gümrük Kanunu m.242 uyarınca tebliğden itibaren 15 gün içinde idari itiraz yolunun tüketilmesi gerekir. Ancak itirazın reddi üzerine vergi mahkemesinde iptal davası açılabilir. **Ek tahakkukta zamanaşımı süresi nedir?** Ek tahakkuk, gümrük yükümlülüğünün doğduğu (kural olarak beyannamenin tescil edildiği) tarihten itibaren üç yıl içinde tebliğ edilmelidir. Bu süre geçtikten sonra tebliğ edilen ek tahakkuk zamanaşımına uğrar ve iptali gerekir. **Uzlaşma ile dava açma süresi arasındaki ilişki nedir?** Uzlaşma talebi tebliğden itibaren 15 gün içinde yapılır ve itiraz/dava açma süresini durdurur. Uzlaşma sağlanırsa üzerinde uzlaşılan hususlar dava konusu edilemez; sağlanamazsa süre kaldığı yerden işler. **Ek tahakkuk hangi sebeplerle iptal edilebilir?** Başlıca sebepler: üç yıllık zamanaşımının geçmesi, usulsüz/eksik tebliğ, gümrük kıymetinin 4458 sayılı Kanun m.23-31’deki yöntemlere aykırı belirlenmesi, ceza koşullarının (ör. 4458 sayılı Kanun m.234/1-b) oluşmaması ve ihtirazi kayıt/beyanın bağlayıcılığına ilişkin hususlar. **Gümrük uyuşmazlıkları hangi mahkemede görülür?** İptal davası vergi mahkemesinde açılır; istinaf bölge idare mahkemesi vergi dava dairesinde, temyiz ise Danıştay 7. Dairesinde görülür. ### Kaçakçılıkta El Konulan Eşya ve Taşıt: 5607 Sayılı Kanunda El Koyma, Teminatla İade, Müsadere, Tasfiye, İtiraz - Adres: https://capar.av.tr/makale/kacakcilikta-el-konulan-esya-ve-tasit-5607-sayili-kanun - Tarih: 2026-11-15 - Özet: Kaçakçılık suçunda kullanılan taşıta kural olarak sicile şerh verilerek el konulur; üç hâlde alıkonulan taşıt, değeri kadar teminat otuz gün içinde gümrük idaresine verilirse iade edilir. Yazı; 5607 sayılı Kanun’da el koymayı, taşıtın müsaderesinin şartlarını, iyi niyetli malikin durumunu, tasfiyeyi, bedelin iadesini ve itiraz yolunu Yargıtay ve Anayasa Mahkemesi kararlarıyla anlatır. - Anahtar kelimeler: kaçakçılıkta araca el koyma iade, 5607 el konulan araç teminatla iade, kaçak eşya tasfiye bedel iadesi, 5607 sayılı Kanun el koyma, taşıtın müsaderesi, 5607 sayılı Kanun m.13, 5607 sayılı Kanun m.10 alıkoyma, 5607 sayılı Kanun m.16 tasfiye, iyi niyetli malik araç müsaderesi, el koyma kararına itiraz, kaçakçılıkta etkin pişmanlık, nakil aracının iadesi - English: Seized Goods and Vehicles in Smuggling Cases in Türkiye: Release, Confiscation, Objection (Law No. 5607) (https://capar.av.tr/en/article/seized-vehicles-goods-smuggling-law-5607-turkiye) — Under Turkish law, a vehicle used in a smuggling offence is, as a rule, seized by an annotation on its register; a vehicle impounded in one of three cases is returned if security equal to its value is delivered to the customs administration within thirty days. The article explains seizure under Law No. 5607, the conditions for confiscating a vehicle, the position of a bona fide owner, liquidation, return of the proceeds and the objection route, with decisions of the Court of Cassation and the Constitutional Court. **Kaçakçılıkta el konulan araç teminatla nasıl geri alınır?** 5607 sayılı Kanun m.10/2’ye göre alıkonulan taşıt, sahibi taşıtın değeri (kara taşıtında kasko değeri) kadar teminatı alıkoyma tarihinden itibaren otuz gün içinde gümrük idaresine teslim ederse iade edilir; aksi hâlde yargılamanın sonucu beklenmeden tasfiye edilir. Alıkoyma yalnız üç hâlde mümkündür: gizli tertibat, taşıtın Türkiye’de sicile kayıtlı olmaması ya da yargılama sürerken yeniden kaçakçılıkta kullanılması. Diğer hâllerde kural sicile şerhtir. **5607 sayılı Kanun’a göre kaçak eşya taşıyan araç hangi hâllerde müsadere edilir?** Taşıtın müsaderesi için m.13/1’deki üç koşuldan biri gerekir: kaçak eşyanın gizli tertibatta taşınması; eşyanın taşıtın yükünün tamamını ya da ağırlıklı bölümünü oluşturması veya naklinin bu taşıtı gerekli kılması; eşyanın girişi ya da çıkışı yasak yahut toplum veya çevre sağlığına zararlı olması. Ayrıca taşıt iyiniyetli üçüncü kişiye ait olmamalıdır. Müsadere işlenen suça göre hakkaniyete aykırı olacaksa mahkeme buna hükmetmeyebilir (TCK m.54/1, 54/3). **Kaçakçılıkta kullanılan araç başkasına aitse müsadere edilir mi?** Araç iyiniyetli üçüncü kişiye aitse kural olarak hayır: TCK m.54/1 müsadereyi eşyanın iyiniyetli üçüncü kişiye ait olmaması koşuluna bağlar. Yargıtay 7. Ceza Dairesi 2024’te, şoförün kaçak sigara taşıdığı şirket çekicisi hakkında, eşyanın yükün ağırlıklı bölümünü oluşturmadığını ve müsaderenin hakkaniyete aykırı olacağını da gözeterek müsadereye yer olmadığı kararını onamıştır. Anayasa Mahkemesi 2017’de, otobüsün malikinin ve finansal kiracısının iyi niyeti saptandıktan sonra fiilen alıkonulmasının sürdürülmesini mülkiyet hakkının ihlali saymıştır. Araç suç tarihinde sanığa ait olup sonradan satılmışsa sonuç değişebilir; 7. Ceza Dairesi 2026 tarihli bir kararında bu durumda kasko değerinin müsaderesinden söz etmiştir. **Kaçakçılık davasında beraat edilirse tasfiye edilen eşyanın bedeli geri alınır mı?** İadeye karar verilirse evet. 5607 sayılı Kanun m.16/2’ye göre satış bedeli, el koyma tarihinden iade tarihine kadar geçen süre için kanuni faiziyle hak sahibine ödenir; eşya imha edilmişse bedeli genel bütçeden karşılanır. Yargıtay 12. Ceza Dairesi 2025 tarihli bir kararında, satış bedeli eşyanın el koyma tarihindeki piyasa fiyatının altındaysa aradaki farkın koruma tedbirleri nedeniyle tazminat davasında istenebileceğini kabul etmiştir. 7. Ceza Dairesi ise bir kararında ceza mahkemesi hükmündeki faiz ibaresini çıkarmıştır; karar bunun nedenini açıklamaz. **Kaçakçılık soruşturmasında el koyma kararına nasıl ve hangi sürede itiraz edilir?** Eşyasına el konulan kişi hâkimden her zaman bu konuda karar verilmesini isteyebilir (CMK m.127/4) ve iade isteminde bulunabilir (CMK m.131). Hâkimin el koyma kararına ve iade istemini reddeden hâkim kararına itiraz, kararın öğrenildiği günden itibaren iki hafta içinde kararı veren mercie yapılır (CMK m.268/1). Sulh ceza hâkimliğinin kararına itirazı, o yerde birden fazla hâkimlik varsa numara olarak onu izleyen hâkimlik inceler. Müsadere uygulanabilecek kaçak eşya ise iade edilemez (5607 sayılı Kanun m.16/1). ### Yabancı Plakalı Araç Süre Aşımı: Yurt Dışında Yaşayanlar İçin Geçici İthalat, Vergi, Para Cezası ve İtiraz - Adres: https://capar.av.tr/makale/yabanci-plakali-arac-sure-asimi-ve-gumruk - Tarih: 2026-11-13 - Özet: Yurt dışında yaşayanın Türkiye'ye getirdiği yabancı plakalı kişisel aracı: 185 gün yerleşiklik şartı ve yirmi dört aylık süre (2009/15481 sayılı Karar), başkasına kullandırma ve taahhütnamesiz çıkış, süre aşımında ek tahakkuk ve Gümrük Kanunu m.238/1-b cezası, m.241 usulsüzlük cezaları, itiraz (m.242) ve vergi mahkemesinde dava. - Anahtar kelimeler: yabancı plakalı araç süre aşımı, yabancı plakalı araç cezası, geçici ithalat, yurtta kalış süresi, Gümrük Kanunu m.238, yabancı plakalı aracı başkasına kullandırma, taşıtsız çıkış taahhütname, 185 gün şartı, çift vatandaş yabancı plakalı araç, gümrük ceza kararına itiraz - English: Foreign-Plated Cars in Türkiye: Exceeding the Time Limit, Temporary Import, Duties, Penalties, Objections (https://capar.av.tr/en/article/foreign-plated-car-turkiye-time-limit-customs) — Under Turkish law, the foreign-plated private car brought to Türkiye by a person living abroad: the 185-day residence condition and the twenty-four-month period (Decision No. 2009/15481), letting others use the car and leaving the country without it, additional assessment and the penalty under art. 238/1-b of the Customs Law when the period is exceeded, irregularity fines under art. 241, objection (art. 242) and action before the tax court. **Yabancı plakalı aracımla Türkiye’de ne kadar kalabilirim?** 2009/15481 sayılı Karar kişisel kara taşıtlarına yirmi dört ay, yurt dışından emeklilerin taşıtlarına iki yıl süre öngörür; belirli şartlarla AB, EFTA ve Birleşik Krallıkta yerleşiklerin araçlarına yılda bir kez bir ay verilir. Güncel süreler için Ticaret Bakanlığının duyurusuna bakılmalıdır. **Aracımı Türkiye’deki akrabam kullanabilir mi?** Ancak sizin izninizle, süreklilik arz etmeden ve siz Türkiye’deyken kullanabilir (Karar m.18). Siz yurt dışındayken kullandırmak rejim ihlalidir; vergiler istenir, 238. madde cezası verilir ve kullanan da cezayla karşılaşabilir. **Aracı Türkiye’de bırakıp uçakla dönebilir miyim?** Çıkıştan önce gümrük idaresine aracın başkasınca kullanılmayacağına dair taahhütname vermeniz gerekir. Bilgi vermeden araçsız çıkış m.241/6-e uyarınca usulsüzlük cezası gerektirir; geçici m.11 bunu 2022 öncesi çıkışlara da uygular. **Süreyi aştım; ne ödemem gerekir?** Gümrük, özel tüketim ve katma değer vergileri ek tahakkukla istenir ve gümrük vergilerinin dörtte biri oranında para cezası verilir (m.238/1-b). Taşıt süre bitiminden itibaren üç ay içinde çıkarılmışsa bunun yerine usulsüzlük cezası uygulanır (m.241/5-b). **Yabancı plakalı araç süre aşımı para cezasına nasıl itiraz ederim?** Tebliğden itibaren on beş gün içinde bir üst makama, üst makam yoksa aynı makama dilekçeyle itiraz edilir (m.242). İtiraz reddedilirse otuz gün içinde vergi mahkemesinde dava açılır (İYUK m.7). **Yabancı plakalı araç ceza kararı bana ulaşmadan ilanla tebliğ edildiyse ne olur?** Yurt dışı adres araştırması yapılmadan yapılan ilanen tebligat usulsüzdür; Danıştay 7. Dairesinin onadığı kararda bu kabul edilmiştir. İlan yoluyla bildirimde dava süresi son ilan tarihini izleyen günden itibaren on beş gün sonra işlemeye başlar (İYUK m.7/3). ## Ceza Hukuku ### Gazetecilikte Adil Yargılanma Hakkı ve Basın Özgürlüğü: Tutuklama, Haber Kaynağı, Erişim Engeli, AYM ve AİHM - Adres: https://capar.av.tr/makale/gazetecilikte-adil-yargilanma-hakki-ve-basin-ozgurlugu - Tarih: 2026-10-25 - Özet: Gazetecilerin yargılanmasında adil yargılanma hakkı ve basın özgürlüğü: Anayasa m.26 ve m.28, 5187 sayılı Basın Kanunu (haber kaynağı m.12, dava açma süreleri m.26, internet haber siteleri ve basın kartı), 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu m.7/2 (propaganda), TCK m.217/A dezenformasyon suçu ve AYM ret kararı, soruşturmanın gizliliği (TCK m.285, CMK m.157), tutuklama ve somut delil şartı (CMK m.100-102), dosyaya erişim kısıtlaması (CMK m.153), duruşmaların aleniyeti, 5651 sayılı Kanun m.8/A ve iptal edilen m.9, 7590 sayılı Kanunla Siber Güvenlik Başkanlığı, yeniden yargılama (6216 m.50, CMK m.311), AYM ve AİHM başvuru süreleri; doğrulanmış Anayasa Mahkemesi, AİHM ve Yargıtay kararlarıyla. - Anahtar kelimeler: gazetecilikte adil yargılanma hakkı, basın özgürlüğü, gazeteci tutuklama, gazetecilik faaliyeti suç delili, haber kaynağının gizliliği, Basın Kanunu 12, Basın Kanunu 26 dava açma süresi, internet haber sitesi, basın kartı, TMK 7/2 terör örgütü propagandası, haber verme sınırları, TCK 217/A dezenformasyon, halkı yanıltıcı bilgiyi alenen yayma, TCK 285 soruşturmanın gizliliği, TCK 288 adil yargılamayı etkileme, CMK 100 tutuklama, CMK 153 kısıtlama kararı, CMK 157, erişim engeli, 5651 8/A, 5651 9 iptal, Siber Güvenlik Başkanlığı, AYM bireysel başvuru, AİHM başvurusu dört ay, Erdem Gül ve Can Dündar, Keskin Kalem pilot karar, Sabuncu ve Diğerleri, Şık Türkiye, Müyesser Uğur, Kavala, Bédat - English: Fair Trial and Press Freedom for Journalists in Türkiye: Detention, Sources, Access Bans, AYM and ECtHR (https://capar.av.tr/en/article/fair-trial-rights-press-freedom-journalists) — Fair trial rights and press freedom in proceedings against journalists in Türkiye: Constitution arts. 26 and 28, Press Law No. 5187 (source protection, time limits for prosecution, news websites and press cards), terrorist propaganda under the Anti-Terror Law, the disinformation offence in Penal Code art. 217/A and the Constitutional Court ruling upholding it, investigative secrecy, pre-trial detention and the concrete-evidence requirement, restricted access to the case file, public hearings, access bans under Law No. 5651 and the annulment of its art. 9, the transfer of blocking powers to the Presidency of Cyber Security by Law No. 7590, retrial after Constitutional Court and ECtHR judgments, and time limits for individual applications, with verified Constitutional Court, ECtHR and Court of Cassation decisions. **Gazeteci haber kaynağını açıklamaya zorlanabilir mi?** Hayır. Süreli yayın sahibi, sorumlu müdür ve eser sahibi, bilgi ve belge dahil her türlü haber kaynağını açıklamaya ve bu konuda tanıklık yapmaya zorlanamaz; kaynağın açıklanmaması aleyhe delil sayılamaz. **Bir gazeteci yalnızca yazdığı haber nedeniyle tutuklanabilir mi?** Tutuklama için kuvvetli suç şüphesini gösteren somut deliller ve bir tutuklama nedeni gerekir. Anayasa Mahkemesi ve AİHM, yayımlanan haberler dışında somut bir olgu gösterilmeden yapılan tutuklamaların kişi özgürlüğünü ve basın özgürlüğünü ihlal ettiğine karar vermiştir. **Devam eden bir soruşturma hakkında haber yapmak suç mudur?** Kural olarak hayır. Soruşturma ve kovuşturma işlemlerinin haber verme sınırları aşılmaksızın haber konusu yapılması suç oluşturmaz (TCK m.285/6). Gizliliğin ihlali suçu için açıklamanın masumiyet karinesini, haberleşmenin veya özel hayatın gizliliğini ihlal etmesi ya da maddi gerçeğin ortaya çıkmasını engellemeye elverişli olması gerekir. **Basın yoluyla işlenen suçlarda dava açma süresi ne kadardır?** Günlük süreli yayınlar ve internet haber siteleri yönünden dört ay, diğer basılmış eserler yönünden altı aydır; süre internet haber sitelerinde habere ilişkin suç ihbarının yapıldığı tarihten başlar ve dava zamanaşımı süresini aşamaz. **Habere erişim engeli kararına nasıl itiraz edilir?** Katalog suçlara ilişkin kararlara CMK hükümlerine göre (5651 sayılı Kanun m.8), kararın öğrenildiği günden itibaren iki hafta içinde itiraz edilir (CMK m.268). Kişilik haklarına dayalı erişim engelini düzenleyen hüküm iptal edilmiş, iptal 10.10.2024’te yürürlüğe girmiştir. İtirazın reddinden sonra otuz gün içinde Anayasa Mahkemesine başvurulabilir. **Anayasa Mahkemesine ve AİHM’e başvuru süreleri nedir?** Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru, başvuru yollarının tüketildiği tarihten itibaren otuz gün içinde yapılır (6216 sayılı Kanun m.47/5). AİHM’e başvuru süresi, 01.02.2022’den sonra verilen kesin iç hukuk kararları için dört aydır. ### HAGB (Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması) ve Adli Sicil: Şartlar, Denetim Süresi, Kaydın Silinmesi - Adres: https://capar.av.tr/makale/hagb-ve-adli-sicil-kaydi - Tarih: 2026-10-19 - Güncelleme: 2026-11-14 - Özet: Hükmün açıklanmasının geri bırakılması (CMK m.231): iki yıl sınırı, kasıtlı suçtan önceki mahkûmiyet bulunmaması, maddi zararın giderilmesi ve taksitle ödeme, mahkemenin kanaati ve kapsam dışı suçlar; beş yıllık denetim süresi ve yükümlülükler; düşme veya hükmün açıklanması; 7499 sayılı Kanunla getirilen istinaf yolu ve 1.6.2024 geçiş hükmü; HAGB kararının adli sicile değil özel sisteme kaydedilmesi; sabıka kaydının arşive alınması ve 5352 sayılı Kanun m.12’deki silinme süreleri; memnu hakların iadesi (5352 sayılı Kanun m.13/A); doğrulanmış Yargıtay Ceza Genel Kurulu ve 1., 4., 10. Ceza Dairesi kararlarıyla. - Anahtar kelimeler: hükmün açıklanmasının geri bırakılması, HAGB, HAGB adli sicile işlenir mi, HAGB sabıka kaydı, HAGB denetim süresi, HAGB itiraz, HAGB istinaf, CMK 231, CMK geçici 6, 7499 sayılı Kanun, sabıka kaydı silinir mi, adli sicil kaydı, arşiv kaydı silinmesi, 5352 sayılı Adli Sicil Kanunu, Adli Sicil Kanunu 9, Adli Sicil Kanunu 12, memnu hakların iadesi, yasaklanmış hakların geri verilmesi, Adli Sicil Kanunu 13/A, TCK 53 hak yoksunluğu, zararın giderilmesi - English: Deferred Verdict (HAGB) and Criminal Records in Türkiye: Conditions, Supervision, Appeal, Erasure of Records (https://capar.av.tr/en/article/deferral-announcement-verdict-criminal-records) — Deferral of the announcement of the verdict under Code of Criminal Procedure art. 231: the two-year limit, absence of a prior conviction for an intentional offence, compensation of material damage and payment in instalments, the court’s conviction and excluded offences; the five-year supervision period and obligations; dismissal or announcement of the verdict; the appeal (istinaf) introduced by Law No. 7499 and the 1.6.2024 transitional rule; recording of HAGB in a dedicated system rather than the criminal record; transfer of criminal records to the archive and the deletion periods in Criminal Records Law art. 12; restoration of forfeited rights (art. 13/A), with verified decisions of the Criminal General Assembly and the 1st, 4th and 10th Criminal Chambers of the Court of Cassation. **HAGB adli sicile (sabıka kaydına) işlenir mi?** Hayır. HAGB kararı bunlara mahsus bir sisteme kaydedilir ve yalnızca bir soruşturma veya kovuşturmayla bağlantılı olarak Cumhuriyet savcısı, hâkim veya mahkeme tarafından istenebilir (CMK m.231/13; 5352 sayılı Kanun m.6/1). Denetim süresi ihlal edilir ve hüküm açıklanıp kesinleşirse mahkûmiyet adli sicile kaydedilir. **HAGB denetim süresi kaç yıldır?** Beş yıldır; bu süre içinde dava zamanaşımı durur ve bir yılı geçmemek üzere denetimli serbestlik yükümlülükleri öngörülebilir (CMK m.231/8). Çocuklar hakkında verilen HAGB kararlarında denetim süresi üç yıldır (5395 sayılı Kanun m.23/1). **HAGB kararına itiraz mı edilir, istinafa mı gidilir?** 1.6.2024 ve sonrasında verilen HAGB kararlarına karşı istinaf yoluna başvurulur; karar ilk derece sıfatıyla bölge adliye mahkemesi veya Yargıtay tarafından verilmişse temyiz yolu açıktır (CMK m.231/12). Bu tarihten önce verilen HAGB kararlarında itiraz yolu devam eder (CMK geçici m.6/2). **Denetim süresinde yeni suç işlenirse ne olur?** Denetim süresi içinde kasten yeni bir suç işlenmesi veya yükümlülüklere aykırı davranılması hâlinde mahkeme hükmü açıklar; yükümlülükleri yerine getiremeyen sanık için cezanın bir kısmının infaz edilmemesine, ertelemeye veya seçenek yaptırıma da karar verebilir (CMK m.231/11). Kasten yeni suç işlenmez ve yükümlülüklere uyulursa dava düşer (CMK m.231/10). **Sabıka kaydı ne zaman silinir?** Ceza infaz edildiğinde, ceza zamanaşımı dolduğunda, genel afta veya mahkûmiyeti bütün sonuçlarıyla ortadan kaldıran şikâyetten vazgeçme ya da etkin pişmanlıkta kayıt adli sicilden silinerek arşive alınır (5352 sayılı Kanun m.9). Arşiv kaydı diğer mahkûmiyetlerde beş yıl, özel kanunlarda hak yoksunluğuna neden olan mahkûmiyetlerde yasaklanmış hakların geri verilmesi kararıyla on beş, bu karar olmaksızın otuz yıl sonra tamamen silinir (5352 sayılı Kanun m.12/1). **Memnu hakların iadesi için ne kadar beklemek gerekir?** Kural olarak cezanın infazının tamamlandığı tarihten itibaren üç yıl geçmesi, bu sürede yeni suç işlenmemesi ve iyi hâl kanaati gerekir; infaza genel af veya etkin pişmanlık dışındaki bir hukuki nedenle son verilmişse hükmün kesinleşmesinden itibaren beş yıl beklenir (5352 sayılı Kanun m.13/A). Yargıtay’a göre infaz, koşullu salıverilmedeki denetim süresi dahil tüm cezanın infazıdır. ### Hakaret Suçu ve Sosyal Medyada Hakaret: Unsurlar, Aleniyet, Şikâyet Süresi, Önödeme ve Yargıtay Ölçütleri - Adres: https://capar.av.tr/makale/hakaret-sucu-ve-sosyal-medyada-hakaret - Tarih: 2026-10-19 - Güncelleme: 2026-11-08 - Özet: Hakaret suçu (TCK m.125-131): somut fiil veya olgu isnadı, sövme ve kaba söz ayrımı; sosyal medyada ve mesajla hakarette aleniyet (kapalı grupta ve mesajda aleniyet artırımı yapılamaması) ve mağduru muhatap alan ileti; şikâyete bağlılık, altı aylık şikâyet süresi ve 7531 sayılı Kanunla getirilen iki yıllık üst sınır; hakaret suçunun uzlaştırma dışına çıkarılması ve önödeme kapsamına alınması; isnadın ispatı ve iddia-savunma dokunulmazlığı; haksız fiile tepki ve karşılıklı hakaret; eleştiri sınırı ve ifade özgürlüğü; doğrulanmış Yargıtay Ceza Genel Kurulu ve 4. Ceza Dairesi kararlarıyla. - Anahtar kelimeler: hakaret suçu, sosyal medyada hakaret, mesajla hakaret, internette hakaret, facebook hakaret, aleniyet, TCK 125, TCK 126, TCK 127, TCK 128, TCK 129, TCK 131, TCK 73 şikâyet süresi, hakaret şikâyet süresi iki yıl, TCK 75 önödeme, hakaret önödeme, CMK 253 uzlaştırma, hakaret uzlaştırma, karşılıklı hakaret, sövme, kaba söz, eleştiri hakkı, ifade özgürlüğü, kamu görevlisine hakaret, manevi tazminat TBK 58, 7531 sayılı Kanun, 7571 sayılı Kanun - English: Insult and Social Media Insults in Türkiye: Elements, Publicity, Complaint, Prepayment, Cassation Criteria (https://capar.av.tr/en/article/insult-offence-social-media) — The offence of insult under the Turkish Penal Code (arts. 125-131): imputing a concrete act or fact, swearing and the line between insult and merely rude speech; publicity in insults on social media and by message (no increase for a closed group or a private message) and messages addressed to the victim; the complaint requirement, the six-month complaint period and the two-year cap introduced by Law No. 7531; the exclusion of insult from mediation and its inclusion in prepayment; proof of the imputation and immunity of allegations and defences; reaction to an unjust act and reciprocal insults; the limits of criticism and freedom of expression, with verified decisions of the Criminal General Assembly and the 4th Criminal Chamber of the Court of Cassation. **Sosyal medyada yapılan her hakaret aleni sayılır mı?** Hayır. Aleniyet için içeriğin belirlenemeyen sayıda kişi tarafından görülebilir ve sınırlama olmaksızın herkese açık olması gerekir. Yargıtay, Facebook’taki kapalı bir gruptaki yorumda ve mağdura telefon uygulaması üzerinden gönderilen mesajda aleniyet artırımı yapılamayacağını kabul etmiştir. **Mesajla (SMS veya mesajlaşma uygulaması üzerinden) hakaret suç mudur?** Evet. Mağduru muhatap alan sesli, yazılı veya görüntülü bir iletiyle işlenen hakaret, yüze karşı hakaretle aynı cezayı gerektirir (TCK m.125/2). Ancak bu tür mesajlarda aleniyet bulunmadığından ceza aleniyet nedeniyle artırılmaz. **Hakaret için şikâyet süresi ne kadardır?** Şikâyet, fiil ve failin öğrenildiği günden itibaren altı ay içinde yapılmalıdır; hakaret suçunda bu süre her hâlde fiilin gerçekleştiği tarihten itibaren iki yılı geçemez (TCK m.73/1-2). İki yıllık sınır, 14.11.2024 itibarıyla soruşturma veya kovuşturma evresine geçilmiş dosyalara uygulanmaz. Kamu görevlisine görevinden dolayı işlenen hakaret ise şikâyete bağlı değildir. **Hakaret suçunda uzlaştırma var mı?** Hayır. Yürürlükteki CMK m.253/3’e göre hakaret suçunda uzlaştırma yoluna gidilemez. Buna karşılık kamu görevlisine görevinden dolayı işlenen hakaret dışında önödeme uygulanır; fail belirlenen miktarı tebliğden itibaren on gün içinde öderse kamu davası açılmaz (TCK m.75). **Hakaret suçunun cezası nedir?** Temel ceza üç aydan iki yıla kadar hapis veya adli para cezasıdır (TCK m.125/1). Kamu görevlisine görevinden dolayı, inanç ve kanaatler nedeniyle veya kutsal değerlerden bahisle işlenen hakarette cezanın alt sınırı bir yıldan az olamaz; hakaretin alenen işlenmesi cezayı altıda bir oranında artırır (TCK m.125/3-4). **Karşılıklı hakarette ceza verilir mi?** Mahkeme, olayın mahiyetine göre taraflardan her ikisi veya biri hakkında cezayı üçte birine kadar indirebilir ya da ceza vermekten vazgeçebilir (TCK m.129/3). Yargıtay, ilk hakareti eden sanığın da olayın mahiyetine göre bu indirimden yararlanabileceğini kabul etmektedir. ### Hırsızlıkta Etkin Pişmanlık (TCK 168): İndirim, Kısmi İade, Rıza; Mala Zarar Verme ve Güveni Kötüye Kullanma - Adres: https://capar.av.tr/makale/hirsizlik-sucunda-etkin-pismanlik-tck-168 - Tarih: 2026-11-06 - Özet: Hırsızlık, mala zarar verme ve güveni kötüye kullanmada TCK m.168 etkin pişmanlık: soruşturmada üçte ikiye, kovuşturmada yarıya kadar indirim, kısmi iadede mağdurun rızası, iştirak ve üçüncü kişinin ödemesi, kolluğun ele geçirdiği ve satılan eşya, hükümden sonra ödeme, uzlaşma ve HAGB ilişkisi; Yargıtay Ceza Genel Kurulu ve 2. Ceza Dairesi kararlarıyla. - Anahtar kelimeler: hırsızlık suçunda etkin pişmanlık, TCK 168, etkin pişmanlık indirimi, kısmi iade mağdurun rızası, mala zarar verme etkin pişmanlık, güveni kötüye kullanma etkin pişmanlık, zararın giderilmesi, iddianamenin kabulü, istinafta ödeme, iştirak hâlinde etkin pişmanlık, hırsızlık uzlaşma - English: Effective Repentance in Theft under Turkish Law: Art. 168, Partial Return, Property Damage, Breach of Trust (https://capar.av.tr/en/article/effective-repentance-theft-turkish-criminal-code-168) — Under Turkish law, effective repentance under Criminal Code art. 168 in theft, damage to property and breach of trust: reductions of up to two-thirds at the investigation stage and up to one half at the prosecution stage, the victim’s consent to partial return, joint offenders and payment by third persons, property seized by the police or sold on, payment after judgment, settlement and HAGB, with decisions of the Court of Cassation Criminal General Assembly and 2nd Criminal Chamber. **Hırsızlık suçunda etkin pişmanlık indirimi ne kadardır?** Zarar iddianamenin kabulünden önce tamamen giderilirse cezanın üçte ikisine kadarı, kovuşturma başladıktan sonra hükümden önce giderilirse yarısına kadarı indirilir (TCK m.168/1-2). Yargıtay Ceza Genel Kuruluna göre birinci fıkradaki indirim 1/2’den fazla olmalıdır. **Çalınan eşyayı polis bulup sahibine verirse etkin pişmanlık uygulanır mı?** Eşya failin yer göstermesi veya başka bir katkısı olmadan kollukça ele geçirilip iade edilmişse Yargıtay etkin pişmanlık uygulamamaktadır. Failin eşyayı sakladığı yeri kendisi göstererek iadeyi sağlaması ise etkin pişmanlık sayılabilir. **Zararı ailem öderse etkin pişmanlıktan yararlanılabilir mi?** Sanığın en azından pişmanlığını veya ödemeye rızasını gösteren söz ya da davranışı bulunur ve karşı duruş sergilemezse, zararın sanık adına üçüncü kişilerce giderilmesi olayın özelliklerine göre etkin pişmanlık sayılabilir. Sanıktan habersiz veya rızası dışında yapılan ödeme yetmez. **Zararın bir kısmını ödedim; mağdur kabul etmezse ne olur?** Kısmi iade veya tazminde mağdurun rızası şarttır (TCK m.168/4). Rıza yoksa kısmi ödemeye dayalı indirim yapılamaz; kalan zarar hükümden önce tamamen giderilirse ikinci fıkra kapsamında değerlendirme yapılır. **Karardan sonra istinafta ödeme yaparsam indirim alır mıyım?** Kural olarak hayır; ilk derece hükmünden sonraki ödeme indirime yol açmaz. Hüküm bozulursa yeni hükümden önceki ödeme değerlendirilir; zararı gidermek istediğini beyan eden sanığa imkân tanınmadan hüküm kurulmuşsa istinafta yapılan ödeme de hükümden önce yapılmış sayılabilir. **Hırsızlık suçunda uzlaşma var mı?** CMK m.253/1-b uyarınca TCK m.141’deki hırsızlık uzlaştırma kapsamındadır; listede m.142 yer almaz. Üçüncü fıkra hariç güveni kötüye kullanma da listededir; TCK m.151/1’deki mala zarar verme şikâyete bağlı olduğu için uzlaştırmaya tabidir. ### IBAN (Hesap) Kiralama Suçu ve Soruşturma Aşamasında Etkin Pişmanlık - Adres: https://capar.av.tr/makale/iban-kiralama-ve-sorusturmada-etkin-pismanlik - Tarih: 2026-06-28 - Güncelleme: 2026-11-15 - Özet: Başkasının dolandırıcılık/suç geliri parasını kendi banka hesabınız (IBAN) üzerinden geçirtmenin cezası: nitelikli dolandırıcılık (TCK m.158/1-f, dört yıldan on yıla kadar hapis), failin kastı ve "bilmiyordum" savunması, etkin pişmanlık (TCK m.168), zararın soruşturma aşamasında (iddianameden önce) tamamen giderilmesiyle üçte ikiye kadar indirim, MASAK ve hesaba bloke, görevli mahkeme ile Yargıtay Ceza Genel Kurulu ve 15./11. Ceza Dairesi kararları. - Anahtar kelimeler: IBAN kiralama, hesap kiralama suçu, IBAN kiralama cezası, banka hesabı kullandırma, nitelikli dolandırıcılık, TCK 158/1-f, bilişim banka aracı dolandırıcılık, etkin pişmanlık, TCK 168, soruşturma aşamasında etkin pişmanlık, üçte iki indirim, zararın giderilmesi, MASAK, hesaba bloke, aracı hesap mule, nitelikli dolandırıcılıkta görevli mahkeme, 15. Ceza Dairesi 2020/324, 11. Ceza Dairesi 2024/4689 - English: Renting Out a Bank Account (IBAN) in Türkiye: The Offence and Effective Remorse at the Investigation Stage (https://capar.av.tr/en/article/renting-out-bank-account-effective-remorse) — The criminal liability of letting fraud or crime proceeds pass through your own bank account (IBAN): aggravated fraud (Turkish Criminal Code Art. 158/1-f, four to ten years' imprisonment), the perpetrator's intent and the "I did not know" defence, effective remorse (Art. 168), and the up-to two-thirds sentence reduction where the loss is fully compensated during the investigation stage (before the indictment), MASAK and account freezing, the competent court, and Court of Cassation decisions. **IBAN'ımı kiraladım ama parayı sadece çekip teslim ettim; yine de suç mu?** Evet. Paranın hesabınızdan geçmesini sağlamak, bankayı suçun aracı hâline getirdiğinden fiil nitelikli dolandırıcılık (TCK m.158/1-f) kapsamında değerlendirilebilir. “Sadece çektim” savunması, kastın bulunup bulunmadığına göre tek başına sorumluluğu kaldırmaz. **Soruşturma aşamasında zararı ödersem ne kadar indirim alırım?** Zararı (anapara) iddianame kabul edilmeden, yani soruşturma aşamasında tamamen giderirseniz, TCK m.168/1 uyarınca cezadan üçte ikiye kadar indirim uygulanır. Kovuşturma başladıktan sonra giderirseniz indirim yarıya kadar ile sınırlı kalır. **Sadece anaparayı ödedim, faizi ödemedim; etkin pişmanlıktan yararlanır mıyım?** Yargıtay'a göre etkin pişmanlık için anaparanın tamamen ödenmesi yeterlidir; munzam zarar niteliğindeki faizin ayrıca ödenmemiş olması indirime engel değildir. Ancak ödeme kısmî ise mağdurun rızası gerekir. **Birden çok mağdur varsa zararı nasıl gidermeliyim?** Etkin pişmanlık, zararı giderilen mağdur yönünden uygulanır. İndirimden tam olarak yararlanmak için ilgili mağdur(lar)ın uğradığı zararın tamamen giderilmesi gerekir; kısmî ödemede mağdurun rızası aranır. **Hesabımın haberim olmadan kullanıldığını ispatlarsam ne olur?** Dolandırıcılık kasten işlenir. Hesabınızın bilginiz ve iradeniz dışında ele geçirilip kullanıldığını somut delillerle ortaya koyabilirseniz, suç kastı bulunmadığından beraat gündeme gelebilir. Bu savunmanın soruşturma aşamasında kurulması önemlidir. **IBAN (hesap) kiralama davalarına hangi mahkeme bakar?** Güncel 5235 sayılı Kanun m.12 metni nitelikli dolandırıcılığı ağır ceza mahkemesinin görevleri arasında saymaz; 7571 sayılı Kanunla eklenen geçici m.7, o tarihte ağır cezada görülmekte olan ya da kanun yolundaki dosyaların kesin hükme kadar eski kurallarla sürmesini öngörür. Buna göre sonradan açılan IBAN kiralama davalarına kural olarak asliye ceza mahkemesi bakar; on yıldan fazla hapis gerektiren hâllerde görev ayrıca değerlendirilir. Şüpheli para hareketleri nedeniyle MASAK süreçleri ve hesaba bloke de gündeme gelebilir. ### Kasten Yaralama Suçu (TCK m.86): Basit ve Nitelikli Hâller, Şikâyet, Uzlaşma ve Ceza - Adres: https://capar.av.tr/makale/kasten-yaralama-sucu-tck-86 - Tarih: 2026-11-07 - Özet: TCK m.86’daki kasten yaralama suçu: unsurlar, basit tıbbi müdahaleyle giderilebilen yaralamada şikâyet ve uzlaşma, nitelikli hâller ve ceza artırımı, 7550 sayılı Kanunla artan ceza aralıkları, görevli mahkeme ve adli rapor; Yargıtay Ceza Genel Kurulu ve 1. Ceza Dairesi kararlarıyla. - Anahtar kelimeler: kasten yaralama suçu, TCK 86, basit tıbbi müdahale, basit yaralama cezası, kasten yaralama şikâyet süresi, kasten yaralama uzlaşma, eşe karşı kasten yaralama, silahla yaralama, kamu görevlisine yaralama, adli rapor, 7550 sayılı Kanun - English: Intentional Injury (Turkish Criminal Code Art. 86): Minor and Aggravated Forms, Complaint, Settlement, Penalty (https://capar.av.tr/en/article/intentional-injury-turkish-criminal-code-86) — Under Turkish law, intentional injury under Criminal Code art. 86: elements, the complaint requirement and settlement for injury remediable by simple medical intervention, aggravated forms and penalty increases, penalty ranges raised by Law No. 7550, the competent court and forensic reports, with decisions of the Court of Cassation Criminal General Assembly and 1st Criminal Chamber. **Basit kasten yaralamanın cezası nedir?** Yaralanmanın etkisi basit bir tıbbi müdahaleyle giderilebilecek kadar hafifse TCK m.86/2 uygulanır: altı aydan bir yıl altı aya kadar hapis veya adli para cezası. Suç kadına karşı işlenmişse alt sınır dokuz aydır. Bu aralıklar 4 Haziran 2025’ten itibaren geçerlidir; önceki fiillerde eski aralık (dört aydan bir yıla) uygulanır. **Kasten yaralamada şikâyet süresi ne kadardır?** Şikâyete bağlı olan basit yaralamada süre, fiili ve faili öğrenme gününden itibaren altı aydır ve zamanaşımını geçemez (TCK m.73). Temel hâl ve nitelikli hâller şikâyete bağlı değildir; bunlarda altı aylık şikâyet süresi aranmaz. **Şikâyetimi geri alırsam dava düşer mi?** Yalnız şikâyete bağlı basit yaralamada düşer; sanık vazgeçmeyi kabul etmezse etkilenmez. Temel hâlde ve silahla, eşe veya kamu görevi nedeniyle işlenen yaralamada şikâyet aranmadığı için vazgeçme davayı düşürmez. **Eşe karşı kasten yaralamada uzlaşma var mı?** Hayır. Eşe karşı yaralama m.86/3-a kapsamındadır; CMK m.253 kasten yaralamayı “üçüncü fıkra hariç” uzlaştırmaya tabi tutar. Yargıtay bu suçta yapılan uzlaştırma üzerine verilen düşme kararını kanun yararına bozmuştur. **Kasten yaralama davasına hangi mahkeme bakar?** Kural olarak asliye ceza mahkemesi bakar; çocuklara özgü kovuşturma hükümleri saklıdır. Eylemin kasten öldürmeye teşebbüs olabileceği değerlendirilirse ağır ceza mahkemesi görevli olur. **Basit tıbbi müdahale ile giderilebilen yaralamayı kim belirler?** Tespit adli muayene raporuyla yapılır; mahkeme raporu değerlendirir. Raporlar çelişkiliyse Yargıtay, Adli Tıp Kurumu ilgili ihtisas dairesinden rapor alınmadan hüküm kurulmasını eksik inceleme saymaktadır. ### Kasten Yaralamada Haksız Tahrik ve Meşru Müdafaa (TCK 29, 25): İndirim, İlk Haksız Hareket, Kavga, Sınır Aşımı - Adres: https://capar.av.tr/makale/kasten-yaralamada-haksiz-tahrik-ve-mesru-mudafaa - Tarih: 2026-11-07 - Özet: Kasten yaralamada haksız tahrik (TCK m.29) ve meşru müdafaa (TCK m.25): 1/4–3/4 indirim, ilk haksız hareketin belirlenemediği kavgada asgari tahrik, orantılılık, heyecan, korku ve telaşla sınırın aşılması (TCK m.27) ve mahkemenin olayı aydınlatma yükümlülüğü; Yargıtay Ceza Genel Kurulu ve 1. Ceza Dairesi kararlarıyla. - Anahtar kelimeler: kasten yaralamada haksız tahrik, TCK 29 haksız tahrik indirimi, meşru müdafaa, meşru savunma TCK 25, sınırın aşılması TCK 27, ilk haksız hareket, karşılıklı kavga, asgari oranda haksız tahrik, heyecan korku telaş - English: Provocation and Self-Defence in Intentional Injury: Reduction, First Unjust Act, Fights, Excess (TCK 29, 25) (https://capar.av.tr/en/article/unjust-provocation-self-defence-intentional-injury-turkiye) — Under Turkish law, unjust provocation (Criminal Code art. 29) and legitimate self-defence (art. 25) in intentional injury: a reduction of 1/4 to 3/4, minimum provocation where the first unjust act in a fight cannot be established, proportionality, exceeding the limits through excitement, fear or panic (art. 27) and the court’s duty to clarify the incident, with decisions of the Criminal General Assembly and the 1st Criminal Chamber of the Court of Cassation. **Kasten yaralamada haksız tahrik indirimi ne kadardır?** TCK m.29’a göre kasten yaralamada cezanın dörtte birinden dörtte üçüne kadarı indirilir. Oranı haksız fiilin ağırlığına ve failin iradesine etkisine göre hâkim belirler; ilk haksız hareketin kimden geldiği belirlenemeyen kavgalarda Yargıtay asgari oranda indirim uygulamaktadır. **Kavgayı kimin başlattığı belli değilse ne olur?** Kuşkudan sanık yararlanır ilkesi gereği şüphe sanık lehine yorumlanır ve haksız tahrik asgari oranda uygulanır. İlk haksız hareket hiç belirlenemiyorsa Yargıtay 1. Ceza Dairesi meşru savunma ve sınırın aşılması koşullarının oluşmadığını kabul etmektedir; fiilî saldırıyı kimin başlattığı görüntü kaydı gibi delillerle belirlenebiliyorsa karşılık veren taraf yönünden meşru savunma değerlendirilir. **Kavgayı ben başlattıysam haksız tahrikten yararlanabilir miyim?** Kural olarak hayır: haksız eylemiyle karşı tarafı tahrik eden fail, karşılaştığı tepki nedeniyle tahrik altında kaldığını ileri süremez. Karşı tarafın tepkisi açıkça oransız ve aşırıysa bu tepki fail lehine tahrik oluşturabilir. **Meşru müdafaa ile haksız tahrik arasındaki fark nedir?** Meşru müdafaa hukuka uygunluk nedenidir ve beraat kararı verilir; haksız tahrik suçu ortadan kaldırmaz, yalnız cezayı indirir. Meşru müdafaa haksız ve güncel bir saldırıyı o anda orantılı biçimde defetmeyi, tahrik ise haksız fiilin yarattığı öfke veya şiddetli elemin etkisiyle suç işlemeyi ifade eder. **Korkuyla gereğinden fazla karşılık verdiysem ceza alır mıyım?** Meşru savunma koşulları varken orantı mazur görülebilecek bir heyecan, korku veya telaşla aşılmışsa faile ceza verilmez (TCK m.27/2) ve ceza verilmesine yer olmadığı kararı kurulur. Sınır öfke gibi nedenlerle aşılmışsa bu hüküm uygulanmaz; haksız tahrik ise söz konusu olabilir. ### Neticesi Sebebiyle Ağırlaşmış Yaralama (TCK m.87): Kemik Kırığı, Hayati Tehlike ve Ceza Artırımı - Adres: https://capar.av.tr/makale/neticesi-sebebiyle-agirlasmis-yaralama-tck-87 - Tarih: 2026-11-07 - Özet: Kasten yaralamada kemik kırığı, hayati tehlike, yüzde sabit iz ve ölüm hâlinde TCK m.87: bir ve iki kat artırım, kırığın derecesine göre yarıya kadar artırım ve orantılılık, alt sınırlar, birden fazla sonuçta tek artırım ve adli tıp raporunun denetimi; Yargıtay Ceza Genel Kurulu ve 1. Ceza Dairesi kararlarıyla. - Anahtar kelimeler: kasten yaralamada kemik kırığı, neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama, TCK 87, kemik kırığı derecesi, hayati tehlike, yüzde sabit iz, adli tıp raporu, kemik kırığı artırım oranı, kasten yaralama sonucu ölüm - English: Aggravated Injury by Result (Turkish Criminal Code Art. 87): Bone Fractures, Danger to Life, Higher Sentences (https://capar.av.tr/en/article/aggravated-injury-bone-fracture-turkish-criminal-code-87) — Under Turkish law, Criminal Code art. 87 on intentional injury resulting in a bone fracture, danger to life, a permanent facial scar or death: one- and two-fold increases, increases of up to one half according to the degree of the fracture and proportionality, statutory minimums, a single increase where there are several results and review of the forensic medical report, with decisions of the Court of Cassation Criminal General Assembly and 1st Criminal Chamber. **Kasten yaralamada kemik kırığı cezayı ne kadar artırır?** TCK m.87/3’e göre ceza, kırığın hayat fonksiyonlarına etkisine göre yarısına kadar artırılır. Ceza Genel Kurulu orta (2) derecede kırık için 1/4 artırımı makul bulmuş, 1. Ceza Dairesi aynı derecede 1/3 artırımı fazla saymıştır. **Kemik kırığının derecesini kim belirler?** Derece adli tıp raporuyla belirlenir: hafif (1), orta (2-3), ağır (4-5-6). Rapor dereceyi rakamla göstermiyorsa Yargıtay, yeni rapor alınmadan kurulan hükmü eksik araştırmadan bozmaktadır. **Hem kemik kırığı hem hayati tehlike varsa iki kez artırım yapılır mı?** Hayır. 1. Ceza Dairesine göre fail en ağır sonucu doğuran artırım nedeninden sorumludur; hayati tehlike nedeniyle m.87/1-d uygulandıktan sonra ayrıca m.87/3 artırımı yapılamaz. Kırık ise temel cezanın alt sınırdan uzaklaştırılmasında gözetilir. **TCK 87/1’deki dört ve altı yıllık alt sınır ne anlama gelir?** Bir kat artırım sonunda ulaşılan ceza, m.86/1’e giren hâllerde dört yıldan, m.86/3’e giren hâllerde altı yıldan az olamaz (güncel metin). Ceza Genel Kuruluna göre bu cümle ayrı bir artırım nedeni değil alt sınırdır; iddianamede m.87/1-d gösterilmişse son cümlenin ayrıca yazılmamış olması ek savunma gerektirmez. Karar oyçokluğuyla verilmiştir. Bu sınırlar 4 Haziran 2025’te yürürlüğe giren 7550 sayılı Kanunla üç ve beş yıldan artırılmıştır; daha önce işlenen suçlarda lehe kanun karşılaştırması yapılır. **Yaralanan kişi sonradan ölürse fail hangi hükümden sorumlu olur?** Yaralama kastıyla hareket edilmiş, yaralama basit tıbbi müdahaleyle giderilebilecek düzeyi aşmış, fiil ile ölüm arasında illiyet bağı bulunuyor ve fail ölüm bakımından en az taksirle hareket etmişse TCK m.87/4 uygulanır. Basit tıbbi müdahaleyle giderilebilecek yaralamada m.87/4 uygulanmaz; fail ölümü istemişse kasten öldürme hükümleri gündeme gelir. ### Nitelikli Dolandırıcılık (TCK 158/1-f): Bilişim Sistemleri ve Banka Aracılığıyla, Hırsızlıktan Farkı ve Cezası - Adres: https://capar.av.tr/makale/nitelikli-dolandiricilik-tck-158-bilisim-sistemleri-ve-banka-araciligiyla - Tarih: 2026-11-15 - Özet: Bilişim sistemlerinin, banka veya kredi kurumlarının araç olarak kullanılmasıyla işlenen nitelikli dolandırıcılığın (TCK m.158/1-f) cezası, basit dolandırıcılıktan farkı ve bilişim yoluyla hırsızlık (m.142/2-e) ile banka kartı suçundan (m.245) ayrımı; 2026'da eklenen m.158/4 indirimi, etkin pişmanlık ve görevli mahkeme, Yargıtay Ceza Genel Kurulu ve 2. Ceza Dairesi kararlarıyla. - Anahtar kelimeler: nitelikli dolandırıcılık, TCK 158/1-f, bilişim yoluyla dolandırıcılık, banka aracılığıyla dolandırıcılık, nitelikli dolandırıcılık cezası, bilişim yoluyla hırsızlık TCK 142/2-e, banka kartının kötüye kullanılması TCK 245, telefonla şifre alma dolandırıcılık, TCK 158/4 indirim, dolandırıcılıkta etkin pişmanlık - English: Aggravated Fraud via IT Systems and Banks in Türkiye: Penalty and the Line with Theft (TCK Art. 158/1-f) (https://capar.av.tr/en/article/aggravated-fraud-information-systems-banks-turkiye) — Under Turkish law: the penalty for aggravated fraud committed by using information systems, banks or credit institutions as instruments (Turkish Criminal Code art. 158/1-f), its difference from simple fraud and its boundary with theft through information systems (art. 142/2-e) and bank card misuse (art. 245); the art. 158/4 reduction added in 2026, effective remorse and the competent court, with decisions of the Court of Cassation's Criminal General Assembly and 2nd Criminal Chamber. **TCK 158/1-f kapsamında nitelikli dolandırıcılığın cezası nedir?** Bilişim sistemlerinin, banka veya kredi kurumlarının araç olarak kullanılmasıyla işlenen nitelikli dolandırıcılıkta kanun üç yıldan on yıla kadar hapis ve adli para cezası öngörür; bu bentte hapsin alt sınırı dört yıldır ve adli para cezası suçtan elde edilen menfaatin iki katından az olamaz. Fiil üç veya daha fazla kişiyle işlenmişse ceza yarı oranında, örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenmişse bir kat artırılır. Etkin pişmanlık ve m.158/4 gibi indirimler ayrıca uygulanabilir. **İnternet ilanıyla yapılan dolandırıcılık TCK 158/1-f kapsamında nitelikli dolandırıcılık sayılır mı?** Yargıtay Ceza Genel Kurulu 2021 tarihli kararında, internetteki satış ilanını görüp arayan katılanın telefonla ikna edilip parayı bankaya havale ettiği olayda, hem bilişim sistemlerinin araç olarak kullanılması hem de basın ve yayın araçlarından yararlanma hâlinin oluştuğunu kabul etmiş ve daha ağır cezalı (f) bendinin uygulanması gerektiğine karar vermiştir. Her olayda sistemin hilede araç olarak kullanılıp kullanılmadığı ayrıca değerlendirilir. **Kendini banka görevlisi tanıtıp şifre alan ve parayı aktaran kişi dolandırıcılıktan mı, bilişim yoluyla hırsızlıktan mı cezalandırılır?** Bu konuda Yargıtay uygulaması yerleşmemiştir. Yargıtay 2. Ceza Dairesi 07.10.2025 tarihli kararında, mağdurun yalnız bilgi vermek için aldatıldığını ve paranın onun bilgisi dışında aktarıldığını belirterek eylemi bilişim yoluyla hırsızlık (TCK m.142/2-e) saymıştır. Aynı daire 02.02.2026 tarihli ve oy çokluğuyla verilen kararında ise benzer olayı nitelikli dolandırıcılık olarak görmüştür. Her iki dosya da Ceza Genel Kuruluna gönderilmiştir. **Başkasının banka kartıyla ATM’den para çekmek nitelikli dolandırıcılık mıdır?** Kural olarak hayır. Kimse aldatılmadan, başkasına ait kart rızası dışında kullanılarak yarar sağlanırsa TCK m.245/1’deki banka kartlarının kötüye kullanılması suçu gündeme gelir. Ceza Genel Kurulu 14.01.2026 tarihli ve oy çokluğuyla verilen kararında, ATM’de unutulan kartla para çekilmesini bu suç saymıştır. Kart sahibi ATM başında bulunuyorsa ve kart üzerindeki zilyetliği sürüyorsa Genel Kurul banka kartı suçunun oluşmadığını belirtmiştir. **Nitelikli dolandırıcılıkta zararı ödemek cezayı ne kadar indirir?** TCK m.168’e göre zarar kovuşturma başlamadan önce aynen geri verme veya tazmin yoluyla tamamen giderilirse cezanın üçte ikisine kadarı, kovuşturma başladıktan sonra ve hüküm verilmeden önce giderilirse yarısına kadarı indirilir. Kısmi ödemede etkin pişmanlık hükümlerinin uygulanması için ayrıca mağdurun rızası aranır. İndirim oranını mahkeme bu sınırlar içinde belirler. ### Ticari Hayatta Şantaj Suçu (TCK m.107): Unsurları, İhbar ve İfşa Tehdidi, Tehdit ve Yağmadan Farkı - Adres: https://capar.av.tr/makale/ticari-santaj-sucu-tck-107 - Tarih: 2026-07-17 - Güncelleme: 2026-11-08 - Özet: Ticari hayatta şantaj suçu (TCK m.107): tanımı ve iki görünümü (m.107/1 hakkı olan/yükümlü olunan şeyi yapma-yapmama bahsiyle haksız çıkar sağlamaya zorlama; m.107/2 şeref veya saygınlığa zarar verecek hususların açıklanması tehdidiyle yarar sağlama), maddi ve manevi unsurlar, ‘yarar/menfaat’ unsurunun zorunluluğu ve geniş kapsamı, ticari şantaj biçimleri (ihbar/şikâyet tehdidi, belge/itibar ifşası), tehdit-yağma-haksız rekabetten farkı, yaptırım (1-3 yıl hapis + adli para), görevli asliye ceza mahkemesi, re’sen soruşturma ve zamanaşımı; doğrulanmış Yargıtay 6. Ceza Dairesi kararlarıyla. - Anahtar kelimeler: şantaj suçu, ticari şantaj, TCK 107, şantaj cezası, şantaj unsurları, şantaj ve tehdit farkı, şantaj ve yağma farkı, ihbar tehdidi ile para isteme, ifşa tehdidi, itibar şantajı, haksız çıkar sağlama, şeref ve saygınlığa zarar, yarar menfaat unsuru, şantaj şikayete bağlı mı, şantaj görevli mahkeme, şantaj zamanaşımı - English: Commercial Blackmail (Turkish Penal Code 107): Elements, Threats to Report or Disclose, vs. Threat and Robbery (https://capar.av.tr/en/article/blackmail-commercial-life) — Blackmail in commercial life (Penal Code art. 107): definition and two forms (art. 107/1 coercion into an unjust benefit by invoking a right/duty; art. 107/2 obtaining a benefit by threatening to disclose matters harmful to honour or reputation), material and mental elements, the mandatory and broad ‘benefit’ element, commercial forms (threats of reporting/complaint, disclosure of documents/reputation), distinction from threat, robbery and unfair competition, the sanction (1-3 years plus a fine), the competent court, ex officio investigation and limitation, with verified decisions of the 6th Criminal Chamber of the Court of Cassation. **“Borcunu ödemezsen seni ihbar ederim” demek şantaj mıdır?** Kişinin gerçekten var olan bir hukuka aykırılığı yetkili mercie bildirme hakkını, karşı taraftan haksız bir çıkar sağlamak için baskı aracına dönüştürmesi şantaj oluşturabilir. Meşru bir alacağın tahsili için yapılan gerçek ve ölçülü hukuki uyarı ile şantaj arasındaki sınır, somut olayın koşullarına göre belirlenir. **Şantajda mutlaka para istenmesi gerekir mi?** Hayır. Yargıtay’a göre “yarar” kavramı yalnızca maddi çıkarları değil, failin veya üçüncü kişinin yararına olan her durumu kapsar; örneğin bir soruşturmadan kurtulmak, bir sözleşmeyi imzalatmak veya rakibi zor durumda bırakmak da yarar sayılır. **Şantaj ile tehdit arasındaki fark nedir?** Tehdit, gelecekte bir kötülük yapılacağının bildirilmesidir. Şantaj ise bu tehdidi bir yarar sağlama veya belirli bir davranışa zorlama amacına bağlar. Yarar amacı yoksa, şeref ve saygınlığa zarar verecek hususları açıklama tehdidi tek başına sair tehdit suçunu oluşturur. **Şantaj şikâyete bağlı bir suç mudur?** Hayır. Şantaj, kural olarak şikâyete bağlı olmayıp Cumhuriyet savcılığınca re’sen soruşturulur ve kovuşturulur. Mağdurun şikâyetten vazgeçmesi tek başına davayı sona erdirmez. **Şantajın cezası nedir?** Bir yıldan üç yıla kadar hapis ve beşbin güne kadar adli para cezasıdır; hapis ve adli para cezası birlikte uygulanır. Somut ceza; suçun işleniş biçimi, elde edilmek istenen yarar ve diğer koşullara göre belirlenir. **Şantaj mesajlarını nasıl delillendirmeliyim?** Tehdit ve talep içeren mesaj, e-posta, ses kaydı ve yazışmaların ekran görüntüleri ile birlikte muhafaza edilmesi; hattın/hesabın kime ait olduğunu gösteren bilgilerle savcılığa sunulması önemlidir. Delillerin bütünlüğü, suç vasfının doğru belirlenmesinde belirleyici olur. ### Trafik Cezasına İtiraz ve Alkollü Araç: 15 Günlük Süre, Sulh Ceza Hâkimliği, Ehliyetin Geri Alınması ve İadesi - Adres: https://capar.av.tr/makale/trafik-cezasina-itiraz-ve-alkollu-arac - Tarih: 2026-10-19 - Güncelleme: 2026-11-08 - Özet: Trafik idari para cezasına itiraz (5326 sayılı Kabahatler Kanunu m.27): tebliğ veya tefhimden itibaren on beş günlük süre, elektronik tebligat, mücbir sebep, sulh ceza hâkimliğine dilekçe, yanlış mercie başvuru (CMK m.264), başvurunun incelenmesi, kesinlik ve iki haftalık itiraz (m.28-29), ödeme süresi ve %25 indirim (KTK m.115, Kabahatler Kanunu m.17); alkollü araç kullanmada promil sınırları ve sürücü belgesinin geri alınma süreleri (KTK m.48), alkol ölçümünü reddetmek, belgenin iadesi şartları ve 1.00 promil üzerinde trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçu (TCK m.179/3); ceza tutarları verilmeden, doğrulanmış Yargıtay kararlarıyla. - Anahtar kelimeler: trafik cezasına itiraz, trafik cezası itiraz süresi, trafik cezasına itiraz dilekçesi, idari para cezasına itiraz, Kabahatler Kanunu 27, 5326 sayılı Kanun 28, 5326 sayılı Kanun 29, sulh ceza hâkimliği, 15 gün, tebliğ, tefhim, elektronik tebligat, CMK 264, kanun yararına bozma, trafik cezası indirim, KTK 115, alkollü araç kullanma cezası, KTK 48, promil sınırı, 0.50 promil, ehliyete el koyma, sürücü belgesinin geri alınması, ehliyet iadesi, alkol testini reddetmek, trafik güvenliğini tehlikeye sokma, TCK 179/3, 1.00 promil - English: Challenging a Traffic Fine and Drink-Driving in Türkiye: 15-Day Period, Judgeship of Peace, Licence (https://capar.av.tr/en/article/challenging-traffic-fine-drink-driving) — Challenging a traffic administrative fine under the Misdemeanours Law (Law No. 5326 art. 27): the fifteen-day period from service or pronouncement, electronic notification, force majeure, petition to the criminal judgeship of peace, applying to the wrong authority (Code of Criminal Procedure art. 264), examination of the application, finality and the two-week objection (arts. 28-29), the payment period and the 25% reduction (Highway Traffic Law art. 115, Law No. 5326 art. 17); blood-alcohol limits and licence-withdrawal periods for drink-driving (Highway Traffic Law art. 48), refusing a breath test, conditions for return of the licence and the offence of endangering traffic safety above 1.00 per mille (Penal Code art. 179/3); without fine amounts, with verified decisions of the Court of Cassation. **Trafik cezasına itiraz süresi kaç gündür?** Kararın tebliği veya tefhimi tarihinden itibaren en geç on beş gündür; bu süre içinde başvurulmazsa karar kesinleşir (5326 sayılı Kanun m.27). Elektronik ortamda yapılan tebligat, elektronik adrese ulaştığı tarihi izleyen beşinci günün sonunda yapılmış sayılır (5326 sayılı Kanun m.26). Mücbir sebep hâlinde, sebebin ortadan kalktığı tarihten itibaren yedi gün içinde başvurulabilir. **Trafik cezasına nereye itiraz edilir?** Sulh ceza hâkimliğine verilecek dilekçeyle başvurulur; dilekçede karara ilişkin bilgiler ve deliller açıkça gösterilir (5326 sayılı Kanun m.27). İdare mahkemesinde veya asliye hukuk mahkemesinde açılan davalarda görevsizlik kararı verildiği görülmektedir; süresinde yanlış mercie yapılan başvuru ise Yargıtay’a göre hak kaybına yol açmaz (CMK m.264). **Cezayı ödersem itiraz hakkım düşer mi?** Hayır. Kabahatler Kanunu’na göre ödeme yapılması, kişinin karara karşı kanun yoluna başvurma hakkını etkilemez; ödeme süresi içinde yapılan ödemede cezadan %25 indirim yapılır (5326 sayılı Kanun m.17). Trafik para cezalarında ödeme süresi tutanağın tebliğinden itibaren bir aydır (KTK m.115). **Alkollü araç kullanmanın yaptırımı nedir?** Hususi otomobilde 0.50 promilin üzerinde alkollü araç kullanan sürücüye idari para cezası verilir ve sürücü belgesi ilk seferde altı ay süreyle geri alınır; hususi otomobil dışındaki araçlarda promil alt sınırı 0.21 olarak uygulanır. Son ihlalden geriye doğru beş yıl içinde ikinci seferde belge iki yıl, üç ve üzerinde her seferinde beş yıl süreyle geri alınır (KTK m.48). 1.00 promilin üzerinde ayrıca trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçundan ceza yargılaması yapılır (TCK m.179). Para cezası tutarları her yıl yeniden değerleme oranında artırıldığından burada verilmemiştir. **Alkol ölçümünü reddedersem ne olur?** Kolluğun tespiti için ölçüm yaptırmayan sürücüye idari para cezası verilir ve sürücü belgesi beş yıl süreyle geri alınır. Yaralanmalı, ölümlü veya kollukça müdahil olunan maddi hasarlı kazaya karışan sürücünün muayenesi zorunludur; cihazla ölçüme itiraz eden veya izin vermeyen sürücüden sağlık kuruluşunda kan, tükürük veya idrar gibi örnekler alınır (KTK m.48). **Ehliyetimi ne zaman geri alabilirim?** Geri alma süresi dolduğunda; ancak belgenin iadesi için Karayolları Trafik Kanunu kapsamında verilen idari para cezalarının tamamının tahsil edilmiş olması şarttır (KTK m.48/13). Beş yıl içinde ikinci kez geri alınanlar sürücü davranışlarını geliştirme eğitimine, üç veya daha fazla geri alınanlar psiko-teknik değerlendirmeye ve psikiyatri uzmanı muayenesine tabi tutulur (KTK m.48/11). Belge iade edilmeden araç kullanmak ayrıca idari para cezasını gerektirir (KTK m.36). ### Uyuşturucu Kullanma Suçunda Metabolit Tespiti: Kan ve İdrar Tahlilinin İspat Gücü - Adres: https://capar.av.tr/makale/uyusturucu-kullanma-sucunda-metabolit - Tarih: 2026-07-02 - Güncelleme: 2026-11-10 - Özet: Uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanma suçunda (TCK m.191) metabolit tespitinin ispat gücü: uyuşturucu suçlarına bakan Yargıtay 10. Ceza Dairesi içtihadıyla; pozitif tahlilin (THC, 6-MAM, sentetik kannabinoid metabolitleri) mahkumiyete etkisi, panel negatifken soyut ikrarın yetmemesi (şüpheden sanık yararlanır), kamu davasının ertelenmesi ve denetimli serbestlikte yılda iki tahlil, erteleme döneminde metabolit çıkmasının sonuçları (m.191/4-5), etkin pişmanlık ve tedavi (m.192) ile Adli Tıp raporlarına itiraz yolları. - Anahtar kelimeler: uyuşturucu kullanma suçu, TCK 191, metabolit, kanda THC metaboliti, idrarda esrar metaboliti, THC-COOH, 6-MAM eroin metaboliti, sentetik kannabinoid metaboliti, AB-CHMINACA, JWH-018, Adli Tıp Kurumu raporu, kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma, kamu davasının açılmasının ertelenmesi, denetimli serbestlik ihlali, TCK 191/4, etkin pişmanlık TCK 192, şüpheden sanık yararlanır - English: Metabolite Findings in Drug-Use Offences: The Evidentiary Force of Blood and Urine Tests (https://capar.av.tr/en/article/metabolite-findings-drug-use-offences) — The evidentiary force of metabolite findings in the Turkish drug-use offence (Criminal Code art. 191), through the case law of the 10th Criminal Chamber: the effect of positive tests (THC, 6-MAM, synthetic cannabinoid metabolites) on conviction; the insufficiency of a bare confession where the panel is negative (in dubio pro reo); deferral of prosecution and twice-yearly testing under probation; the consequences of a positive test during deferral (art. 191/4-5); effective remorse and treatment (art. 192); and challenges to Forensic Medicine reports. **Kan veya idrarda metabolit çıkması tek başına mahkumiyete yeter mi?** Yargıtay 10. Ceza Dairesi uygulamasında; suç tarihinde alınan numunede etken madde veya metabolitinin tespiti, kullanma olgusunu teknik yöntemle ortaya koyar ve kural olarak suçun sübutu için yeterlidir. Üzerinde madde ele geçmese bile pozitif tahlil mahkumiyete esas alınabilir; savunmalar somut delille desteklenmelidir. **Tahlil temizse ama kişi kullandığını söylemişse ne olur?** Madde ele geçmemiş ve tahlilde hiçbir metabolit saptanmamışsa, soyut ikrar tek başına mahkumiyete yetmez; kuşku sınırlarını aşan kesin delil bulunmadığından beraat gerekir (şüpheden sanık yararlanır). **Uyuşturucu kullanma suçunun cezası nedir; doğrudan dava mı açılır?** Ceza iki yıldan beş yıla kadar hapistir (TCK m.191/1). Ancak kural olarak önce beş yıl süreyle kamu davasının açılması ertelenir ve asgari bir yıl denetimli serbestlik (gerekirse tedavi) uygulanır; yükümlülüklere uyulursa kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilir. **Denetimli serbestlik döneminde tahlilde metabolit çıkarsa ne olur?** Erteleme süresinde madde kullanmak ihlaldir (TCK m.191/4-c) ve hakkında kamu davası açılır; bu kullanım TCK m.191/5 gereği ayrı bir suç olarak ayrıca soruşturulmaz. **Etkin pişmanlıktan nasıl yararlanılır?** Resmi makamlarca haber alınmadan önce maddeyi kimden, nerede, ne zaman temin ettiğini bildirip faillerin yakalanmasını veya maddenin ele geçirilmesini kolaylaştıran kullanıcıya ceza verilmez (TCK m.192/2). Soruşturma başlamadan önce tedavi için resmi makamlara veya sağlık kuruluşlarına başvuran da cezasızlıktan yararlanır (TCK m.192/4). **Adli Tıp raporuna itiraz edilebilir mi?** Evet. Taranan panelin kapsamı, numune zinciri, metabolitin türü/düzeyi ve suç tarihiyle ilişkisi yönünden itiraz edilebilir; yeniden analiz ve uzman mütalaası istenebilir. Usulüne aykırı örnek alınması hukuka aykırı delil tartışması doğurur. ### Uyuşturucu Ticaretinde Etkin Pişmanlık (TCK m.192): Haber Alınmadan Bildirim, Yakalanınca Bilgi ve İndirim - Adres: https://capar.av.tr/makale/uyusturucu-ticaretinde-etkin-pismanlik-tck-192 - Tarih: 2026-11-06 - Özet: Uyuşturucu veya uyarıcı madde ticaretinde etkin pişmanlık (TCK m.192): resmî makamlar haber almadan önce bildirimde cezasızlık, suç haber alındıktan sonra hizmet ve yardımda dörtte birden yarıya kadar indirim; bilginin sonuç doğurması, ikrar, beyandan dönme ve mahkemenin araştırma yükümlülüğü, doğrulanmış Yargıtay Ceza Genel Kurulu ile 8. ve 10. Ceza Dairesi kararlarıyla. - Anahtar kelimeler: uyuşturucu ticaretinde etkin pişmanlık, TCK 192, TCK 192/1 cezasızlık, TCK 192/3 indirim, yakalandıktan sonra bilgi verme, suç ortaklarını bildirme, uyuşturucu madde ticareti TCK 188, etkin pişmanlık ikrar, etkin pişmanlık araştırma yükümlülüğü - English: Effective Repentance in Drug Trafficking in Türkiye: Early Disclosure, Later Information (Criminal Code 192) (https://capar.av.tr/en/article/effective-repentance-drug-trafficking-turkiye-tck-192) — Under Turkish law, effective repentance in drug trafficking (Criminal Code art. 192): no penalty for disclosure made before the official authorities learn of the offence, and a reduction of one quarter to one half for service and assistance after the offence is discovered; whether the information produced a result, confessions, withdrawn statements and the court’s duty to investigate, with verified decisions of the Criminal General Assembly and the 8th and 10th Criminal Chambers of the Court of Cassation. **Uyuşturucu ticaretinde etkin pişmanlık cezayı tamamen kaldırır mı?** Yalnız TCK m.192/1’deki hâlde kaldırır: suça iştirak eden kişi resmî makamlar haber almadan önce suç ortaklarını ya da maddenin saklandığı veya imal edildiği yeri bildirir ve bilgi yakalamayı ya da maddenin ele geçirilmesini sağlarsa cezaya hükmolunmaz. Suç haber alındıktan sonraki işbirliğinde ceza kalkmaz, m.192/3 uyarınca indirilir. **Yakalandıktan sonra bilgi veren sanığın cezası ne kadar indirilir?** Yardımın niteliğine göre dörtte birden yarısına kadar (TCK m.192/3). Oran sabit değildir; Yargıtay 10. Ceza Dairesi, aleyhlerine delil bulunmayan kişilerin suçunu ortaya çıkaran sanık için indirimin üst hadden de belirlenebileceğini belirtmiştir. **Verilen bilgi sonuç vermezse indirim yapılır mı?** Ceza Genel Kurulu bilginin doğru, sonuca etkili ve yararlı olmasını arar; belirsiz, hayalî ya da yanıltıcı bilgi yetmez. Ancak doğru ve yeterli bilgiye rağmen sonuç etkin soruşturma yapılmadığı için alınamamışsa, Genel Kurul bu olumsuz sonucun sanığa yükletilemeyeceğini kabul etmiştir. **Kendi suçunu ikrar etmek etkin pişmanlık sayılır mı?** Her zaman değil. Suç başka delillerle zaten ispatlanmışsa ikrar tek başına yeterli görülmeyebilir. Ceza Genel Kurulu, diğer deliller suçu kanıtlamaya yetmediğinde kovuşturmadaki ikrarın suçun ortaya çıkmasına hizmet olduğunu kabul etmiştir. **Mahkeme bildirilen kişiler hakkında araştırma yapmak zorunda mıdır?** Yargıtay 10. Ceza Dairesi, bildirilen kişi hakkındaki soruşturmanın akıbeti araştırılmadan hüküm kurulmasını bozma nedeni saymıştır. 8. Ceza Dairesi ise beyanların doğruluğu sonradan anlaşılırsa etkin pişmanlığın yargılamanın yenilenmesi yoluyla uygulanabileceğini kabul etmiştir. ### Yargıtay Ceza Genel Kurulu: Yetkili Makama Yapılmayan Suç İsnadı, Başkası Polise Bildirse de İftira Değildir - Adres: https://capar.av.tr/makale/yetkili-makama-yapilmayan-suc-isnadi-iftira-degildir - Tarih: 2026-11-07 - Özet: Yargıtay Ceza Genel Kurulu, gerçeğe aykırı hırsızlık isnadını yetkili makamlar yerine bir şantiye sorumlusuna yapan sanığın, isnat başkası aracılığıyla kolluğa ulaşsa da iftira suçundan cezalandırılamayacağına oybirliğiyle karar verdi; gıyapta hakaret de oluşmadı. - Anahtar kelimeler: iftira suçu, iftira suçunun unsurları, yetkili makama ihbar, TCK 267, CMK 158, iftira suçunda yetkili makamlar, dolaylı ihbar iftira, asılsız suç isnadı, gıyapta hakaret üç kişi ihtilat - English: Indirect Report Not False Accusation: Telling a Site Manager Who Alerts Police (Turkish Court of Cassation) (https://capar.av.tr/en/article/false-accusation-report-to-competent-authority-turkiye) — Under Turkish law, the Assembly of Criminal Chambers of the Court of Cassation unanimously held that a defendant who falsely accused another of theft before a construction site manager, rather than the competent authorities, cannot be punished for false accusation even though the accusation reached the police through someone else; insult was not committed either. **İftira suçunun unsurları nelerdir?** Fail, işlemediğini bildiği hâlde bir kimseye hukuka aykırı bir fiil isnat eder; isnadı yetkili makamlara ihbar veya şikâyetle ya da basın ve yayın yoluyla yapar ve o kişi hakkında soruşturma, kovuşturma ya da idari yaptırım başlatılmasını amaçlar (TCK m.267/1). Ceza Genel Kuruluna göre isnat edilen fiilin suç olması şart değildir; suç doğrudan kast ve bu özel amaçla işlenir. **İftira suçunda yetkili makamlar hangileridir?** Kurul, CMK m.158’e dayanarak Cumhuriyet başsavcılığı, kolluk, valilik, kaymakamlık, mahkeme ve yurt dışında elçilik ya da konsolosluğu saydı; m.158/4’teki kurum idaresini anmadı. **Suçlamayı duyan kişi polise haber verirse iftira oluşur mu?** Ceza Genel Kuruluna göre hayır. İhbar yetkili makama doğrudan yapılmalıdır; makamların isnadı aracı bir kişi üzerinden dolaylı olarak öğrenmesi yetmez. **İftira oluşmazsa hakaret suçu gündeme gelir mi?** Gelebilir; ancak mağdurun yokluğunda söylenen sözler için Kurul en az üç kişiyle ihtilatı aradı. Bu olayda bu koşul bulunmadığından hakaret suçu da oluşmadı. ### Zimmet Suçunda Etkin Pişmanlık (TCK m.248): Aşamalara Göre İndirim, Tam Giderim, Faiz, Nema, Kullanma Zimmeti - Adres: https://capar.av.tr/makale/zimmet-sucunda-etkin-pismanlik-tck-248 - Tarih: 2026-11-06 - Özet: Zimmet suçunda etkin pişmanlık (TCK m.248): malın aynen iadesi veya zararın tamamen tazmininde soruşturmadan önce üçte iki, kovuşturmadan önce yarı, hükümden önce üçte bir indirim; kısmi ödeme, icra yoluyla tahsil, faiz, kullanma zimmetinde nema, bozma sonrası ödeme ve HAGB ilişkisi Yargıtay kararlarıyla. - Anahtar kelimeler: zimmet suçunda etkin pişmanlık, TCK 248, TCK 247, zimmet etkin pişmanlık indirim oranı, zimmet zararın giderilmesi, zimmet faiz, kullanma zimmeti nema, nitelikli zimmet etkin pişmanlık, zimmet HAGB - English: Effective Repentance in Embezzlement under Turkish Law: Penal Code Art. 248, Reductions, Full Compensation (https://capar.av.tr/en/article/effective-repentance-embezzlement-turkiye-tck-248) — Effective repentance in embezzlement under Turkish Penal Code art. 248: reductions of two thirds before the investigation, one half before the prosecution and one third before judgment where the property is returned or the loss fully compensated; partial payment, collection through enforcement, interest, yield in embezzlement by use, payment after reversal and the link with HAGB, with Court of Cassation decisions. **Zimmet suçunda etkin pişmanlık indirimi ne kadardır?** Zimmete geçirilen malın aynen iadesi veya zararın tamamen tazmini soruşturma başlamadan önce gerçekleşirse cezanın üçte ikisi, kovuşturma başlamadan önce gönüllü olarak gerçekleşirse yarısı, hükümden önce gerçekleşirse üçte biri indirilir (TCK m.248). Oranlar sabittir; mahkeme iade veya tazminin hangi aşamada yapıldığını belirleyerek ilgili oranı uygular. **Zararın bir kısmını ödemek ceza indirimi sağlar mı?** TCK m.248 malın aynen iadesini veya zararın tamamen tazminini arar ve kısmi ödeme için ayrı bir oran öngörmez. Yargıtay 5. Ceza Dairesi, zimmete konu miktarın tamamını tazmin etmeyen sanık hakkında etkin pişmanlık uygulanmasını bozma nedeni saymıştır. **Etkin pişmanlık için faiz de ödenmeli mi?** Yargıtay 5. Ceza Dairesi’ne göre zimmete konu malın değeri belirlenirken gecikme faizi veya gecikme zammı, idarenin uğradığı zarar ve yoksun kalınan gelirler dikkate alınmaz; suçun işlendiği zamanki değer esas alınır. Kullanma zimmetinde ise suçun konusu paranın nemasıdır; nema ödenmeden etkin pişmanlık uygulanmaz. **Kurum zararı maaş kesintisi veya icra yoluyla tahsil ederse etkin pişmanlık uygulanır mı?** Yargıtay, icra yoluyla tahsil edilen parayı gönüllü iade saymamakta ve zararın cebri icra yoluyla yapılan maaş kesintileriyle giderildiği bir dosyada etkin pişmanlık uygulanmasını hukuka aykırı bulmuştur. Buna karşılık cebri icra baskısı olmadan doğrudan kurumun hesabına yapılan ödeme, dekontun gerçekliği araştırılarak değerlendirilmelidir. **Yargıtay bozmasından sonra yapılan ödeme indirim sağlar mı?** Yargıtay 5. Ceza Dairesi’nin bir kararına göre, yeni hüküm kurulmadan önce yapılmışsa sağlar: zararın bozma ilamından sonra ancak hükümden önce tamamen ödendiği dosyada TCK m.248/2’nin son cümlesine göre üçte bir indirim yapılması gerektiği belirtilmiştir. ## İdare Hukuku ### Afyonkarahisar Dosyalarında İstinaf: Konya Bölge Adliye Mahkemesi ve Konya Bölge İdare Mahkemesi - Adres: https://capar.av.tr/makale/afyonkarahisar-istinaf-konya-bolge-adliye-ve-bolge-idare-mahkemesi - Tarih: 2026-11-15 - Özet: Afyonkarahisar'daki hukuk ve ceza mahkemesi kararlarına karşı istinaf Konya Bölge Adliye Mahkemesine, idare ve vergi mahkemesi kararlarına karşı istinaf Konya Bölge İdare Mahkemesine yapılır. Yazı; eşlemenin resmî dayanağını, dilekçenin verileceği yeri, süreleri ve ilgili kararları anlatır. - Anahtar kelimeler: Afyonkarahisar istinaf mahkemesi, Afyon istinaf hangi ile bağlı, Konya Bölge Adliye Mahkemesi yargı çevresi, Konya Bölge İdare Mahkemesi yargı çevresi, Afyonkarahisar İdare Mahkemesi istinaf, Afyonkarahisar'da istinaf dilekçesi nereye verilir, Afyonkarahisar ceza istinaf süresi, Afyonkarahisar vergi davası istinaf, Konya Vergi Mahkemesi Afyonkarahisar - English: Appeals in Afyonkarahisar Cases in Türkiye: Konya Regional Court of Appeal and Regional Administrative Court (https://capar.av.tr/en/article/afyonkarahisar-appeals-konya-regional-courts-turkiye) — Under Turkish law, appeals against civil and criminal decisions in Afyonkarahisar go to the Konya Regional Court of Appeal, and appeals against administrative and tax decisions go to the Konya Regional Administrative Court. This article explains the official basis of this mapping, where the petition is lodged, the time limits and the relevant case law. **Afyonkarahisar'daki bir hukuk mahkemesinin kararına karşı istinaf başvurusu hangi bölge adliye mahkemesine gider?** Konya Bölge Adliye Mahkemesine gider. Mahkemenin resmî yargı çevresi sayfası, yargı çevresini Konya, Afyonkarahisar, Aksaray ve Karaman olarak gösterir. Dilekçe Konya'ya götürülmez; kararı veren mahkemeye ya da başka bir yer mahkemesine verilir ve dosyayı ilk derece mahkemesi gönderir (HMK m.343). **Afyonkarahisar'da istinaf dilekçesi hangi tarihte verilmiş sayılır?** Hukuk davalarında istinaf dilekçesinin kaydedildiği tarihte başvuru yapılmış sayılır. HMK m.343/3, başvuru tarihi için 118. maddeye yollama yapar; Yargıtay 3. Hukuk Dairesi de bu nedenle başvuru tarihini dilekçenin kayıt tarihi olarak kabul etmiştir. Süre, kararın usulen tebliğinden itibaren iki haftadır (HMK m.345). **Afyonkarahisar'daki ceza mahkemelerinin hükümlerine karşı istinaf süresi nedir ve başvuru nereye yapılır?** Süre, hükmün gerekçesiyle birlikte tebliğ edildiği tarihten itibaren iki haftadır. Başvuru, hükmü veren Afyonkarahisar'daki mahkemeye dilekçe verilerek ya da zabıt kâtibine beyanda bulunularak yapılır (CMK m.273/1); inceleme Konya Bölge Adliye Mahkemesinin ceza dairelerinde yapılır. **Afyonkarahisar İdare Mahkemesinin kararına karşı istinaf hangi bölge idare mahkemesine yapılır?** Konya Bölge İdare Mahkemesine yapılır. Hâkimler ve Savcılar Kurulunun 06.08.2025 tarihli ve 1069 sayılı kararıyla (Resmî Gazete 12.08.2025) bu mahkemenin yargı çevresi Konya, Afyonkarahisar, Aksaray, Karaman ve Niğde illerinin mülki sınırları olarak belirlenmiştir. Süre, kararın tebliğinden itibaren otuz gündür (İYUK m.45/1). **Afyonkarahisar'da idare mahkemesi kararı için yanlışlıkla Danıştay'a hitaben dilekçe verilirse başvuru geçersiz mi olur?** Hayır. İYUK m.45/2'ye göre istinafa konu kararlara karşı yapılan başvurularda dosyalar, dilekçedeki hitap ve istekle bağlı kalınmaksızın bölge idare mahkemesine gönderilir. Danıştay 13. Dairesi de istinaf kapsamındaki bir karara yönelik temyiz istemini görev yönünden reddetmiş ve dosyanın istinaf incelemesinde görevli bölge idare mahkemesine gönderilmek üzere kararı veren idare mahkemesine gönderilmesine karar vermiştir. Süre yine otuz gündür. **Afyonkarahisar'daki vergi davalarında istinaf mercii neresidir?** Hâkimler ve Savcılar Kurulunun idari yargı rehberine (HSK sitesindeki 18.09.2026 tarihli dosya) göre Afyonkarahisar'daki vergi uyuşmazlıklarına Konya Vergi Mahkemesi bakar. Vergi mahkemesi kararlarına karşı istinaf da, idare mahkemesi kararlarında olduğu gibi, Konya Bölge İdare Mahkemesine yapılır (İYUK m.45/1). ### Anayasa Mahkemesi: Sendikanın İptal Davası Yalnız Üyelerin Ortak Menfaatine Bakılarak Ehliyetten Reddedilemez - Adres: https://capar.av.tr/makale/sendikanin-davasi-yalniz-uyelerin-ortak-menfaatine-bakilarak-ehliyetten-reddedilemez - Tarih: 2026-11-07 - Özet: Anayasa Mahkemesi, sendikanın iptal davasını işlemin sendikanın kendi tüzel kişiliğine etkisini tartışmadan yalnız üyelerin ortak menfaati yönünden değerlendirerek ehliyetten reddeden idari yargı kararlarının mahkemeye erişim hakkını ihlal ettiğine oybirliğiyle karar verdi ve yeniden yargılamaya hükmetti. - Anahtar kelimeler: sendika dava açma ehliyeti, sendikanın iptal davası ehliyet, sendika ehliyet yokluğu ret, sendika tüzel kişiliği menfaat ilişkisi, üyelerin ortak menfaati sendika davası, mahkemeye erişim hakkı ihlali sendika, İYUK 2/1-a menfaat ihlali, kamu görevlileri sendikası dava açma, ehliyetten ret mahkemeye erişim - English: Union Standing Not Judged on Members' Interest Alone: Turkish Constitutional Court on Union Annulment Action (https://capar.av.tr/en/article/trade-union-standing-annulment-action-access-to-court) — Under Turkish law, the Constitutional Court unanimously held that administrative court decisions dismissing a trade union's annulment action for lack of standing, on the basis of the members' common interest alone and without discussing the act's effect on the union's own legal personality, violated the right of access to a court, and ordered a retrial. **Sendika, üyelerini ilgilendiren bir işleme karşı iptal davası açabilir mi?** Açabilir; ancak İYUK m.2/1-a uyarınca işlemin menfaatini ihlal etmesi gerekir. Bu kararda Anayasa Mahkemesi, sendika işlemden kendi tüzel kişiliğinin de etkilendiğini ileri sürdüğünde mahkemenin bu menfaati yalnız üyelerin ortak menfaati yönünden değil, bu yönden de tartışması gerektiğini kabul etti. **Üyeler ayrıca dava açtıysa sendikanın davası reddedilir mi?** Bu olayda idare mahkemesi, üyelerin ayrı dava açmış olmasını ret gerekçelerinden biri yaptı. Anayasa Mahkemesi bu yaklaşımın meşru bir amaca dayandığını kabul etti; ancak sendikanın kendi tüzel kişiliğine etkisi tartışılmadan verilen ret kararını ölçüsüz buldu. **Anayasa Mahkemesi sendikanın davayı kazandığına mı karar verdi?** Hayır. Mahkeme yalnız mahkemeye erişim hakkının ihlal edildiğini tespit etti. İşlemin hukuka uygun olup olmadığına ve sendikanın işlemden gerçekten etkilenip etkilenmediğine yeniden yargılamada idare mahkemesi karar verecektir. **İhlal kararından sonra ne olur?** Karar yeniden yargılama yapılmak üzere idare mahkemesine gönderildi. Anayasa Mahkemesine göre yapılması gereken, ihlale yol açan nedenleri gideren yeni bir karar vermektir (6216 sayılı Kanun m.50/2). ### Cezaevinde Sağlık Hizmeti Gecikince Tazminat Davası: Görev, Süre, Hizmet Kusuru, Tazminat Kalemleri, Faiz - Adres: https://capar.av.tr/makale/cezaevinde-saglik-hizmeti-gecikmesi-tazminat-davasi - Tarih: 2026-11-06 - Özet: Ceza infaz kurumunda muayene, tedavi veya hastaneye sevkin gecikmesinden doğan zarar için idareye karşı tam yargı davası: adli ve idari yargı ayrımı, bir yıllık başvuru ve altmış günlük dava süresi, hizmet kusuru, tazminat kalemleri, manevi tazminat ve faiz. - Anahtar kelimeler: cezaevinde sağlık hizmeti tazminat davası, cezaevinde tedavinin geciktirilmesi, hükümlünün hastaneye sevkinin gecikmesi, tutuklunun sağlık hakkı, ceza infaz kurumunda hizmet kusuru, tam yargı davasında süre, İYUK m.13 ön başvuru, 5275 sayılı Kanun m.71 m.78 m.80, efor kaybı tazminatı, miktar artırımında faiz, manevi tazminatta vekâlet ücreti - English: Damages for Delayed Healthcare in Turkish Prisons: Jurisdiction, Time Limits, Service Fault and Interest (https://capar.av.tr/en/article/delayed-prison-healthcare-state-liability-claim-turkiye) — Under Turkish law, harm caused by delayed examination, treatment or hospital referral in a penal institution is claimed through a full-remedy action against the administration: the ordinary and administrative court divide, the one-year application and sixty-day action time limits, service fault, heads of damage, non-pecuniary damages and interest. **Cezaevinde tedavisi geciktirilen hükümlü veya tutuklu için hangi mahkemede dava açılır?** Kural olarak idari yargıda, idare mahkemesinde tam yargı davası açılır. Ancak Danıştay 10. Dairesi, hastaneye sevkin geciktirilmesine dayanan bir davada uyuşmazlığı cezanın infazına ilişkin görerek adli yargıyı görevli saymıştır; aynı Daire gözetim ve sağlık hizmetinin işleyişindeki kusura dayanan davaları esastan incelemeyi sürdürmektedir. **Cezaevinde sağlık hizmeti gecikmesi tazminatı için idareye başvuru ve dava süreleri nelerdir?** Zararın öğrenildiği tarihten itibaren bir yıl ve her hâlde eylem tarihinden itibaren beş yıl içinde idareye başvurulmalıdır. Bedensel zararda öğrenme tarihi kural olarak kesin raporun alındığı tarihtir; zararın olay anında belli olduğu yaralanmalarda ise süre olay tarihinden başlar. İdare otuz gün içinde cevap vermezse istek reddedilmiş sayılır ve altmış gün içinde dava açılmalıdır. **Hangi tazminat kalemleri istenebilir?** Tedavi, ilaç ve cihaz giderleri, ulaşım ve refakat, bakıcı gideri, geçici iş göremezlik, çalışma gücü (efor) kaybı, ekonomik geleceğin sarsılması ve ölümde destekten yoksun kalma tazminatı istenebilir; manevi tazminat ayrıca istenir. İstenmeyen kaleme hükmedilmesi talebin aşılması sayılır. **Dava değerini sonradan artırırsam faiz kaybeder miyim?** Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulu kararına göre artırılan miktara da dava dilekçesindeki miktarla aynı tarihten, kural olarak idareye başvuru tarihinden faiz işletilir. Artırım nihai karara kadar ve bir defaya mahsus yapılabilir. **Manevi tazminatın bir kısmı reddedilirse vekâlet ücreti öder miyim?** Anayasa Mahkemesi, yargılama giderlerinin haklılık oranına göre paylaştırılmasını öngören kuralı manevi tazminat davaları yönünden iptal etmiştir. Danıştay 10. Dairesi bu nedenle manevi tazminat isteminin reddedilen kısmı için davacı aleyhine yargılama gideri ve vekâlet ücretine hükmedilemeyeceğini kabul etmektedir. Maddi tazminat bakımından oranlama kuralı geçerlidir. ### Disiplin Cezalarının Yargısal Denetimi - Adres: https://capar.av.tr/makale/disiplin-cezalarinin-yargisal-denetimi - Tarih: 2026-06-26 - Güncelleme: 2026-11-10 - Özet: Devlet memurları ve kamu görevlilerine verilen disiplin cezalarının (uyarma, kınama, aylıktan kesme, kademe ilerlemesinin durdurulması, Devlet memurluğundan çıkarma) hukuki çerçevesi ve yargısal denetimi: 657 sayılı Kanun m.125 ceza türleri, m.130 savunma hakkı, m.127 zamanaşımı, m.135 itiraz; disiplin soruşturması usulü, sübut ve delil ölçütü, ölçülülük ilkesi, ceza yargılaması ile ilişki, görevli idare mahkemesi, dava açma süresi ve yürütmenin durdurulması ile Danıştay 12. Daire, 2. Daire ve İdari Dava Daireleri Kurulu kararları. - Anahtar kelimeler: disiplin cezası, memur disiplin cezası, disiplin cezasına itiraz, disiplin cezası iptal davası, savunma hakkı, disiplin soruşturması, 657 sayılı Kanun m.125, 657 m.130 savunma, 657 m.127 zamanaşımı, 657 m.135 itiraz, uyarma kınama aylıktan kesme, kademe ilerlemesinin durdurulması, Devlet memurluğundan çıkarma, ölçülülük ilkesi, sübut, masumiyet karinesi, idari yargı, idare mahkemesi, yürütmenin durdurulması - English: Judicial Review of Disciplinary Penalties (https://capar.av.tr/en/article/judicial-review-disciplinary-penalties) — The legal framework and judicial review of disciplinary penalties imposed on civil servants and public officials (warning, reprimand, deduction from salary, suspension of step advancement, dismissal from the civil service): the categories of penalty (Law No. 657, Art. 125), the right of defence (Art. 130), limitation (Art. 127) and objection (Art. 135); the investigation procedure, the standard of proof, the principle of proportionality, the relationship with criminal proceedings, the competent administrative court, the filing period and the stay of execution, with decisions of the 12th and 2nd Chambers and the Assembly of Administrative Law Chambers of the Council of State. **Hangi disiplin cezaları vardır?** 657 sayılı Kanun'un 125. maddesinde, ağırlığına göre artan beş ceza öngörülmüştür: uyarma, kınama, aylıktan kesme, kademe ilerlemesinin durdurulması ve Devlet memurluğundan çıkarma. Her cezanın karşılığı olan fiil ve haller Kanun'da tek tek sayılmıştır; benzer ağırlıktaki eylemlere de aynı neviden ceza verilebilir. **Savunmam alınmadan disiplin cezası verildi; ne yapabilirim?** Savunma alınmadan disiplin cezası verilemez (657 sayılı Kanun m.130) ve bu güvence Anayasa m.129 ile korunur. Savunma hiç alınmamış ya da usulüne uygun (iddialar, deliller ve fiilin nitelendirmesi bildirilerek) alınmamışsa, bu başlı başına bir iptal sebebidir. Cezanın iptali için idare mahkemesinde dava açılabilir. **Disiplin cezasına önce itiraz mı etmeliyim, yoksa doğrudan dava mı açmalıyım?** İtiraz yolu ihtiyaridir. Uyarma, kınama ve aylıktan kesme cezalarına karşı disiplin kuruluna; kademe ilerlemesinin durdurulması cezasına karşı yüksek disiplin kuruluna yedi gün içinde itiraz edebilirsiniz. İtiraz etmeden de doğrudan idari yargıda iptal davası açabilirsiniz; her hâlde yargı yolu açıktır (657 sayılı Kanun m.135). **Disiplin cezası ne kadar sürede zamanaşımına uğrar?** İki süre vardır: soruşturmaya başlama süresi (uyarma/kınama/aylıktan kesme/kademe ilerlemesinin durdurulmasında bir ay, memurluktan çıkarmada altı ay) ve ceza verme süresi (fiilin işlendiği tarihten itibaren nihayet iki yıl). Bu süreler geçirilirse ceza verme yetkisi düşer (657 sayılı Kanun m.127). **Ceza davasında beraat ettim; disiplin cezam kendiliğinden kalkar mı?** Hayır, otomatik kalkmaz. Disiplin hukuku ile ceza muhakemesi ayrı disiplinlerdir; memurun ceza kanununa göre mahkûm olmaması tek başına disiplin cezasını engellemez. Ancak aynı fiile ilişkin olarak ceza mahkemesinin fiilin sübutu (gerçekleşip gerçekleşmediği) konusundaki kanaatine idari yargıda saygı gösterilmesi gerekir. **Disiplin cezasının iptali davası hangi mahkemede ve ne kadar sürede açılır?** Disiplin cezasının iptali davası kural olarak idare mahkemesinde görülür. Dava açma süresi, tebliği izleyen günden itibaren altmış gündür (İYUK m.7). Dava açılması cezanın uygulanmasını kendiliğinden durdurmaz; koşulları varsa yürütmenin durdurulması ayrıca talep edilmelidir (İYUK m.27). ### Dövizle Askerlik ve Yurt Dışı Erteleme: Şartlar, Ödeme, İptal, İade ve Çok Vatandaşların Askerliği - Adres: https://capar.av.tr/makale/dovizle-askerlik-ve-yurt-disindaki-yukumlunun-askerligi - Tarih: 2026-11-13 - Özet: Yurt dışında yaşayan erkek Türk vatandaşları için 7179 sayılı Askeralma Kanunu m.38 yurt dışı erteleme ve m.39 dövizle askerlik: üç yıl şartı, çok vatandaşlar, ödeme formülü, başvurunun iptali, iade ve Danıştay kararlarıyla dava yolu. - Anahtar kelimeler: dövizle askerlik, dövizle askerlik şartları, yurt dışı erteleme, 7179 sayılı Askeralma Kanunu m.38, 7179 m.39, dövizle askerlik bedeli, dövizle askerlik iptali, dövizle askerlik iade, çok vatandaşlık askerlik, çifte vatandaş askerlik muafiyeti, yoklama kaçağı yurt dışı, Askeralma Yönetmeliği geçici 1/5, yurt dışında yaşayanlar askerlik - English: Foreign-Currency Military Service, Deferment Abroad in Türkiye: Conditions, Cancellation, Multiple Nationals (https://capar.av.tr/en/article/turkish-military-service-foreign-currency-citizens-abroad) — Under Turkish law, deferment abroad (art. 38) and military service by foreign-currency payment (art. 39) under the Military Recruitment Law No. 7179 for male Turkish citizens living abroad: the three-year condition, multiple nationals, the payment formula, cancellation, refunds and the route to court, with Council of State decisions. **Dövizle askerlik için kaç yıl yurt dışında çalışmak gerekir?** Türkiye’de geçen süreler sayılmadan en az üç yıl fiilen çalışmak gerekir. Yurt dışında yaşayan çok vatandaşlar ile yurt dışında doğup süresiz oturum izniyle orada yaşayanlarda çalışma şartı aranmaz; üç yıl fiilen yurt dışında bulunmak yeterlidir (7179 sayılı Kanun m.39). **Dövizle askerlik bedeli ne kadar?** Kanun sabit bir tutar değil formül öngörür: gösterge rakamı memur aylık katsayısıyla çarpılır ve ödeme günündeki kurla avroya çevrilir. Katsayı değiştikçe tutar da değişir; güncel tutar konsolosluktan öğrenilir. Transfer ücreti ve masraflar ayrıca alınır. **Yurt dışı ertelemesi hangi yaşa kadar sürer?** Askerlik işlemleri 35 yaşını tamamladığınız yılın sonuna kadar ertelenebilir. Erteleme süresi içinde herhangi bir takvim yılının yarısından fazlasını Türkiye’de geçirirseniz erteleme iptal edilir (m.38). **Dövizle askerlik başvurum reddedilirse ne yapabilirim?** Ret işlemine karşı idari dava açma süresi içinde idare mahkemesinde iptal davası açılabilir. Bakanlık işlemine karşı dava Ankara İdare Mahkemesinde görülmüştür; bölge idare mahkemesinin kararı bazı davalarda kesin olabilir. **Diğer vatandaşlığımın ülkesinde askerlik yaptım; Türkiye’de muaf sayılır mıyım?** 7179 sayılı Kanun muafiyeti iki ülke arasındaki ikili anlaşmalara bağlar. Askerliğinizi 26.06.2019’dan önce, eski 1111 sayılı Kanun döneminde yaptıysanız Danıştay 10. Daire, başvurunun eski Kanuna göre değerlendirilmesi gerektiğine ve başvuruyu 26.06.2019’a bağlayan yönetmelik sınırının hukuka aykırı olduğuna karar vermiştir; karar kesinleşmemiş olabilir. ### Gazi veya Şehit Sayılmama İşlemine Karşı Dava: Vazife ve Harp Malullüğü, 3713 ve 2330 Sayılı Kanunlar, Süreler - Adres: https://capar.av.tr/makale/gazi-veya-sehit-sayilmama-islemine-karsi-dava - Tarih: 2026-10-25 - Güncelleme: 2026-11-06 - Özet: Vazife malulü, şehit veya gazi sayılmama işlemine karşı dava: 3713, 2330, 5510 ve 5434 sayılı Kanunlar, 7594 sayılı Kanunla 2026 değişiklikleri, idari yargı ve iş mahkemesi ayrımı, süreler ve kararlar. - Anahtar kelimeler: gazi sayılmama, şehit sayılmama, vazife malulü sayılmama işlemi iptal davası, şehadet belgesi, şehitlik belgesi, harp malullüğü, gazilik unvanı, 15 Temmuz gazileri, 7082 sayılı Kanun m.14, 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu m.21, 3713 ek m.3, 3713 geçici m.20, 7594 sayılı Kanun, 2330 sayılı Kanun nakdi tazminat, 2330 m.6 iptal, 5510 m.47 vazife malullüğü, 5510 m.101 iş mahkemesi, 5434 m.56, İYUK m.7, İYUK m.13 tam yargı süresi, İYUK m.20/C askerî hizmet yetki, Beker/Türkiye - English: Challenging a Refusal of Veteran or Martyr Status in Türkiye: Disability, Laws No. 3713 and 2330, Time Limits (https://capar.av.tr/en/article/challenging-refusal-veteran-or-martyr-status) — Challenging refusals of service-disability, martyr or veteran status in Türkiye: Laws No. 3713, 2330, 5510 and 5434, the 2026 amendments by Law No. 7594, administrative versus labour courts, time limits and case law. **Şehit veya gazi sayılmama kararına karşı hangi mahkemede dava açılır?** Kural olarak idare mahkemesinde dava açılır. Ancak 2008 sonrasında ilk defa kamu görevlisi olarak sigortalı olanların vazife malullüğü uyuşmazlıkları 5510 sayılı Kanun m.101 uyarınca iş mahkemesinde görülür. Askerlik sırasında ölen erlerin vazife malullüğü istemleri ile 3713 ve 2330 sayılı Kanunlar, gazilik unvanı, şehadet belgesi, madalya ve istihdam işlemleri idari yargıdadır. Askerî hizmete ilişkin davalarda yetkili mahkeme, ilgilinin görev yaptığı yerin bağlı olduğu bölge idare mahkemesinin bulunduğu yerdeki idare mahkemesidir. **Gazi veya şehit sayılmama işlemine karşı dava açma süresi ne kadardır?** Ret işleminin yazılı bildiriminden itibaren altmış gündür. Başvuruya otuz gün içinde cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır ve altmış günlük süre bu tarihten işler. Tazminat istemlerinde ise idareye, eylemi öğrenmeden itibaren bir yıl ve her hâlde beş yıl içinde başvurulması gerekir; Danıştay bu sürelerin idariliğin öğrenildiği tarihten, örneğin vazife malullüğü iptal kararının tebliğinden başlayabileceğini kabul etmektedir. **Askerde intihar eden erin yakınları vazife malullüğü haklarından yararlanabilir mi?** İntihara teşebbüsten doğan malullük kanunen vazife malullüğü dışında tutulduğundan kural olarak hayır. Ancak Danıştay, ölümün nedeni aydınlatılamamışsa intihar varsayımına dayanılamayacağını ve makul açıklama yükümlülüğünün Devlete ait olduğunu kabul etmiştir. Uyuşturucu nedeniyle gözaltına alınan bir askerin muayene edilmeden silahlı nöbete verilmesi gibi hizmet kusuru bulunan olaylarda vazife malulü sayılmama işleminin iptali de onanmıştır. Sonuç olayın somut koşullarına bağlıdır. **Terörle mücadelede yaralanan ama malul sayılmayanlar için 2026’da ne değişti?** 7594 sayılı Kanunla 3713 sayılı Kanun ek m.3’teki derece aylıklarının göstergeleri artırılmış ve bu aylığı alanlara 1005 sayılı Kanun kapsamındakilere tanınan diğer haklar sağlanmıştır. Eklenen 3713 sayılı Kanun geçici m.20 ile malul sayılmayan ve derece tespiti de yapılmayan, ateşli silah, patlayıcı veya yakın muharebe niteliğindeki saldırılarla hafif olmayan biçimde yaralanan personele 17.135 gösterge üzerinden aylık bağlanabilecektir. Başvuru, yürürlükten itibaren bir yıl içinde olay tarihindeki kuruma yapılır. **Nakdi tazminat almak ayrıca tazminat davası açmaya engel mi?** Hayır. Olayda idarenin sorumluluğu varsa tam yargı davası açılabilir. Ancak 2330 sayılı Kanun uyarınca ödenen nakdi tazminatın güncellenmiş değeri ve yüzde yirmi beş artırımlı aylık kısmı maddi zarardan düşülür. Anayasa Mahkemesinin iptal kararından sonra nakdi tazminat yalnız maddi zararın karşılığı sayıldığından manevi tazminattan düşülmez. ### Kişisel Verilerin Hukuka Aykırı İşlenmesi: Başvuru, KVKK Şikâyeti, Tazminat ve TCK 136 (6698 m.11, 13, 14, 18) - Adres: https://capar.av.tr/makale/kisisel-verilerin-hukuka-aykiri-islenmesi-kvkk-sikayet-tazminat-ve-ceza - Tarih: 2026-11-15 - Özet: Kişisel verisi hukuka aykırı işlenen kişi önce veri sorumlusuna başvurur, sonuç alamazsa 30/60 günlük süre içinde Kişisel Verileri Koruma Kuruluna şikâyet edebilir. Yazı; idari para cezasını ve cezaya karşı davayı, genel hükümlere göre tazminatı ve TCK m.135–136 suçlarını Yargıtay ve Danıştay kararlarıyla anlatır. - Anahtar kelimeler: kvkk şikayet, kvkk şikayet süresi, veri sorumlusuna başvuru, kişisel verilerin hukuka aykırı işlenmesi, kişisel veri ihlali tazminat, kvkk manevi tazminat, kvkk idari para cezası, kvkk idari para cezasına itiraz, tck 136 kişisel verileri yayma, tck 135 kişisel verilerin kaydedilmesi, 6698 sayılı kanun - English: Unlawful Processing of Personal Data in Türkiye: Application, KVKK Complaint, Damages, Criminal Code Art. 136 (https://capar.av.tr/en/article/personal-data-breach-kvkk-complaint-compensation-turkiye) — Under Turkish law, a person whose personal data has been processed unlawfully first applies to the data controller and, if this fails, may complain to the Personal Data Protection Board within the 30/60-day limits. The article explains administrative fines and actions against them, compensation under general provisions and the offences in Turkish Criminal Code arts. 135–136, with Court of Cassation and Council of State decisions. **KVKK’ya göre veri sorumlusuna başvuru cevapsız kalırsa Kurula şikâyet süresi ne kadardır?** Başvuru reddedilir, cevap yetersiz kalır ya da süresinde cevap verilmezse, ilgili kişi veri sorumlusunun cevabını öğrendiği tarihten itibaren otuz gün ve her hâlde başvuru tarihinden itibaren altmış gün içinde Kişisel Verileri Koruma Kuruluna şikâyette bulunabilir (6698 sayılı Kanun m.14/1). Veri sorumlusunun cevap süresi kural olarak en geç otuz gündür (m.13/2). **Veri sorumlusuna başvurmadan Kişisel Verileri Koruma Kuruluna doğrudan şikâyet yapılabilir mi?** Hayır. 6698 sayılı Kanun m.14/2’ye göre m.13 uyarınca veri sorumlusuna başvuru yolu tüketilmeden şikâyet yoluna başvurulamaz. Bu şart Kurula şikâyet içindir; m.13 ve m.14’ün lafzına göre tazminat davası ya da TCK m.135–136 kapsamındaki suç duyurusu için aynı şart öngörülmemiştir. Bu, bu yazının maddelerden vardığı bir yorumdur. **Kişisel verilerin hukuka aykırı işlenmesi nedeniyle tazminat davası hangi hükümlere göre açılır?** 6698 sayılı Kanun m.14/3, kişilik hakları ihlal edilenlerin genel hükümlere göre tazminat hakkını saklı tutar. Yargıtay 4. Hukuk Dairesi’nin 2025 tarihli bir bozma kararına göre bu yollama Türk Medeni Kanunu’nun kişiliğin korunmasına ilişkin hükümlerinedir; sorumluluk kusura dayanır ve hukuka aykırılık, zarar ve uygun illiyet bağı aranır. Aktarılan kararda banka aleyhine açılan dava adli yargıda görülmüştür. **KVKK Kurulunun verdiği idari para cezasına karşı hangi mahkemede dava açılır?** 7499 sayılı Kanunla eklenen 6698 sayılı Kanun m.18/3’e göre Kurulca verilen idari para cezalarına karşı idare mahkemelerinde dava açılabilir. Danıştay 10. Dairesi, bu hükmün 01.06.2024 tarihinde yürürlüğe girdiğini ve derdest davalarda da uygulanacağını kabul etmiştir. Özel süre öngörülmediğinden dava süresi kural olarak İdari Yargılama Usulü Kanunu m.7’deki altmış gündür. **TCK 136’daki kişisel verileri hukuka aykırı verme veya yayma suçu şikâyete bağlı mıdır?** Hayır. TCK m.139’a göre kişisel verilerin kaydedilmesi (m.135), verileri hukuka aykırı olarak verme veya ele geçirme (m.136) ve verileri yok etmeme suçları şikâyete bağlı değildir; savcılık resen soruşturur. TCK m.136/1’in cezası iki yıldan dört yıla kadar hapistir. Ceza Genel Kurulu, gizli olmayan ve herkes tarafından bilinen kişisel verilerin de bu korumadan yararlandığını belirtmiştir. ### Mavi Kart ve Çifte Vatandaşlık: Türk Vatandaşlığından İzinle Çıkanların Türkiye'deki Hakları - Adres: https://capar.av.tr/makale/mavi-kart-ve-cifte-vatandaslik-vatandasliktan-cikanlarin-haklari - Tarih: 2026-11-13 - Özet: Türk vatandaşlığından izinle çıkanların ve altsoylarının 5901 sayılı Kanun m.28'e göre Türkiye'deki hakları: Mavi Kart, istisnalar (seçim, askerlik, muaf araç ithali, kadrolu kamu görevi), vatandaşlığı kaybettirilenler; Danıştay ve Yargıtay kararlarıyla. - Anahtar kelimeler: mavi kart hakları, mavi kart nedir, pembe kart, 5901 sayılı Kanun m.28, Türk vatandaşlığından çıkma izni, çifte vatandaşlık, mavi kartlı askerlik, mavi kartlı seçim, mavi kartlı miras taşınmaz, vatandaşlığı kaybettirilen mavi kart, 5901 m.43 yeniden vatandaşlık - English: The Blue Card and Dual Citizenship in Türkiye: Rights of Former Turkish Citizens Who Renounced with Permission (https://capar.av.tr/en/article/blue-card-rights-former-turkish-citizens) — Under Turkish law, the rights in Türkiye of persons who renounced Turkish citizenship with permission and of their descendants under art. 28 of Law No. 5901: the Blue Card, the exceptions (elections, military service, duty-free vehicle import, cadre-based civil service) and persons deprived of citizenship, with Council of State and Court of Cassation decisions. **Mavi Kartla Türkiye’de taşınmaz alabilir ve mirasçı olabilir miyim?** Evet. Mavi Kartlılar, istisnalar dışında Türk vatandaşlarına tanınan haklardan aynen yararlanır (5901 sayılı Kanun m.28/1); taşınmaz edinme ve miras bu istisnalar arasında değildir. **Mavi Kartlılar hangi haklardan yararlanamaz?** Seçme ve seçilme, muafen araç veya ev eşyası ithali hakkı yoktur; askerlik yükümlülüğü yoktur; kadroya dayalı asli ve sürekli kamu görevinde bulunamazlar. Kamu kurumlarında işçi, geçici veya sözleşmeli personel olarak çalışabilirler (m.28/2-3). **Çocuklarım ve torunlarım da Mavi Kart alabilir mi?** Evet; üçüncü dereceye kadar altsoy yararlanır. Altsoyun üstsoyla soybağını belgelemesi şarttır (m.28/5). **Vatandaşlığım askerlik nedeniyle kaybettirildi; Mavi Kart alabilir miyim?** Danıştay’ın onadığı karara göre hayır; Mavi Kart yalnız doğumla vatandaş olup izinle çıkanlara verilir. Bu durumdakiler için kararda aktarılan 5901 sayılı Kanun m.43, yeniden vatandaşlığa alınma yolunu öngörmektedir. **Mavi Kartım iptal edildi; ne yapabilirim?** İptal işlemi idari işlemdir; idari dava açma süresi içinde idare mahkemesinde iptal davası açılabilir. Ancak şartları taşımayan kişiye yanlışlıkla verilen kartın kazanılmış hak doğurmadığı Danıştay kararıyla kabul edilmiştir. ### Uşak, Afyonkarahisar ve Kütahya'da Vergi Davası Hangi Mahkemede Açılır? Yetkili Mahkeme, Süre ve İstinaf - Adres: https://capar.av.tr/makale/usak-afyonkarahisar-kutahya-vergi-davasi-hangi-mahkemede-acilir - Tarih: 2026-11-15 - Özet: Uşak, Afyonkarahisar ve Kütahya'da vergi mahkemesi yoktur; vergi davaları sırasıyla Manisa, Konya ve Eskişehir Vergi Mahkemesinde görülür. Yazı; yetki kuralını (İYUK m.37), otuz ve on beş günlük dava sürelerini, dilekçenin verilebileceği yerleri, yetkisiz mahkemede açılan davanın akıbetini ve istinaf merciini resmî kaynaklar ve Danıştay kararlarıyla anlatır. - Anahtar kelimeler: uşak vergi mahkemesi, afyonkarahisar vergi davası nerede açılır, kütahya vergi mahkemesi hangi ilde, Manisa Vergi Mahkemesi, Konya Vergi Mahkemesi, Eskişehir Vergi Mahkemesi, vergi davası yetkili mahkeme, İYUK 37, vergi davası açma süresi, ödeme emrine karşı dava süresi, bölge idare mahkemesi istinaf - English: Tax Cases from Uşak, Afyonkarahisar and Kütahya: Which Court, Time Limits and Appeal in Türkiye (https://capar.av.tr/en/article/tax-court-usak-afyonkarahisar-kutahya-turkiye) — There is no tax court in Uşak, Afyonkarahisar or Kütahya; tax cases are heard by the Manisa, Konya and Eskişehir Tax Courts respectively. This article explains, under Turkish law and with official sources and Council of State decisions, the venue rule (Law No. 2577 art. 37), the thirty- and fifteen-day time limits, where the petition may be lodged, what happens when a case is filed in the wrong court, and the appellate court. **Uşak'ta vergi mahkemesi var mı, Uşak'taki vergi davası hangi mahkemede açılır?** Uşak'ta vergi mahkemesi yoktur; idari yargıda ilde yalnız Uşak İdare Mahkemesi bulunur. Hâkimler ve Savcılar Kurulunun İdari Yargı Rehberine (HSK sitesindeki 18.09.2026 tarihli dosya) göre Uşak, Manisa Vergi Mahkemesinin yargı çevresindedir; Uşak'taki vergi dairesinin ya da belediyenin işlemlerine karşı dava bu mahkemede açılır. Dilekçe Uşak İdare Mahkemesi aracılığıyla da verilebilir. **Afyonkarahisar'da vergi davası nerede açılır?** Afyonkarahisar'daki bir vergi dairesinin ya da belediyenin işlemine karşı vergi davası Konya Vergi Mahkemesinde açılır; Afyonkarahisar'da vergi mahkemesi yoktur. Hâkimler ve Savcılar Kurulunun İdari Yargı Rehberi (HSK sitesindeki 18.09.2026 tarihli dosya) ili Konya Vergi Mahkemesinin yargı çevresinde gösterir. **Kütahya vergi mahkemesi hangi ilde, Kütahya'daki vergi davalarına hangi mahkeme bakar?** Kütahya'da vergi mahkemesi yoktur; Kütahya'daki vergi davalarına Eskişehir Vergi Mahkemesi bakar. Hâkimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulunun 07.07.2021 tarihli ve 607 sayılı kararıyla Kütahya, 01.09.2021'den itibaren Manisa Vergi Mahkemesinin yargı alanından çıkarılıp Eskişehir Vergi Mahkemesine bağlanmıştır. **Uşak, Afyonkarahisar ve Kütahya'da vergi ve ceza ihbarnamesine karşı dava açma süresi kaç gündür?** Vergi ve ceza ihbarnamesine karşı vergi mahkemesinde dava açma süresi, tebliği izleyen günden itibaren otuz gündür (İYUK m.7). Ödeme emrine karşı süre on beş gündür (6183 sayılı Kanun m.58). Elektronik tebligatta tebliğ, iletimi izleyen beşinci günün sonunda yapılmış sayılır (Vergi Usul Kanunu m.107/A). **Uşak, Afyonkarahisar veya Kütahya'dan vergi davası açmak için Manisa, Konya ya da Eskişehir'e gitmek gerekir mi?** Hayır. İYUK m.4'e göre dilekçe, yetkili vergi mahkemesine gönderilmek üzere başka bir idare ya da vergi mahkemesi başkanlığına, bunların bulunmadığı yerlerde asliye hukuk hâkimliğine verilebilir. Üç ilin merkezinde idare mahkemesi vardır; ilçelerde asliye hukuk hâkimliğine de verilebilir. Güvenli elektronik imzayla UYAP üzerinden de dava açılabilir. **Manisa, Konya ve Eskişehir vergi mahkemelerinin kararlarına karşı istinaf hangi bölge idare mahkemesine yapılır?** İstinaf, kararı veren mahkemenin yargı çevresindeki bölge idare mahkemesine yapılır: Manisa Vergi Mahkemesi kararları için İzmir, Konya Vergi Mahkemesi kararları için Konya, Eskişehir Vergi Mahkemesi kararları için Bursa Bölge İdare Mahkemesi. Süre kararın tebliğinden itibaren otuz gündür (İYUK m.45/1); parasal sınırı geçmeyen vergi davalarında verilen kararlar kesindir. ### Zeytinlik Sahalarda Yapı, Tesis ve Madencilik: 3573 Sayılı Kanun, Yasaklar ve Dava Yolları - Adres: https://capar.av.tr/makale/zeytinlik-sahalarda-yapi-tesis-ve-madencilik-3573-sayili-kanun - Tarih: 2026-11-15 - Özet: 3573 sayılı Kanun m.20, zeytinlik sahaların içinde ve bu sahalara en az 3 kilometre mesafede kimyevi atık bırakan, toz ve duman çıkaran tesisi yasaklar; zeytinlik sahalar daraltılamaz, ağaç sökümü izne bağlıdır. Yazı; zeytinlik saha tanımının kaynağını, iptal edilen yönetmelik hükümlerini, Maden Kanunu geçici m.45’i ve ÇED, maden ve kamulaştırma işlemlerine karşı dava yollarını Danıştay kararlarıyla anlatır. - Anahtar kelimeler: zeytinlik alana tesis yapılır mı, zeytinlik saha itiraz dava, 3573 sayılı kanun madde 20, zeytinlik sahalarda yapı yasağı, zeytinliğe 3 kilometre mesafe, zeytin ağacı kesme izni, zeytin ağacı sökme cezası, zeytinlik saha tanımı, zeytinlikte madencilik, Maden Kanunu geçici 45. madde, zeytinlikte imar yüzde 10 - English: Building, Facilities and Mining in Olive Groves in Türkiye: Law No. 3573, Prohibitions and Legal Remedies (https://capar.av.tr/en/article/olive-groves-facilities-mining-law-3573-turkiye) — Under Turkish law, Law No. 3573 art. 20 prohibits facilities that leave chemical waste or emit dust and smoke within olive grove areas and within 3 kilometres of them; olive grove areas may not be reduced and uprooting trees requires permission. The article explains the source of the definition of an olive grove area, the annulled regulation provisions, provisional article 45 of the Mining Law and the remedies against EIA, mining and expropriation acts in Türkiye, with Council of State decisions. **Zeytinlik alana ya da yakınına fabrika veya tesis yapılır mı?** Kural olarak hayır. 3573 sayılı Kanun m.20’ye göre zeytinlik sahaların içinde ve bu sahalara en az 3 kilometre mesafede, zeytinliklerin gelişmesine engel olacak kimyevi atık bırakan, toz ve duman çıkaran tesis yapılamaz ve işletilemez. Zeytinyağı fabrikaları ile küçük ölçekli tarımsal sanayi işletmeleri Bakanlık iznine bağlıdır. Danıştay 4. Dairesi 2025 tarihli bir kararında, önce tesisin bu nitelikte olup olmadığının saptanmasını aramıştır. **3573 sayılı Kanun’a göre zeytinlik saha nedir, tapuda zeytinlik yazması yeterli midir?** Kanun zeytinlik sahayı tanımlamaz. Yönetmelik’teki, en az 25 dekar şartı arayan tanım Danıştay 8. Dairesi’nce iptal edilmiştir. Aynı Daire 19.02.2026’da, tapuda zeytinlik görünen ama üzerinde zeytin ağacı bulunmayan alanlara da Kanun’un uygulanacağını bildiren Bakanlık yazısının ilgili kısmını oyçokluğuyla iptal etmiştir; bu karar kesinleşmemiş olabilir. Okunan kararlarda kesinleşmiş tek bir ölçüt görülmemiştir. **Zeytin ağacı kesmek ya da sökmek için izin gerekir mi, izinsiz kesmenin cezası nedir?** Zeytinlik sahalardaki ağaçların sökülmesi Bakanlığın fenni gerekçeye dayalı iznine bağlıdır; kesin zaruret görülmeyen ağaç kesilemez ve sökülemez (3573 sayılı Kanun m.20). İzinsiz kesen ya da sökene ağaç başına idari para cezası verilir. Kanun metnindeki tutar altmış Türk lirasıdır; idari para cezaları her yıl yeniden değerleme oranında artırılarak uygulanır. Kanun’un okunan hükümlerinde ayrı bir yol gösterilmediğinden, bu yazının çıkarımına göre cezaya karşı Kabahatler Kanunu m.27’deki on beş günlük başvuru yolu uygulanır. **Zeytinlik sahada madencilik yapılabilir mi?** Danıştay 8. Dairesi’ne göre ayrı bir kanuni düzenleme olmadıkça zeytinlik sahalarda madencilik ancak 3573 sayılı Kanun çerçevesinde yürütülebilir; Maden Yönetmeliği’ne 2022’de eklenen izin hükmü bu gerekçeyle iptal edilmiştir. Bu kararlar Maden Kanunu m.7’nin 2025’te değişmeden önceki metnine dayanır. 19/7/2025 tarihli 7554 sayılı Kanun’la eklenen geçici 45. madde ise yalnız Kanun’a ekli listedeki alanlarda, o tarihte ruhsat sahibi ya da rödövansçı olanların elektrik ihtiyacına yönelik madenciliği için, başka alan bulunmaması şartıyla Bakanlıkça izin verilebilmesini öngörür. **Belediye sınırları içindeki zeytinlik saha imara açılabilir mi?** 3573 sayılı Kanun m.20’ye göre zeytinlik sahalar daraltılamaz. Kanun’daki istisna, belediye sınırları içindeki zeytinlik sahanın imar hududuna alınmasıdır; bu durumda altyapı ve sosyal tesisler dâhil toplam yapılaşma zeytinlik alanının %10’unu geçemez. Madde, yayımından önce kesinleşmiş imar planlarını geçerli sayar; Yönetmelik m.24 bu tarihi 28.2.1995 tarihli 4086 sayılı Kanun’un yayımı olarak açıklar. **Zeytinlik sahadaki tesis, maden izni ya da ÇED kararına karşı dava açma süresi kaç gündür?** İdari işlemlere karşı iptal davası kural olarak yazılı bildirimi izleyen günden itibaren altmış gün içinde açılır (İYUK m.7). ÇED sonucu alınan kararlar ile acele kamulaştırma işlemleri ivedi yargılama usulüne tabidir; bu davalarda süre otuz gündür ve yürütmenin durdurulması kararına itiraz edilemez (İYUK m.20/A). İlanı gereken düzenleyici işlemlerde süre ilan tarihini izleyen gün başlar. ### İdari Yargıda İptal Davası - Adres: https://capar.av.tr/makale/idari-yargida-iptal-davasi - Tarih: 2026-06-26 - Güncelleme: 2026-11-10 - Özet: İdari yargıda iptal davasının kapsamlı rehberi: iptal davasının tanımı ve idari işlemin yetki, şekil, sebep, konu ve maksat unsurları (2577 sayılı İYUK m.2); menfaat ihlali ve subjektif ehliyet; kesin ve yürütülebilir (icrai) işlem koşulu; dava açma süresi (m.7) ve üst makama başvuru (m.11); yürütmenin durdurulması (m.27); görevli ve yetkili mahkeme; re'sen araştırma ilkesi; iptal kararının sonuçları ile Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu, 2. ve 6. Daire kararları. - Anahtar kelimeler: iptal davası, idari yargıda iptal davası, idari işlemin iptali, idari işlemin unsurları, yetki şekil sebep konu maksat, menfaat ihlali, subjektif ehliyet, kişisel meşru güncel menfaat, dava açma süresi 60 gün, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m.2, İYUK m.7, İYUK m.11 üst makama başvuru, yürütmenin durdurulması İYUK m.27, kesin ve yürütülebilir işlem, icrai işlem, hazırlık işlemi, re'sen araştırma, iptal kararının sonuçları, idare mahkemesi görev yetki, İdari Dava Daireleri Kurulu - English: The Annulment Action in Administrative Jurisdiction (https://capar.av.tr/en/article/annulment-action-administrative-jurisdiction) — A comprehensive guide to the annulment action in administrative jurisdiction: the definition of the action and the elements of an administrative act (competence, form, cause, subject-matter, purpose) under Administrative Procedure Law No. 2577, Art. 2; violation of interest and subjective standing; the final-and-enforceable (executory) act requirement; the filing period (Art. 7) and application to the superior authority (Art. 11); the stay of execution (Art. 27); the competent court; the principle of ex officio investigation; and the effects of an annulment decision, with decisions of the Assembly of Administrative Law Chambers and the 2nd and 6th Chambers of the Council of State. **İptal davası ile tam yargı davası arasındaki fark nedir?** İptal davası, idari işlemin yetki, şekil, sebep, konu veya maksat yönünden hukuka aykırılığı nedeniyle iptalini amaçlar ve menfaati ihlal edilenlerce açılır. Tam yargı davası ise idari eylem veya işlemden kişisel hakkı doğrudan zarar görenlerin tazminat (ya da hakkın yerine getirilmesi) talebidir. Koşulları varsa iki dava birlikte de açılabilir. **İptal davasını kim açabilir?** Dava konusu işlemle arasında kişisel, meşru ve güncel bir menfaat ilişkisi bulunan herkes açabilir (subjektif ehliyet). Çevre, imar, tarihî ve kültürel değerlerin korunması gibi kamu yararını yakından ilgilendiren konularda dernek, sendika ve meslek kuruluşları da kuruluş amaçları çerçevesinde dava açabilir. **Her idari yazıya karşı dava açılabilir mi?** Hayır. Yalnızca kesin ve yürütülebilir (icrai) idari işlemler dava konusu edilebilir. İdarenin görüş, hazırlık işlemi ya da ön işlem niteliğindeki yazıları tek başına dava edilemez; bunlar ancak nihai işlemle birlikte denetlenir. **Dava açma süresi ne kadardır?** Özel kanunlarında ayrı süre yoksa, idare mahkemeleri ve Danıştayda altmış, vergi mahkemelerinde otuz gündür. Süre kural olarak işlemin tebliğini izleyen günden başlar. İYUK m.11 uyarınca üst makama yapılan başvuru süreyi durdurur; ret veya zımni ret hâlinde süre kaldığı yerden işler. **Dava açınca işlemin uygulanması durur mu?** Hayır, dava açmak işlemi kendiliğinden durdurmaz. İşlemin uygulanması telafisi güç veya imkânsız zarar doğuracaksa ve işlem açıkça hukuka aykırıysa (iki koşul birlikte), mahkemeden yürütmenin durdurulması talep edilmelidir (İYUK m.27). **İptal kararı verilirse ne olur?** İptal kararı, işlemi tesis edildiği andan itibaren (geriye yürür şekilde) ortadan kaldırır; işlem hiç yapılmamış sayılır. Anayasa m.138 ve İYUK gereği idare, iptal kararının gereğini gecikmeksizin yerine getirmek zorundadır. ### İhalelere Katılmaktan Yasaklama: Yasak Fiiller, Süreler, Ortaklara Sirayet, İptal Davası (4734 m.17, 58; 4735) - Adres: https://capar.av.tr/makale/ihalelere-katilmaktan-yasaklama-karari-ve-iptal-davasi-4734-4735 - Tarih: 2026-11-15 - Güncelleme: 2026-11-14 - Özet: Kamu ihalesinde veya sözleşmenin uygulanmasında yasak fiil işleyenler bir ila iki yıl, sözleşme imzalamayanlar altı ay ila bir yıl bütün kamu ihalelerinden yasaklanır; yasak, kanundaki şartlarla ortaklara da uzanır. Yazı; kırk beş günlük karar süresini, iptal davası ve yürütmenin durdurulmasını, temyiz yolu tartışmasını Danıştay kararlarıyla anlatır. - Anahtar kelimeler: ihalelere katılmaktan yasaklama kararı, ihaleden yasaklama iptal davası, 4734 sayılı kanun 58. madde, 4735 sayılı kanun 26. madde, yasak fiil ve davranışlar, kırk beş günlük yasaklama süresi, yasaklamanın ortaklara sirayeti, sözleşme imzalamama yasaklama, yürütmenin durdurulması ihale yasağı, ihaleden yasaklama temyiz - English: Debarment from Public Tenders in Türkiye: Prohibited Acts, Periods, Shareholders, Annulment (Laws 4734, 4735) (https://capar.av.tr/en/article/public-tender-debarment-decision-annulment-turkiye) — Under Turkish law, those who commit prohibited acts in a public tender or during contract performance are debarred from all public tenders for one to two years, and those who fail to sign the contract for six months to one year; the ban extends to shareholders under statutory conditions. The article explains the forty-five-day decision period, the annulment action and stay of execution, and the debate over appeal routes, with Council of State decisions. **İhalelere katılmaktan yasaklama kararı 4734 sayılı Kanuna göre kaç yıl sürer?** m.17’deki yasak fiillerde ve 4735 sayılı Kanun m.25’teki sözleşme aşaması fiillerinde süre bir yıldan az olmamak üzere iki yıla kadardır. Üzerine ihale kaldığı hâlde mücbir sebep dışında usulüne göre sözleşme imzalamayanlar için süre altı aydan az olmamak üzere bir yıla kadardır. Süreyi fiilin özelliğine göre kararı veren makam belirler; Kanun ayrıca bir ölçü koymaz. **İhalelere katılmaktan yasaklama kararı şirket ortaklarına da uygulanır mı?** Evet, kanundaki şartlarla. Şahıs şirketi yasaklanırsa bütün ortaklar, sermaye şirketi yasaklanırsa yalnız sermayenin yarısından fazlasına sahip ortaklar hakkında da yasaklama kararı verilir (4734 m.58/2; 4735 m.26/2). Yarıdan fazla paya sahip olmayan ortak bu kurala girmez; Danıştay 13. Dairesi, yüzde kırk sekiz paylı ortak hakkındaki kararı iptal eden istinaf kararını onamıştır. **İhalelere katılmaktan yasaklama kararı hangi sürede verilmelidir?** Kanuna göre karar, yasaklamayı gerektiren fiilin tespit edildiği tarihi izleyen en geç kırk beş gün içinde verilir ve en geç on beş gün içinde Resmî Gazete’ye gönderilir. Kanun tespitin hangi makamca yapılacağını belirtmez; Danıştay 13. Dairesince onanan bir ilk derece kararında süre, fiilin yetkili bakanlığa bildirildiği tarihten başlatılmıştır. Bu olaya özgü bir değerlendirmedir. **İhalelere katılmaktan yasaklama kararına karşı iptal davası kaç gün içinde açılır?** Kural olarak altmış gün içinde idare mahkemesinde açılır: İYUK m.20/A ihaleden yasaklama kararlarını ivedi yargılama usulünün dışında tutar ve 4734 m.58 ile 4735 m.26 ayrı bir dava süresi göstermez; bu yüzden İYUK m.7’deki genel süre uygulanır. Süre yazılı bildirimi izleyen günden başlar. Resmî Gazete yayımının etkisi kesin olmadığından erken tarihi esas almak ihtiyatlıdır. **İhalelere katılmaktan yasaklama davasında yürütmenin durdurulması kararı alınabilir mi?** Alınabilir, ancak dava açmak yasağı kendiliğinden durdurmaz. Mahkeme, işlemin uygulanması hâlinde telafisi güç veya imkânsız zarar doğması ve işlemin açıkça hukuka aykırı olması şartları birlikte varsa yürütmeyi durdurabilir (İYUK m.27/2). Karar kural olarak teminat karşılığında verilir; teminat durumun gereğine göre aranmayabilir. **İhalelere katılmaktan yasaklama davasında bölge idare mahkemesi kararı temyiz edilebilir mi?** Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu 2024 ve 2025 tarihli iki kararında hayır demiştir: bu davalar İYUK m.46’da sayılmadığından istinaf kararıyla kesinleşir. Kararlar oyçokluğuyla verilmiştir. Buna karşılık 13. Daire’nin 2025’te bazı yasaklama dosyalarında temyiz incelemesi yaptığı görülmektedir; uygulama yeknesak değildir. ### İzmir Bölge İdare Mahkemesi: Yargı Çevresi (İzmir, Aydın, Denizli, Manisa, Muğla, Uşak) ve İdari İstinaf - Adres: https://capar.av.tr/makale/izmir-bolge-idare-mahkemesi-yargi-cevresi-istinaf - Tarih: 2026-11-15 - Özet: İzmir Bölge İdare Mahkemesi; İzmir, Aydın, Denizli, Manisa, Muğla ve Uşak'taki idare ve vergi mahkemesi kararlarının istinaf merciidir. Yazı; il il mahkemeleri, otuz günlük süreyi, dilekçenin verileceği yeri, kesin kararları, ivedi yargılama usulünü ve 7589 sayılı Kanundan sonraki temyiz yolunu resmî kaynaklarla anlatır. - Anahtar kelimeler: İzmir Bölge İdare Mahkemesi yargı çevresi, İzmir BİM, Denizli İdare Mahkemesi istinaf, Muğla İdare Mahkemesi istinaf, Uşak vergi davası istinaf, idari yargıda istinaf süresi, İzmir Bölge İdare Mahkemesi istinaf süresi, İYUK 46 temyiz, istinaf parasal sınır, ivedi yargılama usulü temyiz, 7589 sayılı Kanun idari yargı - English: İzmir Regional Administrative Court: Jurisdiction (İzmir, Aydın, Denizli, Manisa, Muğla, Uşak) and Appeals (https://capar.av.tr/en/article/izmir-regional-administrative-court-jurisdiction-turkiye) — The İzmir Regional Administrative Court hears appeals against decisions of the administrative and tax courts in İzmir, Aydın, Denizli, Manisa, Muğla and Uşak. This article explains, under Turkish law and with official sources, the courts province by province, the thirty-day time limit, where to lodge the petition, final decisions, the expedited procedure and cassation after Law No. 7589. **Denizli İdare Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusu hangi mahkemeye yapılır?** İstinaf mercii İzmir Bölge İdare Mahkemesidir; Denizli Bölge Adliye Mahkemesi yalnız hukuk ve ceza mahkemesi kararlarına bakar. Dilekçenin İzmir'e götürülmesi gerekmez; kararı veren Denizli idare mahkemesine verilebilir ve dosya bölge idare mahkemesine gönderilir (İYUK m.45/2, m.48/3). **Muğla İdare Mahkemesi kararına itiraz nereye ve hangi sürede yapılır?** Muğla'daki idare mahkemesinin nihai kararına karşı başvurulacak kanun yolu istinaftır ve mercii İzmir Bölge İdare Mahkemesidir. Süre, kararın tebliğinden itibaren otuz gündür (İYUK m.45/1). Dilekçe Muğla'da kararı veren mahkemeye verilebilir. İhale ya da acele kamulaştırma gibi ivedi yargılama usulüne tabi davalarda istinaf yoktur; on beş gün içinde doğrudan Danıştay'a başvurulur. **İzmir Bölge İdare Mahkemesinin yargı çevresinde hangi iller vardır?** İzmir, Aydın, Denizli, Manisa, Muğla ve Uşak. Mahkemenin 2025 yılı faaliyet raporu yargı çevresini bu altı il olarak belirtir; Hâkimler ve Savcılar Kurulunun sitesinde 18.09.2026 tarihli dosya olarak yayımlanan idari yargı rehberi de aynı illerin idare mahkemelerini İzmir Bölge İdare Mahkemesi altında gösterir. Afyonkarahisar Konya, Kütahya Bursa Bölge İdare Mahkemesine bağlıdır. **Uşak'ta vergi mahkemesi var mı ve Uşak'taki vergi davalarında istinaf nereye yapılır?** Uşak'ta vergi mahkemesi yoktur; Hâkimler ve Savcılar Kurulunun idari yargı rehberine göre Uşak'ın vergi uyuşmazlıkları Manisa Vergi Mahkemesinin yargı çevresindedir. Manisa Vergi Mahkemesinin kararlarına karşı istinaf mercii İzmir Bölge İdare Mahkemesidir. Uşak İdare Mahkemesinin kararları için de aynı mahkemeye başvurulur. **Aydın veya Manisa'daki idare mahkemesinin her kararına karşı İzmir Bölge İdare Mahkemesine istinaf başvurusu yapılabilir mi?** Hayır. Konusu kanundaki parasal sınırı geçmeyen vergi davaları, tam yargı davaları ve idari işlemlere karşı açılan iptal davalarında verilen kararlar kesindir (İYUK m.45/1). Sınır her yıl yeniden değerleme oranında artar ve davanın açıldığı tarihteki tutar esas alınır (ek m.1). İvedi yargılama usulüne tabi davalarda da istinaf yoktur; bu kararlar doğrudan Danıştay'da temyiz edilir. **İzmir Bölge İdare Mahkemesinin istinaf kararına karşı Danıştay'da temyiz yoluna başvurulabilir mi?** Yalnız İYUK m.46'da sayılan hâllerde, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde. Düzenleyici işlemlere karşı iptal davaları, kanundaki tutarı aşan davalar, kamu görevinden çıkarma ve imar planı davaları bunlardandır. 31.07.2026'dan sonra verilen bölge idare mahkemesi kararlarında, ilk derece kararının kaldırılıp yeniden karar verildiği hâllerde de kural olarak temyiz mümkündür. Diğer kararlar kesindir. ## Yükseköğretim Hukuku ### Akademisyenlerin Disiplin Cezaları ve İptal Davası - Adres: https://capar.av.tr/makale/akademisyen-disiplin-cezalari-iptal-davasi - Tarih: 2026-07-02 - Güncelleme: 2026-11-10 - Özet: Öğretim elemanlarının (akademisyenlerin) disiplin cezaları ve iptal davası rehberi: 2547 sayılı Kanun'a özgü disiplin rejimi ve 657'den farkları; ceza türleri (m.53/b); Anayasa Mahkemesi iptalleriyle şekillenen kanunilik ilkesi; soruşturma usulü, ifade ve savunma hakkı (m.53/A, 7592 sayılı Kanunla değişik); zamanaşımı (m.53/C); intihal soruşturmalarında etik kurul ve bilirkişi zorunluluğu; 60 günlük dava süresi, istinaf ve yalnız çıkarma cezalarında Danıştay temyizi (İYUK m.46). Davalısı ilgili üniversite olan dosyalarda verilmiş, resmi karar veri tabanından doğrulanmış Danıştay 8. Daire kararlarıyla. - Anahtar kelimeler: akademisyen disiplin cezası, öğretim elemanı disiplin soruşturması, öğretim üyesi disiplin cezası iptali, 2547 sayılı Kanun 53. madde, 53/A savunma hakkı, 53/C zamanaşımı, üniversite öğretim mesleğinden çıkarma, kamu görevinden çıkarma, intihal soruşturması, bilimsel araştırma ve yayın etiği, etik kurul incelemesi, müstafi sayma 657 madde 94, akademisyen iptal davası, İYUK 46 temyiz - English: Disciplinary Penalties on Academics and Annulment Actions (https://capar.av.tr/en/article/disciplinary-penalties-academics-annulment-actions) — A guide to disciplinary penalties on academics in Türkiye and annulment actions: the special regime of Law No. 2547 and its differences from the civil-servant regime; penalty types (art. 53/b); the legality principle shaped by Constitutional Court annulments; investigation procedure, statement-taking and the right of defence (art. 53/A, as amended by Law No. 7592); limitation (art. 53/C); mandatory ethics-board and expert examination in plagiarism cases; the 60-day period, regional appeal and cassation only for removal penalties (APL art. 46) - with verified Council of State (8th Chamber) decisions in the university cases. **Akademisyenlere hangi disiplin cezaları verilebilir?** 2547 sayılı Kanun m.53/b uyarınca; uyarma, kınama, aylıktan veya ücretten kesme, kademe ilerlemesinin durdurulması veya birden fazla ücretten kesme, üniversite öğretim mesleğinden çıkarma ve kamu görevinden çıkarma cezaları verilebilir. Hangi fiilin hangi cezayı gerektirdiği Kanunda tek tek sayılmıştır. **Savunma alınmadan disiplin cezası verilebilir mi?** Savunma hakkı tanınmadan verilemez (Anayasa m.129/2). 09.08.2026'dan bu yana 2547 sayılı Kanun m.53/A uyarınca cezayı vermeye yetkili makam, savunmaya davet yazısında teklife esas eylemi ve karşılık gelen cezayı bildirir, en az yedi gün süre verir ve savunmadan önce soruşturma evrakının incelenebileceğini belirtir. Usulüne uygun davete rağmen süresinde savunma yapmayan kişi savunma hakkından vazgeçmiş sayılır; bu durumda ceza, savunma alınmadan mevcut delillere göre verilebilir. Çıkarma cezası istenenler ayrıca soruşturma evrakını inceleme, tanık dinletme ve disiplin kurulunda kendisi veya vekili aracılığıyla sözlü veya yazılı savunma yapma hakkına sahiptir. **Disiplin soruşturmasında zamanaşımı süreleri nedir?** Fiilin öğrenilmesinden itibaren hafif cezalarda bir ay, çıkarma cezalarında altı ay içinde soruşturmaya başlanmalıdır; fiilden itibaren iki yıl (öğretim mesleğinden çıkarmada altı yıl) geçmişse ceza verilemez (2547 sayılı Kanun m.53/C). Bilimsel eserin atama-terfide kullanılması veya yeniden yayımlanması halinde süre yeniden işler. **İntihal soruşturmalarında hangi güvenceler var?** Soruşturma öncesi etik kurul incelemesi zorunludur (2547 sayılı Kanun m.53/A-b). İptal davasında intihal iddiası teknik bir konu olduğundan mahkeme re'sen bilirkişi incelemesi yaptırmak zorundadır; bilirkişi avansı davacıya yükletilemez, idareden istenir, gerekirse Hazineden karşılanır. **Disiplin cezasına karşı nereye, hangi sürede dava açılır?** İşlemin tebliğinden itibaren 60 gün içinde idare mahkemesinde iptal davası açılır; karara karşı istinaf yolu açıktır. Uyarma-kınama gibi cezalarda istinaf başvurusunu reddeden karar kesindir; Danıştay'a temyiz kural olarak meslekten veya kamu görevinden çıkarma sonucunu doğuran işlemlerde mümkündür (İYUK m.46/1). 31/7/2026'dan sonra verilen ve ilk derece kararını kaldırarak yeniden hüküm kuran bölge idare mahkemesi kararları ise istisnalar dışında temyiz edilebilir (İYUK m.46/2). **Devamsızlık nedeniyle akademisyen müstafi sayılabilir mi?** Kural olarak hayır. Danıştay 8. Dairesi bir kararında, 657 m.94'teki görevden çekilmiş sayma kurumunun öğretim elemanlarına uygulanamayacağına; devamsızlığın ancak 2547 kapsamında disiplin soruşturmasıyla ele alınabileceğine karar vermiştir. Görevlendirildiği yerde süresinde göreve başlamama ise ayrıdır: 2547 sayılı Kanun m.41 (ve m.40/b) ile geçici m.78 (ÖYP araştırma görevlileri) uyarınca yapılan görevlendirmelerde bu durum istifa sayılır. ### Araştırma Görevlisi Olma Şartları: Başvuru, Atama, 50/d ve 33/a Kadroları, Görev Süresi - Adres: https://capar.av.tr/makale/arastirma-gorevlisi-olma-sartlari-50-d-33-a-gorev-suresi - Tarih: 2026-11-09 - Güncelleme: 2026-11-14 - Özet: Araştırma görevlisi kadrosuna başvuru için ALES’ten en az 70, merkezî yabancı dil sınavından en az 50 puan, giriş sınavı yılının 1 Ocak’ında 35 yaşını doldurmamış olmak ve devlet üniversitelerinde lisansüstü öğrencilik gerekir; adaylar ön değerlendirme ve yazılı giriş sınavından geçer. Atamalar 2547 sayılı Kanun m.33’teki usulle m.50/d kapsamında yapılır; 50/d kadrosu lisansüstü eğitime bağlıdır, 33/a kadrosunda atama en çok üç yıllıktır; Merkezi Sınav Yönetmeliği ve Danıştay kararları. - Anahtar kelimeler: araştırma görevlisi olma şartları, araştırma görevlisi şartları, araştırma görevlisi nasıl olunur, araştırma görevlisi ALES puanı, araştırma görevlisi giriş sınavı, 50/d ve 33/a farkı, 50/d'den 33/a'ya geçiş, geçici 84. madde, araştırma görevlisi görev süresi, 2547 sayılı Kanun ek 38. madde, Merkezi Sınav Yönetmeliği, 2547 sayılı Kanun 33. madde - English: Research Assistant Requirements, 50/d and 33/a Posts, Term (https://capar.av.tr/en/article/research-assistant-requirements-50-d-33-a-posts-term) — Under Turkish law, applying for a research assistant post requires at least 70 in ALES, at least 50 points in a central foreign language examination, not having reached the age of 35 on 1 January of the year of the entrance examination and, at state universities, postgraduate studentship; candidates go through a pre-assessment and a written entrance examination. Appointments are made under Article 50/d of Law No. 2547 using the procedure in Article 33; a 50/d post depends on postgraduate education, while a 33/a appointment lasts at most three years; the Central Examination Regulation and Council of State decisions. **Araştırma görevlisi olma şartları nelerdir?** 657 sayılı Kanun m.48’deki genel şartlar, ALES’ten en az 70, YÖK’ün kabul ettiği merkezî yabancı dil sınavından en az 50 puan (ya da eşdeğeri), giriş sınavının yapıldığı yılın 1 Ocak’ında otuz beş yaşını doldurmamış olmak ve devlet üniversitelerinde lisansüstü öğrenci olmak gerekir (Merkezi Sınav Yönetmeliği m.6 ve m.7). Senato daha yüksek puan isteyebilir. **Araştırma görevlisi olmak için yaş sınırı var mı?** Evet. 2547 sayılı Kanun m.33/a ve Yönetmelik m.7/1’e göre giriş sınavının yapıldığı yılın 1 Ocak’ında otuz beş yaşını doldurmamış olmak gerekir. Danıştay 8. Dairesi Yönetmelik hükmünü hukuka uygun bulmuştur; karar kesinleşmemiş olabilir. Yaş şartı görevdeki araştırma görevlisinin yeniden atanmasında aranmaz. **33/a ile 50/d araştırma görevlisi arasındaki fark nedir?** 50/d kadrosu lisansüstü öğrencilere yöneliktir; atama her defasında bir yıl içindir ve lisansüstü eğitim sona erince, ek m.38/2’deki süreler dolduğunda kadroyla ilişik kesilir. 33/a kadrosunda atama en çok üç yıl içindir ve aynı usulle yenilenebilir. **Doktora ya da yüksek lisans bitince 50/d araştırma görevlisinin kadrosu ne olur?** Doktorasını tamamlayanın ilişiği bir yıl uzatılır; kurumun performans kriterlerini sağlayanların kadrosu bir yıl daha sürebilir, sonra ilişik kendiliğinden kesilir. Tezli yüksek lisansı tamamlayanın ilişiği en fazla altı ay daha sürer; bu sürede devlet üniversitesinde alanıyla ilgili doktoraya başlamazsa kesilir (ek m.38/2). **ALES şartı kimlerden aranmaz?** Doktora ya da sanatta yeterlik eğitimini (ya da m.14/1’de sayılan tıp, diş hekimliği, eczacılık ve veteriner hekimlik eğitimlerini) tamamlamış olanlardan ve öğretim elemanı kadrosunda çalışmış ya da çalışmakta olanlardan merkezi sınav şartı aranmaz (m.14/1); bu adayların ALES puanı 70 kabul edilir. **Atanmama ya da görev süresinin uzatılmaması işlemine karşı ne kadar sürede dava açılır?** Yazılı bildirimi izleyen günden itibaren altmış gün içinde idare mahkemesinde iptal davası açılır (İYUK m.7). Görevine son verilmesiyle ilgili davalarda son görev yerindeki idare mahkemesi yetkilidir (İYUK m.33/2). ### Danıştay: Adayla Birden Çok Ortak Yayını Olan Jüri Üyesinin Raporuna Dayanan Doçent Ataması Hukuka Aykırı - Adres: https://capar.av.tr/makale/docent-atamasinda-adayla-ortak-yayini-olan-juri-uyesi - Tarih: 2026-11-07 - Özet: Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu, atanan adayla birden çok ortak makalesi ve bildirisi bulunan profesörün yer aldığı jürinin raporlarına dayanılarak, bilirkişinin iki adayın da asgari koşulları sağladığını tespit ettiği dosyada tek aday varmış gibi yapılan doçent kadrosu atamasını kesin olarak ve oyçokluğuyla hukuka aykırı buldu. - Anahtar kelimeler: doçent atamasında jüri üyesi ortak yayın, doçent kadrosu jüri tarafsızlığı, jüri üyesi ile ortak makale, doçent kadrosuna atama iptal davası, doçent atama jüri raporu, jüri objektifliği olumsuz intiba, 2547 sayılı Kanun 24. madde e bendi, Öğretim Üyeliğine Yükseltilme ve Atanma Yönetmeliği 11. madde, doktor öğretim üyesi jüri ortak yayın - English: Assoc. Prof. Appointment Unlawful Over Co-Author Juror: Turkish Council of State on Joint Publications (https://capar.av.tr/en/article/associate-professor-appointment-jury-joint-publications) — Under Turkish law, the Assembly of Administrative Law Chambers of the Council of State finally held, by majority, that an associate professor appointment was unlawful where it relied on the reports of a jury including a professor with several joint articles and papers with the appointee, and was made as if there were a single candidate although an expert had found that both candidates met the minimum conditions. **Atanan adayla ortak yayını olan profesör doçent kadrosu jürisinde yer alabilir mi?** Kurul kararına göre böyle bir üyenin jüride bulunması objektiflik yönünden olumsuz intiba doğurabilir. Jüri bu üye çıkarılarak belirlenmelidir; aksi hâlde bu jürinin raporlarına dayanan atama hukuka aykırı bulunabilir. **Jüri sakatsa davacı doğrudan kadroya atanır mı?** Hayır. Kurul, iki aday arasında bilimsel kaliteye yönelik yeni bir atama işlemi kurulmasını istedi. **Jüri bir adayın asgari koşulları sağlamadığını söylerse idare diğer adayı atayabilir mi?** Bu davada jüri raporları üzerine tek aday varmış gibi atama yapılmıştı. Mahkemenin yaptırdığı bilirkişi incelemesi iki adayın da koşulları sağladığını gösterince Kurul, bu hususun önce tereddüde yer vermeyecek biçimde açıklığa kavuşturularak işlem kurulmasını istedi. **Puanı daha yüksek olan aday atanmak zorunda mı?** Kurul bozmayı puan üstünlüğüne dayandırmadı; adayların bilimsel çalışmaları birbirine çok yakın ya da eşitse idarenin takdir hakkının önem kazanacağını belirtti. Bir üye, bozmanın puan üstünlüğü gerekçesiyle yapılması gerektiği yönünde karşı oy yazdı. ### Danıştay: Anayasa Mahkemesinin m.54 İptali Öğrenci Disiplin Cezasını Kendiliğinden Kaldırmaz; Yeni Kanun Esas - Adres: https://capar.av.tr/makale/anayasa-mahkemesi-iptali-ogrenci-disiplin-cezasini-kendiliginden-kaldirmaz - Tarih: 2026-11-07 - Özet: Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu, 2547 sayılı Kanun m.54’ün Anayasa Mahkemesince iptalini eski Yönetmeliğe göre verilmiş öğrenci disiplin cezasının iptali için tek başına yeterli görmedi; iptal yürürlüğe girmeden 7437 sayılı Kanunla yeniden düzenlenen hükme göre fiilin sübutu, cezayı gerektirip gerektirmediği ve lehe hüküm yönünden esastan inceleme yapılmasını istedi. Kurul, cezayı yalnız iptal kararı nedeniyle iptal eden bölge idare mahkemesi ısrar kararını kesin olarak ve oyçokluğuyla bozdu; dosya yeniden karar için bölge idare mahkemesine gönderildi. - Anahtar kelimeler: öğrenci disiplin cezası anayasa mahkemesi iptali, 2547 sayılı Kanun 54. madde iptali, iptal kararları geriye yürümez, Öğrenci Disiplin Yönetmeliği iptal sonrası, 7437 sayılı Kanun öğrenci disiplin, yükseköğretim kurumundan çıkarma cezası, ısrar kararının bozulması, lehe hüküm öğrenci disiplin cezası - English: Art. 54 Annulment Alone Does Not Lift Student Penalties: Turkish Council of State, Review Under Law No. 7437 (https://capar.av.tr/en/article/constitutional-court-annulment-student-discipline-penalty) — Under Turkish law, the Assembly of Administrative Law Chambers of the Council of State did not regard the Constitutional Court’s annulment of Article 54 of Law No. 2547 as sufficient on its own to annul a student disciplinary penalty imposed under the former Regulation, and required a review on the merits, under the provision re-enacted by Law No. 7437 before the annulment took effect, of the proof of the act, whether it warrants the penalty and the more favourable provision. The Assembly quashed, finally and by majority, the regional administrative court’s decision of insistence that had annulled the penalty solely because of the annulment decision, and the file was sent back to that court for a new decision. **Anayasa Mahkemesinin 54. maddeyi iptal etmesi öğrenci disiplin cezasını kendiliğinden kaldırır mı?** Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 17.09.2025 tarihli kararına göre kendiliğinden kaldırmaz. Kurul, iptal nedeniyle cezanın yasal dayanağının kalmadığını kabul etti; ancak iptal yürürlüğe girmeden 54. madde 7437 sayılı Kanunla yeniden düzenlendiğinden cezayı yalnız iptal kararına dayanarak iptal eden ısrar kararını bozdu. Dava bu düzenlemeye göre esastan incelenecek. **Eski Yönetmeliğe göre verilmiş cezada mahkeme neyi inceleyecek?** Kurula göre iptalden sonra yeni bir kanuni düzenleme yapılmışsa uyuşmazlık bu düzenlemeye göre çözülür. Bu dosyada bölge idare mahkemesi fiilin sübut bulup bulmadığını, disiplin cezasını gerektirip gerektirmediğini ve lehe bir hüküm olup olmadığını inceleyecek. **Karar her öğrenci disiplin cezasına uygulanır mı?** Karar, kesinleşmiş örgüt üyeliği mahkûmiyetine dayanan ve eski Yönetmeliğe göre verilmiş bir çıkarma cezasına ilişkindir. Kurulun ölçüsü iptalden sonra yeni bir kanuni düzenleme yapılmış olmasına dayanır; bu dosyada cezanın akıbetini bölge idare mahkemesinin esas incelemesi belirleyecek. **Kurul kararı kesin mi, dosya nereye döndü?** Kurul kararı kesindir ve oyçokluğuyla verildi. Dosya yeniden karar verilmek üzere bölge idare mahkemesine gönderildi; bozma üzerine verilen yeni karara ulaşılamadı. ### Danıştay: Araştırma Görevlisi Sözleşmesinin Yenilenmemesi Somut ve Ölçülü Gerekçe İster - Adres: https://capar.av.tr/makale/arastirma-gorevlisi-sozlesmesinin-yenilenmemesi-somut-gerekce - Tarih: 2026-11-07 - Özet: Danıştay 8. Daire, araştırma görevlisi sözleşmesinin yenilenmemesinde gerekçenin somut ve ölçülü olması gerektiğini, vakıf üniversitesindeki akademik personelin de devlet üniversitesindekilerle aynı mesleki güvenceye sahip olduğunu ve dava sırasında ileri sürülen yeni gerekçenin işlemi tek başına kurtarmadığını oyçokluğuyla ve kesin olarak kabul etti. - Anahtar kelimeler: sözleşmesi yenilenmeyen araştırma görevlisi, araştırma görevlisi sözleşmesinin yenilenmemesi, araştırma görevlisi görev süresinin uzatılmaması, araştırma görevlisi sözleşme yenilenmemesi iptal davası, vakıf üniversitesi araştırma görevlisi sözleşmesi, akademik personel mesleki güvence, sözleşme yenilememede somut gerekçe, ölçülülük ilkesi sözleşme yenilememe, 2547 sayılı Kanun 33. madde - English: Research Assistant Non-Renewal Needs Concrete Reasons: Turkish Council of State Requires Proportionate Grounds (https://capar.av.tr/en/article/research-assistant-contract-non-renewal-concrete-reasons) — Under Turkish law, the 8th Chamber of the Council of State held, by majority and as a final decision, that not renewing a research assistant's contract requires concrete and proportionate reasons, that academic staff at foundation universities enjoy the same professional security as those at state universities, and that a new ground raised during the proceedings does not on its own save the act. **Araştırma görevlisinin sözleşmesi yenilenmeyebilir mi?** Evet. 2547 sayılı Kanun m.33/a’ya göre araştırma görevlileri en çok üç yıl için atanır ve süre sonunda görevleri kendiliğinden sona erer; yeniden atama idarenin takdirindedir. Ancak Danıştay 8. Daireye göre yenilememe gerekçesi somut olarak ortaya konulmalı ve ölçülü olmalıdır. **Vakıf üniversitesindeki araştırma görevlisi de aynı güvenceye sahip mi?** Daire, vakıf ve devlet yükseköğretim kurumlarındaki akademik personelin mesleki güvenceleri arasında ayrım yapılmadığını belirtti. Vakıf Yükseköğretim Kurumları Yönetmeliği m.23 de çalışma esaslarını devlet üniversitelerine ilişkin hükümlere bağlar; aylık ve diğer özlük hakları ise İş Kanununa tabidir. **Bir yazılı uyarı ya da sınava geç kalma, sözleşmenin yenilenmemesi için yeterli mi?** Bu kararda hayır. Daire, bir kez yaşanan, yazılı uyarıyla karşılanan ve tekrarlanmayan 20 dakikalık gecikmenin tek başına yenilememeye gerekçe yapılmasını ölçülülük ilkesine ve hakkaniyete aykırı buldu. Sonuç her olayın somut koşullarına bağlıdır. **İdare davada yeni bir gerekçe ileri sürebilir mi?** Daireye göre işlem tesis edilirken belirtilmeyen ve dava devam ederken ileri sürülen bir gerekçe, tek başına işlemi hukuka uygun hale getirmez. Bu kararda istinafta eklenen öğrenci sayısındaki azalma gerekçesi bu nedenle işlemi kurtarmadı. ### Danıştay: Araştırma Görevlisinde 35 Yaş Sınırı Yeniden Atamada Aranmaz - Adres: https://capar.av.tr/makale/arastirma-gorevlisinde-35-yas-siniri-yeniden-atamada-aranmaz - Tarih: 2026-11-04 - Özet: Danıştay 8. Daire, 2547 sayılı Kanun m.33’teki otuz beş yaş şartının yalnız araştırma görevlisi kadrosuna ilk başvuruda arandığını, göreve başladığında şartı taşıyan araştırma görevlisinin yeniden atanmasında aranmadığını oybirliğiyle ve kesin olarak kabul etti. - Anahtar kelimeler: araştırma görevlisi yaş sınırı, araştırma görevlisi 35 yaş şartı, araştırma görevlisi yeniden atama, araştırma görevlisi sözleşmesinin yenilenmemesi, araştırma görevlisi görev süresi uzatımı, 2547 sayılı Kanun 33. madde, otuz beş yaş şartı, vakıf üniversitesi araştırma görevlisi - English: No Age-35 Limit on Research Assistant Reappointment: Turkish Council of State on Article 33 of Law No. 2547 (https://capar.av.tr/en/article/research-assistant-age-limit-reappointment) — Under Turkish law, the 8th Chamber of the Council of State unanimously and finally held that the age-35 condition in Article 33 of Law No. 2547 applies only to the first application for a research assistant post, not to the reappointment of a research assistant who met it on taking up the post. **Araştırma görevlisi olmak için yaş sınırı var mı?** Evet. 2547 sayılı Kanun m.33’e göre kadroya başvurabilmek için sınavın yapıldığı yılın 1 Ocak’ı itibarıyla otuz beş yaşını doldurmamış olmak gerekir. Şart Kanuna 15.04.2020 tarihli 7243 sayılı Kanunla eklendi. **35 yaşını dolduran araştırma görevlisinin sözleşmesi bu nedenle yenilenmeyebilir mi?** Danıştay 8. Dairenin gerekçeli kararlarına göre hayır. Yaş şartı ilk başvuruda aranır; göreve başladığında şartı taşıyan araştırma görevlisinin yeniden atanmasında aranmaz. **Sözleşme başka bir gerekçeyle yenilenmeyebilir mi?** Evet. Yeniden atamada idarenin takdir yetkisi vardır; ancak görevin aksatılması, disiplinsizlik, akademik yetersizlik ya da hizmete ihtiyaç kalmaması gibi hukuken kabul edilebilir somut bir sebebin ortaya konulması gerekir. **Araştırma görevlisinde 35 yaş sınırı konusunda aksi yönde Danıştay kararı var mı?** Daire 19.06.2025 tarihinde, yaş şartını görev süresi uzatımında da uygulayan bir bölge idare mahkemesi kararını gerekçe göstermeden onadı. Onanan kararın yaştan bağımsız bir dayanağı da vardı; Dairenin gerekçeli kararları ise yaşın yeniden atamada aranmayacağı yönündedir. ### Danıştay: Başarısız YLSY Bursiyerinin Mahkeme Kararıyla da Atanamayacağını Diyen YÖK Paragrafı Hukuka Aykırı - Adres: https://capar.av.tr/makale/ylsy-bursiyeri-mahkeme-karariyla-da-olsa-atanamaz-yok-yazisi - Tarih: 2026-11-07 - Özet: Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu, YÖK genel yazısındaki, 1416 sayılı Kanun kapsamında başarısız sayılanların mahkeme kararlarıyla da olsa öğretim elemanı kadrolarına atanamayacağını bildiren paragrafın idarenin yargı kararlarına uyma yükümlülüğüne aykırı bulunarak iptal edilmesini aynı gerekçeyle onadı. Kurul ayrıca ilişiği kesilen bursiyerin genel yazının tamamına karşı dava açma ehliyeti bulunduğunu kabul ederek davanın kısmen ehliyetten reddini bozdu ve dosyayı bu kısım için Danıştay 8. Daireye gönderdi. - Anahtar kelimeler: YLSY öğretim görevlisi ataması, YLSY bursiyeri, 1416 sayılı Kanun mecburi hizmet, YÖK genel yazısı, mahkeme kararlarına uyma yükümlülüğü, Anayasa 138, İYUK 28, dava açma ehliyeti, öğretim görevlisi kadro aktarımı - English: YÖK Paragraph Barring Court-Backed Appointments Annulled: Turkish Council of State on YLSY (Law No. 1416) (https://capar.av.tr/en/article/ylsy-scholar-lecturer-appointment-court-rulings-yok-letter) — Under Turkish law, the Assembly of Administrative Law Chambers of the Council of State upheld, on the same reasoning, the annulment of the paragraph of a YÖK general letter stating that those deemed unsuccessful under Law No. 1416 could not be appointed to teaching staff posts even by court decisions, as contrary to the administration’s duty to comply with judicial decisions. The Assembly also accepted that the scholarship holder whose ties with the university were severed had standing to challenge the whole letter, quashed the partial dismissal for lack of standing and sent the file back to the 8th Chamber for that part. **YÖK, başarısız sayılan bursiyerlerin mahkeme kararıyla da olsa atanamayacağını genel yazıyla bildirebilir mi?** Bu dosyada hayır: Danıştay 8. Daire bu paragrafı idarenin mahkeme kararlarına uyma yükümlülüğüne aykırı bularak iptal etti, Kurul da iptali aynı gerekçeyle onadı. **Karar, doktorasını tamamlamayan her bursiyerin atanması gerektiği anlamına mı gelir?** Hayır. Karar yalnız beşinci paragrafın iptalini onadı; bireysel atama hakkı ya da tazminat yükümlülüğü hakkında hüküm kurmadı. **Doktora masraflarını geri ödeyen bursiyer genel yazının tamamına karşı dava açabilir mi?** Kurula göre bu dosyada evet: yazının tamamı davacının menfaatini ilgilendirir; tamamlanamayan doktora için yapılan geri ödemeler menfaat bağını ortadan kaldırmaz. **YLSY bursiyerlerine ilişkin YÖK yazısı davasında dosya şimdi hangi aşamada?** İptal ve karar verilmesine yer olmadığı kısımları kesin olarak onandı. Ehliyetten ret kısmı bozuldu; genel yazının öteki paragrafları hakkında yeniden karar verilmek üzere dosya Danıştay 8. Daireye gönderildi. ### Danıştay: Doktor Öğretim Üyesinin Görev Süresini Uzatmama Yetkisi Rektöre Aittir - Adres: https://capar.av.tr/makale/doktor-ogretim-uyesinin-gorev-suresini-uzatmama-yetkisi-rektore-aittir - Tarih: 2026-11-07 - Özet: Danıştay 8. Daire, rektör yardımcısı imzasıyla tesis edilen doktor öğretim üyesinin görev süresini uzatmama işlemini, 2547 sayılı Kanun m.23 yetkiyi rektöre verdiği ve açık yetki devri hükmü bulunmadığı için yetki yönünden hukuka aykırı buldu; istinaf başvurusunu reddeden bölge idare mahkemesi kararını oybirliğiyle ve kesin olarak bozdu; esas incelenmediğinden parasal hakların bu aşamada doğrudan kabul edilemeyeceğini de belirtti. - Anahtar kelimeler: doktor öğretim üyesi görev süresi uzatılmaması, doktor öğretim üyesi görev süresinin uzatılmaması yetki, rektör yardımcısı imzası yetki unsuru, görev süresi uzatmama işlemi rektör yetkisi, yetki devri 2547 sayılı Kanun, yetkisiz işlem icazet, görev süresi uzatılmayan öğretim üyesi parasal haklar, 2547 sayılı Kanun 23. madde - English: Rector Holds Power Not to Extend Assistant Professor Terms: Turkish Council of State on Vice-Rector Decision (https://capar.av.tr/en/article/assistant-professor-term-non-extension-rector-authority) — Under Turkish law, the 8th Chamber of the Council of State, in a final and unanimous decision quashing a regional administrative court judgment that had rejected the appeal, held that an act not extending an assistant professor's term, signed by a vice-rector, was unlawful for lack of authority because Article 23 of Law No. 2547 gives that power to the rector and contains no express provision for its delegation; as the merits were not examined, lost financial rights could not be granted directly at this stage. **Doktor öğretim üyesinin görev süresini uzatmama kararını kim verir?** 2547 sayılı Kanun m.23’e göre doktor öğretim üyesi rektör tarafından en çok dört yıl için atanır; süresi bitenler yeniden atanabilir. Danıştay 8. Daire, yetki devrine izin veren açık bir hüküm bulunmadığından uzatmama işleminin de rektörce tesis edilmesi gerektiğini kabul etti. **Rektör yardımcısının imzaladığı uzatmama işlemi neden hukuka aykırı?** Daireye göre yetki devri ancak kanunun açıkça izin verdiği durumlarda yapılabilir; 23. maddede böyle bir hüküm yoktur. Yetkisiz makamın işlemi, sonradan yetkili makamca kabul edilmesi ya da icazet verilmesiyle de hukuka uygun hale gelmez. **Yetki sorunu davanın ilerleyen aşamalarında da incelenir mi?** Evet. Daireye göre yetki unsuru kamu düzenine ilişkindir; idari yargı mercileri kanun yolu incelemeleri dahil davanın her aşamasında yetki sakatlığını gözetmek zorundadır. **Yetki yönünden bozma, uzatmama gerekçesinin haksız olduğu anlamına gelir mi?** Hayır. Daire yetki sakatlığı tespit edildiğinde işlemin diğer unsurlarının incelenemeyeceğini belirtti ve işlemin esasına ilişkin değerlendirme yapmadı. Asgari puan şartının davacıya uygulanmasının hukuka uygun olup olmadığı bu kararda cevaplanmadı. **Yoksun kalınan maaş ve özlük hakları hemen ödenir mi?** Bu kararda hayır. Daire, işlemin esası incelenmediği ve ortada yeni bir sözleşme ilişkisi bulunmadığı için kesin ve net olarak belirli olmayan hak kayıpları hakkında sözleşmenin yenilendiği varsayımıyla bu aşamada doğrudan kabul kararı verilemeyeceğini belirtti. ### Danıştay: Doktora Kaydını İsteğiyle Sildiren 50/d Araştırma Görevlisinin İlişiği Kesilir; 33/a Talebi Ayrı - Adres: https://capar.av.tr/makale/doktora-kaydini-sildiren-50-d-arastirma-gorevlisinin-ilisigi-kesilir - Tarih: 2026-11-07 - Özet: Danıştay 8. Dairesi, 50/d kadrosunun lisansüstü eğitim süresiyle sınırlı bir destek olduğunu ve eğitim herhangi bir sebeple sona erince kadroyla ilişiğin kesilmesinin yasal düzenleme gereği olduğunu belirterek doktora kaydını kendi isteğiyle sildiren araştırma görevlisinin ilişiğinin kesilmesini hukuka uygun buldu; aynı dönemde yapılan 33/a talebini davanın konusu dışında tuttu. Daire, istinaf başvurusunu reddeden bölge idare mahkemesi kararını kesin olarak ve oyçokluğuyla bozdu; dosya yeniden karar verilmek üzere bölge idare mahkemesine gönderildi. - Anahtar kelimeler: 50/d araştırma görevlisi ilişik kesme, 50/d araştırma görevlisi doktora kaydı silinmesi, 50/d kadrosu ilişik kesilmesi, araştırma görevlisi kayıt sildirme, 50/d'den 33/a'ya geçiş, 33/a kadrosuna atanma talebi, lisansüstü eğitimi başka üniversiteye taşıma, 2547 sayılı Kanun 50. madde, araştırma görevlisi kadrosu lisansüstü eğitim - English: Doctoral Withdrawal Ends a 50/d Research Assistant Post: Turkish Council of State; 33/a Request Is Separate (https://capar.av.tr/en/article/50-d-research-assistant-doctoral-withdrawal-post-ends) — Under Turkish law, the 8th Chamber of the Council of State held that a post under Article 50/d of Law No. 2547 is support limited to the duration of postgraduate education and that ties with the post must be severed when that education ends for any reason, finding lawful the severance of a research assistant who had the doctoral registration deleted at their own request; it left the 33/a request made around the same time outside the case. The Chamber quashed, finally and by majority, the regional administrative court decision rejecting the appeal, and the file was sent back to that court for a new decision. **50/d araştırma görevlisi doktora kaydını sildirirse kadrosuyla ilişiği kesilir mi?** Danıştay 8. Dairesinin 24.11.2025 tarihli kararında, doktora kaydını kendi isteğiyle sildiren davacının kadroyla ilişiğinin kesilmesi yasal düzenleme gereği sayıldı. Daire, 50/d kadrosunu lisansüstü eğitim süresiyle sınırlı bir destek olarak gördü ve eğitimin herhangi bir sebeple sona ermesini yeterli buldu. **33/a kadrosuna geçiş başvurusu yapılmış olması ilişiğin kesilmesini engeller mi?** Bu davada engellemedi. Daire, davacının 33/a kadrosuna atanma talebinin dava konusu olmadığını ve idarenin bu talebe ilişkin iradesinin bu dosyada değerlendirilemeyeceğini belirterek ilişik kesme işlemini hukuka uygun buldu. Talebin akıbeti kararda tartışılmadı. **Karar 33/a kadrosundaki araştırma görevlilerine de uygulanır mı?** Kararın gerekçesi 50/d kadrosunun lisansüstü eğitime bağlılığına dayanır; 33/a kadrosundaki araştırma görevlilerinin durumu kararda ele alınmadı. 2547 sayılı Kanun m.33/a’ya göre bu kadroya atama en çok üç yıl içindir ve aynı usulle yeniden atama yapılabilir. **Doktora kaydını sildiren araştırma görevlisi davasında bozmadan sonra dosya nereye gider?** Bozma kararı kesindir ve oyçokluğuyla verildi. Dosya yeniden karar verilmek üzere bölge idare mahkemesine gönderildi; bozma üzerine verilen yeni karara ulaşılamadı. ### Danıştay: Doçentlik Başvurusunda Yurt Dışı Yabancı Dil Sınavına 6 Ay İkamet Şartı (2022 Kılavuzu) Hukuka Uygun - Adres: https://capar.av.tr/makale/docentlik-basvurusunda-yurt-disi-dil-sinavi-alti-ay-ikamet-sarti - Tarih: 2026-11-07 - Özet: Danıştay 8. Dairesi, yurt dışında yabancı dil sınavına giren doçent adaylarından sınav ülkesinde sınav tarihine kadar süren en az altı aylık ikameti belgelemelerini isteyen 2022 Mart Dönemi Doçentlik Başvuru Kılavuzu hükmünü kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırı bulmadı; ikamet belgesi sunmayan adayın başvurusunun iptalini de hukuka uygun gördü. Karar ilk derece sıfatıyla ve oybirliğiyle verildi; temyiz yolu açık olduğundan kesinleşmemiş olabilir. - Anahtar kelimeler: doçentlik başvurusu yabancı dil şartı, doçentlik yurt dışı yabancı dil sınavı, doçentlik altı ay ikamet şartı, Doçentlik Başvuru Kılavuzu 2.2.5, ÜAK doçentlik başvurusunun iptali, yurt dışında girilen dil sınavı ikamet belgesi, 2547 sayılı Kanun 24. madde, Doçentlik Yönetmeliği 4. madde, uluslararası yabancı dil sınavı doçentlik - English: Residence Rule Upheld for Assoc. Prof. Language Exams Abroad: Turkish Council of State on the 2022 Guide (https://capar.av.tr/en/article/associate-professorship-language-exam-abroad-residence-rule) — Under Turkish law, the 8th Chamber of the Council of State found the provision of the 2022 March Term Associate Professorship Application Guide requiring associate professor candidates who sit a foreign language exam abroad to document at least six months’ residence in the exam country up to and including the exam date, not contrary to the public interest and the requirements of the service, and also held lawful the cancellation of the application of a candidate who did not submit a residence certificate. The decision was given at first instance and unanimously; since an appeal is open, it may not be final. **Doçentlik başvurusunda yabancı dil şartı nedir?** 2547 sayılı Kanun’un 24. maddesine göre aday, YÖK’ün belirlediği merkezî bir yabancı dil sınavından en az 55 puan ya da uluslararası geçerliliği YÖK tarafından kabul edilen bir sınavdan buna denk puan almalıdır. **Yurt dışında girilen yabancı dil sınavı doçentlik başvurusunda kabul edilir mi?** Danıştay 8. Dairesinin incelediği 2022 Mart Dönemi Kılavuzuna göre, sınav ülkesinde sınav tarihine kadar süren en az altı aylık ikamet belgelenirse kabul ediliyordu. Daire bu şartı hukuka uygun buldu; karar kesinleşmemiş olabilir ve sonraki dönem kılavuzları bu yazı için teyit edilemedi. **Danıştay altı ay ikamet şartını neden hukuka uygun buldu?** Daire, şartın kısa süreli seyahati değil süreklilik arz eden fiilî bulunmayı aradığını, şekli değil maddi bir denetim öngördüğünü ve eşitlik ile liyakati korumayı amaçladığını belirterek kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırılık görmedi. **Şart, sınava girildikten sonra getirildiyse ne olur?** Bu davada davacı, şartın ilk kez 2021 Eylül Kılavuzunda getirildiğini, sınav sürecinin bu kılavuzun ilanından önce başladığını ve geçiş hükmü konulmadığını ileri sürdü. Daire, kuralın 2021 Eylül ve 2022 Mart kılavuzlarında açıkça yer aldığını belirterek kuraldan haberdar olunmadığı iddiasına itibar etmedi ve davayı reddetti; geçiş hükmü iddiasını ayrıca değerlendirmedi. ### Danıştay: Doçentlik Başvurusunda Ön Lisans Dersinin Dışlanması Hukuka Aykırı - Adres: https://capar.av.tr/makale/docentlik-basvurusunda-on-lisans-dersinin-dislanmasi - Tarih: 2026-11-04 - Güncelleme: 2026-11-15 - Özet: Danıştay 8. Daire, 2023 Doçentlik Başvuru Şartlarında ön lisans dersine yer verilmemesini eksik düzenleme olarak iptal etti; ders verme süresi, bilimsel toplantı, kitap ve yürürlük kurallarına yönelik istemleri reddetti. Karar temyiz yolu açık olarak verilmiştir. - Anahtar kelimeler: doçentlik başvurusu ön lisans dersi, doçentlik ön lisans dersi, doçentlik ders verme şartı, doçentlik eğitim-öğretim puanı, 2023 doçentlik kriterleri, doçentlik kriterleri iptal, eksik düzenleme iptali, bilimsel toplantı akademisyen temsilcisi, doçentlik kriterleri yürürlük - English: Excluding Associate Degree Courses Is Unlawful: Turkish Council of State on 2023 Associate Professor Criteria (https://capar.av.tr/en/article/associate-professor-application-associate-degree-courses) — Under Turkish law, the 8th Chamber of the Council of State annulled the omission of associate degree courses from the 2023 associate professorship application requirements and upheld the other contested rules. The decision is subject to appeal in cassation. **Doçentlik başvurusunda ön lisans dersi sayılır mı?** 2023 şartlarında ön lisans dersine yer verilmemişti. Danıştay 8. Daire bu eksik düzenlemeyi iptal etti; ancak karar temyiz yolu açık olarak verilmiştir ve kesinleşmemiş olabilir. **Doçentlik için ders verme şartı kaldırıldı mı?** Hayır. Dört yarıyıl ya da iki yıl lisans veya lisansüstü ders verme (en az 2 puan) şartına yönelik istem oybirliğiyle reddedildi. Doktoradan sonra en az iki yıl kadrolu öğretim elemanı olarak çalışanlar şartı sağlamış sayılır. **Bilimsel toplantıda sunulan çalışma hangi şartla puanlanır?** Toplantının düzenleme komitesinde resmî olarak görevlendirilmiş akademisyen temsilcisi bulunması şartı hukuka uygun bulundu. Aynı toplantıda en fazla bir çalışmanın puanlanması kuralı da ayakta kaldı. **Doçentlik başvurusunda ön lisans dersinin dışlanmasına ilişkin Danıştay kararı kesin mi?** Karar, Danıştay’ın ilk derece sıfatıyla verdiği karardır ve İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olarak verilmiştir. Temyiz incelemesine ilişkin bir karara ulaşılamamıştır; karar kesinleşmemiş olabilir. ### Danıştay: Norm Kadro Yönetmeliği Yürürlüğe Girdiğinde Kadro Fazlası Öğretim Elemanı İçin Eksik Düzenleme Yok - Adres: https://capar.av.tr/makale/norm-kadro-fazlasi-ogretim-elemanlari-kadrolarinda-gorev-yapmaya-devam-eder - Tarih: 2026-11-07 - Özet: Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu, norm kadro yönetmeliğinin geçici 1. maddesi yürürlük tarihinde norm kadro fazlası olan öğretim elemanlarının ve bu tarihten önce ilan edilen kadrolara atananların kadrolarında görev yapmaya devam edeceğini düzenlediği için eksik düzenleme iddiasını reddeden Danıştay 8. Daire kararını onadı. Daire asgari kadronun iki katına kadar planlamayı ve aynı unvan için azami oranı da hukuka uygun bulmuştu; oran hükmü karardan önce ve sonra değişti. - Anahtar kelimeler: norm kadro fazlası öğretim elemanı, norm kadro yönetmeliği, geçici 1. madde, öğretim elemanı norm kadrosu, asgari kadro sayısı, aynı unvan oranı, 3/4 oranı, 2 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi m.11, eksik düzenleme - English: No Regulatory Gap for Staff Already Over the Norm Cadre: Turkish Council of State on University Staff (https://capar.av.tr/en/article/norm-cadre-surplus-teaching-staff-keep-posts) — Under Turkish law, the Assembly of Administrative Law Chambers of the Council of State upheld the 8th Chamber’s decision rejecting the claim of incomplete regulation, because provisional Article 1 of the norm cadre regulation provides that teaching staff in excess of the norm cadre when it entered into force, and those appointed to posts advertised before then, continue to serve in their posts. The Chamber had also found lawful planning up to twice the minimum cadre and the maximum ratio for the same title; the ratio provision was amended both before and after the decision. **Yönetmelik yürürlüğe girdiğinde norm kadro fazlası olan öğretim elemanının durumu ne olur?** Geçici 1. maddeye göre bulunduğu kadroda görev yapmaya devam eder; Yönetmelikten önce ilan edilen kadrolara atananlar da norm kadro fazlası oluştursalar dahi kadrolarında kalır. Danıştay bu hüküm nedeniyle eksik düzenleme iddiasını yerinde görmedi. **Karar, sonradan norm kadro fazlası durumuna düşenleri de kapsar mı?** Hayır. Onanan gerekçe geçici 1. maddeye dayanır; Yönetmelik yürürlüğe girdikten sonra oluşan fazlalıklar kararda ele alınmadı. **Aynı unvan için azami oran bugün nedir?** Bugünkü metne göre asgari kadro sayısını aşan atamalarda kadroların en fazla 3/4’ü aynı unvan için kullanılabilir; bazı birimlerde, araştırma üniversitelerinde ve meslek yüksekokullarında bu şart aranmaz. 2023 ve 2025 değişiklikleri kararda değerlendirilmedi. **Dayanak Kararname hükmünün Anayasa’ya aykırılığı iddiası ne oldu?** Kurul iddiayı ciddi görmedi ve Anayasa Mahkemesine başvurmadı. Bir üye karşı oyunda norm kadronun kanunla düzenlenmesi gerektiğini savundu. ### Danıştay: Objektif Sıralama Dışına Çıkılıp Puanı Belirgin Düşük Adayın Dr. Öğr. Üyesi Ataması Hukuka Aykırı - Adres: https://capar.av.tr/makale/objektif-puan-siralamasi-disinda-doktor-ogretim-uyesi-atamasi - Tarih: 2026-11-07 - Güncelleme: 2026-11-15 - Özet: Danıştay 8. Daire, bilirkişi raporundaki objektif sıralamanın dışına çıkılarak puanı belirgin biçimde düşük adayın doktor öğretim üyesi kadrosuna atanmasını hukuka aykırı bularak bölge idare mahkemesinin ret kararını kesin olarak ve oyçokluğuyla bozdu; ilk sıradaki aday dava açmadığından Daireye göre idare atamayı iptal edip kadroyu yeniden ilan etmelidir. - Anahtar kelimeler: öğretim üyesi atama kriterleri puan üstünlüğü, doktor öğretim üyesi kadrosuna atama, objektif puan sıralaması, puanı düşük adayın atanması, doktor öğretim üyesi atama iptal davası, bilirkişi liyakat sıralaması, akademik kadroda takdir yetkisinin sınırı, bariz puan üstünlüğü, 2547 sayılı Kanun 23. madde - English: Appointing a Markedly Lower Scorer Is Unlawful: Turkish Council of State on Assistant Professor Rankings (https://capar.av.tr/en/article/assistant-professor-appointment-objective-score-ranking) — Under Turkish law, the 8th Chamber of the Council of State, holding unlawful the appointment of a candidate with a markedly lower score to an assistant professor post by departing from the objective ranking in the expert report, quashed the regional administrative court’s dismissal finally and by majority; as the top-ranked candidate had not sued, the Chamber held that the administration must annul the appointment and re-advertise the post. **Puanı en yüksek aday doktor öğretim üyesi kadrosuna atanmak zorunda mı?** Karar böyle genel bir kural koymuyor. Daire, objektif sıralamanın dışına çıkılarak puanı belirgin biçimde düşük bir adayın atanmasını hukuka aykırı buldu. İdari Dava Daireleri Kurulu’na göre adayların bilimsel çalışmaları birbirine çok yakın ya da eşitse idarenin takdiri önem kazanır. **Sıralamada ilk sıradaki aday dava açmazsa ne olur?** Bu dosyada Daireye göre idare atama işlemini iptal eder, kadroyu yeniden ilan eder ve başvuran adayları objektif olarak değerlendirerek atama yapar. **Davacı aday kadroya doğrudan atanır mı?** Bu kararda hayır. Davacı bilirkişi sıralamasında ilk sırada değildi; kararın sonucu davacının atanması değil, ilanın yenilenmesi ve adayların yeniden değerlendirilmesidir. **Yüksek puan her durumda belirleyici mi?** Hayır. Daire 31.12.2025 tarihli bir kararında, puan üstünlüğünün ilan edilen alana ilişkin yayınlardan kaynaklanmadığı tespit edilen dosyada daha yüksek puanlı adayın atanmamasını hukuka aykırı bulmadı. ### Danıştay: Profesör Atama İptal Davasında Bilirkişiler Adayların Üstünlüğünde Ayrışırsa Yeni Heyet Kurulmalı - Adres: https://capar.av.tr/makale/profesor-kadrosu-atama-iptal-davasinda-bilirkisi-ayrismasi-yeni-heyet - Tarih: 2026-11-07 - Özet: Danıştay 8. Daire, iki adayın da ilan şartlarını taşıdığı bir profesör kadrosu atamasında idarenin adayları liyakat ve bilimsel yetkinlik bakımından objektif ve denetlenebilir ölçütlerle karşılaştırması gerektiğini belirtti. Bilirkişi heyeti hangi adayın üstün olduğunda bölündüğü için uyuşmazlığın farklı kişilerden oluşacak yeni bir heyetin raporuyla çözülmesi gerektiğine karar vererek bölge idare mahkemesinin ret kararını kesin olarak ve oybirliğiyle bozdu. - Anahtar kelimeler: profesör kadrosu atama iptal davası, profesör kadrosuna atama, profesörlük kadrosu bilirkişi raporu, çelişkili bilirkişi raporları, yeni bilirkişi heyeti, akademik kadroda takdir yetkisinin sınırı, liyakat ve bilimsel yetkinlik, 2547 sayılı Kanun 26. madde, HMK 282 bilirkişi - English: Split Experts in Professor Case Need New Panel: Turkish Council of State on Conflicting Expert Reports (https://capar.av.tr/en/article/professor-appointment-conflicting-expert-reports-new-panel) — Under Turkish law, the 8th Chamber of the Council of State stated that, in a professor appointment where both candidates met the advertised requirements, the administration must compare them on objective and verifiable criteria of merit and scientific competence. As the expert panel was divided on which candidate was superior, it held that the dispute must be resolved with the report of a new panel of different persons and quashed the regional administrative court’s dismissal finally and unanimously. **İki aday da şartları taşıyorsa idare profesör kadrosuna dilediği adayı atayabilir mi?** Bu kararda Daireye göre hayır: idare takdir yetkisiyle seçim yapabilir, ancak yalnız şekli şartlarla yetinemez; adayları liyakat ve bilimsel yetkinlik bakımından objektif ve denetlenebilir ölçütlerle karşılaştırmalıdır. **Bilirkişi heyeti hangi adayın üstün olduğu konusunda ayrışırsa ne olur?** Bu dosyada Daire, görüş ayrılığının hükme esas alınan raporun yeterliliği ve sıhhati konusunda kuşku doğurduğunu belirterek farklı kişilerden oluşacak yeni bir bilirkişi heyetinin incelemesini zorunlu gördü. **Yeni bilirkişi heyeti neyi incelemelidir?** Daireye göre heyet, adayların eser ve çalışmalarını ilan şartlarını gözeterek nitelik yönünden incelemeli, objektif kriterlerle karşılaştırmalı ve gerekirse somut ölçütlere dayalı puanlama yapmalıdır. **Bu kararla davacı profesör kadrosuna atanmış olur mu?** Hayır. Daire hangi adayın üstün olduğuna karar vermedi; dosya bölge idare mahkemesine döndü. Mahkeme bozmaya uyarsa yeni bilirkişi raporuyla karar verir; ısrar ederse ısrar kararı temyizde İdari Dava Daireleri Kurulunca incelenir. ### Danıştay: Öğrenci Disiplin Cezalarının Sicilden Silinmesini Düzenlememek Hukuka Aykırı - Adres: https://capar.av.tr/makale/ogrenci-disiplin-cezalarinin-sicilden-silinmesi - Tarih: 2026-11-07 - Özet: Danıştay 8. Dairesi, yükseköğretim öğrencilerine verilen disiplin cezalarının sicilde saklanması ve belli şartlar ve süre sonunda silinmesine ilişkin açık bir düzenleme bulunmamasını hukuki güvenlik, belirlilik ve ölçülülük ilkelerine aykırı buldu; YÖK’e yapılan düzenleme başvurusunun zımnen reddini ve buna dayanan dekanlık işlemini ilk derece sıfatıyla, oyçokluğuyla iptal etti. - Anahtar kelimeler: öğrenci disiplin cezası sicilden silinmesi, üniversite disiplin cezası silinir mi, kopya cezası sicile işler mi, disiplin cezasının sicilden silinmesi, öğrenci disiplin cezası sicil kaydı, YÖK düzenleme talebinin zımni reddi, 2547 sayılı Kanun 54. madde, 2547 sayılı Kanun 63. madde siciller, hukuki güvenlik ve belirlilik ilkesi disiplin cezası - English: Missing Rules on Deleting Student Penalties Unlawful: Turkish Council of State on Disciplinary Records (https://capar.av.tr/en/article/student-disciplinary-penalty-record-deletion) — Under Turkish law, the 8th Chamber of the Council of State, ruling at first instance and by majority, held that the absence of a clear rule on keeping higher education students’ disciplinary penalties on record and deleting them after certain conditions and a certain period breaches legal security, legal certainty and proportionality, and annulled the implied refusal of the application asking the Council of Higher Education to regulate the matter and the dean’s act based on it. **Üniversitede alınan disiplin cezası sicilden silinir mi?** 2547 sayılı Kanun’da cezanın ne kadar saklanacağını ve ne zaman silineceğini gösteren açık bir hüküm yok; 54. madde cezaların öğrencinin dosyasına işleneceğini söylemekle yetiniyor. Danıştay 8. Dairesi bu boşluğun öğrenci aleyhine işletilmemesi gerektiğini kabul etti; karar kesinleşmemiş olabilir. **Kopya cezası öğrencinin dosyasına işlenir mi?** Evet. 2547 sayılı Kanun’un 54. maddesine göre disiplin cezaları öğrencinin dosyasına işlenir. Bugünkü metinde sınavda kopyaya teşebbüs kınama, kopya çekmek ya da çektirmek bir yarıyıl, tehditle kopya çekmek iki yarıyıl uzaklaştırma cezası gerektirir. **Danıştay cezanın silinmesine mi karar verdi?** Hayır. Daire, YÖK’ün mevzuatta düzenleme yapılması talebini zımnen reddetmesini ve Kamu Denetçiliği Kurumu tavsiyesinin uygulanması talebini reddeden dekanlık işlemini iptal etti; cezanın silinmesine ilişkin doğrudan bir hüküm kurmadı. **Öğrenci disiplin cezalarının sicilden silinmesine ilişkin Danıştay kararı kesinleşti mi?** Karar ilk derece sıfatıyla verildi ve tebliğden itibaren 30 gün içinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık bırakıldı. Kurulun bu dosyada verdiği bir karara ulaşılamadı; karar kesinleşmemiş olabilir. ### Danıştay: Öğretim Görevlisinin Görev Süresinin Uzatılmaması, Üç Olgu Birlikte Değerlendirilince Hukuka Uygun - Adres: https://capar.av.tr/makale/ogretim-gorevlisi-gorev-suresi-uzatilmamasi-alana-ogretim-uyesi-atanmasi - Tarih: 2026-11-07 - Özet: Danıştay 8. Daire, öğretim görevlisinin ders verdiği alana işlemden sonra doktor öğretim üyesi atanmasıyla 2547 sayılı Kanun m.31’deki ön şartın ortadan kalktığını, disiplin cezasına karşı açılan davanın reddedildiğini ve 12 saatlik ders yükünün yalnız 6 saatinin yerine getirildiğini birlikte değerlendirerek görev süresinin uzatılmamasını hukuka uygun buldu. Daire, istinaf başvurusunu reddeden bölge idare mahkemesi kararını kesin olarak ve oyçokluğuyla bozdu; dosya bölge idare mahkemesine gönderildi. - Anahtar kelimeler: öğretim görevlisi görev süresi uzatılmaması, öğretim görevlisi yeniden atanmama, öğretim görevlisi sözleşmesinin yenilenmemesi, 2547 sayılı Kanun 31. madde, atanmış öğretim üyesi bulunmayan dersler, öğretim görevlisi ders yükü 12 saat, öğretim görevlisi disiplin cezası görev süresi, takdir yetkisi kamu yararı hizmet gerekleri - English: Lecturer Term Non-Extension Held Lawful on Combined Grounds: Turkish Council of State on Three Facts (https://capar.av.tr/en/article/lecturer-term-non-extension-upheld-combined-grounds) — Under Turkish law, the 8th Chamber of the Council of State held lawful the non-extension of a lecturer’s term of office, assessing together that the precondition in Article 31 of Law No. 2547 had ceased to exist with the later appointment of an assistant professor to the field taught, that the action against a disciplinary penalty had been dismissed and that only 6 hours of the 12-hour teaching load had been fulfilled. The Chamber quashed, finally and by majority, the regional administrative court decision rejecting the appeal, and the file was sent back to that court. **Öğretim görevlisinin görev süresi uzatılmayabilir mi?** Evet. 2547 sayılı Kanun m.31’e göre öğretim görevlisinin görevi atanma süresi sonunda kendiliğinden sona erer; yeniden atanması mümkündür. Danıştay 8. Daireye göre uzatmama konusundaki takdir yetkisi kamu yararı ve hizmet gerekleriyle sınırlıdır ve sebep ile maksat bakımından yargı denetimine tabidir. **Ders verdiği alana öğretim üyesi atanması, görev süresinin uzatılmaması için tek başına yeterli mi?** Bu karar bunu söylemiyor. Daire, alana doktor öğretim üyesi atanmasıyla m.31’deki ön şartın ortadan kalktığını kabul etti; ancak sonuca, davası istinafta reddedilen disiplin cezası ve 12 saatlik ders yükünün yalnız 6 saatinin yerine getirilmesiyle birlikte ulaştı. **Bu kararın araştırma görevlisi sözleşmesine ilişkin karardan farkı nedir?** Dairenin 25.11.2025 tarihli kararında çalışma düzenine ilişkin iddialar için disiplin soruşturması açılmamış, somut tespit yapılmamış ve tek seferlik bir gecikmenin tek başına gerekçe yapılması ölçüsüz bulunmuştu. Bu kararda ise disiplin cezasına karşı dava istinafta reddedilmiş, ders yükü eksikliği sayıyla belirlenmiş ve alana doktor öğretim üyesi atanmıştı. **Öğretim görevlisinin görev süresi uzatılmaması davasında bozmadan sonra dosya nereye gider?** Bozma kararı kesindir ve oyçokluğuyla verildi. Dosya yeniden karar verilmek üzere bölge idare mahkemesine gönderildi; bozma üzerine verilen yeni karara ulaşılamadı. ### Doçentlik Başvuru Şartları ve Doçentlik Sonucuna Karşı İptal Davası - Adres: https://capar.av.tr/makale/docentlik-basvuru-sartlari-ve-docentlik-sonucuna-karsi-iptal-davasi - Tarih: 2026-11-04 - Özet: Doçentlik başvurusu için doktora, merkezî yabancı dil sınavından en az 55 puan ve alan bazında belirlenen özgün yayın şartı aranır; değerlendirmeyi Üniversitelerarası Kurul jürisi ayrıntılı ve gerekçeli raporlarla yapar. Olumsuz sonuca karşı iptal davası ÜAK Başkanlığına karşı altmış gün içinde Ankara idare mahkemelerinde açılır; 2547 sayılı Kanun m.24, Doçentlik Yönetmeliği ve Danıştay kararları. - Anahtar kelimeler: doçentlik başvuru şartları, doçentlik başvurusu, doçentlik jüri raporu, doçentlik sonucuna itiraz, doçentlik iptal davası, Üniversitelerarası Kurul, Doçentlik Komisyonu, Doçentlik Yönetmeliği, 2547 sayılı Kanun 24. madde, doçentlik davası yetkili mahkeme, yağmacı dergi doçentlik - English: Associate Professorship in Türkiye: Application Requirements and Annulment Action Against a Negative Result (https://capar.av.tr/en/article/associate-professorship-requirements-and-annulment-action) — Under Turkish law, an application for associate professorship requires a doctorate, at least 55 points in a central foreign language examination and original publications set for each field; the Interuniversity Board's jury assesses the file through detailed and reasoned reports. An annulment action against a negative result is brought against the Presidency of the Interuniversity Board within sixty days before the administrative courts of Ankara; Higher Education Law No. 2547 art. 24, the Associate Professorship Regulation and Council of State decisions. **Doçentlik başvuru şartları nelerdir?** 2547 sayılı Kanun m.24/a’ya göre doktora ya da Kanunda sayılan denk unvan, merkezî yabancı dil sınavından en az 55 puan (veya YÖK’ün kabul ettiği bir sınavdan denk puan) ve YÖK’ün ÜAK görüşüyle her bilim alanı için belirlediği sayı ve nitelikte özgün yayın gerekir. Alanlara göre puan tabloları ÜAK’ın yayımladığı Doçentlik Başvuru Şartlarında yer alır. **Doçentlik başvurusu ne zaman yapılır, sonuç ne zaman tebliğ edilmiş sayılır?** ÜAK başka bir tarih belirlemedikçe başvurular Mart ve Ekim aylarının yirminci gününden ayın son çalışma günü mesai bitimine kadar yapılır (Yönetmelik m.4/1). Sonuç ve değerlendirmeye esas raporlar elektronik ortamda açıldığı günü izleyen beşinci gün tebliğ edilmiş sayılır (2547 m.24/b). **Doçentlikte başarısız olan aday ne zaman yeniden başvurabilir?** Jüri tarafından başarısız bulunan aday, eksikleri tamamlamak kaydıyla en erken izleyen üçüncü dönemde başvurabilir (m.6/8). Asgari şartları sağlamadığı için başvurusu iptal edilen aday, eksiklerini gidererek izleyen dönemde başvurabilir (m.6/1-a). **Doçentlik sonucuna karşı dava nerede ve ne kadar sürede açılır?** Dava, Üniversitelerarası Kurul Başkanlığına karşı, tebliği izleyen günden itibaren altmış gün içinde açılır (İYUK m.7). Danıştay’ın yetki kararlarına göre yetkili mahkeme, ÜAK’ın bulunduğu Ankara’daki idare mahkemeleridir. Aktarılan kararlarda bölge idare mahkemesinin istinaf kararı kesin sayılmıştır. **Mahkeme jürinin bilimsel değerlendirmesini değiştirebilir mi?** Mahkeme jürinin yerine geçmez; raporların ayrıntılı ve gerekçeli olup olmadığını ve işlemin hukuka uygunluğunu, gerektiğinde bilirkişiyle denetler. Güncel bölge idare mahkemesi kararlarına göre bilirkişinin adayı başarılı bulması yetmez; jürinin gerekçelerinin yanlış olduğu ya da akademik ve bilimsel ilkelere aykırı değerlendirme yaptığı gösterilmelidir. Belirsiz bir ölçüte dayanan işlem ise İDDK’ya göre hukuka aykırıdır. **Dava açan aday yeniden doçentlik başvurusu yapabilir mi?** Evet. Yeniden başvuruyu davanın kesinleşmesine bağlayan yönetmelik hükmü hak arama özgürlüğüne aykırı bulunarak iptal edilmiş, İDDK bu kararı onamıştır. Ancak başvurusu henüz sonuçlanmamış aday yeni başvuru yapamaz (m.4/7). ### YÖK ve Üniversite İşlemlerine Karşı Hangi İdare Mahkemesinde Dava Açılır? İdari Yargıda Yetki Kuralları - Adres: https://capar.av.tr/makale/yok-ve-universite-islemlerinde-yetkili-idare-mahkemesi - Tarih: 2026-11-14 - Özet: YÖK, Üniversitelerarası Kurul ve üniversite işlemlerine karşı davada yetkili idare mahkemesi; öğrenci, akademisyen ve personel davalarında İYUK m.32 ve m.33, Danıştay'da ilk derece görülen davalar, yanlış mahkemede açılan davanın akıbeti, süre ve istinaf mercii Danıştay kararlarıyla anlatılıyor. - Anahtar kelimeler: YÖK işlemine karşı dava, üniversite işlemine karşı dava hangi mahkeme, idare mahkemesi yetki, İYUK 32, İYUK 33, Üniversitelerarası Kurul doçentlik davası, öğrenci disiplin cezası yetkili mahkeme, yetki yönünden ret, Ankara İdare Mahkemesi, Denizli İdare Mahkemesi - English: Actions Against YÖK and University Acts in Türkiye: Which Administrative Court Has Territorial Jurisdiction? (https://capar.av.tr/en/article/yok-university-acts-competent-administrative-court-turkiye) — Under Turkish law, which administrative court has jurisdiction over actions against acts of YÖK, the Inter-University Board and universities: Administrative Procedure Law arts. 32 and 33 for students, academics and staff, first-instance cases before the Council of State, actions filed in the wrong court, time limits and the appellate court, with Council of State decisions. **YÖK'ün bir işlemine karşı dava hangi idare mahkemesinde açılır?** Danıştay 8. Dairesi, YÖK'ün düzenleme yetkisine bağlı bir başvurunun reddi ile ÜAK'ın doçentlik unvanı ve belgesine ilişkin işleminde Ankara'daki idare mahkemesini yetkili saymıştır; ÜAK jürisinin yaptığı kadro sınavında ise kadroyu ilan eden üniversitenin yeri esas alınmıştır. YÖK yönetmelikleri gibi ülke çapında uygulanacak düzenleyici işlemlere karşı dava, ilk derece mahkemesi olarak Danıştay'da açılır. Uyuşmazlık bir kamu görevlisinin atama, disiplin ya da özlük hakkına ilişkinse İYUK m.33'teki görev yeri kuralları ayrıca değerlendirilmelidir. **Üniversitenin verdiği öğrenci disiplin cezasına karşı dava hangi idare mahkemesinde açılır?** Dava, İYUK m.32/1 genel kuralı gereği kural olarak cezayı veren amirin ya da kurulun bulunduğu yerdeki idare mahkemesinde açılır; bu konuda ayrıca aktarılmış bir merci belirleme kararı yoktur. Cezaya karşı on beş gün içinde üniversite yönetim kuruluna itiraz edilebilir; ancak itiraz zorunlu değildir, doğrudan dava açılabilir (2547 sayılı Kanun m.54/10). Dava açma süresi kural olarak yazılı bildirimi izleyen günden başlayan altmış gündür. **Akademisyenin disiplin cezası ve atama davası hangi idare mahkemesinde görülür?** Akademisyenler kamu görevlisi olduğu için İYUK m.33 uygulanır. Atama ve nakil davalarında yeni veya eski görev yeri, görevine son verilmesi ve görevden uzaklaştırmada son görev yeri, görevle ilişiği kesmeyen disiplin cezaları ile ilerleme, yükselme ve özlük haklarında görevli bulunulan yer idare mahkemesi yetkilidir. Danıştay, ÖYP kapsamındaki bir araştırma görevlisinin doktora ek süre talebini başka bir şehirdeki üniversitenin reddettiği dosyada, işlem görevle ilişiği kesme sonucunu doğurabileceği için görev yeri mahkemesini yetkili saymıştır. **Doçentlik başvurusuna ilişkin Üniversitelerarası Kurul işlemine karşı dava nerede açılır?** Danıştay 8. Dairesi, doçentlik unvanı ve belgesine ilişkin Üniversitelerarası Kurul işlemlerinde, işlemi yapan ÜAK Başkanlığının bulunduğu Ankara'daki idare mahkemesini yetkili saymıştır. Buna karşılık bir üniversitenin ilan ettiği doçent kadrosuna atama için ÜAK jürisinin yaptığı sözlü sınavda başarısız sayılma, açıktan atama başvurusunun reddi niteliğinde görülmüş ve kadroyu ilan eden üniversitenin bulunduğu yerdeki idare mahkemesi yetkili sayılmıştır. **İdari davada yetkisiz idare mahkemesine dava açılırsa ne olur?** Dava düşmez. Mahkeme ilk incelemede davayı yetki yönünden reddeder ve dosyayı yetkili mahkemeye gönderir (İYUK m.15/1-a); bu karara karşı istinaf ya da temyiz yolu yoktur. Dosyanın gönderildiği mahkeme de kendisini yetkisiz görürse uyuşmazlığı bölge idare mahkemesi ya da Danıştay kesin olarak çözer (İYUK m.43). Bu süreç aylar sürebildiği için davayı baştan doğru yerde açmak zaman kaybını önler. **Denizli'deki idare mahkemesinin üniversite davasında verdiği karara karşı istinaf nereye yapılır?** İstinaf, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde İzmir Bölge İdare Mahkemesine yapılır (İYUK m.45/1). Kanundaki parasal sınırı geçmeyen davalarda verilen kararlar kesindir. Ankara'daki idare mahkemesinin kararlarında istinaf mercii Ankara Bölge İdare Mahkemesidir; Danıştay'ın ilk derece sıfatıyla verdiği kararlarda ise yol, İdari Dava Daireleri Kuruluna temyizdir. ### Öğrencinin Kopya Çekmesi Nedeniyle Verilen Disiplin Cezalarının Usulsüzlüğü ve İptali - Adres: https://capar.av.tr/makale/ogrenci-kopya-disiplin-cezasi-iptali - Tarih: 2026-07-17 - Güncelleme: 2026-11-08 - Özet: Öğrencinin sınavda kopya çekmesi nedeniyle verilen disiplin cezalarının usulsüzlüğü ve iptali: kopyanın disiplin karşılığı (2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu m.54 — kopyaya teşebbüs kınama, kopya çekmek/çektirmek bir yarıyıl, tehditle kopya iki yarıyıl uzaklaştırma; 2023’te kaldırılan Öğrenci Disiplin Yönetmeliği’nin yerini alan düzenleme), savunma hakkı ve soruşturma usulü (m.54/5-6), kopya fiilinin somut delil ve bilirkişi ile sübutu, ölçülülük ve her ders için ayrı ceza sorunu, ceza-disiplin ilişkisi (m.54/6-ğ), itiraz, iptal davası, altmış günlük süre (İYUK m.7) ve kanun yolu (İYUK m.46, 7589 sayılı Kanun değişikliği dahil); Danıştay 8. Dairesince onanan dosyalardan kararlarla. - Anahtar kelimeler: kopya disiplin cezası, sınavda kopya çekme cezası, öğrenci disiplin cezası iptali, yükseköğretim kurumundan uzaklaştırma, bir yarıyıl uzaklaştırma, disiplin soruşturması savunma hakkı, kopya fiilinin ispatı, online sınav kopya, 2547 sayılı Kanun 54. madde, Yükseköğretim Kanunu 54/1-c-5, kopyaya teşebbüs kınama, üniversite yönetim kurulu itiraz, disiplin cezası iptal davası, idare mahkemesi, İYUK 7, 2577 sayılı Kanun 46, 7589 sayılı Kanun temyiz, ölçülülük ilkesi, öğrencilikle ilişik kesme - English: Disciplinary Penalties for Student Cheating: Unlawfulness and Annulment under Turkish Law (https://capar.av.tr/en/article/unlawfulness-annulment-disciplinary-penalties-imposed) — Unlawfulness and annulment of disciplinary penalties imposed for a student cheating in an exam: the disciplinary treatment of cheating (Higher Education Law No. 2547, art. 54 — reprimand for attempted cheating, one-semester suspension for cheating or enabling cheating, two-semester suspension for cheating by threat; the provision that replaced the Student Discipline Regulation repealed in 2023), the right of defence and investigation procedure (art. 54/5-6), proof of cheating by concrete evidence and expert report, proportionality and the problem of a separate penalty per course, the criminal-disciplinary relationship (art. 54/6-ğ), objection, the annulment action, the sixty-day time limit (Administrative Procedure Code art. 7) and the appeal route (art. 46, including the amendment by Law No. 7589), with decisions from files upheld by the 8th Chamber of the Council of State. **Sınavda kopya çekmenin disiplin cezası nedir?** 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 54. maddesine göre sınavlarda kopya çekmek veya çektirmek, yükseköğretim kurumundan bir yarıyıl için uzaklaştırma cezasını gerektirir. Kopyaya teşebbüs kınama; tehditle kopya çekmek, kopya çekenlerin sınav salonundan çıkarılmasına engel olmak, kendi yerine başkasını sınava sokmak veya başkasının yerine sınava girmek ise iki yarıyıl uzaklaştırma cezasını gerektirir. Bu kurallar 2023’ten önce Yükseköğretim Kurumları Öğrenci Disiplin Yönetmeliği’nde yer alıyordu; Yönetmelik 11.03.2023’te yürürlükten kaldırıldı. **Savunmam alınmadan verilen ceza geçerli midir?** Hayır. İsnat edilen suçun neden ibaret olduğu, savunma tarihinden en az yedi gün önce yazılı olarak bildirilmeli ve soruşturma, öğrencinin kendini gereği gibi savunmasına imkân verecek şekilde yürütülmelidir (2547 sayılı Kanun m.54/5). Usulüne uygun savunma istenmeden verilen disiplin cezası, savunma hakkının ihlali nedeniyle idari yargıda iptal edilir. Ancak geçerli bir özrü olmaksızın savunma çağrısına uymayan öğrenci savunma hakkından vazgeçmiş sayılır. **Kopya çektiğim nasıl ispatlanmalı?** Kopya iddiasının somut, hukuken kabul edilebilir ve şüpheye yer vermeyen delillerle ortaya konulması gerekir. Soruşturmacı tanık dinleyebilir, keşif yapabilir ve bilirkişiye başvurabilir (2547 sayılı Kanun m.54/6-b). Özellikle çevrim içi sınavlarda cevap kâğıdının aidiyeti gibi teknik iddialar bilirkişi incelemesini gerektirebilir; fiil sabit görülmezse ceza iptal edilir. **Uzaklaştırma cezasına nasıl ve ne kadar sürede itiraz edebilirim?** Cezaya karşı on beş gün içinde üniversite yönetim kuruluna itiraz edilebilir; itiraz zorunlu değildir, doğrudan iptal davası da açılabilir (2547 sayılı Kanun m.54/10). İptal davası idare mahkemesinde, kural olarak işlemin tebliğinden itibaren altmış gün içinde açılmalıdır (İYUK m.7). Cezanın uygulanmasını durdurmak için dava ile birlikte yürütmenin durdurulması talep edilmelidir. **Uzaklaştırma cezasına karşı temyiz yolu açık mı?** Bir yarıyıl uzaklaştırma cezasına ilişkin davalar İYUK m.46/1’de sayılmadığından, bölge idare mahkemesinin istinaf başvurusunu reddeden kararı kesindir; Danıştay 8. Dairesi, cezaların ardışık uygulanmasıyla ilişik kesme sonucunun doğacağının ileri sürüldüğü bir dosyada da temyiz isteminin reddine ilişkin kararı onamıştır. Yükseköğretim kurumundan çıkarma cezasına karşı ise temyiz yolu açıktır (İYUK m.46/1-d). 31.07.2026’dan sonra verilen kararlarda, bölge idare mahkemesi ilk derece kararını kaldırarak yeniden karar verirse, kanundaki istisnalar dışında bu karar da temyiz edilebilir (İYUK m.46/2). **Ceza davasından beraat edersem disiplin cezası kalkar mı?** Disiplin ve ceza süreçleri bağımsızdır; öğrenci hakkında ceza kovuşturması açılmış olması, mahkûm olması veya olmaması disiplin cezasının verilmesine engel teşkil etmez (2547 sayılı Kanun m.54/6-ğ). Bu nedenle beraat, tek başına disiplin cezasını ortadan kaldırmaz; ancak disiplin cezası, fiilin sübutu ve usulün hukuka uygunluğu yönünden idari yargıda ayrıca denetlenir. ### Öğretim Üyesi Ataması İptal Davası: Atama ve Yükseltme Kriterleri, Atanmama ve Yeniden Atanmama - Adres: https://capar.av.tr/makale/ogretim-uyesi-atamasi-iptal-davasi - Tarih: 2026-11-07 - Özet: Doktor öğretim üyesi, doçent ve profesör kadrolarına atanmama ile yeniden atanmama işlemlerine karşı iptal davası: 2547 sayılı Kanun ve Yönetmelikteki kriterler, YÖK onaylı kurum kriterleri, takdir yetkisinin sınırı, dava süresi ve Danıştay kararları. - Anahtar kelimeler: öğretim üyesi ataması iptal davası, öğretim üyesi atama kriterleri, atama ve yükseltme kriterleri, doktor öğretim üyesi yeniden atanma, doçent kadrosuna atanmama, profesör kadrosu ataması, Öğretim Üyeliğine Yükseltilme ve Atanma Yönetmeliği, 2547 sayılı Kanun m.23, akademik puan, takdir yetkisi - English: Annulling Faculty Appointments in Türkiye: Appointment and Promotion Criteria, Non-Appointment, Non-Renewal (https://capar.av.tr/en/article/faculty-appointment-annulment-action-turkish-universities) — Under Turkish law, annulment actions against non-appointment to assistant professor, associate professor and professor posts and against non-reappointment: criteria under Law No. 2547 and the Regulation, YÖK-approved institutional criteria, limits of discretion, time limits and Council of State decisions. **Öğretim üyesi atamasına karşı dava açma süresi ne kadardır?** Özel kanunda ayrı süre yoksa idare mahkemelerinde dava açma süresi altmış gündür ve yazılı bildirimin yapıldığı tarihi izleyen günden başlar (İYUK m.7). **Puanım atanan adaydan yüksek; atanmamam hukuka aykırı mı?** Tek başına değil. Danıştay 8. Dairesi 2025 tarihli bozma kararlarında, belirgin puan üstünlüğüne rağmen daha düşük puanlı adayın tercihinin akademik gerekçesi ortaya konulamayan işlemleri hukuka aykırı bulmuştur. 2023 tarihli bir kararında ise daha büyük bir puan farkına dayanan iptal kararının bozulmasını, tez danışmanlığı, proje ve ders verme gibi faaliyetlerin de bir bütün olarak değerlendirileceği gerekçesiyle açıklamıştır. İdari Dava Daireleri Kurulu da benzer bir dosyada bozmayı puan üstünlüğüne dayandırmamıştır. **Mahkeme iptal kararı verirse kadroya atanır mıyım?** Kendiliğinden hayır. İdari yargı yerleri idarenin takdir yetkisini kaldıracak biçimde karar veremez (İYUK m.2/2). İdare iptal kararının gerekçesine göre yeniden değerlendirme yapar; Danıştay bir dosyada, ilk sıradaki aday işlemi dava konusu yapmadığı için idarenin atamayı iptal edip yeniden ilana çıkacağını belirtmiştir. **Doktor öğretim üyesinin görev süresi uzatılmazsa ne yapılabilir?** Yeniden atanmama işlemine karşı iptal davası açılabilir. Danıştay, ilk atama sırasında bilinen bir kurum şartını sağlamayan öğretim üyesinin yeniden atanmamasını hukuka uygun bulmuş; görev süresi içinde getirilen yeni bir yayın veya puan şartında ise sürenin şartın yürürlüğünden itibaren hesaplanması gerektiğini kabul etmiştir. **Üniversitenin atama kriterleri ayrıca dava edilebilir mi?** Evet. Kriterler düzenleyici işlemdir; yayımlarından itibaren dava süresi içinde doğrudan ya da uygulandıkları bireysel işlemle birlikte dava edilebilir (İYUK m.7/4). Kanuna göre ek koşullar YÖK onayıyla, münhasıran bilimsel kaliteyi artırmak amacıyla ve objektif, denetlenebilir nitelikte olmalıdır. ### Üniversitelerde Kişiye Özel (Adrese Teslim) Kadro İlanının İptali Davası - Adres: https://capar.av.tr/makale/universitelerde-kisiye-ozel-kadro-ilaninin-iptali - Tarih: 2026-10-25 - Özet: Belirli bir adayı tarif eden akademik kadro ilanına ve atamaya karşı iptal davası: Anayasa, 2547 sayılı Kanun, yönetmelikler, süre, ehliyet, Danıştay kararları. - Anahtar kelimeler: kişiye özel kadro ilanı, adrese teslim ilan, akademik kadro ilanı iptali, doktor öğretim üyesi ilanı, doçent kadrosu, profesör kadrosu, öğretim görevlisi ilanı, araştırma görevlisi ilanı, belirli bir adayı tanımlayan özel şart, Öğretim Üyeliğine Yükseltilme ve Atanma Yönetmeliği, Merkezi Sınav Yönetmeliği, 2547 sayılı Kanun m.23, 2547 sayılı Kanun m.26, Anayasa m.70, İYUK m.7, İYUK m.27, İYUK m.46, 7589 sayılı Kanun, yükseköğretim hukuku, idare hukuku - English: Annulling Tailor-Made Academic Job Postings in Türkiye: University Vacancies Drafted for One Candidate (https://capar.av.tr/en/article/annulment-tailor-made-academic-job-postings) — Annulment actions against academic job postings tailored to one candidate: Constitution, Law No. 2547, regulations, time limits, standing, Council of State rulings. **Üniversite ilana özel şart koyabilir mi?** Evet. Kanun, YÖK onayıyla ve bilimsel kaliteyi artırma amacıyla objektif ve denetlenebilir ek koşullara izin verir; yargı kararları ilana özgü şartları da hizmet gereğine dayanmak koşuluyla kabul eder. Yasak olan, tez adının ilana yazılması ve yalnızca belirli bir adayı tanımlayan şart konulmasıdır. **İlana başvurmadıysam dava açabilir miyim?** İncelenen kararlarda, ilandaki şartı karşılayamadığı için başvuramayan kişinin açtığı davada işin esası incelenmiştir. Bu durumda şart dışındaki bütün nitelikleri taşıdığınızı ve şart nedeniyle rekabetin dışında kaldığınızı belgelemeniz gerekir. Aday olmayan öğretim üyelerinin davası ise menfaat ilişkisi bulunmadığı gerekçesiyle reddedilebilmektedir. **Kişiye özel kadro ilanına karşı dava açma süresi ne zaman başlar?** Süre altmış gündür. Atama sonuçları üniversitenin internet sitesinde ilan edildiğinde, Danıştay bu tarihi öğrenme tarihi kabul eden kararı onamıştır. İlanın kendisine karşı açılacak davada en ihtiyatlı yol, ilanın yayımından itibaren altmış gün içinde dava açmaktır. **İptal kararı alırsam kadroya atanır mıyım?** Kural olarak hayır. Mahkeme idare yerine atama yapamaz; ilan şartı kişiye özel bulunduğunda idare objektif nitelikte yeni bir ilana çıkabilir. Şartları taşıyan bir adayın atanmaması hukuka aykırı bulunursa idarenin karara uygun işlem tesis etmesi gerekir. **Dava sürerken atama durdurulabilir mi?** İşlemin açıkça hukuka aykırı olduğu ve telafisi güç zarar doğuracağı gösterilirse yürütmenin durdurulmasına karar verilebilir. Atama işlemlerinde bu karar, idarenin savunması alındıktan veya savunma süresi geçtikten sonra verilir. **Bölge idare mahkemesi kararına karşı temyiz mümkün mü?** Kanunda sayılan dava türlerinde mümkündür; Danıştay, başka bir adayın atanmasına karşı açılan davayı kamu görevinden çıkarılma sonucunu doğurabileceği için temyize açık saymıştır. Ayrıca 31.07.2026’dan sonra verilen ve ilk derece kararını kaldırarak yeniden hüküm kuran bölge idare mahkemesi kararlarına karşı da temyiz yolu açılmıştır. ## Gayrimenkul Hukuku ### Anahtar Teslim Konut Satışı: Ön Ödemeli Konut Sözleşmesi, Şekil, Geç Teslim, Cayma ve Dönme, Tapu Devri - Adres: https://capar.av.tr/makale/anahtar-teslim-konut-satisi-sozlesmesi-on-odemeli-konut-ve-gec-teslim - Tarih: 2026-11-19 - Özet: Yükleniciden ya da satıcıdan anahtar teslim konut alırken ön ödemeli konut satışının şekli, geçersizliği kimin ileri sürebileceği, kırk sekiz aylık teslim sınırı, geç teslimde cezai şart ve kira kaybı, cayma ve dönme, teminatlar, bağlı kredi, tescil ve görevli mahkeme; Yargıtay Hukuk Genel Kurulu ve daire kararlarıyla. - Anahtar kelimeler: anahtar teslim konut satışı, ön ödemeli konut satış sözleşmesi, projeden konut satışı, konut geç teslim kira kaybı, geç teslim cezai şart, ön ödemeli konut cayma hakkı, ön ödemeli konut sözleşmeden dönme, bina tamamlama sigortası, bağlı kredi konut, TKHK 41, TKHK 44, tüketici mahkemesi arabuluculuk - English: Turnkey Home Purchases in Türkiye: Off-Plan Sale Contracts, Late Delivery, Withdrawal and Title (https://capar.av.tr/en/article/turnkey-home-purchase-off-plan-sale-contract-turkiye) — Under Turkish law: when buying a turnkey home from a developer, the form of a pre-paid home sale, who may invoke its invalidity, the forty-eight-month delivery limit, penalty clauses and lost rent for late delivery, withdrawal and rescission, security for payments, linked loans, registration and the competent court, with decisions of the Court of Cassation. **Anahtar teslim konut satışı noterde ya da tapuda yapılmazsa sözleşme geçersiz mi olur?** Satıcı ticari amaçla hareket ediyor ve alıcı tüketiciyse sözleşme ön ödemeli konut satışıdır; yapılmamışsa satıcı geçersizliği tüketicinin aleyhine ileri süremez (TKHK m.41). Hukuk Genel Kurulu’na göre şekle aykırılığı yalnız tüketici ileri sürebilir ve şartları varsa tüketici tescil de isteyebilir. **Ön ödemeli konut satışında anahtar teslim süresi en fazla ne kadar olabilir?** Konut sözleşmedeki sürede teslim edilmelidir ve bu süre sözleşme tarihinden itibaren kırk sekiz ayı geçemez (TKHK m.44). Eski tarihli sözleşmelerde, sözleşme tarihindeki metin kontrol edilmelidir. **Anahtar teslim konut geç teslim edilirse hem cezai şart hem kira kaybı istenebilir mi?** Yargıtay 3. Hukuk Dairesi’ne göre ifaya ekli cezai şart ile kira kaybı tazminatı birlikte istenemez; zarar cezayı aşıyorsa aşan kısım satıcının kusuru ispatlanırsa istenir. Ceza hakkı teslime kadar saklı tutulmalıdır. **Ön ödemeli konut satış sözleşmesinden cayma ve dönme hakkı ne zamana kadar kullanılır?** Tüketici sözleşmenin kurulmasından itibaren on dört gün içinde gerekçesiz cayabilir. Kanun ayrıca sözleşme tarihinden itibaren yirmi dört aya kadar gerekçesiz dönme hakkı tanır (TKHK m.45); satıcı bu durumda masraflarla birlikte bedelin yüzde ikisinden yüzde sekizine kadar tazminat isteyebilir. **Krediyle alınan anahtar teslim konut teslim edilmezse banka da sorumlu olur mu?** Kredi bağlı krediyse banka satıcıyla birlikte sorumludur; sorumluluğu kullanılan kredi miktarıyla sınırlıdır ve teslim edilmeyen konutta sözleşmedeki teslim tarihinden itibaren bir yıl sürer (TKHK m.35). **Anahtar teslim konut satışından doğan davalarda arabulucuya gitmek zorunlu mu?** Geç teslim tazminatı, cezai şart ya da bedel iadesi gibi alacak davalarında önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır. Tapu iptali ve tescil gibi taşınmazın aynından doğan uyuşmazlıklar ve hakem heyetinin görevindeki uyuşmazlıklar bu şartın dışındadır (TKHK m.73/A). ### Bağıştan Dönme ve Tapu İptali: Şartlı Bağış, Geri Alma Sebepleri ve Bir Yıllık Süre (TBK m.295–297) - Adres: https://capar.av.tr/makale/bagistan-donme-ve-tapu-iptali-sartli-bagis-ve-bir-yillik-sure - Tarih: 2026-11-19 - Özet: Bağışlanan taşınmaz yalnız TBK m.295'teki üç sebeple ve sebebin öğrenilmesinden itibaren bir yıl içinde geri alınabilir; Yargıtay şartlı bağışın ispatını ve şarta aykırılığı sıkı biçimde arar. - Anahtar kelimeler: bağıştan dönme, bağıştan rücu tapu iptali, hibeden dönme, şartlı bağış, yüklemeli bağışlama, bağışlamanın geri alınması, TBK 295, TBK 297 bir yıllık süre, belediyeye bağışlanan arsa geri alma, eşler arası bağış - English: Revoking a Gift of Real Estate in Türkiye: Conditional Gifts, Grounds and the One-Year Period (TCO 295–297) (https://capar.av.tr/en/article/revocation-of-gift-real-estate-turkiye) — Under Turkish law, donated real estate can be taken back only on the three grounds in Code of Obligations art. 295 and within one year of learning of the ground; the Court of Cassation strictly requires proof of the condition and of its breach. **Bağışlanan taşınmaz hangi hâllerde geri alınabilir?** TBK m.295’e göre bağışlanan, bağışlayana veya yakınlarına karşı ağır bir suç işlemişse, bağışlayana veya ailesine karşı kanundan doğan yükümlülüklerine önemli ölçüde aykırı davranmışsa ya da yüklemeli bağışlamada yüklemeyi haklı sebep olmaksızın yerine getirmemişse bağışlayan bağışlamayı geri alabilir. Taşınmaz bağışında geri alma, tapu iptali ve tescil davasıyla ileri sürülür. **Bağıştan dönme davası hangi süre içinde açılmalıdır?** Bağışlayan, geri alma sebebini öğrendiği günden başlayarak bir yıl içinde bağışlamayı geri alabilir (TBK m.297). Yargıtay 1. Hukuk Dairesi bu sürenin hak düşürücü olduğunu ve yüklemeli bağışta amacın gerçekleşmeyeceğinin kesin biçimde anlaşıldığı tarihten başladığını kabul etmektedir. **Tapuda kayıtsız şartsız bağış yazıyorsa şartlı bağış ispat edilebilir mi?** Yargıtay 1. Hukuk Dairesi, resmî senette kayıtsız şartsız bağış yazılı olduğu ve şartı gösteren yazılı bir delil sunulmadığı bir dosyada, maddi delillerle desteklenmeyen soyut tanık anlatımlarını yeterli görmemiştir. Şartın belediye ya da kurum kararlarında, protokolde veya senette yer alması ispatı kolaylaştırır. **Okul yapılması şartıyla bağışlanan arsaya yıllarca okul yapılmazsa bağış geri alınır mı?** Kendiliğinden geri alınmaz. Yargıtay 1. Hukuk Dairesi’nin 2026/4182 K. sayılı kararında taşınmaz imar planında lise alanı olarak kalmış ve Milli Eğitim Bakanlığına okul yeri olarak tahsis edilmişti; Daire, üzerinde henüz bina olmamasına rağmen bağış amacına aykırı bir durum bulunmadığına karar vermiştir. **Eşin parasıyla diğer eş adına alınan ev bağış sayılır mı?** Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’na göre evlilik birliği içinde ortak yaşamı ve ailenin geleceğini güvence altına almak amacıyla eşlerin birlikte yatırım yapmaları bağış olarak değerlendirilemez. Bu durumda uyuşmazlık bağıştan dönmeye göre değil, mal rejimi hükümlerine göre değer artış payı ve katılma alacağı olarak çözülür. ### Danıştay İDDK: Maden Gelir ve Vergi Gerekçesi Acele Kamulaştırmayı Haklı Kılmaz; ÇED Kararı İptalse Yapılamaz - Adres: https://capar.av.tr/makale/maden-projesinde-gelir-ve-vergi-gerekcesi-acele-kamulastirmayi-hakli-kilmaz - Tarih: 2026-11-09 - Özet: Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu, bir altın madeni için alınan acele kamulaştırma kararını, gelir, Devlet hakkı ve vergi verilerinin olağanüstü acelelik hâlini göstermediği ve projenin ÇED olumlu kararının idare mahkemesince iptal edildiği gerekçesiyle dava konusu taşınmaz yönünden iptal etti. Karar kesindir ve oy çokluğuyla verildi. - Anahtar kelimeler: acele kamulaştırma kararına itiraz, acele kamulaştırma kararının iptali, acelelik hali, 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu m.27, Cumhurbaşkanı acele kamulaştırma kararı, maden acele kamulaştırma, ÇED olumlu kararının iptali, 2872 sayılı Çevre Kanunu m.10 - English: Mining Revenue and Tax Do Not Justify Urgent Expropriation (https://capar.av.tr/en/article/urgent-expropriation-mining-revenue-tax-eia) — Under Turkish law, the Assembly of Administrative Law Chambers of the Council of State annulled, in respect of the immovable in dispute, an urgent expropriation decision taken for a gold mine, holding that revenue, State royalty and tax data do not show an extraordinary state of urgency and that the project's EIA positive decision had been annulled by an administrative court. The decision is final and was given by majority. **Acele kamulaştırma kararına nasıl itiraz edilir?** Acele kamulaştırmaya ilişkin Cumhurbaşkanı kararının taşınmaz yönünden iptali için idari yargıda dava açılır. Bu dosyada davaya Danıştay Altıncı Dairesi ilk derece olarak bakmış, temyizi İdari Dava Daireleri Kurulu incelemiştir. **Gelir, vergi ve istihdam verileri acele kamulaştırmayı haklı kılar mı?** Kurula göre kılmaz. Bu veriler taşınmazın kamulaştırılmasına duyulan ihtiyacı gösterebilir; ama acele usul için gereken olağanüstü durumu ve bu usulle amaçlanan kamu yararını göstermez. **Projenin ÇED olumlu kararı iptal edilmişse acele kamulaştırma yapılabilir mi?** Kurul bu dosyada yapılamayacağını belirtti: ÇED olumlu kararının idare mahkemesince iptaliyle oluşan belirsizlik karşısında acele kamulaştırma yöntemi uygulanamaz. Kararda ÇED iptal kararının kesinleşip kesinleşmediği belirtilmemiştir. **Maden projesinde acele kamulaştırmaya ilişkin İDDK kararı oy birliğiyle mi verildi?** Hayır. Karar kesindir; esasta ve gerekçede oy çokluğuyla verildi. Bir karşı oy onama, diğeri yalnız ÇED gerekçesiyle iptal yönündedir. ### Danıştay İDDK: Plaj İşgali Yıl Boyu Sürüyorsa Ecrimisil Yalnız Sezon İçin Değil Tüm Yıl İçin Hesaplanır - Adres: https://capar.av.tr/makale/plaj-isgalinde-ecrimisil-sezonluk-degil-tum-yil-icin-hesaplanir - Tarih: 2026-11-09 - Güncelleme: 2026-11-15 - Özet: Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu, plaj olarak işgal edilen Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki alanda işletme tüm yıl açık ve işgal yıl boyu sürüyorsa ecrimisilin yalnız yaz sezonu için değil tüm yıl için hesaplanacağını belirtti. Kurul, emsal bir taşınmaz için başka dönemde yargı kararıyla belirlenen birim değerin ecrimisil hesabında doğrudan esas alınamayacağını da söyledi. - Anahtar kelimeler: plaj işgali ecrimisil, ecrimisil ihbarnamesi iptal davası, sezonluk ecrimisil, mevsimlik ecrimisil, Hazine taşınmazı ecrimisil, Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yer ecrimisil, 2886 sayılı Kanun 75. madde, ecrimisil keşif bilirkişi, emsal ecrimisil kesinleşmiş yargı kararı - English: Year-Round Beach Occupation: Ecrimisil Due for Whole Year (https://capar.av.tr/en/article/beach-occupation-ecrimisil-whole-year-not-seasonal) — Under Turkish law, the Assembly of Administrative Law Chambers of the Council of State held that where an area under the sovereignty and disposal of the State is occupied as a beach, the business is open all year and the occupation continues throughout the year, ecrimisil is calculated for the whole year and not only for the summer season. The Assembly also held that a unit value fixed by a court decision for a comparable property for a different period cannot be taken directly as the basis of the calculation. **Plaj olarak işgal edilen kamu alanı için ecrimisil yalnız yaz ayları için mi istenir?** Bu kararda hayır. İşletme tüm yıl açık ve işgal tüm yıl sürdüğü için Kurul, ecrimisilin tüm yıl için hesaplanacağını belirtti. **Alanın yalnız yazın kullanılabilmesi bedele yansımaz mı?** Yansır, ama süreye değil birim bedele. Kurula göre yazın kullanılabilme olanağı, ecrimisil tespitinde eksi yönde etken veri olarak hesaba katılmıştı. **Kullanım gerçekten yalnız sezonla sınırlıysa ne olur?** Bu karar o durumu çözmüyor. Danıştay 4. Dairesi işgalin sezonluk olup olmadığını, taşınmazın kış aylarında fiilen kullanılıp kullanılmadığına bakarak belirledi. **İdare, emsal taşınmaz için kesinleşen mahkeme kararındaki birim bedeli doğrudan uygulayabilir mi?** Kurula göre hayır. Bu karar gözetilecek verilerden biridir; ancak başka dönem için belirlenen değer, olaya özgü durum gözetilmeden güncellenerek bedel yapılamaz. **Plaj işgalinde ecrimisil hesabına ilişkin İDDK kararı kesin mi, dosya ne oldu?** Karar kesin olarak ve gerekçede oy çokluğuyla verildi. Israr kararının idare aleyhine olan kısmı bozuldu, dosya bölge idare mahkemesine gönderildi. ### Ecrimisil (Haksız İşgal Tazminatı): Kötüniyetli Zilyet, Paydaşlar Arasında İntifadan Men, Zamanaşımı ve Hesabı - Adres: https://capar.av.tr/makale/ecrimisil-haksiz-isgal-tazminati - Tarih: 2026-07-17 - Güncelleme: 2026-11-10 - Özet: Ecrimisil, bir taşınmazı haklı sebep ve rıza olmaksızın işgal eden kötüniyetli zilyedin malike ödemekle yükümlü olduğu haksız işgal tazminatıdır. Bu yazı; TMK m.683, m.993, m.994 ve m.995 çerçevesinde ecrimisilin niteliğini, unsurlarını, paydaşlar arasında intifadan men koşulunu, görevli-yetkili mahkemeyi, beş yıllık zamanaşımını (dava tarihinden geriye) ve ecrimisilin hesabını (ilk dönem kira bedeli + ÜFE artışı) Yargıtay 1. Hukuk Dairesi, 8. Hukuk Dairesi ve Hukuk Genel Kurulu kararlarıyla açıklar. - Anahtar kelimeler: ecrimisil, haksız işgal tazminatı, fuzuli işgal, kötüniyetli zilyet, intifadan men, paydaşlar arası ecrimisil, ecrimisil hesabı ÜFE, beş yıllık zamanaşımı, ecrimisil zamanaşımı, el atmanın önlenmesi, TMK 683, TMK 993, TMK 994, TMK 995, HMK 2, HMK 16 - English: Ecrimisil (Compensation for Unlawful Occupation): Bad-Faith Possessor, Co-owners, Prescription, Calculation (https://capar.av.tr/en/article/ecrimisil) — Ecrimisil is the compensation for unlawful occupation that a bad-faith possessor occupying property without lawful ground or consent must pay to the owner. This article explains, under TMK arts.683, 993, 994 and 995, its nature and elements, the prohibition-of-use condition among co-owners, the competent court and venue, the five-year prescription running backwards from the action date, and the calculation of ecrimisil (first-period rent plus PPI increase), in light of decisions of the Yargıtay 1st and 8th Civil Chambers and the Assembly of Civil Chambers. **Ecrimisil davası kaç yıl geriye dönük açılabilir?** Ecrimisil davaları beş yıllık zamanaşımına tabidir ve bu süre dava tarihinden geriye doğru işler. Kural olarak dava (veya ıslah) tarihinden geriye en fazla beş yıllık dönem için ecrimisil istenebilir. Ancak zamanaşımı bir def'i olduğundan, davalı süresinde ileri sürmezse beş yıldan eski dönemler için de ecrimisile hükmedilebilir. **Paydaşımdan (kardeşimden) ecrimisil isteyebilir miyim?** Kural olarak paydaşlar birbirlerinden, ancak intifadan men koşulu gerçekleşmişse ecrimisil isteyebilir. Bunun için ecrimisil istenen dönemden önce, taşınmazdan veya gelirinden yararlanmak istediğinizi paydaşınıza bildirmiş olmanız gerekir. Kira bedeli istemek de bu bildirim yerine geçer. **Ecrimisil ile kira arasındaki fark nedir?** Kira, taraflar arasındaki sözleşmeye dayanır ve kullanma hakkı verir. Ecrimisil ise sözleşme olmaksızın haksız işgalin karşılığı olan bir tazminattır; işgalciye hiçbir kullanma hakkı vermez ve ödense dahi işgal hukuka aykırı olmaya devam eder. **Ecrimisil bedeli nasıl belirlenir?** Taşınmazın ilk dönemde serbest şartlarda getirebileceği kira parası, emsal kira sözleşmeleri ve keşif ile bilirkişi incelemesi sonucunda belirlenir. Sonraki yıllar için bedel, ilk dönem miktarına ÜFE artış oranının yansıtılmasıyla ileriye doğru hesaplanır. **Ecrimisil davasında görevli mahkeme hangisidir?** Ecrimisil bir alacak (tazminat) talebi olduğundan, dava değerine bakılmaksızın asliye hukuk mahkemesi görevlidir (HMK m.2). Yetki bakımından davalının yerleşim yeri mahkemesi yanında, haksız fiil niteliği nedeniyle taşınmazın bulunduğu yer mahkemesi de yetkili olabilir. **İşgalci iyiniyetli ise ecrimisil ödemek zorunda mı?** Ecrimisil, iyiniyetli olmayan (kötüniyetli) zilyet bakımından doğar. Taşınmazı gerçekten iyiniyetle, mevcut bir hakka dayandığı inancıyla kullandığı kabul edilen zilyet TMK m.993 uyarınca kural olarak tazminatla yükümlü tutulmaz. Bu nedenle işgalcinin iyiniyetli olup olmadığı davanın belirleyici sorunudur. ### Elatmanın Önlenmesi (Müdahalenin Men'i) Davası: Şartları, Paydaşlar Arası Elatma, Taşkın Yapı ve Ecrimisil - Adres: https://capar.av.tr/makale/elatmanin-onlenmesi - Tarih: 2026-07-17 - Güncelleme: 2026-11-10 - Özet: Mülkiyet hakkına dayalı elatmanın önlenmesi (müdahalenin men'i) davasının şartları; TMK m.683, m.693, m.725, m.983-984 ve m.995; paydaşlar arasında elatma ve fiili taksim savunması; taşkın yapıda iyiniyet, yıkım (kal) ve temliken tescil; ecrimisil ile birlikte talepte davaların yığılması ve kesinlik sınırı; görevli asliye hukuk mahkemesi ve taşınmazın bulunduğu yerin kesin yetkisi; doğrulanmış Yargıtay kararları ve 26.06.2025 tarihli iş bölümü kararıyla güncel görevli daire. - Anahtar kelimeler: elatmanın önlenmesi, müdahalenin men'i, el atmanın önlenmesi davası, mülkiyet hakkı, paydaşlar arasında elatma, fiili taksim, taşkın yapı, yıkım kal davası, temliken tescil, ecrimisil, davaların yığılması, kesinlik sınırı, TMK 683, TMK 693, TMK 725, TMK 983, TMK 984, TMK 995, HMK 2, HMK 12, asliye hukuk mahkemesi - English: Action for Prevention of Interference with Property: Conditions, Co-Owners, Encroachment, Mesne Profits (https://capar.av.tr/en/article/action-prevention-interference-property) — Conditions of the action for prevention of interference with property under Turkish law; Articles 683, 693, 725, 983-984 and 995 of the Turkish Civil Code; interference between co-owners and the defence of de facto partition; good faith in encroaching structures, demolition and transfer of title; joinder with a claim for mesne profits and the appeal threshold; competent court and exclusive venue; verified decisions of the Court of Cassation and the currently competent chamber under the work-allocation decision of 26.06.2025. **Elatmanın önlenmesi davası zamanaşımına uğrar mı?** Mülkiyet hakkına dayalı elatmanın önlenmesi istemi kural olarak zamanaşımına veya hak düşürücü süreye tabi değildir; mülkiyet devam ettiği sürece açılabilir. Buna karşılık yalnızca zilyetliğin korunmasına dayalı davalar, fiil ve failin öğrenilmesinden itibaren iki ay ve her hâlde bir yıl içinde açılmalıdır (TMK m.984). Ecrimisil ise dava tarihinden geriye doğru beş yılla sınırlıdır. **Paydaşım taşınmazın tamamını kullanıyor; elatmanın önlenmesi davası açabilir miyim?** Evet, payınıza yönelen elatmanın önlenmesini her zaman isteyebilirsiniz. Ancak payınıza karşılık çekişmesiz olarak kullandığınız bir yer varsa bu dava dinlenmez; bu durumda çözüm, taksim veya ortaklığın giderilmesi davasıdır. Ayrıca tüm paydaşları bağlayan bir fiili taksim oluşmuşsa, bu düzen dürüstlük kuralı gereği korunur. **Komşum bahçeme taşan bina yaptı; yıkım isteyebilir miyim?** Taşkın yapıyı yapan malik iyiniyetli değilse, aşırı zarar bulunup bulunmadığına bakılmaksızın taşan kısmın yıkımına karar verilir. Yapı maliki iyiniyetliyse ve siz taşmayı öğrendiğiniz tarihten itibaren on beş gün içinde itiraz etmemişseniz, durum ve koşullar da haklı gösteriyorsa yapı maliki uygun bedel karşılığında irtifak hakkı ya da mülkiyetin devrini isteyebilir (TMK m.725). **Elatmanın önlenmesi davasında hangi mahkeme görevlidir?** Mülkiyet hakkına dayalı elatmanın önlenmesi davasında asliye hukuk mahkemesi görevlidir (HMK m.2). Yalnızca zilyetliğin korunmasına yönelik davalarda sulh hukuk mahkemesi görevlidir (HMK m.4/1-c). Yetki bakımından taşınmazın bulunduğu yer mahkemesi kesin yetkilidir (HMK m.12). **Elatmanın önlenmesi ile ecrimisili birlikte isteyebilir miyim?** Evet; bu, davaların yığılmasıdır (HMK m.110). Harç, elatılan yerin değeri ile istenen ecrimisil tutarının toplamı üzerinden alınır. Hukuk Genel Kurulunun 01.04.2026 tarihli kararına göre istinaf/temyiz kesinlik sınırı belirlenirken de bu iki talebin dava değerleri toplanır. **Kiracı taşınmazı boşaltmıyor; elatmanın önlenmesi davası mı açmalıyım?** Hayır. Aranızda geçerli bir kira ilişkisi varsa elatma haksız sayılmaz; izlenmesi gereken yol, kanunda sayılan sebeplere dayalı tahliye davası veya ilamsız icra yoluyla tahliyedir. Ayrıntı için Kiralananın Tahliyesi başlıklı yazımıza bakabilirsiniz. ### Gabin (Aşırı Yararlanma) Nedeniyle Tapu İptali: Unsurlar, Bir ve Beş Yıllık Süre, Değer Tespiti (TBK m.28) - Adres: https://capar.av.tr/makale/gabin-asiri-yararlanma-nedeniyle-tapu-iptali - Tarih: 2026-10-19 - Özet: Taşınmaz, satıcının zor durumundan, düşüncesizliğinden veya deneyimsizliğinden yararlanılarak değerinin açıkça altında satılmışsa satıcı, TBK m.28 uyarınca sözleşmeyle bağlı olmadığını bildirip tapu iptali ve tescil isteyebilir ya da satışı koruyarak oransızlığın giderilmesini talep edebilir. Yazı; hukuki niteliği ve 818 sayılı Kanun'dan farkları, objektif ve sübjektif unsurlar ile sömürme kastı, bir ve beş yıllık hak düşürücü süre, satış tarihindeki değerin bilirkişi ve keşifle belirlenmesi, tapuda düşük gösterilen bedel, karşılıklı iade, üçüncü kişiye devir, ispat, mirasçılar, görevli mahkeme, arabuluculuk ve ihtiyati tedbiri Yargıtay Hukuk Genel Kurulu ve daire kararlarıyla açıklar. - Anahtar kelimeler: gabin, aşırı yararlanma, gabin nedeniyle tapu iptali, değerinin altında satılan tapu geri alınır mı, TBK 28, TBK m.28/1, oransızlığın giderilmesi, açık oransızlık, zor durumda kalma, düşüncesizlik, deneyimsizlik, sömürme kastı, hak düşürücü süre, beş yıllık mutlak süre, 818 sayılı Borçlar Kanunu m.21 farkı, satış tarihindeki değer, bilirkişi, keşif, tapuda düşük gösterilen bedel, karşılıklı iade, sebepsiz zenginleşme TBK m.77, iyiniyetli üçüncü kişi, TMK 1023, TMK 1024, HMK 203, HMK 111, HMK 125, belirsiz alacak davası kaldırıldı 7589, TTK m.5/A arabuluculuk, ihtiyati tedbir, HMK 12 - English: Annulment of Title for Gabin (Exploitation) in Türkiye: Elements, Time Limits, Valuation (TBK Art. 28) (https://capar.av.tr/en/article/annulment-title-gabin-property-sales) — If a property was sold clearly below its value by exploiting the seller’s distress, thoughtlessness or inexperience, the seller may, under Code of Obligations art. 28, declare that he is not bound by the contract and claim annulment of title and re-registration, or keep the sale and claim removal of the disproportion. This article explains the legal nature of gabin and the differences from Law No. 818, the objective and subjective elements and the intent to exploit, the one-year and five-year preclusive periods, valuation at the date of sale by expert examination and site inspection, the understated title-deed price, mutual restitution, transfers to third parties, proof, heirs, the competent court, mediation and interim injunctions, with decisions of the Grand Civil Chamber and the chambers of the Court of Cassation. **Gabin nedir?** Gabin (aşırı yararlanma), sözleşmede edimler arasındaki açık oransızlığın, zarar görenin zor durumundan, düşüncesizliğinden veya deneyimsizliğinden yararlanılarak yaratılmasıdır (TBK m.28). Taşınmaz satışında satıcı sözleşmeyle bağlı olmadığını bildirerek tapu iptali ve tescil isteyebilir. **Değerinin çok altında satılan tapu geri alınır mı?** Yalnız düşük bedel yeterli değildir; satıcının zor durumda, düşüncesiz ya da deneyimsiz olduğu ve alıcının bundan bilerek yararlandığı da ispatlanmalıdır. Koşullar ispatlanır ve hak süresinde kullanılırsa tapu iptali ve tescil kararıyla taşınmaz satıcıya döner, satıcı da aldığı bedeli iade eder; iyiniyetli üçüncü kişinin kazanımı ise korunur (TMK m.1023). **Gabin davası ne kadar sürede açılır?** Düşüncesizlik veya deneyimsizliğin öğrenildiği, zor durumda kalmada ise bu durumun ortadan kalktığı tarihten başlayarak bir yıl ve her hâlde sözleşmenin kurulduğu tarihten başlayarak beş yıl içinde (TBK m.28/2). Üst sınır on değil beş yıldır; Yargıtay bu süreyi zamanaşımı değil, hak düşürücü süre olarak kabul eder ve iki seçenek için de uygular. **Açık oransızlık nasıl belirlenir?** Taşınmazın sözleşmenin kurulduğu andaki gerçek değeri keşif ve uzman bilirkişi incelemesiyle; imar durumu, konumu, emsal satışlar ve üzerindeki hacizler gibi takyidat dikkate alınarak saptanır ve satıcıya fiilen verilen karşı edimle karşılaştırılır. Kanun bir oran öngörmez; oransızlık işten anlayan herkesin gözüne çarpacak yükseklikte olmalıdır. **Satışı bozmadan yalnızca aradaki fark istenebilir mi?** Evet. Zarar gören, sözleşmeye bağlı kalarak edimler arasındaki oransızlığın giderilmesini de isteyebilir (TBK m.28). Bu bir para talebidir, aynı bir ve beş yıllık sürelere tabidir; taraflar tacirse ve dava ticari nitelikteyse dava açmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır. **Gabin ile hile arasındaki fark nedir?** Hilede satıcı aldatılarak sözleşmeye yöneltilir ve yanılması esaslı olmasa bile sözleşmeyle bağlı değildir (TBK m.36). Gabinde aldatma şart değildir; açık oransızlık ve satıcının zor durumundan, düşüncesizliğinden ya da deneyimsizliğinden yararlanılması aranır (TBK m.28). ### Hile (Aldatma) Nedeniyle Tapu İptali ve Tescil: Unsurlar, Bir Yıllık Süre, İspat, İyiniyetli Üçüncü Kişi - Adres: https://capar.av.tr/makale/hile-nedeniyle-tapu-iptali-ve-tescil - Tarih: 2026-10-19 - Güncelleme: 2026-11-19 - Özet: Aldatma (hile) sonucu taşınmazını satan malik, TBK m.36 uyarınca sözleşmeyle bağlı değildir; aldatmayı öğrendiği andan başlayarak bir yıl içinde bunu bildirmeli veya verdiğini geri istemelidir, bildirim dava yoluyla da yapılabilir. Yazıda aldatmanın unsurları ve susma yoluyla aldatma, yanılma, korkutma, muvazaa ve inançlı işlemden farkı, üçüncü kişinin aldatması, süre, mirasçıların dava hakkı, tanık, sağlık kayıtları ve Adli Tıp raporuyla ispat, taşınmaz başkasına geçtiğinde iyiniyet ve tazminata dönüş, bedel iadesi, ihtiyati tedbir ve tapuya şerh, görevli ve kesin yetkili mahkeme, harç ve arabuluculuk Yargıtay kararlarıyla anlatılıyor. - Anahtar kelimeler: hile nedeniyle tapu iptali, aldatma, aldatma nedeniyle tapu iptali, hile ile satılan tapu, hile davası, tapu iptali ve tescil davası, irade bozukluğu, susma yoluyla aldatma, aydınlatma yükümlülüğü, TBK 36, TBK m.36, TBK m.39, bir yıllık hak düşürücü süre, iptal beyanı, üçüncü kişinin aldatması, yanılma ve korkutma farkı, muvazaa, inançlı işlem, hilenin ispatı, tanıkla ispat HMK m.203, TMK m.7, Adli Tıp raporu, mirasçıların hile davası, TMK m.640, iyiniyetli üçüncü kişi TMK m.1023, TMK m.1024, TMK m.1025, terditli dava HMK m.111, HMK m.125, belirsiz alacak davası kaldırıldı 7589, ihtiyati tedbir HMK m.389, tapuya şerh TMK m.1010, kesin yetki HMK m.12, Harçlar Kanunu m.16, arabuluculuk 6325 m.18/B, TTK m.5/A, sebepsiz zenginleşme TBK m.77 - English: Annulment of Title and Re-Registration for Fraud in Türkiye: Elements, One-Year Period, Proof, Third Parties (https://capar.av.tr/en/article/annulment-title-re-registration-fraud) — An owner who sold immovable property as a result of deceit (fraud) is not bound by the contract under art. 36 of the Turkish Code of Obligations; within one year of discovering the deceit, the owner must declare this or reclaim what was performed, and the declaration may also be made by filing suit. The article explains the elements of deceit and deceit by silence, the distinction from mistake, duress, simulation and fiduciary transactions, deceit by a third party, the time limit, the heirs’ right of action, proof by witnesses, medical records and Forensic Medicine reports, good faith and the switch to compensation where the property has passed to others, refund of the price, interim injunctions and annotation in the land register, the competent court and exclusive jurisdiction, court fees and mediation, with Court of Cassation decisions. **Hile ile satılan tapu iptal edilir mi?** Evet. Karşı tarafın ya da karşı tarafın bildiği veya bilecek durumda olduğu bir üçüncü kişinin aldatmasıyla satış yapan malik sözleşmeyle bağlı değildir; buna dayanan tescil yolsuz olduğundan tapu iptali ve malik adına tescil istenebilir (TMK m.1024). Ödenmiş bir bedel varsa satıcı onu iade eder. **Hile davası ne kadar sürede açılmalı?** Aldatmanın öğrenildiği andan başlayarak bir yıl içinde sözleşmeyle bağlı olunmadığı bildirilmeli veya verilen geri istenmelidir; aksi hâlde sözleşme onanmış sayılır (TBK m.39). Süre satış tarihinden değil öğrenmeden işler ve aldatma için sözleşme tarihinden işleyen ayrı bir üst süre öngörülmemiştir. Bildirim dava açılarak da yapılabildiğinden davayı bu bir yıl içinde açmak en güvenli yoldur. **Hile nasıl ispat edilir?** Tanık dahil her türlü delille; irade bozukluğu iddialarında senetle ispat zorunluluğunun istisnası olarak tanık dinlenebilir (HMK m.203). Tanık beyanları; bedel ile rayiç değer arasındaki fark, tarafların ilişkisi, devirden sonra yapılan işlemler, sağlık kayıtları ve gerekirse Adli Tıp Kurumu raporuyla birlikte değerlendirilir. Başka delil yoksa yemin deliline açıkça dayanılmalıdır. **Taşınmaz başkasına satıldıysa ne olur?** Tapu siciline iyiniyetle dayanarak taşınmazı edinen üçüncü kişi korunur (TMK m.1023); yolsuzluğu bilen veya bilmesi gereken kişi korunmaz ve ona karşı da tapu iptali istenebilir. Taşınmaz iyiniyetli kişide kalırsa aldatandan tazminat istenir. Dava sırasında satışı önlemek için ihtiyati tedbir istenip tapuya şerh verdirilmelidir. **Satıcı öldüyse mirasçılar hile davası açabilir mi?** Evet, ancak dava tereke adına ve kural olarak tüm mirasçılarla birlikte ya da diğer mirasçıların muvafakatiyle açılmalıdır; mirasçılar anlaşamazsa sulh mahkemesinden miras ortaklığına temsilci atanması istenebilir (TMK m.640). Yargıtay, hileye dayanan ve yalnız davacının miras payı oranında açılan davayı dinlenemez bulmuştur. **Dava açmadan önce arabulucuya gitmek zorunlu mu?** Hayır. Hileye dayalı tapu iptali ve tescil davası, arabuluculuğun dava şartı olduğu uyuşmazlıklar arasında sayılmamıştır (6325 sayılı Kanun m.18/B). Ancak tacirler arasındaki ticari bir davada para alacağı veya tazminat istenecekse arabuluculuk dava şartıdır; taraflar isterse taşınmaz devrine ilişkin uyuşmazlığı ihtiyari arabuluculukla da çözebilir. ### Hisseli Tapu: Satış, Ayırma ve Tek Tapuya Çevirme - Adres: https://capar.av.tr/makale/hisseli-tapu-satis-ayirma-ve-tek-tapuya-cevirme - Tarih: 2026-11-04 - Güncelleme: 2026-11-17 - Özet: Hisseli tapuda paydaş payını tek başına satabilir; pay üçüncü kişiye satılırsa diğer paydaşlar önalım hakkını kullanabilir. Hisseli tapu; payların bir elde toplanması, imara uygun ifraz, kat mülkiyeti ya da ortaklığın giderilmesi davasıyla tek tapuya çevrilir; tarım arazisinde asgari büyüklüğün altında bölünme yapılamaz. - Anahtar kelimeler: hisseli tapu, hisseli tapu tek tapuya çevirme, hisseli tapu satışı, hisseli tapu bölünür mü, paylı mülkiyet, elbirliği mülkiyeti, ifraz, ortaklığın giderilmesi, önalım hakkı, kat mülkiyeti ile paylaşma, hisseli tarla, asgari tarımsal arazi büyüklüğü - English: Shared Title Deeds in Türkiye: Selling a Share, Partition and Conversion to a Single Title (https://capar.av.tr/en/article/shared-title-deed-turkiye-share-sale-partition-single-title) — Under Turkish law, a co-owner may sell his or her share alone, but if it is sold to a third party the other co-owners have a right of pre-emption. A shared title becomes a single title by gathering the shares, subdivision in line with zoning rules, condominium ownership or an action for dissolution of co-ownership; agricultural land cannot be divided below the minimum size. **Hisseli tapu tek tapuya çevrilir mi?** Evet. Paylar bir paydaşta toplanabilir, paydaşlar anlaşırsa taşınmaz imar mevzuatına uygun biçimde ifraz edilebilir ya da binada kat mülkiyeti kurulabilir. Anlaşma yoksa arabuluculuktan sonra sulh hukuk mahkemesinde ortaklığın giderilmesi istenir; mahkeme mümkünse aynen taksim eder, değilse satışa karar verir. **Hisseli tapuda payımı satmak için diğer paydaşların izni gerekir mi?** Hayır; pay devredilebilir (TMK m.688/3). Pay üçüncü kişiye satılırsa diğer paydaşlar önalım hakkını kullanabilir. Taşınmazın tamamının satışı bütün paydaşların kabulüne bağlıdır; tarım arazilerinde pay temliki Bakanlık iznine tabidir. **Hisseli tapuda belirli bir yeri satabilir miyim?** Hayır. Satılabilen şey tapudaki pay oranıdır. Belirli bir yerin ayrı tapusu ancak ifraz, kat mülkiyeti ya da ortaklığın giderilmesi davasında aynen taksim yoluyla oluşur. **Hisseli tarla bölünür mü?** Ancak oluşacak parseller asgari tarımsal arazi büyüklüğünün altına düşmüyorsa ve gerekli izin alınırsa. Asgari büyüklüğün altında ifraz, hisselendirme ve pay ya da paydaş sayısının artırılması yasaktır; Yargıtay Hukuk Genel Kurulu bu kuralın davayı kabul gibi yollarla dolanılmasına izin vermez. **Mirasla gelen tapu hisseli tapuya nasıl çevrilir?** Mirasçılardan biri tapu müdürlüğünden elbirliği mülkiyetinin paylı mülkiyete dönüştürülmesini isteyebilir. Diğer mirasçılar itiraz etmez veya süresinde paylaşma davası açmazsa tapu mirasçılar adına hisseli düzenlenir (Kadastro Kanunu ek m.3). Tarım arazilerinde bu işlem Bakanlık iznine bağlıdır. ### Hukuk Genel Kurulu: Sahte Vekâletnameyle Satılan Tapu Geri Alınamıyorsa Devlet Tazminat Öder - Adres: https://capar.av.tr/makale/sahte-vekaletnameyle-satilan-tapu-geri-alinamiyorsa-devlet-tazminat-oder - Tarih: 2026-11-07 - Güncelleme: 2026-11-19 - Özet: Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, sahte vekâletnameyle satılıp iyiniyetli üçüncü kişilerde kalan taşınmazlar için malikin zararından Devletin TMK m.1007 uyarınca kusursuz sorumlu olduğuna ve noterle sahte vekilin kusurunun illiyet bağını kesmediğine oy birliğiyle karar verdi. - Anahtar kelimeler: sahte vekaletname ile satılan tapu tazminat, sahte vekâletname tapu, TMK 1007 tazminat davası, tapu sicilinin tutulmasından doğan zarar, Devletin kusursuz sorumluluğu, iyiniyetli üçüncü kişi TMK 1023, yolsuz tescil tazminat, illiyet bağının kesilmesi noter, Hazineye karşı tapu tazminat davası, Hukuk Genel Kurulu TMK 1007 - English: State Pays for Land Lost to a Forged Power of Attorney: Turkish Cassation Assembly on Civil Code Art. 1007 (https://capar.av.tr/en/article/forged-power-of-attorney-land-sale-state-compensation) — Under Turkish law, the Assembly of Civil Chambers of the Court of Cassation unanimously held that the State is strictly liable under Civil Code art. 1007 for the owner’s loss where immovables sold under a forged power of attorney remain with third persons in good faith, and that the fault of the notary and the fake attorney did not break the causal link. **Sahte vekâletnameyle satılan taşınmaz geri alınabilir mi?** Kararda malik, tapu iptali ve tescil davasıyla taşınmazlarının bir kısmını geri aldı. Ancak taşınmaz, tapudaki kayda iyiniyetle güvenerek edinen üçüncü kişiye geçmişse onun kazanımı korunur (TMK m.1023). Bu olayda korunanlar, ilk alıcıdan devralan sonraki maliklerdi. **Tapu geri alınamıyorsa zararı kim öder?** Hukuk Genel Kuruluna göre Devlet, TMK m.1007 uyarınca öder. Bu davada davalı Hazinedir; tapu müdürlüğüne karşı açılan dava pasif husumet yokluğuyla reddedildi. **Tapu memurunun kusuru yoksa Devlet yine sorumlu mu?** Evet. Devletin sorumluluğu kusursuz sorumluluktur; sicilin tutulmasında hukuka aykırılık ve illiyet bağı yeterlidir. Kusur yalnız Devletin kusurlu görevliye rücuunda önem taşır (TMK m.1007/2). **Noterin veya dolandırıcıların kusuru Devleti sorumluluktan kurtarır mı?** Hukuk Genel Kurulu bu olayda kurtarmadığına karar verdi. İlliyet bağının kesildiğini Hazine ispat etmelidir; sonuç olayın koşullarına bağlıdır. **Sahte vekâletnameyle satılan tapuda Devlete tazminat davası hangi mahkemede açılır?** TMK m.1007/3 uyarınca Devletin sorumluluğuna ilişkin davalar, tapu sicilinin bulunduğu yer mahkemesinde görülür. Bu dava adli yargıda görüldü. ### Hukuk Genel Kurulu: Satış Pazarlığına Katılıp Onay Veren Paydaş Önalım Hakkını Kullanamaz - Adres: https://capar.av.tr/makale/satis-pazarligina-katilip-onay-veren-paydas-onalim-hakkini-kullanamaz - Tarih: 2026-11-04 - Güncelleme: 2026-11-17 - Özet: Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, satış pazarlığına katılıp payın davalıya satışına onay veren ve satılan payda hak iddia etmeyen paydaşın sonradan açtığı önalım davasını TMK m.2’ye aykırı buldu. Karar oybirliğiyle ve kesin olarak verildi; dosya yeni hükmün temyizi için 7. Hukuk Dairesine gönderildi. - Anahtar kelimeler: önalım hakkından feragat, önalım hakkından vazgeçme, satışa onay veren paydaş, önalım dürüstlük kuralı, önalım hakkının kötüye kullanılması, şufa davası kötüniyet, TMK 733 feragat, TMK 2 önalım, Hukuk Genel Kurulu önalım, kötüniyet itirazı her aşamada - English: Co-owner Who Approved the Sale Cannot Claim Pre-emption: Turkish Cassation Assembly on Joining Negotiations (https://capar.av.tr/en/article/pre-emption-waiver-co-owner-consented-to-sale) — Under Turkish law, the Assembly of Civil Chambers of the Court of Cassation found that a pre-emption action brought later by a co-owner who took part in the sale negotiations, approved the sale of the share to the defendant and made no claim to the share sold was contrary to Civil Code art. 2. The decision was unanimous and final; the file was sent to the 7th Civil Chamber for the appeal against the new judgment. **Önalım hakkından feragat nasıl yapılır?** Feragat resmî şekilde yapılır ve tapu kütüğüne şerh verilir. Belirli bir satışta önalım hakkını kullanmaktan vazgeçme ise yazılı şekle tabidir ve satıştan önce ya da sonra yapılabilir (TMK m.733/2). **Satış pazarlığına katılıp onay veren paydaş önalım davası açabilir mi?** Hukuk Genel Kurulu, satış öncesi işlemlere bizzat katılarak onay veren ve satılan payda hak iddia etmeyen paydaşın önalım hakkını kullanmasını TMK m.2’ye aykırı buldu; sonuç olayın koşullarına ve delillere bağlıdır. **İhaleye katılıp pey süren paydaş sonradan önalım hakkını kullanabilir mi?** Hukuk Genel Kurulu 2023’te oy çokluğuyla kullanabileceğine karar verdi; ihaleye katılmış olmak önalım hakkına engel sayılmadı. **Kötüniyet itirazı hangi aşamada ileri sürülebilir?** Davanın her aşamasında ileri sürülebilir; mahkeme de kendiliğinden gözetir. **Önalım davası hangi süre içinde açılmalıdır?** Satışın hak sahibine bildiriminden itibaren üç ay, her hâlde satıştan itibaren bir yıl içinde (TMK m.733). Değişikliğin yürürlüğünden önceki satışlarda üst süre iki yıldır (TMK geçici m.1/1). ### Jeotermal Kaynak Sahasında Kamulaştırma ve İrtifak Hakkı: Arazi Malikinin Hakları - Adres: https://capar.av.tr/makale/jeotermal-kaynak-sahasinda-kamulastirma-ve-irtifak-hakki - Tarih: 2026-11-14 - Özet: Jeotermal ruhsat sahibi araziye anlaşma, irtifak, kamulaştırma ya da acele kamulaştırma yoluyla girer; arama ruhsatında yalnız irtifak istenebilir. Malikin bedel, irtifak bedeli, kalan kısım ve dava hakları 5686 ve 2942 sayılı Kanunlar ile Danıştay ve Yargıtay kararlarıyla. - Anahtar kelimeler: jeotermal kamulaştırma, jeotermal sahada irtifak hakkı bedeli, jeotermal ruhsat arazi sahibi hakları, 5686 sayılı Kanun 12. madde, jeotermal acele kamulaştırma, jeotermal boru hattı irtifak, arama ruhsatı irtifak, işletme ruhsatı kamulaştırma, kaynak koruma alanı, kalan kısım değer düşüklüğü - English: Expropriation and Easements in Geothermal Resource Areas in Türkiye: The Landowner's Rights (https://capar.av.tr/en/article/geothermal-expropriation-easement-landowner-turkiye) — Under Turkish law, a geothermal licence holder gains access to land by agreement, easement, expropriation or urgent expropriation, and only an easement may be requested under an exploration licence. The owner's rights to compensation, easement compensation, the remaining part and court actions under Laws No. 5686 and 2942, with Council of State and Court of Cassation decisions. **Jeotermal arama ruhsatı sahibi tarlamı kamulaştırabilir mi?** Hayır. 5686 sayılı Kanunun 12. maddesine göre arama ruhsatı döneminde malikle anlaşma sağlanamazsa yalnız irtifak hakkı istenebilir. Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu, arama ruhsatı aşamasında kamulaştırma yapılamayacağı için acele kamulaştırmanın da uygulanamayacağına ilişkin iptal kararını onamıştır. Kamulaştırma ancak işletme ruhsatı döneminde, sondaj yeri, isale hattı ve kaptaj gibi gerekli yerler için mümkündür. **Jeotermal işletme ruhsatı sahibi şirket arazimi kendisi mi kamulaştırır?** Hayır. Ruhsat sahibi idareye başvurur; idare, büyükşehirlerde Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı, diğer illerde il özel idaresidir. Talep uygun bulunursa kamu yararı kararını idare alır ve işlemler 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununa göre yürür. Bedel ve masrafları ruhsat sahibi öder. Kamulaştırılan taşınmaz idare adına tescil edilir ve faaliyet sürdükçe ruhsat sahibine tahsis edilir. **Jeotermal boru hattı için kurulan irtifak hakkının bedeli nasıl hesaplanır?** İrtifak hakkının bedeli, irtifak nedeniyle taşınmazda meydana gelen değer düşüklüğüdür (2942 sayılı Kanun m.11 son fıkra). Yargıtay 5. Hukuk Dairesinin jeotermal olmayan bir boru hattı kararında, arazide net gelir esas alınarak değer biçilmiş ve irtifak karşılığı, değer düşüklüğü oranı belirtilerek tespit edilmiştir; oran taşınmazın niteliği, tamamının yüzölçümü, geometrik durumu ve hat güzergâhı dikkate alınarak belirlenmiştir. **Jeotermal kamulaştırmasına karşı iptal davası ne zaman ve nerede açılır?** İptal davası idari yargıda, asliye hukuk mahkemesinin 2942 sayılı Kanunun 10. maddesine göre yaptığı tebligattan, tebligat yapılamayanlar için gazete ilanından itibaren otuz gün içinde açılır (m.14). Açılan dava asliye hukuk mahkemesine belgelendirilmelidir; aksi hâlde işlem kesinleşir. Bedel ise taşınmazın bulunduğu yer asliye hukuk mahkemesinde, idarenin açtığı tespit ve tescil davasında belirlenir. **Jeotermal faaliyet için kamulaştırılan arazi eski malike geri verilir mi?** Faaliyet için gerek kalmadığı idarece tespit edilirse, 5686 sayılı Kanunun 12. maddesinin 5. fıkrasına göre Kamulaştırma Kanunundaki usulle belirlenecek rayiç bedeli ödenmek kaydıyla taşınmazın eski malike iade edileceği, ruhsat sahibine ve eski malike tebliğ edilir. Eski malik taşınmazı altı ay içinde almak istemezse taşınmaz idareye kalır. ### Kamulaştırma Bedelinin Tespiti ve Tescil Davası: Uzlaşma, Bilirkişi, Bedel Ölçütleri, Depo, Faiz ve Harç - Adres: https://capar.av.tr/makale/kamulastirma-bedelinin-tespiti-ve-tescil-davasi - Tarih: 2026-11-09 - Özet: 2942 sayılı Kanun m.10’a dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve tescil davasının aşamaları: davetiye ve süreler, uzlaşma duruşması, keşif ve bilirkişi kurulu, m.11 ölçütleri, bedelin bankaya yatırılma süresi, tescil, harç ve Anayasa Mahkemesi iptalinden sonra faiz; Yargıtay Hukuk Genel Kurulu kararlarıyla. - Anahtar kelimeler: kamulaştırma bedel tespit ve tescil davası, kamulaştırma bedelinin tespiti ve tescil davası, 2942 sayılı Kanun m.10, kamulaştırma bilirkişi kurulu, kamulaştırma bedeline faiz, Anayasa m.46 en yüksek faiz, kamulaştırma davasında harç, kamulaştırma bedelinin bankaya yatırılması, net gelir ve kapitalizasyon - English: Expropriation Price Determination and Registration in Türkiye (https://capar.av.tr/en/article/expropriation-price-determination-registration-turkiye) — Under Turkish law, the stages of the action for determination of the expropriation price and registration under art. 10 of Law No. 2942: summons and time-limits, the settlement hearing, site inspection and the expert panel, the criteria of art. 11, the deposit period, registration, fees and interest after the Constitutional Court’s annulment, with decisions of the Assembly of Civil Chambers of the Court of Cassation. **Kamulaştırma bedel tespit ve tescil davasını kim açar, hangi mahkemede görülür?** Davayı kamulaştırmayı yapan idare, satın alma usulüyle anlaşma sağlanamayınca açar. Dava taşınmazın bulunduğu yer asliye hukuk mahkemesinde görülür; temyiz incelemesini Yargıtay 5. Hukuk Dairesi yapar. **Davetiye gelen malikin hangi süreleri vardır?** Taşınmazın değerine ilişkin savunma ve delillerini tebliğden itibaren on gün içinde yazılı olarak bildirir. Kamulaştırma işleminin iptali için idari yargıda, maddi hataların düzeltimi için adli yargıda dava açma süresi tebligat ya da ilandan itibaren otuz gündür. **Kamulaştırma bedeli hangi tarihe göre ve nasıl belirlenir?** Değer, idarenin belgeleri mahkemeye verdiği gün esas alınarak en az üç kişilik bilirkişi kurulunca belirlenir. Arazide net gelir, arsada emsal satışlar, yapıda resmî birim fiyatlar ve yıpranma payı esas alınır; kamulaştırmayı gerektiren projenin yarattığı değer artışı hesaba katılmaz. **İdare tespit edilen bedeli bankaya yatırmazsa ne olur?** İdareye on beş günlük süre verilir ve bu süre bir defaya mahsus uzatılabilir. Usulüne uygun verilen sürelere rağmen bedel yatırılmazsa dava reddedilebilir; ilk süre sonunda doğrudan ret kararı verilmesi ise Yargıtay tarafından bozma sebebi sayılmıştır. **Kamulaştırma bedeline faiz işler mi?** Anayasa Mahkemesi 2023’te dört ay sonrasından kanuni faiz öngören hükmü iptal etti. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 08.04.2026 tarihli kararında oy çokluğuyla, iptalin kesinleşmemiş davalarda da uygulanacağını ve bedele dava tarihinden karar tarihine kadar kamu alacaklarına uygulanan en yüksek faizin işletileceğini kabul etti. **Tescil kararına itiraz edilebilir mi; bedel istinafta düşerse ne olur?** Tescil hükmü kesindir; istinaf ve temyiz yalnız bedele ilişkindir. Kanun yolunda kesinleşen bedel malike ödenen tutardan az olursa fark ondan istenir; ancak ödeme tarihi ile geri ödeme yazısının tebliğ tarihi arasındaki süre için faiz alınmaz. ### Kamulaştırma ve Malikin Hakları - Adres: https://capar.av.tr/makale/kamulastirma-ve-malikin-haklari - Tarih: 2026-06-26 - Güncelleme: 2026-11-10 - Özet: Kamulaştırma (istimlak) ve malikin haklarının kapsamlı rehberi: kamulaştırmanın anayasal temeli ve gerçek karşılık ilkesi; satın alma (uzlaşma) usulü (2942 sayılı Kanun m.8); kamulaştırma bedelinin mahkemece tespiti ve tescil davası (m.10); değerleme/kıymet takdiri ölçütleri (m.11 — arsada emsal karşılaştırma, arazide net gelir/kapitalizasyon, yapıda birim fiyat ve yıpranma, objektif değer artışı); malikin dava hakkı (m.14 — idari yargıda iptal, adli yargıda düzeltim); mülkiyetin idareye geçmesi (m.25); kamulaştırmasız el atma (Geçici m.6 — uzlaşma dava şartı); acele kamulaştırma (m.27); görevli ve yetkili mahkeme ile Yargıtay 5. Hukuk Dairesi kararları. - Anahtar kelimeler: kamulaştırma, istimlak, kamulaştırma bedelinin tespiti, kamulaştırma davası, malikin hakları, gerçek karşılık, kamulaştırmasız el atma, fiili el atma, hukuki el atma, acele kamulaştırma, kıymet takdiri, emsal karşılaştırma, kapitalizasyon faizi, objektif değer artışı, irtifak hakkı değer düşüklüğü, 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu, 2942 sayılı Kanun m.10, m.11, m.14, m.25, Geçici m.6, satın alma usulü uzlaşma, mülkiyetin idareye geçmesi tescil, asliye hukuk mahkemesi, idari yargıda iptal davası - English: Expropriation and the Owner's Rights (https://capar.av.tr/en/article/expropriation-owners-rights) — A comprehensive guide to expropriation and the owner's rights: the constitutional basis and the real-value principle; the purchase-by-agreement procedure (Law No. 2942, Art. 8); the court determination of the price and the registration action (Art. 10); the valuation criteria (Art. 11 — comparable sales for building plots, net income/capitalisation for land, unit prices and depreciation for structures, objective value increase); the owner's right of action (Art. 14 — annulment and correction); the passing of ownership (Art. 25); de facto expropriation (Provisional Art. 6 — reconciliation as a condition of the action); urgent expropriation (Art. 27); the competent court; and decisions of the 5th Civil Chamber of the Court of Cassation. **Kamulaştırma bedeli düşükse ne yapabilirim?** İdarenin teklif ettiği bedeli kabul etmek zorunda değilsiniz. Satın alma (uzlaşma) aşamasında anlaşma olmazsa, bedel mahkemece bağımsız bilirkişi kuruluyla belirlenir. Taşınmaz arsa ise emsal karşılaştırma, arazi ise net gelir (kapitalizasyon) yöntemiyle gerçek değer tespit edilir; konuma göre objektif değer artırıcı unsurlar da eklenir. **İdare kamulaştırma yapmadan taşınmazıma el attıysa ne yapabilirim?** Bu, kamulaştırmasız el atmadır. Fiilen el konulup üzerine tesis (yol, pilon, okul vb.) yapılmışsa, mülkiyet hakkınıza dayanarak el atılan kısmın bedelini (tazminatını) adli yargıda talep edebilirsiniz; taşınmaz idare adına tescil edilir. İmar planıyla kamusal alana ayrılıp uygulanmaması (hukuki el atma) hâlinde de hakkınızı arayabilirsiniz. **Kamulaştırma işlemine karşı dava açma süresi nedir?** Kamulaştırma işleminin iptali için idari yargıda, maddi hatalar için adli yargıda düzeltim davası, tebligat veya ilandan itibaren otuz gün içinde açılabilir (2942 sayılı Kanun m.14). Bu süre hak düşürücü niteliktedir; kaçırılması hâlinde işlem kesinleşir. Bedel yönünden ise asıl güvence, mahkemenin tespit edeceği gerçek bedeldir. **Mülkiyet ne zaman idareye geçer; bedeli ne zaman alırım?** Mülkiyet, idareye mahkemenin verdiği tescil kararıyla geçer (2942 sayılı Kanun m.25). Tespit edilen bedel kural olarak peşin ve nakden ödenir; mahkeme, belirlenen bedeli bankaya bloke ettirerek hak sahibine ödenmesini sağlar. **Acele kamulaştırma nedir; bedelime etkisi olur mu?** Acele kamulaştırmada mahkeme, bilirkişice belirlenen değer bankaya yatırıldıktan sonra yedi gün içinde el koymaya karar verir; kıymet takdiri dışındaki işlemler sonradan tamamlanır (2942 sayılı Kanun m.27). Bu, bedel hakkınızı ortadan kaldırmaz; asıl bedel tespiti ve tescil davası ayrıca yürütülür. **Kamulaştırılan taşınmazımı geri alabilir miyim?** Taşınmaz, kamulaştırma amacına uygun kullanılmaz veya kanunda öngörülen süre içinde kamu hizmetine tahsis edilmezse, Kanunun 23. maddesindeki şartlarla geri alma hakkınız doğabilir. Somut olayda sürelerin ve koşulların ayrıca değerlendirilmesi gerekir. ### Kamulaştırmasız El Atma Davası: Bedel, El Atmanın Önlenmesi ve Ecrimisil - Adres: https://capar.av.tr/makale/kamulastirmasiz-el-atma-davasi - Tarih: 2026-07-02 - Güncelleme: 2026-11-10 - Özet: Kamulaştırmasız el atma davası rehberi: idarenin usulsüz el koymasında fiili el atma - hukuki el atma (imar kısıtlılığı) ayrımı ve görevli yargı yeri; malikin seçimlik hakları (el atmanın önlenmesi ve kal, bedel, ecrimisil); bedelin dava tarihindeki değere göre tespiti ve faiz; 1956-1983 el atmalarında uzlaşma dava şartı (2942 sayılı Kanun Geçici m.6); zamanaşımına tabi olmama; harç ve giderler. Tamamı resmi karar veri tabanından doğrulanmış Yargıtay Hukuk Genel Kurulu ve 5. Hukuk Dairesi kararlarıyla. - Anahtar kelimeler: kamulaştırmasız el atma, kamulaştırmasız el atma davası, kamulaştırmasız el koyma, fiili el atma, hukuki el atma, imar kısıtlılığı tazminat, el atmanın önlenmesi ve kal, taşınmaz bedelinin tahsili, ecrimisil, 2942 sayılı Kanun geçici madde 6, uzlaşma dava şartı, Ek madde 1, TMK 683, kamulaştırma bedeli faiz, görevli mahkeme adli yargı idari yargı - English: De Facto Expropriation Claims in Türkiye: Compensation, Injunction and Mesne Profits (https://capar.av.tr/en/article/de-facto-expropriation-claims) — A guide to de facto expropriation (kamulastirmasiz el atma) claims under Turkish law: the physical vs regulatory taking distinction and competent jurisdiction; the owner's alternative remedies (injunction and demolition, compensation, mesne profits); valuation as at the date of action and interest; the mandatory settlement procedure for 1956-1983 takings (Provisional art. 6); absence of prescription; fees and costs - with verified decisions of the Court of Cassation Assembly of Civil Chambers and 5th Civil Chamber. **Kamulaştırmasız el atma nedir?** İdarenin, usulüne uygun bir kamulaştırma yapmaksızın ve bedel ödemeksizin özel mülkiyetteki taşınmaza fiilen el koyması (yol, bina, park, enerji hattı yapması) veya taşınmazı imar planında umumi hizmete ayırıp uzun süre kamulaştırmayarak malikin tasarruf yetkisini kısıtlamasıdır. **Fiili el atma ile hukuki el atma arasındaki fark nedir, hangisinde hangi mahkeme görevlidir?** Fiili el atmada idare taşınmaza eylemli olarak el koyar ve dava, taşınmazın bulunduğu yer asliye hukuk mahkemesinde (adli yargı) açılır. Hukuki el atmada taşınmaz yalnızca imar planında kısıtlanmıştır; tazminat davası idari yargıda açılır. **Taşınmazıma el atan idareye karşı hangi davaları açabilirim?** Seçimlik haklarınız vardır: el atmanın önlenmesi ve yıkım (kal) davası açarak müdahalenin kaldırılmasını isteyebilir ya da fiili duruma razı olarak taşınmaz bedelinin tahsilini talep edebilirsiniz. Her iki halde de haksız kullanım dönemi için ecrimisil istenebilir. **Bedel nasıl hesaplanır, faiz ne zaman başlar?** Taşınmazın dava tarihindeki değeri esas alınır; arsalarda emsal satışların karşılaştırılması, arazilerde net gelir yöntemi uygulanır. Hükmedilen bedele kural olarak dava tarihinden itibaren yasal faiz işletilir ve taşınmaz idare adına tescil veya yol gibi yerlerde tapudan terkin edilir. **Kamulaştırmasız el atma davasında süre sınırı var mı?** Mülkiyet hakkına dayanan el atmanın önlenmesi ve bedel davaları, 38. maddenin iptalinden sonra herhangi bir zamanaşımı veya hak düşürücü süreye tabi değildir; el atma sürdükçe dava açılabilir. Ecrimisil geriye dönük beş yıl için istenebilir; 1956-1983 dönemi el atmalarında uzlaşmazlık tutanağından itibaren üç aylık süre ile idari yargıdaki sürelere dikkat edilmelidir. **Dava açmadan önce idareyle uzlaşma zorunlu mu?** Yalnızca 09.10.1956-04.11.1983 tarihleri arasındaki el atmalarda uzlaşma usulünün işletilmesi dava şartıdır (2942 sayılı Kanun Geçici m.6). El atma 04.11.1983'ten sonra ise uzlaşma şartı aranmaz; doğrudan dava açılabilir. ### Kat Mülkiyetinde Yönetim: Kat Malikleri Kurulu, Yönetici, Yönetim Planı, Aidat ve Kurul Kararlarının İptali - Adres: https://capar.av.tr/makale/kat-mulkiyetinde-yonetim - Tarih: 2026-10-19 - Güncelleme: 2026-11-10 - Özet: Kat mülkiyetinde yönetim (KMK m.27-41): kat malikleri kurulu, oy hakkı ve vekâlet, toplantıya çağrı ile toplantı ve karar yeter sayıları, yönetim planının beşte dört çoğunlukla değiştirilmesi ve sınırları, yöneticinin seçimi, sulh mahkemesince atanması, görevleri, hesap verme ve vekil gibi sorumluluğu, ortak giderler (aidat), 7579 sayılı Kanunla değişen işletme projesi ve aylık yüzde beş gecikme tazminatı, kurul kararlarının iptalinde bir ve altı aylık süreler, yokluk ve mutlak butlan, dava şartı arabuluculuk ve görevli sulh hukuk mahkemesi; güncel Yargıtay 5. Hukuk Dairesi kararlarıyla. - Anahtar kelimeler: kat mülkiyetinde yönetim, kat malikleri kurulu, kat malikleri kurulu kararının iptali, apartman yönetimi, apartman yöneticisi, yönetici atanması, sulh mahkemesince yönetici atanması, yönetim planı değişikliği, beşte dört çoğunluk, aidat, ortak gider, gecikme tazminatı aylık yüzde beş, işletme projesi, 7579 sayılı Kanun, KMK 20, KMK 22, KMK 28, KMK 29, KMK 30, KMK 33, KMK 34, KMK 37, KMK 38, 6325 sayılı Kanun 18/B, dava şartı arabuluculuk, yokluk ve mutlak butlan, kiracının iptal davası - English: Turkish Condominium Management: Owners' Board, Manager, Management Plan, Service Charges, Annulling Decisions (https://capar.av.tr/en/article/condominium-management) — Condominium management under the Turkish Condominium Ownership Law (arts. 27-41): the board of condominium owners, voting rights and proxies, notice of meetings and quorums, amending the management plan by four fifths and its limits, the election, court appointment, duties, accounting and agent-like liability of the manager, common expenses (service charges), the operating plan as amended by Law No. 7579 and late-payment compensation of five per cent per month, the one-month and six-month time limits for annulling board decisions, non-existence and absolute nullity, mandatory mediation and the competent civil court of peace, with recent decisions of the 5th Civil Chamber of the Court of Cassation. **Kat malikleri kurulu kararına karşı hangi sürede dava açılır?** Toplantıya katılıp aykırı oy kullanan kat maliki karar tarihinden, katılmayan kat maliki kararı öğrendiği tarihten başlayarak bir ay içinde ve her hâlde karar tarihinden başlayarak altı ay içinde sulh mahkemesinde iptal davası açabilir (KMK m.33). Yok veya mutlak butlanla hükümsüz kararlarda süre aranmaz. Dava açmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır; arabuluculuk süresince hak düşürücü süre işlemez. **Apartman yöneticisi nasıl seçilir, seçilemezse ne olur?** Sekiz veya daha fazla bağımsız bölümü olan yapılarda yönetici atanması zorunludur. Yönetici kat maliklerinin hem sayı hem arsa payı çoğunluğuyla ve her yıl yeniden atanır; kat malikleri anlaşamaz veya yönetici atayamazsa bir kat malikinin başvurusu üzerine sulh mahkemesi yönetici atar (KMK m.34). Görevde usulsüz seçildiği ileri sürülen bir yönetici varsa, Yargıtay’ın onadığı bir kararda seçim kararı iptal edilmedikçe atama koşullarının oluşmadığı kabul edilmiştir. **Aidat ödemeyen kat malikine karşı ne yapılabilir?** Yönetici veya kat maliklerinden her biri dava açabilir ya da icra takibi yapabilir; geciken kat maliki aylık yüzde beş gecikme tazminatı öder (KMK m.20). Kesinleşen işletme projesi ve kurulun işletme giderlerine ilişkin kararları İİK m.68/1 belgesi sayılır (KMK m.37). Kiracı da kira bedeliyle sınırlı olarak müteselsilen sorumludur; borç bu yolla da alınamazsa bağımsız bölüm üzerine kanuni ipotek tescil edilebilir (KMK m.22). **Asansörü veya ortak alanı kullanmıyorum; aidata katılmak zorunda mıyım?** Kural olarak evet. Kat maliki ortak yer veya tesis üzerindeki kullanma hakkından vazgeçerek ya da bağımsız bölümünün durumu nedeniyle bunlara ihtiyacı olmadığını ileri sürerek gider ve avans payını ödemekten kaçınamaz (KMK m.20). Çok masraflı veya lüks nitelikteki yenilik ve ilaveler ise istisnadır; bunlardan faydalanmak istemeyen kat maliki bu giderlere katılmak zorunda değildir (KMK m.43). **Kiracı kat malikleri kurulu kararının iptalini isteyebilir mi?** Kiracı ve bağımsız bölümden devamlı yararlanan diğer kişiler hâkimin müdahalesini isteyebilir, ancak kat maliki gibi geniş haklara sahip değildir. Yargıtay’ın onadığı bir kararda kiracının kurul kararına karşı dava açabilmesi için kararın özel bir çıkarıyla ilgili olması ve hak ve yararlarını doğrudan zedelemesi gerektiği kabul edilmiştir. **Yönetim planı nasıl değiştirilir?** Yönetim planının değiştirilmesi için bütün kat maliklerinin beşte dördünün oyu gerekir (KMK m.28). Yargıtay’a göre bu çoğunluk Kanunun oybirliği aradığı hususları ortadan kaldıramaz ve Kanunun emredici hükümlerine aykırı yönetim planı maddelerinin iptali her zaman istenebilir. Toplu yapılarda 7579 sayılı Kanunla yapılan değişiklikten sonra toplu yapı temsilciler kurulu üyelerinin temsil ettikleri bağımsız bölümlerin üçte ikisinin oyu aranır (KMK m.70). ### Kira Bedelinin Tespiti Davası: Kira Artış Oranı (TÜFE Sınırı), Beş Yıl Sonunda Nesafet, Dava Süresi ve Mahkeme - Adres: https://capar.av.tr/makale/kira-bedelinin-tespiti-davasi - Tarih: 2026-07-17 - Güncelleme: 2026-11-19 - Özet: Kira bedelinin tespiti davası, konut ve çatılı işyeri kiralarında yenilenen dönem kirasının mahkemece belirlenmesini sağlayan kamu düzeniyle ilgili bir davadır. Bu yazı; TBK m.343-346 çerçevesinde kira artışının TÜFE oniki aylık ortalama sınırını, beş yıl sonundaki hak ve nesafet (emsal kira) esaslı belirlemeyi, dava açma süresi ve otuz günlük ihtar koşulunu (TBK m.345), görevli sulh hukuk mahkemesini, kira tespiti ile TBK m.138 uyarlama davası farkını ve konut kiralarında 2022-2024 döneminde uygulanan geçici %25 sınırının sona ermesini Yargıtay Hukuk Genel Kurulu ve 3. Hukuk Dairesi kararlarıyla açıklar. - Anahtar kelimeler: kira bedelinin tespiti, kira tespit davası, kira artış oranı, TÜFE oniki aylık ortalama, kira artışı sınırı, beş yıl kira hak ve nesafet, emsal kira bedeli, kira uyarlama davası, TBK 138 aşırı ifa güçlüğü, yüzde 25 kira sınırı sona erdi, otuz gün ihtar, TBK 343, TBK 344, TBK 345, TBK 346, HMK 4, sulh hukuk mahkemesi - English: Action for Determination of Rent: The Increase Ceiling (CPI Limit), Equity After Five Years, Time to Sue (https://capar.av.tr/en/article/action-determination-rent) — The action for determination of rent is a public-order action by which the court fixes the renewed-period rent in residential and roofed-workplace leases. This article explains, under TBK arts.343-346, the CPI twelve-month-average ceiling on rent increases, the equity-based (comparable-rent) determination after five years, the time to sue and the thirty-day notice condition (TBK art.345), the competent civil court of peace, the difference between rent determination and the TBK art.138 adaptation action, and the expiry of the temporary 25% ceiling applied to residential rents in 2022-2024, in light of decisions of the Yargıtay Assembly of Civil Chambers and 3rd Civil Chamber. **Kira bedelinin tespiti davasını kim açabilir?** Hem kiraya veren hem kiracı açabilir. Kiraya veren genellikle kirayı artırmak, kiracı ise rayice göre kirayı belirletmek/indirtmek için açar. Sözleşmede artış şartı olmasa bile TBK m.344 uyarınca kira bedelinin belirlenmesi her zaman istenebilir. **Yeni dönem kira artışı en fazla ne kadar olabilir?** Yenilenen dönemlerde artış, bir önceki kira yılındaki TÜFE oniki aylık ortalama değişim oranını geçemez (TBK m.344). Bu oranı aşan artış anlaşmaları aşan kısım yönünden geçersizdir. Konut kiralarındaki geçici %25 üst sınır ise 01.07.2024'te sona ermiştir. **Beş yıl dolunca kira nasıl belirlenir?** Beş yıldan sonra yenilenen kira sözleşmelerinde ve her beş yılın sonunda kira; TÜFE oranıyla sınırlı kalmaksızın, kiralananın durumu ve emsal kira bedelleri de gözetilerek hâkim tarafından hak ve nesafete uygun biçimde belirlenir. Bu, kiranın güncel rayice yaklaştırılabildiği dönemdir. **Kira tespit davasını ne zaman açmalıyım?** Dava her zaman açılabilir. Ancak tespit edilen kiranın yeni dönemin başından itibaren geçerli olması için, davanın yeni dönem başlamadan en az otuz gün önce açılması ya da bu süre içinde kiracıya yazılı artırım bildirimi (ihtar) yapılması gerekir. Sözleşmede artış şartı varsa yeni dönem içinde açılan dava yeterlidir. **Kira tespit davasında görevli mahkeme hangisidir?** Kira ilişkisinden doğan uyuşmazlıklarda görevli mahkeme, dava değerine bakılmaksızın sulh hukuk mahkemesidir (HMK m.4). Yetkili mahkeme ise davalının yerleşim yeri veya sözleşmenin ifa yeri (kural olarak taşınmazın bulunduğu yer) mahkemesidir. **Enflasyon yüksek diye 5 yıl dolmadan uyarlama davası açabilir miyim?** Yargıtay'a göre hayır. Konut ve çatılı işyeri kiralarında TBK m.344 özel ve emredici bir düzenleme olduğundan, yalnızca enflasyona/kira yetersizliğine dayanılarak beş yıl dolmadan TBK m.138 uyarlama davası açılamaz. Ancak deprem, salgın, savaş gibi gerçek olağanüstü durumlar varsa uyarlama davası her zaman açılabilir. ### Kiralananın Tahliyesi: Temerrüt, Gereksinim, Tahliye Taahhüdü ve İki Haklı İhtar ile Kiranın Sona Ermesi - Adres: https://capar.av.tr/makale/kiralananin-tahliyesi - Tarih: 2026-07-17 - Güncelleme: 2026-11-19 - Özet: Konut ve çatılı işyeri kiralarında kiracıyı tahliye etmenin kanunda sınırlı sayıda sayılan sebepleri: kira bedelinin ödenmemesi (TBK m.315), gereksinim ve yeniden inşa (m.350), yeni malikin gereksinimi (m.351), yazılı tahliye taahhüdü ve iki haklı ihtar (m.352), on yıllık uzama süresi sonunda fesih (m.347). Dava açma süreleri, görevli sulh hukuk mahkemesi, ilamsız icra yoluyla tahliye ve doğrulanmış Yargıtay kararları. - Anahtar kelimeler: kiralananın tahliyesi, tahliye davası, temerrüt nedeniyle tahliye, ihtiyaç nedeniyle tahliye, gereksinim, tahliye taahhüdü, iki haklı ihtar, yeni malikin ihtiyacı, on yıllık uzama süresi, kira sözleşmesinin feshi, TBK 315, TBK 347, TBK 350, TBK 351, TBK 352, TBK 353, TBK 355, İİK 269, İİK 272, HMK 4, sulh hukuk mahkemesi - English: Eviction of Leased Property: Terminating a Lease for Default, Need, an Undertaking to Vacate, Two Warnings (https://capar.av.tr/en/article/eviction-leased-property) — The exhaustive grounds for evicting a tenant of residential or roofed business premises under Turkish law: non-payment of rent (TCO Art. 315), the landlord's need and reconstruction (Art. 350), the new owner's need (Art. 351), a written undertaking to vacate and two justified warnings (Art. 352), and termination at the end of the ten-year extension period (Art. 347). Filing deadlines, the competent court, eviction through enforcement proceedings and verified decisions of the Court of Cassation. **Kira sözleşmesinin süresi doldu; kiracıyı çıkarabilir miyim?** Hayır. Konut ve çatılı işyeri kiralarında kiraya veren, sürenin bitmiş olmasına dayanarak sözleşmeyi sona erdiremez (TBK m.347/1). Sözleşme aynı koşullarla bir yıl uzar. Sebep göstermeksizin fesih hakkı ancak on yıllık uzama süresinin sonunda ve her uzama yılının bitiminden en az üç ay önce yapılacak bildirimle doğar. **Kirasını ödemeyen kiracı ne zaman tahliye edilebilir?** Kiraya veren, yazılı olarak en az otuz günlük süre verip bu sürede ödenmezse sözleşmeyi feshedeceğini bildirir (TBK m.315). Süre dolmadan açılan tahliye davası reddedilir. Alternatif olarak tahliye istemli ilamsız icra takibi yapılabilir; borçlu itiraz etmez ve süresinde ödemezse icra mahkemesinden tahliye istenir (İİK m.269/a). **Kira sözleşmesiyle birlikte imzalatılan tahliye taahhüdü geçerli midir?** Kural olarak hayır. Tahliye taahhüdünün geçerli olması için kiralananın kiracıya tesliminden SONRA verilmiş olması gerekir. Sözleşme ile aynı anda, boş olarak imzalatılan taahhütler bu şartı taşımaz. Ayrıca taahhüdün yazılı olması ve tahliye tarihinin belirli olması aranır. **Evi satın aldım; kiracıyı ne zaman çıkarabilirim?** İki seçeneğiniz var: (1) Edinme tarihinden itibaren bir ay içinde kiracıya yazılı bildirim yapıp, edinmeden altı ay sonra gereksinim sebebiyle dava açmak; (2) eski malikle yapılmış sözleşmenin sonundan itibaren bir ay içinde dava açmak. İkinci yolda ayrıca bildirim gerekmez. Bir aylık bildirim süresi kaçırılırsa sonradan giderilemez. **Gereksinim (ihtiyaç) nedeniyle tahliyede hangi yakınlar sayılır?** TBK m.350 sınırlı sayı ilkesiyle sayar: kiraya verenin kendisi, eşi, altsoyu (çocuk, torun), üstsoyu (anne, baba) ve kanun gereği bakmakla yükümlü olduğu diğer kişiler. Kardeş, yeğen, damat veya gelin için gereksinim iddiasıyla tahliye istenemez. Gereksinimin gerçek, samimi ve zorunlu olduğu ispatlanmalı ve dava sonuna kadar sürmelidir. **İhtiyaç nedeniyle boşalttığım evi hemen başkasına kiralayabilir miyim?** Hayır. Gereksinim amacıyla tahliye sağlanan taşınmaz, haklı sebep olmaksızın üç yıl geçmedikçe eski kiracıdan başkasına kiralanamaz. Aykırı davranan kiraya veren, eski kiracıya son kira yılında ödenmiş bir yıllık kira bedelinden az olmamak üzere tazminat öder (TBK m.355). **Tahliye davasında hangi mahkeme görevlidir?** Kira ilişkisinden doğan tüm uyuşmazlıklarda, dava konusunun değerine bakılmaksızın sulh hukuk mahkemesi görevlidir (HMK m.4/1-a). İlamsız icra yoluyla tahliyede ise itirazın kaldırılması ve tahliye istemleri icra mahkemesinde incelenir. ### Komşu (Sınırdaş) Tarım Parselinde Önalım Hakkı: 2020'de Kaldırıldı (5403 m.8/İ) - Adres: https://capar.av.tr/makale/toprak-koruma-kanununda-komsu-parsel-onalim - Tarih: 2026-06-28 - Güncelleme: 2026-11-10 - Özet: Komşu (sınırdaş) tarım parselinde önalım hakkı: 5403 sayılı Toprak Koruma Kanunu m.8/İ ile 2014'te getirilen sınırdaş tarımsal arazi maliki önalımının kapsamı ve şartları (tarım arazisi + sınır komşuluğu + arazinin tamamının satışı + tarımsal bütünlük), bu hakkın 7255 sayılı Kanunla 04.11.2020'de yürürlükten kaldırılması, kaldırılmadan önceki satışlarda kazanılmış haklar ve paydaş önalımından (TMK m.732) farkı ile Yargıtay HGK, 14. Hukuk Dairesi ve Anayasa Mahkemesi kararları. - Anahtar kelimeler: komşu parsel önalım, sınırdaş tarımsal arazi önalım, tarım arazisi önalım hakkı, 5403 sayılı Kanun 8/İ, Toprak Koruma Kanunu önalım, 6537 sayılı Kanun, 7255 sayılı Kanun önalım kaldırma, sınırdaş malik önalım, tarımsal bütünlük, yeter gelirli tarımsal arazi, kazanılmış hak önalım, paydaş önalımı TMK 732, tapu iptali tescil, 14. Hukuk Dairesi 2019/339 - English: Pre-emption in a Neighbouring (Adjacent) Agricultural Parcel: Repealed in 2020 (Soil Protection Law Art. 8/İ) (https://capar.av.tr/en/article/pre-emption-neighbouring-agricultural-parcel) — Pre-emption in a neighbouring (adjacent) agricultural parcel: the scope and conditions of the adjacent-agricultural-landowner pre-emption introduced in 2014 by Art. 8/İ of the Soil Protection Law No. 5403 (agricultural land + boundary adjacency + sale of the whole parcel + agricultural integrity), its repeal on 04.11.2020 by Law No. 7255, vested rights for pre-repeal sales, and the difference from co-owner pre-emption (Civil Code Art. 732), with Court of Cassation and Constitutional Court decisions. **Komşu tarlam satıldı; önalım hakkım var mı?** Bugün için kural olarak hayır. Sınırdaş (komşu) tarım arazisi maliki önalımı 04.11.2020'de yürürlükten kaldırıldı. Bu tarihten sonraki satışlarda komşu malikin önalım hakkı yoktur. Yalnızca aynı taşınmazın paydaşı iseniz, paydaş önalımı (TMK m.732) gündeme gelebilir. **04.11.2020'den önceki bir satış için hâlâ dava açabilir miyim?** Kazanılmış haklar korunduğundan, kaldırma tarihinden önce gerçekleşen satışlarda doğmuş önalım ileri sürülebilir; ancak satış tarihinde sınırdaş taşınmazın tam maliki olmanız ve süre koşullarına uymanız gerekir. Bu, somut olaya göre dikkatle değerlendirilmelidir. **Hisse (pay) satışında komşu önalımı işler miydi?** Hayır. Anayasa Mahkemesi'nin de belirttiği gibi, sınırdaş önalımı yalnızca arazinin (parselin) bütünüyle satışında doğardı; bir parseldeki hissenin satışında uygulanmazdı. **Birden fazla komşu önalım isterse ne olurdu?** Hâkim, taşınmazı tarımsal bütünlük arz eden sınırdaş malike devrederdi. Tarımsal bütünlüğün tespitinde yapılan tarımsal faaliyetin türü gibi unsurlar re'sen araştırılırdı. **Paydaş önalımı da kaldırıldı mı?** Hayır. Paylı mülkiyette paydaşın önalım hakkı (TMK m.732) yürürlüktedir ve sınırdaş tarım arazisi önalımından bağımsızdır. ### Kıyı Kenar Çizgisi İçinde Kalan Taşınmaz: Tapu İptali, Tazminat ve Dava Yolları - Adres: https://capar.av.tr/makale/kiyi-kenar-cizgisi-icinde-kalan-tasinmaz-tapu-iptali-ve-tazminat - Tarih: 2026-11-15 - Özet: Kıyı kenar çizgisinin deniz tarafında kalan taşınmazın tapusu Hazinenin açtığı davayla iptal edilebilir; malik, zararını Türk Medeni Kanunu m.1007 uyarınca Hazineden isteyebilir. Yazı; çizginin tespitini, itiraz ve iptal davasını, tapu iptalini, tapu iptal edilmeden açılan tazminat davasını, tazminatın hesabını, on yıllık zamanaşımını ve yetkili mahkemeyi Anayasa Mahkemesi, Yargıtay ve Danıştay kararlarıyla anlatır. - Anahtar kelimeler: kıyı kenar çizgisi tapu iptali tazminat, kıyı kenar çizgisi itiraz, kıyı kenar çizgisi iptal davası, kıyı kenar çizgisi içinde kalan taşınmaz, kıyı kenar çizgisi TMK 1007, 3621 sayılı Kıyı Kanunu, kıyı kenar çizgisi şerhi, kıyıda kalan tapu, kıyı kenar çizgisi zamanaşımı, Hazine tapu iptali kıyı, kıyı kenar çizgisi tazminat hesabı - English: Property Inside the Shore Edge Line in Türkiye: Title Cancellation, Compensation and Legal Remedies (https://capar.av.tr/en/article/shore-edge-line-title-cancellation-compensation-turkiye) — Under Turkish law, the title to land lying on the seaward side of the shore edge line may be cancelled in an action brought by the Treasury, and the owner may claim the loss from the Treasury under art. 1007 of the Turkish Civil Code. The article explains how the line is determined, the objection and the annulment action, title cancellation, compensation claims brought before the title is cancelled, how compensation is calculated, the ten-year limitation period and the competent court, with decisions of the Constitutional Court, the Court of Cassation and the Council of State. **Kıyı kenar çizgisi içinde kalan tapulu taşınmazın tapusu iptal edilir mi?** Evet, edilebilir. Kıyılar Devletin hüküm ve tasarrufu altındadır (Anayasa m.43; 3621 sayılı Kıyı Kanunu m.5). Onaylı kıyı kenar çizgisine göre kıyıda kalan bölüm tapuya şerh edilir; tapu iptal işlemlerini Yönetmeliğe göre defterdarlık yürütür. Tapu kendiliğinden silinmez; Hazinenin açtığı davada mahkeme kararıyla iptal edilir. **Kıyı kenar çizgisi nedeniyle tapusu iptal edilen malik tazminat alabilir mi?** Kural olarak evet. Tapu sicilinin tutulmasından doğan zararlardan Devlet sorumludur (Türk Medeni Kanunu m.1007). Malik, gerçek zararını Hazineye karşı adli yargıda isteyebilir. Tapuda şerh varken satın alan kişinin durumu tartışmalıdır: Anayasa Mahkemesi bir kararında tazminatın reddini ihlal saymış, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu orman şerhine ilişkin bir kararında satın alınan pay için tazminatı kabul etmemiştir. **Tapu iptal edilmeden kıyı kenar çizgisi nedeniyle tazminat davası açılabilir mi?** Anayasa Mahkemesi Genel Kurulu, kesinleşmiş kıyı kenar çizgisi içinde kalan taşınmazda tazminat davasının tapunun iptali şartına bağlanmasını mülkiyet hakkının ihlali saymıştır. Yargıtay 5. Hukuk Dairesi de incelenen kararlarında tapusu hâlen malik adına kayıtlı taşınmazın çizginin deniz tarafında kalan bölümü için tazminatı hukuka uygun bulmuş; çizginin idarece onaylanmış ya da hükmen kesinleşmiş olmasını aramıştır. **Kıyı kenar çizgisi tazminat davasında zamanaşımı süresi ne kadardır?** Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, Türk Medeni Kanunu m.1007’ye dayanan davada on yıllık genel zamanaşımının uygulanacağına karar vermiş ve süreyi somut olayda tapu iptali kararının kesinleştiği tarihten hesaplamıştır (bugünkü karşılığı Türk Borçlar Kanunu m.146). Tapu iptal edilmeden açılan davalarda sürenin hangi tarihte başlayacağı incelenen kararlarda açıkça tartışılmamıştır. **Kıyı kenar çizgisi tazminatı taşınmazın hangi tarihteki değerine göre hesaplanır?** Yargıtay 5. Hukuk Dairesinin incelenen iki kararında taşınmazın dava tarihindeki değeri esas alınmıştır; arazi net gelir yöntemiyle, arsa emsal satışlarla değerlendirilir. Hukuk Genel Kurulunun usulden sonuçlanan bir kararında aktarılan dosyada ise tapu iptali kararının kesinleştiği yıl esas alınmıştı; bu nedenle değerlendirme tarihi dosyada ayrıca tartışılabilir. **Kıyı kenar çizgisi tespitine nasıl itiraz edilir ve iptal davası hangi sürede açılır?** Yönetmeliğe göre çizgi bir ay süreyle ilan edilir; ilgililer bu sürede valiliğe itiraz edebilir, itirazı Bakanlık karara bağlar. Çizginin iptali için idare mahkemesinde dava açılır; Kıyı Kanununda özel süre bulunmadığından genel dava açma süresi altmış gündür (İdari Yargılama Usulü Kanunu m.7). Danıştay 14. Dairesi (kapatılmıştır) 2016 tarihli bir kararında, mülkiyet hakkını ilgilendiren konuda idareye yeniden başvurulup ret işlemine karşı altmış gün içinde dava açılabileceğini kabul etmiştir. ### Ortaklığın Giderilmesi (İzale-i Şuyu): Aynen Taksim ve Satış - Adres: https://capar.av.tr/makale/ortakligin-giderilmesi-izale-i-suyu - Tarih: 2026-06-28 - Güncelleme: 2026-11-10 - Özet: Ortaklığın giderilmesi (izale-i şuyu) davası: paylı/elbirliği mülkiyette her paydaşın paylaşmayı isteme hakkı (TMK m.698), paylaşma biçimi olarak aynen taksim önceliği ve mümkün olmadığında açık artırmayla satış (TMK m.699), keşif ve bilirkişi zorunluluğu, satışın paydaşlar arası yapılmasının rızaya bağlı olması, görevli sulh hukuk mahkemesi ve tüm paydaşların taraf olması ile Yargıtay 14., 6. ve 18. Hukuk Dairesi kararları. - Anahtar kelimeler: ortaklığın giderilmesi, izale-i şuyu, izale-i şuyu davası, paydaşlığın giderilmesi, TMK 698, TMK 699, aynen taksim, satış suretiyle giderilme, açık artırma satış, keşif bilirkişi, denkleştirme ivaz, paylı mülkiyet elbirliği, satış memurluğu, görevli sulh hukuk mahkemesi, tüm paydaşlar taraf, 6. Hukuk Dairesi 2012/65 - English: Dissolution of Co-ownership (Partition): Division in Kind and Sale (https://capar.av.tr/en/article/dissolution-co-ownership) — The action for dissolution of co-ownership (partition): each co-owner's right to demand partition (Civil Code Art. 698), division in kind as the priority and, where impossible, sale by public auction (Art. 699), the requirement of a site inspection and expert report, the consent requirement for a sale among co-owners, the competent magistrates' court and the necessity that all co-owners be parties, with Court of Cassation decisions. **Diğer paydaşlar istemese de ortaklığı bozabilir miyim?** Kural olarak evet. Paydaşlardan her biri paylaşmayı isteyebilir; bu hak ancak sözleşmeyle (en çok on yıl) veya malın sürekli bir amaca özgülenmesiyle sınırlanabilir. Uygun olmayan zamanda istem ise dinlenmez. **Mahkeme doğrudan satışa karar verebilir mi?** Hayır. Önce keşif ve bilirkişi ile malın aynen taksiminin mümkün olup olmadığı araştırılır. Aynen taksim mümkün değilse veya mal önemli değer kaybına uğramadan bölünemiyorsa açık artırmayla satışa karar verilir. **Satış yalnızca paydaşlar arasında yapılabilir mi?** Satışın yalnızca paydaşlar arasında (kapalı) yapılması, tüm paydaşların rızasına bağlıdır. Rıza yoksa satış herkese açık artırmayla yapılır. **Ortaklığın giderilmesi davasını kime karşı açmalıyım?** Davada bütün paydaşların taraf olması zorunludur; sizin dışınızdaki tüm paydaşlar davalı olarak gösterilir. Eksik paydaşla dava görülemez. **Ortaklığın giderilmesi davasında hangi mahkeme görevlidir?** Ortaklığın giderilmesi davalarında görevli mahkeme sulh hukuk mahkemesidir; yetkili mahkeme taşınmazın bulunduğu yerdir. Dava açmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır. ### Riskli Yapı Tespiti ve 6306 Sayılı Kanun: Maliklerin Hakları, Uzlaşma ve Dava Yolları - Adres: https://capar.av.tr/makale/riskli-yapi-tespiti-ve-6306-sayili-kanun-maliklerin-haklari - Tarih: 2026-11-14 - Özet: Riskli yapı tespitine karşı malikler on beş gün içinde teknik heyete itiraz edebilir; 6306 sayılı Kanun uyarınca tesis edilen idari işlemlere karşı dava süresi tebliğden itibaren otuz gündür. Yazı; tespit ve tebliği, tahliye ve yıkımı, salt çoğunluk kararını, karara katılmayan malikin arsa payının satışını, kiracıların haklarını ve adli ile idari yargı arasındaki ayrımı Danıştay ve Yargıtay kararlarıyla anlatır. - Anahtar kelimeler: riskli yapı tespitine itiraz, 6306 sayılı kanun, kentsel dönüşüm kat maliklerinin hakları, riskli yapı itiraz süresi, riskli yapı dava süresi, teknik heyet, salt çoğunluk kararı, arsa payı açık artırma satışı, riskli yapı tahliye ve yıkım, kentsel dönüşüm kira yardımı, riskli yapı kiracı hakları - English: Risky Building Designation under Law No. 6306 in Türkiye: Owners' Rights, Agreement and Legal Remedies (https://capar.av.tr/en/article/risky-building-designation-law-6306-turkiye) — Under Turkish law, owners may object to a risky building designation before a technical board within fifteen days, and the time limit for an action against administrative acts taken under Law No. 6306 is thirty days from notification. The article explains designation and notification, eviction and demolition, the absolute majority decision, the sale of the land share of an owner who does not join the decision, tenants' rights and the division between civil and administrative jurisdiction, with decisions of the Council of State and the Court of Cassation. **Riskli yapı tespitine itiraz süresi kaç gündür?** Riskli yapı tespitine karşı malik veya kanuni temsilcisi on beş gün içinde itiraz edebilir; itirazı teknik heyet karara bağlar (6306 sayılı Kanun m.3/1). Tespit; tutanağın yapıya asılması, e-Devlet bildirimi ve muhtarlıkta on beş günlük ilanla duyurulur ve ilanın son günü tebliğ edilmiş sayılır. Kanunun 6/A maddesindeki acil uygulamalarda ise itiraz süresi iki gündür. **6306 sayılı Kanuna göre riskli yapı işlemlerine karşı idare mahkemesinde dava açma süresi kaç gündür?** Kanun uyarınca tesis edilen idari işlemlere karşı tebliğ tarihinden itibaren otuz gün içinde İdari Yargılama Usulü Kanunu’na göre dava açılabilir (m.6/9). Danıştay 6. Dairesi, kesinleşmemiş olabilecek bir ilk derece kararında riskli yapı kararına karşı bu süreyi uygulamış ve süresinden sonra açılan davayı reddetmiştir. Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun onadığı Daire gerekçesine göre teknik heyetin itiraz kararına karşı bütün maliklerin dava açma hakkı vardır. **6306 sayılı Kanuna göre riskli yapıda yeni bina yapılması için kat maliklerinin ne kadarının kararı yeterlidir?** Yeniden bina yaptırılmasına, payların satışına ve kat karşılığı gibi değerlendirme usullerine, yapının paydaşı olup olmadıklarına bakılmaksızın hisseleri oranında paydaşların salt çoğunluğuyla karar verilir (m.6/1). Oran kişi sayısına göre değil, arsa payına göre hesaplanır. Bu oran 7471 sayılı Kanunla getirilmiştir; 9/11/2023 öncesindeki metin en az üçte iki çoğunluk arıyordu. **Riskli yapıda çoğunluk kararına katılmayan kat malikinin arsa payına ne olur?** Çoğunluk, karar ve anlaşma şartlarını içeren teklifi karara katılmayan malike noter aracılığıyla ya da muhtarlıkta on beş gün ilan ederek bildirir. On beş gün içinde teklif incelenmez veya kabul edilmezse arsa payı, Başkanlıkça tespit ettirilen rayiç değerden az olmamak üzere anlaşan paydaşlara açık artırmayla satılır (m.6/1). Satış işlemine karşı idare mahkemesinde dava açılabilir; Danıştay rayiç değerin keşif ve bilirkişi incelemesiyle belirlenmesini aramıştır. **Riskli yapı tespit edilen binadaki kiracının 6306 sayılı Kanuna göre hakları nelerdir?** Tespit, Kanundaki özel usulle ayni ve şahsi hak sahiplerine (kiracı gibi) tebliğ edilmiş sayılır (m.3/2). Anlaşma ile tahliye edilen yapıların kiracılarına geçici konut veya işyeri tahsisi ya da kira yardımı yapılabilir (m.5/1); en az bir yıldır ikamet eden ya da işyeri bulunan kiracıya konut, işyeri, kredi veya konut sertifikası verilebilir (m.6/3). Kanun bu yardımlar için tutar belirlemez ve itiraz hakkını maliklere tanır. **Riskli yapıda malik çoğunluğunun kararına ve arsa payı satışına karşı hangi yargı yolunda dava açılır?** Danıştay’a göre paydaşların çoğunlukla aldığı karar gerçek kişiler arasında alınan, idarenin taraf olmadığı bir karardır; buna karşı adli yargıda dava açılır. Bu karara dayanılarak tesis edilen idari işlemlere, örneğin arsa payının açık artırmayla satışına karşı ise idari yargıda dava açılır. Danıştay 6. Dairesi, adli yargıdaki davanın sonucunun satış işlemine karşı açılan davada bekletici mesele yapılabileceğini kabul etmiştir. ### Tapu İptali ve Tescil Davasında İyiniyetli Üçüncü Kişi: TMK 1023, Kötüniyetin İspatı, Şerhler ve HGK Kararları - Adres: https://capar.av.tr/makale/tapu-iptali-ve-tescil-davasinda-iyiniyetli-ucuncu-kisi - Tarih: 2026-11-07 - Özet: Tapu iptali ve tescil davasında yolsuz tescile güvenerek taşınmaz ya da ipotek edinen üçüncü kişinin TMK m.1023 ile korunması: iyiniyet karinesi ve özen yükü, kötüniyetin fiili karineleri, davalıdır, ihtiyati tedbir ve haciz şerhinin etkisi, kötüniyet zinciri, dava sırasında satış ve tazminat; Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 2026 kararlarıyla. - Anahtar kelimeler: tapu iptali iyiniyetli üçüncü kişi, iyi niyetli 3. kişi yargıtay kararları, TMK 1023, TMK 1024, yolsuz tescil, tapu siciline güven ilkesi, kötüniyetin ispatı, davalıdır şerhi, ihtiyati tedbir şerhi, kötüniyet zinciri, dava konusunun devri HMK 125 - English: Good-Faith Third Parties in Title Annulment Actions: Turkish Civil Code Art. 1023, Bad Faith, Annotations (https://capar.av.tr/en/article/good-faith-third-party-annulment-of-title-turkiye) — Under Turkish law, the protection under Civil Code art. 1023, in an action for annulment of title, of a third party who acquired a property or a mortgage relying on a wrongful registration: the presumption of good faith and the duty of care, circumstantial presumptions of bad faith, the effect of litigation, interim-injunction and attachment annotations, the chain of bad faith, sale during the proceedings and compensation, with 2026 decisions of the Assembly of Civil Chambers of the Court of Cassation. **Tapu iptali davasında iyiniyetli üçüncü kişi korunur mu?** Evet. Yolsuz tescile iyiniyetle dayanarak mülkiyet ya da ipotek gibi bir aynî hak kazanan üçüncü kişi korunur (TMK m.1023). Yolsuzluğu bilen ya da bilmesi gereken kişi korunmaz (TMK m.1024). **Üçüncü kişinin kötüniyetli olduğunu kim ispat eder?** İyiniyet karine olduğundan kötüniyeti davacı ispat eder; sık el değiştirme, rayiç değerin çok altında satış, taraflar arasındaki yakınlık, görmeden alım gibi fiili karinelere dayanabilir. Kötüniyet iddiası itiraz niteliğindedir ve mahkemece kendiliğinden gözetilir. **Tapuda “davalıdır” şerhi varken satın alan kişi iyiniyetli sayılır mı?** Hayır. Kimse tapu kütüğündeki kaydı bilmediğini ileri süremez. Hukuk Genel Kurulu, dava açıldıktan sonra “davalıdır” şerhiyle taşınmazı satın alan son malikin TMK m.1023 korumasından yararlanamayacağını tartışmasız kabul etmiştir. **Tapu iptali davası sürerken taşınmaz satılırsa ne olur?** HMK m.125’e göre davacı, isterse davaya devralana karşı devam eder, isterse davasını devreden hakkında tazminat davasına dönüştürür. Devralanın korunması kural olarak iyiniyetine, özellikle tapuda şerh bulunup bulunmadığına bağlıdır; ancak Hukuk Genel Kuruluna göre önceki el değiştirmelerde kötüniyet zinciri kopmuşsa son malikin edinimi yine korunabilir. **Banka ipoteği tapu iptalinden sonra da devam eder mi?** Hukuk Genel Kurulu, ihtiyati tedbir şerhinden önce kurulan ve bankanın kötüniyeti ispat edilemeyen ipoteği korumuş, tedbir şerhinden sonra konulan haciz şerhlerinin kaldırılmasını ise isabetli bulmuştur. Sonuç şerhin tarihine ve alacaklının iyiniyetine bağlıdır. **Taşınmaz iyiniyetli kişide kalırsa gerçek malik ne yapabilir?** TMK m.1025 iyiniyetli üçüncü kişinin haklarını korurken her türlü tazminat istemini de saklı tutar. Dava sürerken devir olmuşsa HMK m.125/1-b uyarınca dava devreden hakkında tazminata dönüştürülebilir; Devletin tapu sicilinden doğan sorumluluğu ise TMK m.1007’de ayrıca düzenlenmiştir. ### Tapu İptali ve Tescil: Ehliyetsizlik, Hile, Vekâletin Kötüye Kullanılması, Yolsuz Tescil (Yargıtay 1. HD) - Adres: https://capar.av.tr/makale/tapu-iptali-ve-tescil-davasi - Tarih: 2026-07-17 - Güncelleme: 2026-11-19 - Özet: Tapu iptali ve tescil davası, tapu kütüğündeki yolsuz kaydın iptali ile taşınmazın gerçek hak sahibi adına tescilini sağlayan ayni hakka dayalı bir davadır. Bu yazı; ehliyetsizlik, hile, vekâlet görevinin kötüye kullanılması ve sahtecilik/yolsuz tescil sebeplerini, TMK m.705, 706, 1023, 1024 ve 1025 ışığında; görevli-yetkili mahkeme, süre, husumet ve ispat esaslarını Yargıtay 1. Hukuk Dairesi kararlarıyla derinlemesine açıklar. - Anahtar kelimeler: tapu iptali ve tescil davası, yolsuz tescil, vekaletin kötüye kullanılması, ehliyetsizlik TMK 15, hile irade fesadı, sahte vekaletname, iyiniyetli üçüncü kişi TMK 1023, TMK 1024, TMK 1025, TMK 705, TMK 706, tapu illiliği, görevli yetkili mahkeme HMK 12 - English: Action for Annulment of Title and Re-Registration: Incapacity, Fraud, Abuse of Authority (Turkish Case-Law) (https://capar.av.tr/en/article/action-annulment-title-re-registration) — An action for annulment of title and re-registration is an in rem claim to cancel a wrongful land-registry record and re-register the immovable in the true right-holder's name. This article explains the grounds of incapacity, fraud, abuse of authority and forgery/wrongful registration under TMK arts.705, 706, 1023, 1024 and 1025, together with jurisdiction, time limits, standing and proof, in the light of decisions of the Yargıtay 1st Civil Chamber. **Tapu iptali ve tescil davası hangi mahkemede açılır?** Görevli mahkeme Asliye Hukuk Mahkemesidir. Yetki kesin olup dava, taşınmazın bulunduğu yer mahkemesinde açılır (HMK m.2 ve m.12). **Tapu iptali ve tescil davası zamanaşımına tabi mi?** Mülkiyet hakkına dayalı tapu iptali ve tescil davası aynî nitelikte olduğundan kural olarak zamanaşımına tabi değildir. Yargıtay, sahtecilik ve vekâletin kötüye kullanılması hâllerinde hak düşürücü süre ve zamanaşımının uygulanmayacağını kabul eder. Yalnız irade fesadına (hile) dayanılan hâllerde süre gündeme gelebilir. **Taşınmazı satın alan üçüncü kişi iyiniyetliyse ne olur?** Tapu kütüğündeki tescile iyiniyetle dayanarak hak kazanan üçüncü kişinin kazanımı korunur (TMK m.1023). Ancak yolsuzluğu bilen ya da bilmesi gereken kişi bu korumadan yararlanamaz (TMK m.1024). Sahte belgeyle edinen ilk el iyiniyet iddia edemez. **Vekilim taşınmazımı düşük bedelle sattı; ne yapabilirim?** Vekâlet görevinin kötüye kullanılması söz konusu olabilir. Rayiç bedelin çok altında satış, taşınmazın alıcı tarafından görülmeden alınması gibi olgular, alıcının iyiniyetli sayılamayacağına delil oluşturabilir. Bu hâlde alıcıya karşı tapu iptali ve tescil, olmazsa bedel davası açılabilir. **Ehliyetsizlik iddiası nasıl ispatlanır?** Devir tarihindeki sağlık durumu doktor raporları, hasta gözlem kâğıtları ve film grafileri getirtilerek, nihayet Adli Tıp Kurumu raporuyla saptanır. Mahkeme, ehliyet iddiasını hile gibi diğer sebeplerden önce incelemelidir. **Tapu iptali ve tescil davasını kime karşı açmalıyım?** Kural olarak tapudaki son kayıt malikine karşı açılır. Zincirleme (birbirini izleyen) devirlerde iyiniyetli olmadığı ileri sürülen ara maliklere de husumet yöneltilebilir. Mirasçılar bakımından bazı sebeplerde davanın birlikte açılması gerekebilir. ### Taşınmaz Satış Vaadi Sözleşmesi: Tapu İptali ve Tescil Davası, Fesih, Zamanaşımı ve Harici Satış - Adres: https://capar.av.tr/makale/tasinmaz-satis-vaadi-sozlesmesi-tescil-davasi-ve-harici-satis - Tarih: 2026-11-19 - Özet: Noterde yapılan satış vaadine dayanarak tapu iptali ve tescil istemenin şartları, tek taraflı feshin geçersizliği, on yıllık zamanaşımı ve harici satışta bedelin denkleştirici adalete göre iadesi, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu kararlarıyla. - Anahtar kelimeler: satış vaadi sözleşmesi, gayrimenkul satış vaadi tapu iptali tescil, satış vaadi zamanaşımı, satış vaadi fesih, harici satış bedel iadesi, denkleştirici adalet, TMK 716, TBK 237, 1988/2 İçtihadı Birleştirme Kararı, temliken tescil - English: Promise to Sell Real Estate in Türkiye: Registration Action, Termination, Limitation and Informal Sales (https://capar.av.tr/en/article/promise-to-sell-real-estate-registration-action-turkiye) — Under Turkish law: conditions for claiming registration on the basis of a notarised promise to sell, why unilateral termination is ineffective, the ten-year limitation period and the return of the price in informal sales under corrective justice, with Assembly of Civil Chambers decisions. **Noterde yapılan taşınmaz satış vaadi sözleşmesine rağmen satıcı tapuda devir yapmazsa ne yapılabilir?** Vaat alacaklısı, TMK m.716 uyarınca satıcıya karşı tapu iptali ve tescil davası açarak mülkiyetin hükmen geçirilmesini isteyebilir. Hukuk Genel Kurulu’na göre satıcının tapuya gitmemesi bu davaya engel değildir; ancak sözleşmedeki bedelin ödenmiş ya da ödenmeyen kısmın depo ettirilmiş olması gerekir. **Taşınmaz satış vaadi sözleşmesi tek taraflı feshedilebilir mi?** Hukuk Genel Kurulu’nun 2025/85 K. sayılı kararına göre tapulu taşınmazın devrini içeren satış vaadi sözleşmesi tek taraflı irade beyanıyla feshedilemez. Taraflar fesihte anlaşmazsa fesih ancak mahkeme kararıyla gerçekleşir; usulünce fesih yoksa alıcının tescil isteme hakkı devam eder. **Satış vaadi sözleşmesine dayalı tescil davasında zamanaşımı süresi ne kadardır?** Hukuk Genel Kurulu’nun 2024/488 K. sayılı kararında aktarılan Özel Daire görüşüne göre özel bir süre olmadığından on yıllık zamanaşımı uygulanır ve süre sözleşmenin ifa olanağının doğmasıyla başlar. Taşınmaz alıcıya teslim edilmişse on yıl geçtikten sonra ileri sürülen zamanaşımı savunması dürüstlük kuralı gereği dinlenmez. Zamanaşımı hâkimce kendiliğinden gözetilmez, savunma olarak ileri sürülmelidir. **Noterde yapılmayan (harici) taşınmaz satışında ödenen bedel nasıl geri alınır?** Resmî şekle uyulmayan sözleşme geçersizdir ve taraflar verdiklerini sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre geri isteyebilir. Hukuk Genel Kurulu’nun 2024/496 K. sayılı kararına göre ödenen para, denkleştirici adalet ilkesi gereğince enflasyon, döviz, altın ve ücret artışlarının ortalamasıyla güncellenerek iade edilir. **Harici satışla alınan dairenin tapusu hiçbir zaman alıcıya geçirilemez mi?** Kural olarak geçirilemez. 30.09.1988 tarihli İçtihadı Birleştirme Kararı, Kat Mülkiyeti Kanunu’na tabi yapıdan bağımsız bölüm satışında alıcı bütün borçlarını ödemiş, satıcı bölümü teslim etmiş ve alıcı malik gibi kullanıyorsa hâkimin TMK m.2’yi gözeterek tescil davasını kabul edebileceğini öngörür. Yükleniciden yazılı temlikle alınan bölümde ise alacağın temliki kuralları uygulanır. ### Turizm Amaçlı Kısa Süreli Kiralama: İzin Belgesi, Kat Maliklerinin Kararı ve İdari Para Cezaları - Adres: https://capar.av.tr/makale/turizm-amacli-kisa-sureli-kiralama-izin-belgesi-ve-idari-para-cezalari - Tarih: 2026-11-15 - Özet: Konutun yüz gün ve daha kısa süreyle kiraya verilmesi 7464 sayılı Kanun uyarınca izin belgesine bağlıdır; birden fazla bağımsız bölümlü binada kural olarak tüm kat maliklerinin oybirliği kararı aranır. Yazı; başvuruyu, oybirliği şartının istisnalarını, yüzde yirmi beş sınırını, alt kiralama yasağını, idari para cezalarını, başvuru yollarını ve komşuların kat mülkiyetinden doğan haklarını Anayasa Mahkemesi, Danıştay ve Yargıtay kararlarıyla anlatır. - Anahtar kelimeler: kısa süreli kiralama izin belgesi, turizm amaçlı kiralama izin belgesi, günlük kiralık ev cezası, airbnb izin belgesi kat malikleri, 7464 sayılı kanun, kat malikleri oybirliği kararı günlük kiralama, izinsiz günlük kiralama para cezası, yüz günden kısa kiralama, kiracının evi günlük kiraya vermesi, turizm amaçlı konut plaketi, günlük kiralık ev şikayet - English: Short-Term Tourist Rentals in Türkiye: The Permit, Flat Owners' Unanimous Decision and Administrative Fines (https://capar.av.tr/en/article/short-term-tourist-rental-permit-fines-turkiye) — Under Turkish law, letting a dwelling for one hundred days or less requires a permit under Law No. 7464, and in a building with more than one independent unit a unanimous decision of all flat owners is required as a rule. The article explains the application, the exceptions to unanimity, the twenty-five per cent cap, the ban on subletting, administrative fines, remedies and the neighbours' rights under condominium law, with decisions of the Constitutional Court, the Council of State and the Court of Cassation. **Günlük kiralık ev için kısa süreli kiralama izin belgesi zorunlu mu ve nereden alınır?** Evet. 7464 sayılı Kanun’a göre konutun yüz gün ve daha kısa süreyle kiraya verilebilmesi için sözleşmeden önce izin belgesi alınması zorunludur (m.3/1). Belgeyi Kültür ve Turizm Bakanlığı verir; Bakanlık bu yetkiyi valilik eliyle de kullanabilir. Uygulama yönetmeliğine göre başvuru e-Devlet üzerinden yapılır. Başvuruyu malik ya da intifa veya üst hakkı sahibi yapar. **Airbnb gibi platformlarda evi kısa süreli kiraya vermek için kat maliklerinin oybirliği kararı şart mı?** Kural olarak evet. 7464 sayılı Kanun m.3/3, başvuruda binadaki tüm kat maliklerinin oybirliğiyle aldığı kararın sunulmasını zorunlu kılar; sitelerde karar yalnız o bina için aranır. Kanun, yönetim planında kısa süreli kiralamaya izin verilen yüksek nitelikli konutları bu şartın dışında tutar. Uygulama yönetmeliği ayrıca devre mülk ve müstakil konutlar için oybirliği kararı aramaz. **İzinsiz günlük kiralık ev cezası ne kadardır?** 7464 sayılı Kanun metnine göre izin belgesi olmadan konutunu turizm amaçlı kiraya verene her konut için yüz bin Türk lirası idari para cezası uygulanır. Verilen on beş günlük sürenin sonunda devam edene beş yüz bin, bunlara rağmen devam edene bir milyon Türk lirası ceza öngörülmüştür (m.4/1). Bunlar kanun metnindeki tutarlardır; her yıl yeniden değerleme oranında artırılır. **Kiracı oturduğu evi günlük kiraya verebilir mi?** Hayır. 7464 sayılı Kanun m.3/7, mesken olarak kullanılmak üzere kiralanan konutun kiracı tarafından kendi nam ve hesabına turizm amaçlı olarak üçüncü kişilere kiralanmasını yasaklar; Kanun’da malikin rızasına bağlı bir istisna yoktur. Kanun metnindeki yaptırım her sözleşme için yüz bin Türk lirası idari para cezasıdır (m.4/1-ç). **Kısa süreli kiralama nedeniyle kesilen idari para cezasına nereye ve kaç gün içinde itiraz edilir?** 7464 sayılı Kanun para cezasına karşı ayrı bir başvuru yolu göstermez. Kabahatler Kanunu m.3 ve m.27 birlikte okunduğunda başvuru, tebliğden itibaren en geç on beş gün içinde sulh ceza hâkimliğine (Kabahatler Kanunu m.27/1’deki ifadeyle sulh ceza mahkemesine) yapılır. Bu sonuç kanun metinlerine dayanır; görevli mercii tartışan bir karara ulaşılamadığından tebliğ edilen karardaki merci ve süre kontrol edilmelidir. **Komşu daire günlük kiraya veriliyorsa diğer kat malikleri ne yapabilir?** İzinsiz kiralama, cezayı vermeye yetkili mülki idare amirine ya da denetimi yürüten valilik/il kültür ve turizm müdürlüğüne bildirilebilir; usulsüz verildiği düşünülen izin belgesine karşı idari yargıda dava açılabilir. Ayrıca Kat Mülkiyeti Kanunu m.33 uyarınca, rahatsızlık ya da yönetim planına aykırılık nedeniyle zarar gören kat maliki sulh hukuk mahkemesinden hâkimin müdahalesini isteyebilir. ### Yargıtay 5. Hukuk Dairesi Hangi Davalara Bakar? En Çok İncelenen Dava Türleri ve Güncel İlke Kararları - Adres: https://capar.av.tr/makale/yargitay-5-hukuk-dairesi-kamulastirma-davalari - Tarih: 2026-07-17 - Güncelleme: 2026-11-10 - Özet: Yargıtay 5. Hukuk Dairesi, kamulaştırma uyuşmazlıklarının ihtisas dairesidir. Bu yazıda resmî karar veri tabanı taramasına dayalı olarak Dairenin en çok incelediği dava türleri (kamulaştırma bedelinin tespiti ve tescil, kamulaştırmasız el atma, irtifak bedeli, ecrimisil, acele kamulaştırma); 2942 sayılı Kanun m.10, m.11 ve m.25 çerçevesinde bedelin nasıl belirlendiği; 26.06.2025 tarihli iş bölümü kararının etkisi ve Dairenin güncel ilke kararları ile kararlardan okunan dava süresi gözlemleri açıklanmaktadır. - Anahtar kelimeler: kamulaştırma davaları, kamulaştırma bedelinin tespiti ve tescil, 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu m.10, m.11, m.25, kamulaştırmasız el atma, irtifak hakkı bedeli, ecrimisil, acele kamulaştırma, emsal karşılaştırma, gelir metodu, kapitalizasyon faizi, objektif değer artışı, kamu alacaklarına uygulanan en yüksek faiz - English: Turkish Court of Cassation 5th Civil Chamber: Most Reviewed Case Types and Current Leading Decisions (https://capar.av.tr/en/article/court-of-cassation-5th-civil-chamber) — The 5th Civil Chamber of the Turkish Court of Cassation is the specialised chamber for expropriation disputes. Based on a scan of the official case-law database, this article explains the case types most frequently reviewed by the Chamber (determination of expropriation compensation and registration, de facto expropriation, easement compensation, mesne profits, urgent expropriation); how compensation is assessed under Articles 10, 11 and 25 of Law No. 2942; the effect of the 26.06.2025 division-of-labour decision; and the Chamber's current leading decisions, together with case-duration observations read from the decisions. **Yargıtay 5. Hukuk Dairesi hangi davalara bakar?** Kamulaştırma bedelinin tespiti ve tescil (2942 sayılı Kanun m.10), kamulaştırmasız el atma bedeli ve ecrimisil, irtifak bedeli ve acele kamulaştırma uyuşmazlıklarının temyiz incelemesini yapar; mülkiyete dayalı el atmanın önlenmesi ve ortaklığın giderilmesi gibi işler güncel iş bölümünde 7. Hukuk Dairesine gönderilmektedir. **Kamulaştırma bedeli nasıl belirlenir?** Bilirkişi kurulu 2942 sayılı Kanun m.11 ölçütleriyle değer biçer: arazide net gelire dayalı gelir metodu, arsada emsal karşılaştırması, yapıda resmî birim fiyatları ve yıpranma payı; kamulaştırmanın kendisinden doğan değer artışı hesaba katılmaz. **Tescil kararına karşı kanun yoluna gidilebilir mi?** Tescil hükmü kesindir; istinaf ve temyiz yalnızca bedele ilişkindir. **Kamulaştırma bedeline hangi faiz uygulanır?** Anayasa Mahkemesi, m.10'un faize ilişkin dokuzuncu fıkrasını 2022/83 E., 2023/69 K. sayılı kararla iptal etmiştir (R.G. 01.08.2023). Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 08.04.2026 tarihli kararında oy çokluğuyla, iptalin kesinleşmemiş davalarda da uygulanacağını ve fark bedele Anayasa m.46'nın son fıkrası uyarınca dava tarihinden karar tarihine kadar, talep aranmaksızın kamu alacaklarına uygulanan en yüksek faizin işletileceğini kabul etmiştir; 5. Hukuk Dairesi de bu karardan sonra aynı yönde kararlar vermiştir. Çizgi yenidir: Daire Eylül 2026'da, dört ay sonrasından yasal faiz uygulayan bir bölge adliye mahkemesi kararını gerekçe göstermeden onamıştır. **Kamulaştırma davası ne kadar sürer?** İncelenen güncel kararlarda üç derece yaklaşık 4-4,5 yılda tamamlanmıştır; istinaf kaldırmaları süreci uzatmaktadır. **İdare taşınmazıma kamulaştırma yapmadan el attı; ne yapabilirim?** Taşınmaz bedelinin tahsili ve ecrimisil istenebilir; ayrıntı için kamulaştırmasız el atma incelememize bakınız. ### Yargıtay HGK: 1956–1983 Kamulaştırmasız El Atma Tazminatı Nitelikte El Atma, Değerde Dava Tarihiyle Hesaplanır - Adres: https://capar.av.tr/makale/kamulastirmasiz-el-atma-tazminati-el-atma-tarihindeki-nitelik - Tarih: 2026-11-07 - Özet: Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 09.10.1956–04.11.1983 arasında kamulaştırmasız el atılan taşınmazın tazminatının, 2942 sayılı Kanun geçici m.6 uyarınca taşınmazın el atma tarihindeki nitelikleri esas alınarak dava tarihindeki değerine göre belirleneceğini belirtti. Kurul, el atma tarihindeki nitelik belirlenmeden dava tarihindeki imar parseli niteliğine göre arsa kabul edilip emsal karşılaştırmasıyla değer biçildiği dosyada direnme kararını oy çokluğuyla bozdu. - Anahtar kelimeler: kamulaştırmasız el atma tazminatı hesaplama, kamulaştırmasız el atma bedeli, el atma tarihindeki nitelik, 2942 sayılı Kanun geçici madde 6, 1956-1983 kamulaştırmasız el atma, arsa arazi ayrımı, emsal karşılaştırması, dava tarihindeki değer, 2942 sayılı Kanun Ek madde 3 - English: 1956–1983 Takings Valued at Suit Date by Character at Taking: Turkish Court of Cassation Civil Assembly (https://capar.av.tr/en/article/de-facto-expropriation-1956-1983-character-at-taking-date) — Under Turkish law, the Assembly of Civil Chambers of the Court of Cassation held that compensation for land taken without expropriation between 09.10.1956 and 04.11.1983 is determined under provisional art. 6 of Law No. 2942 on the basis of the land’s characteristics at the date of taking and its value at the date of the action. In a case where the land had been valued as a building plot by comparable sales on the basis of its zoning status at the date of the action without its character at the date of taking being determined, the Assembly reversed the decision of resistance by majority. **1956–1983 arasında el atılan taşınmazın tazminatı hangi tarihe göre hesaplanır?** Kurula göre taşınmazın niteliği el atma tarihine, değeri ise dava tarihine göre belirlenir. Geçici m.6 da dava açılırsa dava tarihindeki değerin el koyma tarihindeki nitelikler esas alınarak tespit edileceğini öngörür. **1956–1983 arasında el atılan taşınmaz bugün imar parseliyse arsa sayılabilir mi?** Bu dosyada Kurul, dava tarihindeki imar parseli niteliğine dayanan emsal karşılaştırmasını yeterli görmedi. Geçici m.6 kapsamındaki el atmalarda belirleyici olan, taşınmazın el atma tarihinde arsa niteliğinde olup olmadığıdır. **El atma tarihindeki nitelik dosyada belli değilse ne olur?** Kurula göre önce bu nitelik net olarak belirlenmeli, değer ondan sonra geçici m.6 uyarınca biçilmelidir. **Bu kural 04.11.1983’ten sonraki el atmalarda da uygulanır mı?** Geçici m.6 yalnız 09.10.1956–04.11.1983 arasındaki el atmaları kapsar. Kurul, 04.11.1983’ten sonra el atılan taşınmazlara ilişkin bir başka kararında geçici m.6’nın uygulanmasının söz konusu olmadığını belirtmiştir. **Kamulaştırmasız el atma tazminatına ilişkin HGK kararı kesin mi, dosya ne oldu?** Karar oy çokluğuyla ve kesin olarak verildi. Direnme kararı bozuldu, dosya ilk derece mahkemesine gönderildi. ### Yargıtay HGK: Acele Kamulaştırma İptali, Kamulaştırma Kararı Ayaktaysa Bedel Tespiti ve Tescil Davası Düşmez - Adres: https://capar.av.tr/makale/acele-kamulastirma-kararinin-iptali-tescil-davasini-dusurmez - Tarih: 2026-11-07 - Özet: Yargıtay Hukuk Genel Kuruluna göre acele kamulaştırma kararının Danıştayca iptali yalnız el koymanın acele usulle yapılmasını kusurlandırır; kamu yararı ve kamulaştırma kararları iptal edilmedikçe 2942 sayılı Kanun m.10’a göre açılan bedel tespiti ve tescil davası esastan görülür. Karar oy çokluğuyla verilmiştir. - Anahtar kelimeler: acele kamulaştırma kararı iptal edilirse, acele kamulaştırma kararının iptali, kamulaştırma bedelinin tespiti ve tescil davası, 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu m.27, 2942 sayılı Kanun m.10, kamu yararı kararı, kamulaştırma işlemine karşı iptal davası, acele el koyma, AYM 2019/2890 acele kamulaştırma - English: Urgent Expropriation Annulment Does Not End Price Suit: Turkish Cassation Assembly, If Expropriation Stands (https://capar.av.tr/en/article/urgent-expropriation-annulment-registration-action-turkiye) — Under Turkish law, according to the Assembly of Civil Chambers of the Court of Cassation, the Council of State’s annulment of an urgent expropriation decision only taints the taking of possession under the urgent procedure; as long as the public-interest and expropriation decisions have not been annulled, the action for determination of the price and registration under art. 10 of Law No. 2942 is heard on the merits. The decision was given by majority. **Acele kamulaştırma kararı iptal edilirse bedel tespiti ve tescil davası düşer mi?** Hayır. Yargıtay Hukuk Genel Kuruluna göre kamu yararı kararı ve kamulaştırma kararı iptal edilmedikçe dava esastan görülür; iptal yalnız el koymanın acele usulle yapılmasını kusurlandırır. **Kamulaştırma işlemine karşı hangi dava açılır?** Kamulaştırma işlemine karşı idari yargıda iptal davası; süre, 10. madde uyarınca yapılan tebligattan ya da ilandan itibaren otuz gündür. Her paydaş tek başına dava açabilir (2942 sayılı Kanun m.14). **Kamulaştırma kararı da iptal edilmişse ne olur?** Yargıtay 5. Hukuk Dairesi, kamulaştırma kararlarının da davalı malikin açtığı davada kesin olarak iptal edildiği bir dosyada bedel tespiti ve tescil davasının reddedilmesi gerektiğine karar vermiştir. **Acele kamulaştırmanın iptaline ilişkin Yargıtay HGK kararı oy birliğiyle mi verildi?** Hayır, oy çokluğuyla ve kesin olarak verildi. Karşı oy, idarenin olağan kamulaştırma usulüne dönmesi gerektiğini savunur. ### Yargıtay HGK: Kamulaştırma Bedeli, Aynı Kamulaştırmada Benzer Taşınmazların Kesinleşen Bedelleriyle Denetlenir - Adres: https://capar.av.tr/makale/kamulastirma-bedeli-benzer-tasinmaz-kesinlesen-bedellerle-uyum - Tarih: 2026-11-07 - Özet: Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, kamulaştırma bedelinde ana ilke gerçek değer olmakla birlikte bedelin aynı kamulaştırma alanındaki diğer taşınmazlar için hükmedilip kesinleşen bedellerle uyumunun denetlenmesi ve benzer konumdaki taşınmazlar arasında aşırı değer farkı bulunmaması gerektiğini belirtti. Kurul, bilirkişi bedelinden ek rapor almadan ayrılıp son beş yıllık ortalama verim ve %25 objektif değer artışıyla resen hesap yapan bölge adliye mahkemesinin direnme kararını oy birliğiyle bozdu. - Anahtar kelimeler: kamulaştırma bedeli, kamulaştırma bedeli benzer taşınmaz emsal, kesinleşen kamulaştırma bedelleri, kamulaştırmada uygulama birliği, bedel tespiti ve tescil davası, 2942 sayılı Kanun m.11, objektif değer artışı, net gelir yöntemi, TAMSİS - English: Expropriation Price Checked Against Final Same-Scheme Awards: Turkish Court of Cassation Civil Assembly (https://capar.av.tr/en/article/expropriation-price-consistency-similar-plots-turkiye) — Under Turkish law, the Assembly of Civil Chambers of the Court of Cassation held that, although the main principle for the expropriation price is real value, the price must be reviewed for consistency with the prices awarded and finalised for the other properties in the same expropriation area, and there should be no excessive differences in value between properties in similar locations. The Assembly unanimously reversed the decision of resistance of the regional court of appeal, which had departed from the experts’ price without a supplementary report and calculated the price itself using a five-year average yield and a 25% objective value increase. **Aynı kamulaştırmada komşu taşınmazlar için kesinleşen bedel benim davamda dikkate alınır mı?** Evet, denetim ölçüsü olarak. Kurula göre ana ilke gerçek değerdir; ancak bedelin, özel nitelikler de gözetilerek, aynı kamulaştırma alanında kesinleşen bedellerle uyumu denetlenmeli, benzer konumdaki taşınmazlar arasında aşırı değer farkı bulunmamalıdır. Kurul, Özel Daire denetiminden geçen dosyaların değerlendirilmesini istedi. **Objektif değer artışı hangi oranda uygulanır?** Kararda sabit oran yok. Ulaşım kolaylığı ve yerleşim alanlarına yakınlık gibi özellikler bedeli artırabilir, ancak her ölçünün etkisi açıklanmalıdır. Bu dosyada soyut gerekçeyle uygulanan %25 oran yeterli görülmedi. **Bölge adliye mahkemesi bilirkişi bedelinden ayrılıp bedeli kendisi hesaplayabilir mi?** Bu dosyada Kurul, bilirkişi kurulunun TAMSİS verilerine dayanan bedelinden ayrılma nedenleri konusunda ek rapor alınmadan, denetime elverişsiz biçimde resen hesap yapılarak karar verilmesini doğru görmedi. **Kamulaştırma bedeli uyumuna ilişkin HGK kararı kesin mi, dosya ne oldu?** Karar oy birliğiyle ve kesin olarak verildi. Direnme kararı bozuldu; dosya kararı veren bölge adliye mahkemesine gönderildi. ### Yargıtay HGK: Muris Muvazaası Davasında Taşınmaz Cebren Satılırsa HMK m.125 Seçimlik Hakları Hatırlatılmalı - Adres: https://capar.av.tr/makale/muris-muvazaasi-davasi-surerken-tasinmaz-cebren-satilirsa-hmk-125 - Tarih: 2026-11-07 - Özet: Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, muris muvazaasına dayalı tapu iptali ve tescil davası sürerken dava konusu taşınmaz cebrî icrayla satılırsa mahkemenin davacıya HMK m.125'teki seçimlik hakları kendiliğinden hatırlatması gerektiğine ve bu kuralın kanun yolunda da uygulanacağına oy çokluğuyla karar verdi. - Anahtar kelimeler: tapu iptali davası devam ederken taşınmaz satılırsa, dava konusunun devri, HMK 125 seçimlik hak, muris muvazaası davası sırasında satış, cebri icra ile satılan taşınmaz tapu iptali, TMK 705 cebri icra mülkiyet, dava sırasında davalı taşınmazı sattı, tazminat davasına dönüştürme, Hukuk Genel Kurulu HMK 125 - English: Court Must Offer a Choice When Property Is Sold Mid-Case: Turkish Court of Cassation on CCP Art. 125 (https://capar.av.tr/en/article/land-sold-during-title-annulment-case-plaintiff-options) — Under Turkish law, the Assembly of Civil Chambers of the Court of Cassation held by majority vote that if the immovable in dispute is sold through enforcement proceedings while an action for annulment of title based on a decedent’s collusive transfer is pending, the court must of its own motion remind the plaintiff of the alternative rights in Code of Civil Procedure art. 125, and that this rule also applies at the appellate stage. **Tapu iptali davası devam ederken taşınmaz satılırsa ne olur?** Kurula göre sınırlayıcı bir neden yoksa dava konusu dava sırasında da devredilebilir, ancak devreden davalının taraf sıfatı kalmaz. Davacı HMK m.125/1 uyarınca davaya devralana karşı devam eder ya da davasını devreden hakkında tazminat davasına dönüştürür. **Mahkeme davacıya seçimlik hakkını sormak zorunda mı?** Evet. Devri öğrenen mahkeme seçimlik hakları kendiliğinden hatırlatıp hangisinin seçildiğini sorar; seçim yaptırılmadan eski taraflar arasında karar verilemez. **Taşınmazın icra yoluyla satılması da devir sayılır mı?** Bu kararda sayıldı. TMK m.705/2 uyarınca cebrî icrada mülkiyet tescilden önce kazanılır; ihalesi kesinleşen taşınmaz için de HMK m.125 uyarınca işlem yapılmalıdır. **Satış Yargıtay aşamasında öğrenilirse ne olur?** Hatırlatma kuralı kamu düzenine ilişkindir ve kanun yolu dâhil her aşamada uygulanır. Bu dosyada satış Hukuk Genel Kurulu önünde bildirildi ve hüküm bu nedenle bozuldu. ### Yargıtay: 7571 Sonrası Önalım Bedeli Derdest Davada 25.12.2025, Yeni Davada Dava Tarihindeki Rayiç Değere Göre - Adres: https://capar.av.tr/makale/onalimda-rayic-bedel-hangi-tarihe-gore-belirlenir - Tarih: 2026-11-04 - Güncelleme: 2026-11-17 - Özet: Yargıtay 7. Hukuk Dairesine göre önalım bedelini oluşturan rayiç değer, 25.12.2025’ten sonra açılan davalarda dava tarihine, o tarihte derdest davalarda 25.12.2025 tarihine göre belirlenir; önceden yatırılan bedel nemasıyla mahsup edilir. Gerekçe oy çokluğuyla kabul edilmiştir. Anayasa Mahkemesi rayiç bedel kuralını ve derdest davalara uygulamayı iptal etmiştir; iptal 6 Ağustos 2027'de yürürlüğe girecektir. - Anahtar kelimeler: önalımda rayiç bedel, önalım bedeli hangi tarihe göre, rayiç değerin belirlenme tarihi, 7571 sayılı Kanun önalım, TMK 734, TMK geçici madde 1, önalım rayiç bedel Anayasa Mahkemesi iptal, derdest önalım davaları, 25.12.2025 rayiç değer, şufa davası bedel - English: Pre-emption Price Valued at Filing Date or 25.12.2025: Turkish Court of Cassation on Law No. 7571 (https://capar.av.tr/en/article/pre-emption-price-market-value-valuation-date-turkiye) — Under Turkish law, according to the 7th Civil Chamber of the Court of Cassation, the market value forming the pre-emption price is assessed as at the filing date in actions brought after 25.12.2025 and as at 25.12.2025 in actions pending on that date; amounts already deposited are set off with their yield. The reasoning was adopted by majority. The Constitutional Court has annulled the market-value rule and its application to pending actions, with effect from 6 August 2027. **Önalım bedeli 7571 sayılı Kanundan sonra nasıl belirlenir?** Dava konusu payın rayiç bedeli hâkim tarafından gecikmeksizin belirlenir; önalım hakkı sahibi bu bedel ile alıcıya düşen tapu giderlerini verilen kesin süre içinde nakden yatırmalıdır (TMK m.734/2). Anayasa Mahkemesi bu kuralı iptal etmiştir; iptal 6 Ağustos 2027'de yürürlüğe gireceğinden kural o tarihe kadar uygulanır. **Önalımda rayiç bedel hangi tarihe göre belirlenir?** Yargıtay 7. Hukuk Dairesine göre 25.12.2025’ten sonra açılan davalarda dava tarihindeki, bu tarihte derdest olan davalarda 25.12.2025 tarihindeki rayiç değer esas alınır. Kanunda bu konuda açık hüküm yoktur. **Derdest davada önceden yatırılan bedel ne olur?** Yatırılan bedel ve neması, payın 25.12.2025 tarihindeki rayiç değerinden mahsup edilir; eksik kalan kısım aynı hesaba depo ettirilir (TMK geçici m.1/2). Derdest davalara uygulamayı öngören geçici m.1/2 de Anayasa Mahkemesince iptal edilmiştir; iptal 6 Ağustos 2027'de yürürlüğe girecektir. **Hukuk Genel Kurulu değerleme tarihini belirledi mi?** Hayır. Hukuk Genel Kurulu 01.04.2026 tarihli kararında yeni bedel hükmünün derdest davalara da uygulanacağını belirtmiş, değerleme tarihine ilişkin bir ölçüt koymamıştır. ### Yargıtay: Muvafakat ve Tadilat Projesi Olmadan Apartman Çatısına Kurulan Güneş Panelinin Sökülmesi Onandı - Adres: https://capar.av.tr/makale/apartman-catisina-izinsiz-kurulan-gunes-paneli-sokulur - Tarih: 2026-11-07 - Özet: Yargıtay 5. Hukuk Dairesi, tadilat projesi ya da yeterli nisapta kat maliki muvafakati olmadan apartman çatısına kurulan güneş enerjisi sistemi ve su depolarının sökülmesine ilişkin kararı oybirliğiyle onadı. Olayda sistemin binanın taşıyıcı sistemini olumsuz etkileyeceği bilirkişi raporuyla saptanmıştı. - Anahtar kelimeler: apartman çatısına güneş paneli, çatıya güneş enerjisi sistemi kurmak, kat mülkiyeti güneş paneli, ortak yer çatı, KMK 19, beşte dört yazılı rıza, kat maliki muvafakati, tadilat projesi, müdahalenin önlenmesi ve eski hale getirme, güneş enerjisi sistemi sökülmesi - English: Rooftop Solar Panel Removal Upheld: No Co-owner Consent or Amended Project (Turkish Court of Cassation) (https://capar.av.tr/en/article/rooftop-solar-panels-apartment-building-without-consent) — Under Turkish law, the 5th Civil Chamber of the Court of Cassation unanimously upheld the removal of a solar energy system and water tanks installed on an apartment roof without an amended project or the consent of condominium owners in sufficient quorum. In the case, an expert report had found that the system would adversely affect the building’s load-bearing structure. **Apartman çatısına güneş paneli kurmak için kat maliklerinin izni gerekir mi?** Çatı ortak yerdir; KMK m.19/2 ortak yerlerde inşaat, onarım ve tesis için bütün kat maliklerinin beşte dördünün yazılı rızasını arar. Yargıtay’ın önceki kararları güneş enerjisi sistemine belirli koşullarla muvafakatsiz izin veriyordu; 2026 kararında Daire sökümü onarken tadilat projesi ve yeterli muvafakatin yokluğuna dayandı; ancak olayda sistemin taşıyıcı sistemi olumsuz etkileyeceği de saptanmıştı ve Daire önceki uygulamaya değinmedi. **Panel arsa payı oranında yer kaplıyorsa yine de sökülür mü?** Bu davada sistem 6 m² ile davalının 1/6 arsa payıyla orantılıydı ve çatıda herkese yer vardı; buna rağmen statik risk ve muvafakat yokluğu nedeniyle söküm kararı onandı. **Güneş enerjisi sistemi faydalı olduğu için korunur mu?** Bölge adliye mahkemesine göre faydalı bir imalat da ana yapının statiğine ve taşıyıcı sistemine zarar veriyorsa sökülür; Yargıtay bu kararı onadı. **Çatıya sistem kurmadan önce nelere dikkat edilmeli?** Kat maliklerinin beşte dördünün yazılı rızası, gerekiyorsa tadilat projesi ve yapının yükü taşıyıp taşımayacağına dair teknik inceleme. Önceki kararlarda muvafakat alınmadan kurulan sistemler için arsa payını aşmama, herkese yetecek alan, tekniğine uygun montaj ve taşıyıcı sisteme zarar vermeme koşulları arandı. ### Yargıtay: Orman Kadastrosuna Dayalı Tapu İptalinde 7584 ile Eklenen Orman Kanunu Ek 22. Madde Gözetilir - Adres: https://capar.av.tr/makale/orman-kadastrosuna-dayali-tapu-iptalinde-orman-kanunu-ek-22-madde - Tarih: 2026-11-09 - Güncelleme: 2026-11-19 - Özet: Yargıtay 8. Hukuk Dairesi, orman kadastrosuna dayalı tapu iptali davasındaki ret kararını, 7584 sayılı Kanunla eklenen Orman Kanunu ek 22. maddenin davaya etkisi değerlendirilsin diye bozdu. Madde, orman sınırındaki tapuların geçerli kabulünü ve Hazine adına tescil edilen taşınmazların iki yıl içinde başvuruyla iadesini düzenler. - Anahtar kelimeler: orman vasfıyla tapusu iptal edilen taşınmazın iadesi, Orman Kanunu ek 22. madde, 7584 sayılı Kanun, orman kadastrosuna dayalı tapu iptali davası, orman sınırına alınan tapulu taşınmaz, orman şerhinin terkini, Hazine adına tescil edilen taşınmazın iadesi, bekletici mesele, TMK 1007 tazminat davası orman - English: Forest Cadastre Title Suits Must Consider Additional Art. 22 (https://capar.av.tr/en/article/forest-cadastre-title-deed-cancellation-art-22-turkiye) — Under Turkish law, the 8th Civil Chamber of the Court of Cassation reversed a dismissal in a title cancellation action based on the forest cadastre so that the effect of additional Article 22 of the Forest Law, added by Law No. 7584, could be assessed. The article provides for the validation of titles within forest boundaries and the return, upon application within two years, of land registered to the Treasury. **Orman vasfıyla tapusu iptal edilen taşınmaz iade edilebilir mi?** Taşınmaz Hazine adına tescil edilmişse, önceki malik ya da halefleri ek 22. maddenin yürürlüğünden itibaren iki yıl içinde idareye başvurur ve varsa yapılan toplam ödemeyi Hazineye geri öderse taşınmaz ilgilisine iade edilir. Geri ödenecek bedel güncel rayiç bedelden az olamaz; maddedeki istisnalar saklıdır. **Orman sınırına alınan tapulu taşınmazın tapusu geçerli sayılabilir mi?** Sayılabilir. Malikin başvurusu Orman Genel Müdürlüğünce uygun görülürse ya da resen yapılan inceleme tapu kaydının doğruluğunu ortaya koyarsa tapu bedel alınmaksızın geçerli kabul edilir ve varsa orman şerhi terkin edilir. **Devam eden tapu iptali davası ne olur?** Maddedeki işlemler bekletici mesele kabul edilir; Yargıtay 8. Hukuk Dairesi bu nedenle ret kararını bozmuştur. Taraflarca vazgeçilen davalar konusuz kalır ve vekâlet ücretine hükmedilmez. **Ek 22. madde ne zaman yürürlüğe girdi?** 7584 sayılı Kanunla eklenen hüküm 20.06.2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanarak aynı tarihte yürürlüğe girmiştir; iki yıllık iade başvuru süresi bu tarihten itibaren işler. **Tapu iptali nedeniyle açılan tazminat davaları etkilenir mi?** Taraflarca vazgeçilen bu davalar da konusuz kalır; iade gerçekleşirse idarelerden tazminat ve ecrimisil istenemez. Hukuk Genel Kurulu, TMK m.1007’ye dayalı bir tazminat davasını yeni durum karşısında incelenmek üzere 5. Hukuk Dairesine göndermiştir. ### Yargıtay: Ortaklığın Giderilmesi Satışıyla Paydaşlık Biterse Önalım Davası Bedele Dönüştürülse de Reddedilir - Adres: https://capar.av.tr/makale/onalim-davasi-surerken-ortakligin-giderilmesi-satisi - Tarih: 2026-11-07 - Özet: Yargıtay 7. Hukuk Dairesi, önalım davası sürerken taşınmaz cebrî icra yoluyla satılıp satış kesinleşince paydaşlığı sona eren davacının önalım hakkını yitirdiğine ve HMK m.125 uyarınca tazminata dönüştürülen davanın da reddi gerektiğine karar verdi. Kararda aktarılan taraf anlatımlarına göre satış, ortaklığın giderilmesi için yapılmıştı. - Anahtar kelimeler: ortaklığın giderilmesi önalım hakkı, önalım davası sürerken ortaklığın giderilmesi, önalım davasında paydaşlığın sona ermesi, ihale ile payını kaybeden davacı önalım, önalım davası HMK 125 tazminat, önalım hakkı paylı mülkiyet devam ettiği sürece, cebri satış önalım davası reddi, TMK 732 önalım - English: Pre-emption Lost If Partition Sale Ends Co-ownership: Turkish Court of Cassation on Pending Suits (https://capar.av.tr/en/article/pre-emption-lost-partition-sale-co-ownership-ends) — Under Turkish law, the 7th Civil Chamber of the Court of Cassation held that a plaintiff whose co-ownership ends because the immovable is sold through enforcement proceedings while a pre-emption action is pending, and the sale becomes final, loses the right of pre-emption, and that the action must be dismissed even after it has been converted into a claim for compensation under Code of Civil Procedure art. 125. According to the parties’ accounts set out in the decision, the sale was carried out to dissolve the co-ownership. **Önalım davası sürerken taşınmaz ortaklığın giderilmesi ihalesiyle satılırsa ne olur?** Yargıtay 7. Hukuk Dairesine göre satış kesinleşir ve davacının taşınmazda payı kalmazsa davacı önalım hakkını yitirir; dava reddedilir. Daire bu dosyadaki satışı cebrî icra yoluyla satış olarak andı. **Dava açıldığı tarihte paydaş olmak yeterli mi?** Hayır. Daireye göre önalım hakkı paylı mülkiyet ilişkisi devam ettiği sürece vardır ve davacı yargılama devam ederken paydaşlığını korumak zorundadır. **Dava HMK m.125 uyarınca tazminata dönüştürülmüşse sonuç değişir mi?** Bu dosyada değişmedi. Davacı davasını bedele dönüştürmüş, ilk derece mahkemesi önalım bedeli ile ihale bedeli arasındaki farka hükmetmişti; Daire, paydaşlık sona erdiği için davanın reddi gerektiğini belirterek kararı bozdu. **Ortaklığın giderilmesi ihalesinde paydaşlar önalım hakkı kullanabilir mi?** TMK m.733/1’e göre cebrî artırmayla satışlarda önalım hakkı kullanılamaz. Bu karar ise ihaleye karşı önalımı değil, ihaleden önce yapılan bir pay satışı için açılmış davanın akıbetini ele aldı. ### Yargıtay: Ortaklığın Giderilmesi ya da Kamulaştırma Gibi Süreç Yokken Muhdesatın Tespitinde Hukuki Yarar Yok - Adres: https://capar.av.tr/makale/muhdesatin-tespiti-davasinda-hukuki-yarar-ortakligin-giderilmesi - Tarih: 2026-11-07 - Özet: Yargıtay 7. Hukuk Dairesi, taşınmaz hakkında açılmış bir ortaklığın giderilmesi davası ya da kamulaştırma işlemi bulunmadığı için davacının muhdesatın tespiti davasında hukuki yararı olmadığına, muhdesatın tespiti maddi vakıa olduğundan bir kısım davalıların davayı kabul beyanlarına da değer verilemeyeceğine karar verdi. Daire, davayı esastan kabul eden ilk derece kararını oy birliğiyle bozdu ve dosyayı ilk derece mahkemesine gönderdi; karar düzeltme yolu açık olduğundan bozma kararı kesinleşmemiş olabilir. - Anahtar kelimeler: muhdesatın aidiyetinin tespiti davası, muhdesatın tespiti davası hukuki yarar, muhdesat tespiti ortaklığın giderilmesi, muhdesat kamulaştırma hukuki yarar, tespit davası güncel hukuki yarar, HMK 106 tespit davası, paydaşın yaptığı ev kime ait, muhdesat davayı kabul maddi vakıa - English: Building Declaration Fails Without Legal Interest: Turkish Court of Cassation on Muhdesat Without Partition (https://capar.av.tr/en/article/muhdesat-declaration-legal-interest-partition-expropriation) — Under Turkish law, the 7th Civil Chamber of the Court of Cassation held that, as no partition action had been brought and no expropriation procedure existed in respect of the immovable, the plaintiff had no legal interest in an action for a declaration of improvements (muhdesat), and that, since the determination of muhdesat is a material fact, no weight could be given to the statements of some defendants admitting the claim. The Chamber unanimously reversed the first-instance judgment that had granted the claim on the merits and sent the file back to the first-instance court; as the remedy of rectification of decision (karar düzeltme) is open, the reversal may not yet be final. **Muhdesatın aidiyetinin tespiti davası her zaman açılabilir mi?** Hayır. HMK m.106/2 uyarınca davacının güncel bir hukuki yararı bulunmalıdır; Yargıtay 7. Hukuk Dairesi, taşınmaz hakkında ortaklığın giderilmesi davası ya da kamulaştırma işlemi bulunmayan bu dosyada hukuki yarar olmadığını belirtti. **Hangi durumlarda hukuki yarar kabul ediliyor?** Daire derdest bir ortaklığın giderilmesi davasını ve kamulaştırma işlemini andı. Hukuk Genel Kurulu 23.10.2024 tarihli kararında kentsel dönüşüm uygulamasını da bu tür istisnai durumlar arasında saydı. **Davalılardan bazıları davayı kabul ederse sonuç değişir mi?** Bu dosyada değişmedi. Daireye göre muhdesatın tespiti maddi vakıa olduğundan bir kısım davalıların davayı kabul beyanlarına değer verilemez. **Muhdesatın tespiti davasında hukuki yarar kararıyla dava sona erdi mi?** Hayır. Daire ilk derece kararını bozdu ve dosyayı ilk derece mahkemesine gönderdi; ecrimisil olarak adlandırılan talebin kira alacağı olarak incelenmesi gerektiğini de belirtti. ### Yargıtay: Toplu Yapı Yönetimine Geçilmemiş Çok Parselli Sitede Ortak Yer Davası Asliye Hukukta Görülür - Adres: https://capar.av.tr/makale/toplu-yapi-yonetimine-gecilmemis-sitede-ortak-yer-davasi-asliye-hukukta - Tarih: 2026-11-07 - Özet: Yargıtay 5. Hukuk Dairesi, birden fazla parsel üzerinde kurulu ve henüz toplu yapı yönetimine geçilmemiş sitede ortak yere müdahalenin önlenmesi ve eski hâle getirme davasına Kat Mülkiyeti Kanunu’nun değil genel hükümlerin uygulanacağına ve davanın asliye hukuk mahkemesinde görülmesi gerektiğine karar verdi. Daire ayrıca kat maliki olmayan yöneticinin bu davayı ancak kat malikleri kurulunca yetkilendirilirse açabileceğini belirtti. - Anahtar kelimeler: site ortak alan işgali dava, toplu yapı yönetimine geçilmemiş site, site ortak alan davası görevli mahkeme, ortak yere müdahalenin önlenmesi asliye hukuk, KMK 66 toplu yapı, site yöneticisinin dava açma yetkisi, kat maliki olmayan yönetici yetki, KMK 35 yönetici görevleri - English: General Rules for Multi-Parcel Sites Until Estate Management: Turkish Court of Cassation on Common Areas (https://capar.av.tr/en/article/multi-parcel-housing-estate-common-area-action-jurisdiction) — Under Turkish law, the 5th Civil Chamber of the Court of Cassation held that, where a site built on more than one parcel has not yet transitioned to housing-estate management, the general provisions, not the Condominium Ownership Law, apply to an action for the prevention of interference with a common area and restoration, and that the action must be heard by the civil court of first instance. The Chamber also stated that a manager who is not a condominium owner may bring this action only if authorised by the board of condominium owners. **Çok parselli sitede ortak yere müdahale davası hangi mahkemede açılır?** Bu kararda Daireye göre sitede henüz toplu yapı yönetimine geçilmemişse uyuşmazlığa genel hükümler uygulanır ve dava asliye hukuk mahkemesinde görülür. Toplu yapı yönetimine geçilmiş siteler kararda ele alınmadı. **Toplu yapı yönetimine geçilmemiş sitede sulh hukuk esastan karar verirse ne olur?** Daireye göre görev kamu düzenindendir ve kendiliğinden gözetilir. Bu dosyada istinaftan geçen karar temyizde görev yönünden bozuldu. **Site yöneticisi ortak yer için kendiliğinden dava açabilir mi?** Daireye göre bu dava mülkiyet hakkına dayanır ve KMK m.35’te sayılan yönetici görevleri arasında değildir. Kat maliki olmayan yönetici bu davayı ancak kat malikleri kurulunca yetkilendirilirse açabilir. **Yönetici kat malikiyse ayrıca kurul yetkisi gerekir mi?** Karar bunu açıkça söylemiyor; Daire yetki denetimini yöneticinin dava konusu yerde malik olmaması koşuluna bağladı. ### Yargıtay: Yeni Dönemden Önce Açılan Kira Tespit Davasında Kiracı Dönemden Önce Çıkarsa Giderler Kiraya Verende - Adres: https://capar.av.tr/makale/kira-tespit-davasi-acildiktan-sonra-kiraci-cikarsa-yargilama-giderleri - Tarih: 2026-11-07 - Özet: Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, bölge adliye mahkemeleri arasındaki içtihat aykırılığını gidererek, kira bedelinin tespiti davası tespiti istenen dönemden önce açılır ve kiracının yeni kira dönemi başlamadan kiralananı boşaltmasıyla konusuz kalırsa kiracının davaya sebebiyet vermiş sayılamayacağına karar verdi. Bu durumda yargılama giderleri kiraya veren üzerinde bırakılır. - Anahtar kelimeler: kira tespit davası açıldıktan sonra kiracı çıkarsa, kira tespit davası konusuz kaldı, kira tespit davası yargılama giderleri, kiracı tahliye etti kira tespit davası, yeni dönemden önce açılan kira tespit davası, TBK 345 her zaman açılabilir, TBK 347 kiracının bildirimi, HMK 331 konusuz kalma yargılama gideri - English: Rent Case Costs on Landlord If Tenant Exits Before New Term: Turkish Court of Cassation on Early Rent Suits (https://capar.av.tr/en/article/rent-determination-action-tenant-vacates-litigation-costs) — Under Turkish law, the 3rd Civil Chamber of the Court of Cassation, resolving a conflict between regional courts of appeal, held that where a rent determination action is brought before the period for which determination is sought and becomes devoid of subject matter because the tenant vacates before the new rental period begins, the tenant cannot be regarded as having caused the action. In that case the costs of proceedings are left with the landlord. **Kira tespit davası açıldıktan sonra kiracı çıkarsa ne olur?** Yargıtay 3. Hukuk Dairesine göre sözleşme sona erdirilip kiralanan yeni kira dönemi başlamadan boşaltılırsa dava konusuz kalır. Mahkeme esas hakkında karar vermez; yargılama giderlerini HMK m.331/1 uyarınca davanın açıldığı tarihteki haklılık durumuna göre belirler. **Bu durumda yargılama giderlerini kim öder?** Dava tespiti istenen dönemden önce açılmış ve kiracı yeni dönem başlamadan çıkmışsa Daireye göre kiracı davaya sebebiyet vermiş sayılmaz; yargılama giderleri kiraya veren üzerinde bırakılır. **Kiraya veren kira tespit davasını yeni dönem başlamadan açabilir mi?** Evet. TBK m.345 uyarınca dava her zaman açılabilir. Daireye göre bu kural, kiracının yasal hakkını kullanmasını engellemez ve açılan davanın haklı olduğu sonucunu doğurmaz. **Kiracı sözleşmeyi yenilememek için ne yapmalıdır?** Daire, TBK m.347 uyarınca belirli süreli konut ve çatılı işyeri kiralarında kiracının sözleşme süresinin bitiminden en az on beş gün önce bildirimde bulunarak sözleşmeyi yenilememesinin mümkün olduğunu belirtti. Kararın gerekçesi bu yasal süreye uygun sona erdirmeye dayanıyor; hüküm fıkrası ise bildirimi anmıyor, yalnız yeni kira dönemi başlamadan tahliyeden söz ediyor. **Kiracı yeni dönem başladıktan sonra çıkarsa da aynı sonuç mu doğar?** Bu karar o durumu ele almadı; uyuşmazlık, kiracının yeni kira dönemi başlamadan çıktığı hâllerle sınırlıydı. ### Yargıtay: Yükleniciden Tapuya Güvenerek Bağımsız Bölüm Alanın Tapusu, Kötüniyeti İspatlanmadıkça İptal Edilmez - Adres: https://capar.av.tr/makale/yukleniciden-bagimsiz-bolum-alanin-tapusu-iptal-edilemez - Tarih: 2026-11-07 - Güncelleme: 2026-11-19 - Özet: Yargıtay 6. Hukuk Dairesi, kat karşılığı inşaatta yükleniciden tapuya güvenerek bağımsız bölüm alan üçüncü kişinin iyiniyetinin karine olduğunu ve ediniminin TMK m.1023 ile korunduğunu, arsa sahibinin ancak alıcının devrin sözleşme gereği yapıldığını bildiğini veya bilmesi gerektiğini ispatlarsa tapuyu iptal ettirebileceğini belirterek tapu iptali kararını oy birliğiyle bozdu. - Anahtar kelimeler: yükleniciden alınan daire tapu iptali, kat karşılığı inşaat iyiniyetli üçüncü kişi, arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi tapu iptali, yükleniciden daire alan kişinin korunması, TMK 1023, sözleşmenin geriye etkili feshi, avans tapu, kötüniyetin ispatı arsa sahibi, kat karşılığı içtihadı birleştirme kararı - English: Good-Faith Buyers from the Contractor Keep Their Title: Turkish Court of Cassation on Flat-for-Land Deals (https://capar.av.tr/en/article/title-annulment-flat-bought-from-contractor-good-faith) — Under Turkish law, the 6th Civil Chamber of the Court of Cassation held that a third party who, relying on the land register, buys an independent unit from the contractor in a build-for-land-share project is presumed to be in good faith and protected by Civil Code art. 1023, and that the landowner may obtain annulment of title only by proving that the buyer knew or should have known that the transfer was made under the contract; it unanimously reversed the judgment annulling the buyers’ titles. **Yükleniciden alınan dairenin tapusu iptal edilebilir mi?** Arsa sahibinin davasında kural olarak hayır; tapuya güvenerek yükleniciden bağımsız bölüm alan iyiniyetli kişinin edinimi TMK m.1023 ile korunur. Daireye göre arsa sahibi, alıcının devrin inşaat sözleşmesi gereği yapıldığını bildiğini ya da bilmesi gerektiğini ispatlarsa tapu iptali kabul edilebilir. **Sözleşme geriye etkili feshedilirse alıcı tapusunu kaybeder mi?** Daireye göre hayır; fesih yüklenici adına yapılan tescili yolsuz hâle getirse bile iyiniyetli kişiye yapılan devir geçerli kalır. **Alıcının iyiniyetini kim ispat eder?** İyiniyet karinedir (TMK m.3/1); kötüniyeti arsa sahibi ispat eder. Beklenen özeni göstermeyen kişi ise iyiniyet iddiasında bulunamaz (TMK m.3/2). **Yükleniciye verilen tapu “avans tapu” sayılır mı?** Daireye göre hayır; bu kavramın Türk eşya hukukunda yeri yoktur ve tapu devri şarta bağlanamaz. ### Yargıtay: İhtiyaç Nedeniyle Tahliyede Erken Arabuluculuk Başvurusu, Süreç Dava Süresinde Biterse Geçerlidir - Adres: https://capar.av.tr/makale/ihtiyac-nedeniyle-tahliyede-erken-arabuluculuk-basvurusu - Tarih: 2026-11-07 - Özet: Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, bölge adliye mahkemesi kararları arasındaki uyuşmazlığı gidererek, ihtiyaç nedeniyle tahliye davasında dava açma süresi başlamadan yapılan zorunlu arabuluculuk başvurusunun, süreç dava açma süresi içinde sonuçlanmışsa süresinde yapılmış sayılacağına oy birliğiyle karar verdi. Daire 2025 tarihli kararında süre başlamadan yapılan başvurunun dava şartını karşılamayacağını belirtmişti; o dosyalarda süreç dava açma süresi başlamadan tamamlanmıştı. - Anahtar kelimeler: ihtiyaç nedeniyle tahliye davası açma süresi, ihtiyaç nedeniyle tahliye arabuluculuk, tahliye davası zorunlu arabuluculuk, arabuluculuk son tutanak tarihi, dava açma süresinden önce arabuluculuk başvurusu, TBK 350, 6325 sayılı Kanun 18/B, kira uyuşmazlığında dava şartı arabuluculuk - English: Early Need-Based Eviction Mediation Valid If It Ends in Time: Turkish Court of Cassation on the Time to Sue (https://capar.av.tr/en/article/eviction-for-need-mediation-before-time-to-sue) — Under Turkish law, the 3rd Civil Chamber of the Court of Cassation, resolving a conflict between decisions of a regional court of appeal, unanimously held that a mandatory mediation application made before the time to sue for eviction for need began is deemed timely if the process concluded within the time to sue. In its 2025 decision the Chamber had stated that an application made before the period began does not satisfy the precondition; in those cases the process had been completed before the time to sue began. **İhtiyaç nedeniyle tahliye davası ne zaman açılır?** Belirli süreli sözleşmelerde sürenin sonundan, belirsiz süreli sözleşmelerde fesih dönemi ve bildirim sürelerine göre belirlenecek tarihten başlayarak bir ay içinde (TBK m.350). Kiraya veren en geç bu sürede dava açacağını kiracıya yazılı olarak bildirmişse dava açma süresi bir kira yılı için uzamış sayılır (TBK m.353). Kira uyuşmazlıklarında dava açmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır (6325 sayılı Kanun m.18/B). **Arabuluculuğa dava açma süresi başlamadan başvurulursa dava şartı yerine gelir mi?** Yargıtay 3. Hukuk Dairesinin 15.06.2026 tarihli kararına göre, süreç dava açma süresi içinde sonuçlanmışsa başvuru süresinde yapılmış sayılır. Süreç dava açma süresi başlamadan bitmişse, Dairenin 2025 tarihli kararına göre dava şartı yerine gelmiş sayılmaz. **Arabuluculukta geçen süre dava açma süresini kısaltır mı?** Arabuluculuk bürosuna başvurudan son tutanağın düzenlendiği tarihe kadar hak düşürücü süre işlemez (6325 sayılı Kanun m.18/A/15). **Bu karar bütün tahliye davalarına uygulanır mı?** Karar, TBK m.350 uyarınca açılacak ihtiyaç nedeniyle tahliye davaları için verildi ve belirli süreli sözleşmelerden doğan iki dosyaya dayanıyor; diğer tahliye sebeplerini değerlendirmiyor. ### Yurt Dışından Kesin Dönüşte İhtiyaç Nedeniyle Tahliye: Şartlar, İspat, Süreler ve Yargıtay Kararları - Adres: https://capar.av.tr/makale/yurt-disindan-kesin-donuste-ihtiyac-nedeniyle-tahliye - Tarih: 2026-11-13 - Güncelleme: 2026-11-15 - Özet: Yurt dışında yaşayan ev sahibinin Türkiye'ye kesin dönüşünde kiracıyı TBK m.350 ve m.351'e göre gereksinim nedeniyle tahliye ettirmesi: gerçek, samimi ve zorunlu ihtiyaç, kesin dönüşün ispatı, dava süreleri; Hukuk Genel Kurulu ve 3. Hukuk Dairesi kararlarıyla. - Anahtar kelimeler: yurt dışından dönüş ihtiyaç nedeniyle tahliye, kesin dönüş tahliye davası, kesin dönüş kiracı çıkarma, TBK m.350 gereksinim, TBK m.351 yeni malik, gerçek samimi zorunlu ihtiyaç, pasaport kesin dönüş şerhi, yurt dışında yaşayan ev sahibi kiracı - English: Eviction for Personal Need on Permanent Return to Türkiye: Conditions, Proof, Time Limits, Cassation Decisions (https://capar.av.tr/en/article/eviction-for-personal-need-returning-from-abroad-turkiye) — Under Turkish law, how a landlord living abroad can evict a tenant on grounds of need on permanently returning to Türkiye under Code of Obligations arts. 350 and 351: the genuine, sincere and compelling need, proving permanent return and time limits, with decisions of the Assembly of Civil Chambers and the 3rd Civil Chamber. **Yurt dışından kesin dönüş yapıyorum; kiracımı çıkarabilir miyim?** Evet, gereksinim sebebiyle: konut gereksiniminiz gerçek, samimi ve zorunluysa, belirli süreli sözleşmede sürenin sonundan itibaren bir ay içinde açacağınız davayla sözleşmeyi sona erdirebilirsiniz (TBK m.350/1). Kira uyuşmazlıklarında önce arabulucuya başvurulur. **Kesin dönüşü nasıl kanıtlarım?** Pasaporttaki “kesin dönüş yapmıştır” şerhi, yurt dışındaki işten ayrılma ya da emeklilik belgesi, ikametgâh nakil belgesi ve tanıklar. Hukuk Genel Kurulu istifa ve nakil belgesiyle tanık beyanlarını yeterli görmüştür. **Hâlâ yurt dışındayken dava açabilir miyim?** Açabilirsiniz; ancak ihtiyacın gerçek ve yakın olması, yargılama boyunca da sürmesi gerekir. Yargıtay, İsveç’te yaşayan emekli kiraya verenin dönüş ihtiyacını tanıklarla kanıtlanmış kabul etmiştir; buna karşılık henüz doğmamış ya da uzun süreye bağlı ihtiyaç tahliye sebebi değildir. **Çocuğum yurt dışından dönecek; onun için tahliye isteyebilir miyim?** Evet; TBK m.350 altsoy için gereksinimi de kapsar. Ancak ihtiyacın çocuğunuz bakımından gerçek, samimi ve zorunlu olduğu ve kesin dönüşün gerçekleştiği ya da çok yakın olduğu kanıtlanmalıdır. **Evi yurt dışından dönmek için yeni satın aldım; kiracı çıkmıyorsa ne yapabilirim?** Yeni malik, edinme tarihinden itibaren bir ay içinde gereksinimini kiracıya yazılı bildirip altı ay sonra dava açabilir ya da sözleşme süresinin bitiminden itibaren bir ay içinde dava açabilir (TBK m.351). Hukuk Genel Kurulu, ABD’den dönmek için ev alan davacının ihtiyacını kanıtlanmış saymıştır. ### Önalım (Şufa) Davası ve Muvazaa: Şartlar, Süreler ve Rayiç Bedel Kuralının Anayasa Mahkemesince İptali - Adres: https://capar.av.tr/makale/onalim-sufa-davasi-ve-muvazaa - Tarih: 2026-06-28 - Güncelleme: 2026-11-17 - Özet: Önalım (şufa) davası ve muvazaa: paylı mülkiyette payın üçüncü kişiye satışında diğer paydaşların yasal önalım hakkı (TMK m.732), üç ay/bir yıl hak düşürücü süreler ve noter bildirimi (m.733), 24/12/2025 tarihli 7571 sayılı Kanunla getirilen rayiç bedel kuralı (m.734) ve bu kuralı 6 Ağustos 2027'den geçerli olmak üzere iptal eden Anayasa Mahkemesi kararı, satış bedelinde muvazaa ve ispat külfeti, görevli asliye hukuk mahkemesi ile Yargıtay 6. ve 14. Hukuk Dairesi kararları. - Anahtar kelimeler: önalım hakkı, şufa davası, önalım davası, yasal önalım, TMK 732, TMK 733, TMK 734, önalımda rayiç bedel, önalım rayiç bedel Anayasa Mahkemesi iptal, AYM E.2026/23 K.2026/162, 7571 sayılı Kanun, önalım süresi üç ay bir yıl, satış bedelinde muvazaa, gerçek satış bedeli, tapu iptali tescil, paylı mülkiyet pay satışı, görevli asliye hukuk mahkemesi, 14. Hukuk Dairesi 2019/1198 - English: The Pre-emption (Şufa) Action and Sham Transactions: Constitutional Court Annuls the Market-Value Rule (https://capar.av.tr/en/article/pre-emption-action-sham-transactions) — The pre-emption (şufa) action and sham transactions: the statutory pre-emption right of other co-owners when a co-owner sells their share to a third party (Civil Code Art. 732), the three-month/one-year forfeiture periods and notarial notice (Art. 733), the market-value rule introduced by Law No. 7571 of 24/12/2025 (Art. 734) and the Constitutional Court decision annulling it with effect from 6 August 2027, sham in the sale price and the burden of proof, the competent court, and Court of Cassation decisions. **Önalım hakkını hangi sürede kullanmalıyım?** Satış size noter aracılığıyla bildirildiyse bildirimden itibaren üç ay, her hâlde satıştan itibaren bir yıl içinde dava açmalısınız. Bu süreler hak düşürücüdür; kaçırılırsa hak sona erer. **Bağışla devredilen pay için önalım kullanabilir miyim?** Kural olarak hayır. Önalım hakkı yalnızca payın satışı hâlinde doğar; bağış, trampa veya cebrî/ihale yoluyla satışta kullanılamaz. Ancak görünüşte bağış, gerçekte satış (muvazaa) ise bu durum ispatlanarak ileri sürülebilir. **2025 değişikliği ve Anayasa Mahkemesi kararı önalımda neyi değiştirdi?** 24/12/2025 tarihli 7571 sayılı Kanun'la TMK m.734 değişti; önalım hakkı sahibi tapudaki satış bedelini değil, hâkimin belirlediği rayiç (piyasa) bedeli, tapu giderleriyle birlikte kesin sürede yatırır. Anayasa Mahkemesi bu kuralı iptal etmiştir; iptal 6 Ağustos 2027'de yürürlüğe gireceğinden rayiç bedel kuralı o tarihe kadar uygulanır. **Satış bedeli tapuda çok yüksek gösterilmiş; ne yapabilirim?** 7571 sayılı Kanundan önce ödenecek tutar tapudaki bedel olduğundan muvazaa iddiası kritikti ve ispatı gerekiyordu. 25.12.2025'ten bu yana esas alınan rayiç bedel olduğundan, gösterilen yüksek bedel tek başına belirleyici değildir; yine de işlemin gerçekte satış olup olmadığı tartışılabilir. Rayiç bedel kuralı 6 Ağustos 2027'de yürürlükten kalkacağından, o tarihten sonra uygulanacak kurala göre bedelde muvazaa yeniden önem kazanabilir. **Önalım davası kime karşı, nerede açılır?** Dava, payı satın alan alıcıya karşı, taşınmazın bulunduğu yer asliye hukuk mahkemesinde açılır ve tapu iptali ile adınıza tescili amaçlar. ### Önalım (Şufa) Davası: Paylı Mülkiyette Yasal Önalım, Fiili Taksim ve 7571 Sayılı Kanunla Değişen Süre-Bedel - Adres: https://capar.av.tr/makale/onalim-sufa-davasi - Tarih: 2026-07-17 - Güncelleme: 2026-11-17 - Özet: Yasal önalım (şufa) hakkı, paylı mülkiyette bir paydaşın payını üçüncü kişiye satması hâlinde diğer paydaşlara aynı şartlarla öncelikli alım yetkisi veren yenilik doğuran bir haktır. Bu yazı; TMK m.732-735 çerçevesinde şartları, fiili taksim savunmasını, gerçek satış/muvazaa sorununu, görevli-yetkili mahkemeyi ve 24.12.2025 tarihli 7571 sayılı Kanunla değişen hak düşürücü süre (iki yıldan bir yıla) ile rayiç bedel rejimini ve bu rejimi 6 Ağustos 2027'den geçerli olmak üzere iptal eden Anayasa Mahkemesi kararını, Yargıtay 7. Hukuk Dairesi ve Hukuk Genel Kurulu kararlarıyla açıklar. - Anahtar kelimeler: önalım hakkı, şufa davası, yasal önalım, paylı mülkiyet, fiili taksim, önalım bedeli rayiç bedel, önalım rayiç bedel Anayasa Mahkemesi iptal, hak düşürücü süre üç ay bir yıl, noter aracılığıyla bildirim, TMK 732, TMK 733, TMK 734, TMK 735, 7571 sayılı Kanun, bedelde muvazaa - English: The Right of Pre-emption (Önalım/Şufa): Co-ownership, De Facto Partition, Period-and-Price Reform (Law 7571) (https://capar.av.tr/en/article/right-pre-emption) — The statutory right of pre-emption entitles the other co-owners, where a co-owner sells their share to a third person, to acquire it on the same terms; it is a formative right. This article explains, under TMK arts.732–735, its conditions, the de facto partition defence, the genuine-sale/simulation issue, jurisdiction, and the forfeiture period (reduced from two years to one) and market-value price regime introduced by Law No. 7571 of 24 December 2025, together with the Constitutional Court decision annulling that regime with effect from 6 August 2027, in light of decisions of the Yargıtay 7th Civil Chamber and the Assembly of Civil Chambers. **Önalım (şufa) davası ne kadar sürede açılmalıdır?** Satışın noter aracılığıyla bildirildiği tarihten itibaren üç ay, her hâlde satıştan itibaren bir yıl içinde açılmalıdır (TMK m.733; 7571 sayılı Kanunla üst süre iki yıldan bir yıla indirilmiştir). Noter bildirimi yapılmamışsa üç aylık süre işlemeye başlamaz. **Satıştan başka yolla haberdar oldum; süre işlemeye başlar mı?** Hayır. Yargıtay’a göre sürenin başlaması için gereken, satışın alıcı veya satıcı tarafından noter aracılığıyla bildirilmesidir. Başka yolla öğrenmek üç aylık sürenin işlemesine yol açmaz. **Önalım bedeli nasıl belirlenir?** Yürürlükteki düzenlemeye göre dava konusu payın rayiç bedeli hâkim tarafından belirlenir; davacı bu bedel ile tapu giderlerini kesin süre içinde nakden yatırmalıdır. Anayasa Mahkemesi bu kuralı iptal etmiştir; iptal 6 Ağustos 2027'de yürürlüğe gireceğinden kural o tarihe kadar uygulanır. (7571 sayılı Kanun öncesinde bedel, tapudaki satış bedeli ile masrafların toplamıydı.) **Fiili taksim varsa önalım davası kazanılır mı?** Kural olarak hayır. Taşınmaz paydaşlar arasında fiilen bölüşülmüş ve kullanım bu taksime uygun sürüyorsa, önalım davası fiili taksim nedeniyle reddedilir. Mahkeme bu savunmayı kendiliğinden araştırır. **Payı satın alan kişi zaten paydaşsa önalım kullanılabilir mi?** Hayır. Önalım hakkı yalnızca paydaş olmayan üçüncü kişiye yapılan satışta kullanılabilir. Alıcı taşınmazda önceden paydaş ise, ona karşı önalım hakkı kullanılamaz. **Bağış veya şirkete sermaye koyma önalıma konu olur mu?** Hayır. Önalımın konusu gerçek bir satıştır. Bağış, trampa ya da şirkete sermaye koyma gibi satım niteliğinde olmayan devirlerde önalım hakkı doğmaz. ### İpoteğin Fekki Davası: Kredi Kapandı Ama Banka İpoteği Kaldırmıyorsa Ne Yapılır? (TMK m.883) - Adres: https://capar.av.tr/makale/ipotegin-fekki-davasi - Tarih: 2026-11-03 - Özet: Kredi borcu bitince malik bankadan ipoteğin terkinini isteyebilir; ama genel kredi sözleşmesine bağlı üst sınır ipoteği tek kredi kapandı diye kalkmaz. İpotek veren kural olarak tek taraflı ihtarnameyle de kurtulamaz. Yazıda ipoteğin kapsamı, borcu ödeyerek kaldırma, varlık yönetim şirketine temlik, menfi tespit, yargılama giderleri, görevli mahkeme ve arabuluculuk 2021–2026 tarihli Yargıtay kararlarıyla anlatılır. - Anahtar kelimeler: ipoteğin fekki davası, ipoteğin kaldırılması davası, ipotek terkini, TMK m.883, TMK m.884, kredi bitti banka ipoteği kaldırmıyor, kredi kapandı ipotek neden kalkmıyor, banka ipotek fek yazısı vermiyor, doğmuş ve doğacak borçlar ipoteği, genel kredi sözleşmesi ipotek kapsamı, üst sınır ipoteği fek, ipotek veren ihtarname ile ipotekten dönme, ipotekli taşınmazı satın alan ipoteği kaldırma, teminat mektubu riski ipotek fekki, çek yaprağı riski ipotek, varlık yönetim şirketine temlik ipotek fekki, TMK m.891 ipotekli alacağın devri, menfi tespit ve ipoteğin fekki, ipoteğin fekki davası arabuluculuk dava şartı mı, TTK m.5/A, ipoteğin fekki görevli mahkeme, ipoteğin fekki yargılama gideri HMK m.331 - English: Action for Release of a Mortgage (İpoteğin Fekki) in Türkiye: Loan Repaid but the Bank Will Not Lift It? (https://capar.av.tr/en/article/action-release-mortgage) — Once the secured debt ends, the owner may ask the bank to cancel the mortgage; but a maximum-amount mortgage tied to a general loan agreement does not lapse just because one loan is closed. The article covers its scope, unilateral notices, release by payment, assignment to asset management companies, negative declaratory claims, costs, the competent court and mediation, with 2021–2026 Court of Cassation decisions. **Kredi borcu bitti ama banka ipoteği kaldırmıyor; ne yapmalıyım?** Önce bankadan yazılı olarak ipoteğin fekkini ve varsa nakdi ve gayrinakdi borç dökümünü isteyin. Alacak sona ermişse malik ipoteğin terkinini isteyebilir (TMK m.883/1); banka fek yazısı vermezse asliye ticaret mahkemesinde ipoteğin fekki davası açılır. Dava tarihinde bankanın gayrinakdi riski sürüyorsa giderlere katlanma riski vardır (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 2022/87 E., 2023/133 K.). **Teminat verdiğim kredi kapandı; ipotek neden hâlâ kalkmıyor?** Genel kredi sözleşmesine bağlı ipotek, şirketin doğmuş ve doğacak bütün borçlarını, teminat mektubu ve çek gibi gayrinakdi riskleri ve kefalet borçlarını kapsayacak şekilde kurulabilir; kapsamı ipotek akit tablosu belirler. Mahkeme bu nedenle tek krediye değil, ipotek senedinin kapsadığı bütün borçlara bakar (Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2025/4111 E., 2026/1119 K.). **Bankaya ihtarname çekersem ipotek yeni kredileri kapsamaz mı?** Kural olarak kapsamaya devam eder. Hukuk Genel Kurulu, ipotek verenin tek taraflı beyanla ipotek borcundan kurtulmasını düzenleyen bir kanun hükmü bulunmadığını kabul eder (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 2017/3128 E., 2021/1224 K.); 11. Hukuk Dairesi 2026’da da ihtarnameye dayanılarak verilen fek kararını bozmuştur (Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2025/5314 E., 2026/2478 K.). **Kredim varlık yönetim şirketine satıldı; ipoteği kim kaldırır?** İpotekli alacağın devri tapuya tescil gerektirmez ve ipotek alacakla birlikte devralana geçer (TMK m.891; Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2021/381 E., 2022/4548 K.). Fek talebi bu nedenle temlik alan şirkete de yöneltilmelidir. **İpoteğin fekki davası için arabulucuya gitmek zorunlu mu?** Yalnız ipoteğin fekki isteniyorsa hayır; bu talep TTK m.5/A/1’deki sayımda yer almaz (Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2025/2809 E., 2025/7367 K.). Bir miktar paraya ilişkin menfi tespit veya tazminat talebi eklenecekse o talep için önce arabulucuya başvurulmalıdır; aksi hâlde o talep usulden reddedilebilir (Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2024/6375 E., 2025/3913 K.). ## İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku ### Asıl İşveren – Alt İşveren (Taşeron): Muvazaa, Birlikte Sorumluluk, Kamuda Kıdem Tazminatı (İş K. m.2, m.112) - Adres: https://capar.av.tr/makale/asil-isveren-alt-isveren-iliskisi-muvazaa-ve-birlikte-sorumluluk - Tarih: 2026-11-15 - Özet: Alt işverenlik ilişkisi yardımcı işte ya da işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle ihtisas gerektiren asıl iş bölümünde kurulabilir; muvazaa hâlinde işçi baştan itibaren asıl işverenin işçisi sayılır, geçerli ilişkide asıl işveren alt işverenle birlikte sorumludur. Yazı; kurulma şartlarını, muvazaa ölçütlerini, her ihale döneminin ayrı incelenmesini ve kamuda kıdem tazminatının ödenmesini Yargıtay kararlarıyla anlatır. - Anahtar kelimeler: asıl işveren alt işveren ilişkisi, taşeron işçi muvazaa, alt işveren muvazaa tespiti, asıl işverenin müteselsil sorumluluğu, taşeron işçi kıdem tazminatı, kamuda taşeron kıdem tazminatı 112. madde, Alt İşverenlik Yönetmeliği, ihale dönemi muvazaa, İş Kanunu 2. madde, muvazaa müfettiş raporuna itiraz - English: Principal Employer and Subcontractor in Türkiye: Sham Arrangements, Joint Liability (Labour Law Arts. 2, 112) (https://capar.av.tr/en/article/principal-employer-subcontractor-sham-liability-turkiye) — Under Turkish law, a subcontracting relationship may be set up for ancillary jobs or for a part of the main work required by operational and business needs and requiring technological expertise; if it is a sham, the employee is deemed the principal employer's employee from the outset, and in a valid relationship the principal employer is jointly liable with the subcontractor. The article explains the conditions, the sham-arrangement criteria, the separate examination of each tender period and the payment of severance pay in the public sector, with Court of Cassation decisions. **Asıl işveren alt işveren ilişkisi hangi durumlarda muvazaalı sayılır?** Kural olarak alt işverene ihtisas gerektirmeyen bir asıl iş bölümü verilmişse, daha önce o işyerinde çalıştırılan biriyle ilişki kurulmuşsa ya da asıl işverenin işçileri alt işverene geçirilip hakları kısıtlanmışsa ilişki muvazaalı kabul edilir (4857 sayılı İş Kanunu m.2; Alt İşverenlik Yönetmeliği m.3). Alt İşverenlik Yönetmeliği ayrıca alt işverenin ekipman ve tecrübesine, aynı işte asıl işveren işçilerinin çalışıp çalışmadığına bakılmasını ister. Karar, dosyadaki bütün olgulara göre verilir. **Taşeron işçisi için muvazaa tespit edilirse hangi sonuç doğar?** Alt işverenin işçisi başlangıçtan itibaren asıl işverenin işçisi sayılır (4857 sayılı İş Kanunu m.2). İşçi bu durumda asıl işverenin emsal işçilerinin ücret düzeninden ve şartları varsa toplu iş sözleşmesinden doğan farkları isteyebilir. Toplu iş sözleşmesinden yararlanma, sendika üyeliği ya da dayanışma aidatı gibi ayrı şartlara bağlı olabilir. **Asıl işveren, alt işveren işçisinin kıdem tazminatı ve diğer işçilik alacaklarından sorumlu mudur?** Evet, geçerli bir alt işveren ilişkisinde asıl işveren, o işyeriyle ilgili olarak Kanundan, iş sözleşmesinden ve alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerden alt işverenle birlikte sorumludur (4857 sayılı İş Kanunu m.2). Yargıtay 9. Hukuk Dairesi bu sorumluluğu müştereken ve müteselsilen sorumluluk olarak uygular. Sorumluluğun, kanundaki “o işyeri ile ilgili olarak” ifadesi nedeniyle işçinin asıl işverenin işyerinde çalıştığı dönemle sınırlı olduğu bu yazının çıkarımıdır. **Kamu kurumunda çalışan taşeron işçisinin kıdem tazminatını 4857 sayılı Kanun m.112’ye göre kim öder?** 4734 sayılı Kanun m.62/1-e kapsamında alt işveren işçisi olarak aynı kamu kurumunda aralıksız çalışan ve son iş sözleşmesi kıdem tazminatı gerektirecek şekilde sona eren işçinin kıdem tazminatı, kural olarak ilgili kamu kurumu tarafından banka hesabına ödenir (m.112/2-a). Yargıtay 9. Hukuk Dairesi bu düzenlemenin alt işverenin sorumluluğunu ortadan kaldırmadığını, asıl ve alt işverenin birlikte sorumlu olduğunu kabul etmiştir. **Alt işveren ilişkisinde bir ihale dönemi için verilen muvazaa kararı sonraki ihale dönemlerinde de geçerli midir?** Hayır, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’na göre kesinleşmiş muvazaa kararları yalnız muvazaalı olduğu tespit edilen ihale dönemleri için bağlayıcıdır. Önceki ve sonraki ihale dönemleri için sözleşmeler ve fiilen yapılan iş ayrıca incelenmelidir. Kurul bu ilkeyi 2025 tarihli kararında oy birliğiyle tekrarlamıştır. ### Ev Hanımlarının Emekliliği: İsteğe Bağlı Sigorta - Adres: https://capar.av.tr/makale/ev-hanimlarinin-emekliligi-istege-bagli-sigorta - Tarih: 2026-06-16 - Güncelleme: 2026-11-10 - Özet: Bir işyerine bağlı çalışmayan ev hanımları, isteğe bağlı sigorta primi ödeyerek emeklilik hakkı elde edebilir; şartlar, 4/1-b statüsü, yaş ve prim gün şartı, düzenli prim ve Yargıtay kararları ışığında. - Anahtar kelimeler: ev hanımı emekliliği, isteğe bağlı sigorta, 5510 sayılı Kanun m.50, 5510 m.51, 4/1-b Bağ-Kur, yaşlılık aylığı, prim ödeme gün sayısı, düzenli prim, isteğe bağlı sigortalılığın sona ermesi, yurt dışı borçlanması - English: Retirement for Homemakers: Voluntary Insurance (https://capar.av.tr/en/article/retirement-homemakers) — Homemakers not working under an employment contract can earn pension rights by paying voluntary-insurance premiums; conditions, 4/1-b status, age and premium-day requirements, in light of Law No. 5510 and Court of Cassation case-law. **Hiç çalışmamış bir ev hanımı emekli olabilir mi?** Evet. İsteğe bağlı sigortalı olarak prim ödeyerek uzun vadeli sigorta kollarına dâhil olabilir ve mevzuattaki yaş ve prim gün şartlarını sağladığında yaşlılık aylığına hak kazanabilir. **İsteğe bağlı sigortalılık hangi statüde sayılır?** Kural olarak 4/1-b (eski adıyla Bağ-Kur) sigortalılığı sayılır. Bu, bağlanacak aylığın koşulları bakımından önemlidir. **Emeklilik için kaç gün prim gerekir?** Gerekli yaş ve prim gün sayısı, sigortalılık başlangıç tarihine göre kademeli olarak değişir. Eksik gün, başvuru sonrası prim ödemeye devam edilerek tamamlanabilir. **Primleri düzensiz ödersem ne olur?** İsteğe bağlı sigortalılığın geçerliliği düzenli prim ödemeye bağlıdır. Primlerin ödenmemesi sigortalılığı sona erdirebilir ve usulsüz bağlanan aylık iptal edilip geri istenebilir. **Çalışmaya başlarsam isteğe bağlı sigortam ne olur?** Zorunlu sigortalı olmayı gerektiren bir çalışma başlarsa, çakışan dönemdeki isteğe bağlı primler iptal edilerek iade edilir; zorunlu sigortalılık esas alınır. **Yurt dışında ev kadını olarak geçen sürelerimi kullanabilir miyim?** Evet, bu süreler 3201 sayılı Kanun kapsamında yurt dışı borçlanması yoluyla ayrıca değerlendirilebilir. ### Fazla Çalışma (Fazla Mesai) Alacağı: Şartları, Hesabı ve İspatı - Adres: https://capar.av.tr/makale/fazla-calisma-alacagi - Tarih: 2026-07-17 - Güncelleme: 2026-11-19 - Özet: Fazla çalışma (fazla mesai) alacağı: haftalık 45 saati aşan çalışmanın %50 zamlı ücreti (İş K. m.41), fazla sürelerle çalışma (%25), yazılı onay ve yıllık 270 saat sınırı, denkleştirme (m.63) ve ara dinlenmesi (m.68), serbest zaman, imzalı bordronun kesin delil niteliği ve ihtirazi kayıt, tanıkla ispat ve karineye dayalı makul indirim, 'ücrete dâhildir' kaydının geçersizliği, üst düzey yönetici istisnası, görevli iş mahkemesi ve zorunlu arabuluculuk, beş yıllık zamanaşımı. Doğrulanmış Yargıtay 9. Hukuk Dairesi kararlarıyla. - Anahtar kelimeler: fazla çalışma alacağı, fazla mesai ücreti, fazla mesai nasıl hesaplanır, fazla çalışma ispatı, imzalı bordro fazla mesai, ihtirazi kayıt, İş Kanunu 41, İş Kanunu 63, ara dinlenmesi, yüzde elli zamlı ücret, fazla sürelerle çalışma, yıllık 270 saat, ücrete dahil fazla mesai, üst düzey yönetici fazla mesai, karineye dayalı makul indirim, takdiri indirim, serbest zaman, fazla mesai zamanaşımı 5 yıl, iş mahkemesi zorunlu arabuluculuk - English: Overtime Pay: Conditions, Calculation and Proof (https://capar.av.tr/en/article/overtime-pay) — Overtime pay under Turkish law: the 50% surcharge for work over 45 hours per week (Labour Code art. 41), extended-hours work (25%), written consent and the annual 270-hour ceiling, averaging (art. 63) and rest breaks (art. 68), the free-time option, the conclusive force of a signed payroll and reservations, proof by witnesses and the presumption-based reasonable reduction, invalidity of the 'included in salary' clause, the senior-manager exception, the competent labour court and mandatory mediation, and the five-year limitation. With verified 9th Civil Chamber decisions. **Fazla mesai ücreti nasıl hesaplanır?** Haftalık kırk beş saati aşan her saat için normal saat ücretinin yüzde elli artırılmış tutarı (1,5 katı) ödenir. Haftalık süre sözleşmeyle 45 saatin altında belirlenmişse, kararlaştırılan süreyi aşıp 45 saate kadar yapılan çalışma “fazla sürelerle çalışma” olup yüzde yirmi beş zamlıdır. **Fazla çalışma yaptığımı nasıl ispatlarım?** Öncelikle işyeri giriş – çıkış kayıtları, PDKS/parmak izi verileri ve iç yazışmalar gibi yazılı belgelerle; bunlar yoksa tanık beyanlarıyla ispatlanır. İmzalı bordroda fazla mesai tahakkuku varsa ve ihtirazi kayıt konulmamışsa, fazlasının yazılı belgeyle kanıtlanması gerekir. **Maaşa “fazla mesai dâhildir” yazılması ücreti ortadan kaldırır mı?** Hayır. Bu kayıt en çok yıllık 270 saatlik fazla çalışma için ve ücret buna elverişliyse geçerlidir. Ücret asgari ücret olarak belirlenmişse kayıt geçersizdir; ayrıca 270 saati aşan fazla çalışma her hâlde ayrıca ödenir. **Fazla mesai alacağından neden indirim yapılıyor?** Fazla çalışma tanık beyanına dayalı hesaplanmışsa, işçinin her gün kesintisiz aynı şekilde çalışması hayatın olağan akışına aykırı olduğundan (izin, hastalık, mazeret) karineye dayalı makul bir indirim uygulanır. Hesap yazılı belgelere dayanıyorsa indirim yapılmaz ve indirim hakkın özünü ortadan kaldıracak oranda olamaz. **Yönetici olarak fazla mesai isteyebilir miyim?** Mesaisini kendisi belirleyen ve işyerinde en üst düzeyde çalışan yönetici kural olarak fazla mesai isteyemez. Ancak talimat aldığınız bir üst yönetici/işveren varsa ve belirli çalışma saatlerine uymak zorundaysanız, fazla mesai ücretine hak kazanabilirsiniz. **Fazla mesai alacağında zamanaşımı kaç yıldır?** Beş yıldır (İş Kanunu m.32). Süre, her aya ait alacağın muaccel olduğu tarihten işler; dava açılmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır. ### Hizmet Tespiti Davası: Şartları, Süresi ve İspatı - Adres: https://capar.av.tr/makale/hizmet-tespiti-davasi - Tarih: 2026-07-17 - Güncelleme: 2026-11-15 - Özet: İşveren tarafından SGK'ya hiç veya eksik bildirilen çalışmaların mahkemece tespiti: hizmet tespiti davasının şartları, tarafları, görevli iş mahkemesi, beş yıllık hak düşürücü süre ve istisnaları (işe giriş bildirgesi, müfettiş raporu), kamu düzeni ve resen araştırma ilkesiyle ispat; 5510 s.K. m.86 ve doğrulanmış Yargıtay 10. ve 21. HD kararları. - Anahtar kelimeler: hizmet tespiti davası, sigortalılık tespiti, hizmet tespiti nedir, hizmet tespiti şartları, hizmet tespiti süresi, beş yıllık hak düşürücü süre, işe giriş bildirgesi, sigorta müfettişi raporu, kayıt dışı çalışma, sigortasız çalıştırma, prim gün sayısı, 5510 sayılı Kanun 86, 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu 5, iş mahkemesi görev, SGK fer'i müdahil, bordro tanığı, resen araştırma, kamu düzeni, hizmet tespiti davası nasıl açılır - English: Action for Determination of Insured Service: Conditions, Time Limit and Proof (https://capar.av.tr/en/article/action-determination-insured-service) — Court determination of work never reported or under-reported to the SGK: the conditions and parties of the action, the competent labour court, the five-year forfeiture period and its exceptions (entry notification, inspector's report), and proof under the principles of public order and ex officio investigation; Art. 86 of Law No. 5510 and verified 10th/21st Civil Chamber decisions. **Hizmet tespiti davası ne işe yarar?** İşveren tarafından Kuruma hiç bildirilmemiş veya eksik bildirilmiş çalışma sürelerinizin ve kazançlarınızın mahkeme kararıyla tespit edilmesini sağlar. Böylece prim gün sayınız ve kazancınız hizmet kaydınıza işlenir; emeklilik, malullük ve ölüm aylığı gibi haklarınız doğru hesaplanır. **Hizmet tespiti davası hangi sürede açılmalı?** Kural olarak, çalışmanın geçtiği yılın sonundan itibaren beş yıl içinde açılmalıdır. Bu süre hak düşürücü süredir; durmaz, kesilmez ve mahkemece kendiliğinden dikkate alınır. **İşveren işe giriş bildirgesi vermişse yine de beş yıllık süre işler mi?** Hayır. İşveren adınıza işe giriş bildirgesini veya yönetmelikte sayılan belgelerden birini Kuruma vermişse, Kurumun çalışmadan haberdar olduğu kabul edilir ve beş yıllık hak düşürücü süre uygulanmaz. Çalışmanın sigorta müfettişi raporuyla saptandığı hâllerde de süre işlemez. **Dava kime karşı açılır; SGK davalı mıdır?** Dava, çalışmanın geçtiği işyerinin işverenine karşı açılır. Sosyal Güvenlik Kurumu davalı değil, fer’i müdahil olarak davaya dâhil edilir ve mahkeme Kurumu resen davaya katar. **Sadece tanık beyanıyla çalışma ispat edilebilir mi?** Salt tanık beyanı çoğu zaman yeterli görülmez. Dava kamu düzeninden sayıldığından mahkeme resen araştırma yapar; tanık anlatımları bordro, hizmet cetveli, komşu işyeri kayıtları ve resmî belgelerle desteklenmelidir. **Hizmet tespiti davasında zorunlu arabuluculuk var mı?** Hayır. İşçilik alacaklarından farklı olarak, Sosyal Güvenlik Kurumu’nun taraf olduğu hizmet tespiti davaları dava şartı zorunlu arabuluculuğa tabi değildir. ### Kıdem Tazminatı: Şartlar ve Hesap - Adres: https://capar.av.tr/makale/kidem-tazminati-sartlar-ve-hesap - Tarih: 2026-06-16 - Güncelleme: 2026-11-19 - Özet: Kıdem tazminatının dayanağı (1475 m.14), şartları, hak veren fesih hâlleri, bir yıllık kıdem, 30 günlük giydirilmiş ücret üzerinden hesabı, tavan, fasılalı çalışmanın birleştirilmesi, görevli mahkeme ve arabuluculuk, beş yıllık zamanaşımı ve Yargıtay kararları. - Anahtar kelimeler: kıdem tazminatı, kıdem tazminatı şartları, kıdem tazminatı hesabı, giydirilmiş ücret, kıdem tazminatı tavanı, 1475 sayılı Kanun m.14, 4857 sayılı Kanun Geçici m.6, 4857 Ek m.3 zamanaşımı, bir yıllık kıdem, haklı nedenle fesih, fasılalı çalışma birleştirme, işçilik alacakları arabuluculuk - English: Severance Pay: Conditions and Calculation (https://capar.av.tr/en/article/severance-pay) — Severance pay's basis (Law 1475, Art. 14), conditions, qualifying termination grounds, the one-year requirement, calculation over the 30-day all-inclusive wage, the ceiling, merging of intermittent service, competent court and mediation, the five-year limitation, and Court of Cassation case-law. **İstifa edersem kıdem tazminatı alabilir miyim?** Kural olarak hayır. Ancak haklı bir nedenle (4857 m.24) fesih, askerlik, emeklilik veya kadın işçinin evlilik nedeniyle bir yıl içinde feshi gibi hâllerde kıdem tazminatına hak kazanılır. **Kıdem tazminatı için kaç yıl çalışmak gerekir?** En az bir yıllık kıdem şarttır. Bir yıldan artan süreler için de orantılı (kıst) ödeme yapılır. **Kıdem tazminatı hangi ücret üzerinden hesaplanır?** Son giydirilmiş ücret üzerinden; ikramiye, düzenli prim, yol, yemek, yakacak, giyecek, özel sağlık sigortası gibi süreklilik arz eden menfaatler dahil edilir. Asgari geçim indirimi ve fazla mesai dahil edilmez. **Kıdem tazminatı tavanı nedir?** Her bir yıl için ödenecek kıdem tazminatı, en yüksek Devlet memuruna bir yıl için ödenecek azami emeklilik ikramiyesi tutarını (tavanı) aşamaz; tavan kamu düzenine ilişkindir. **Aynı işyerinde aralıklı çalıştım; süreler birleşir mi?** Evet. Aynı işverenin işyerlerinde fasılalı çalışmalar birleştirilir; ancak daha önce kıdem tazminatı ödenerek tasfiye edilen dönem ikinci kez sayılmaz. **Kıdem tazminatında zamanaşımı kaç yıldır?** İş sözleşmesinin sona erdiği tarihten itibaren beş yıldır (4857 Ek m.3). ### Malullük Aylığı: Şartları, Yüzde 60 Çalışma Gücü Kaybı ve SGK Sağlık Kurulu Kararına İtiraz (5510 Sayılı Kanun m.25–27) - Adres: https://capar.av.tr/makale/malulluk-ayligi-sartlari-ve-sgk-kararina-itiraz - Tarih: 2026-11-19 - Özet: Malullük aylığı için çalışma gücünün en az %60’ının kaybedildiğinin Kurum Sağlık Kurulunca tespiti, en az on yıl sigortalılık ve 1800 gün prim ile işten ayrıldıktan sonra yazılı istek gerekir; işe girişten önce %60 kayıp varsa aylık bağlanmaz. Yazı aylığın başlangıcını, itiraz ve dava yolunu Yargıtay Hukuk Genel Kurulu ve 10. Hukuk Dairesi kararlarıyla anlatır. - Anahtar kelimeler: malullük aylığı şartları, malulen emeklilik, yüzde 60 çalışma gücü kaybı, malullük aylığı 1800 gün 10 yıl, SGK sağlık kurulu kararına itiraz, Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulu, işe girişten önce malullük, malullük aylığı başlangıç tarihi, Adli Tıp Kurumu malullük raporu, 5510 sayılı Kanun 25. madde - English: Invalidity Pension in Türkiye: Conditions, 60% Loss of Working Capacity and Challenging the SGK Decision (https://capar.av.tr/en/article/invalidity-pension-conditions-sgk-objection-turkiye) — Under Turkish law, an invalidity pension requires the Institution’s Health Board to find a loss of at least 60% of working capacity, at least ten years of insurance and 1800 premium days, and a written request after leaving work; no pension is granted if a 60% loss existed before first insurance. The article explains the start of the pension and the objection and court route with Court of Cassation decisions. **Malullük aylığı almanın şartları nelerdir?** 5510 sayılı Kanun m.26’ya göre sigortalının m.25 uyarınca malul sayılması, en az on yıldan beri sigortalı olup toplam 1800 gün prim bildirilmiş olması ve malullüğü nedeniyle işten ayrıldıktan veya işyerini kapattıktan ya da devrettikten sonra Kuruma yazılı istekte bulunması gerekir. Başka birinin sürekli bakımına muhtaç olanlarda on yıllık sigortalılık süresi aranmaz; 1800 gün yeterlidir. **Malul sayılmak için çalışma gücünün yüzde kaçı kaybedilmelidir?** Hizmet akdiyle çalışanlar (4/1-a) ve kendi adına bağımsız çalışanlar (4/1-b) için çalışma gücünün ya da iş kazası veya meslek hastalığı sonucu meslekte kazanma gücünün en az %60’ı kaybedilmiş olmalıdır. Bu tespit Kurum Sağlık Kurulunca yapılır (5510 sayılı Kanun m.25). **İşe girmeden önce var olan hastalık nedeniyle malullük aylığı bağlanır mı?** Sigortalı ilk kez çalışmaya başlamadan önce çalışma gücünün %60’ını kaybetmişse o hastalık nedeniyle malullük aylığı bağlanmaz (m.25/2). Yargıtay 10. Hukuk Dairesine göre ise hastalık işe girişte bu dereceye ulaşmamış, sigortalılık sırasında ilerleyerek malul sayılmayı gerektirecek dereceye varmışsa aylık bağlanabilir. Ancak Hukuk Genel Kurulu 2025 tarihli kararında, hastalığı sigortalılık başlangıcından önce de mevcut olan davacının talebinin m.25/2 uyarınca reddi gerektiğine karar vermiştir. **SGK sağlık kurulunun malullük kararına nasıl itiraz edilir?** Kurum Sağlık Kurulunun kararına itiraz üzerine Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulu karar verir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’na göre bu Kurulun kararları Kurumu bağlar, sigortalıyı bağlamaz. Dava için önce Kuruma başvurmak zorunludur (7036 sayılı Kanun m.4); aktarılan kararlarda davalar iş mahkemelerinde görülmüş ve mahkemeler Adli Tıp Kurumundan rapor almıştır. **Malullük aylığı hangi tarihten itibaren başlar?** Malul sayılmaya esas rapor tarihi yazılı istekten önceyse istek tarihini, sonraysa rapor tarihini izleyen ay başından başlar (5510 sayılı Kanun m.27). Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, 1800 gün şartının sonradan tamamlandığı bir dosyada aylığın bu şartın sağlandığı tarihi izleyen ay başından başlatılması gerektiğine karar vermiştir. **Malullük aylığı alan kişi yeniden çalışırsa ne olur?** 5510 sayılı Kanun m.27’ye göre malullük aylığı alırken bu Kanuna göre ya da yabancı bir ülke mevzuatına göre çalışmaya başlayanın aylığı, çalışmaya başladığı tarihi izleyen ödeme dönemi başında kesilir. İşten ayrılıp yeniden yazılı istekte bulunursa, kontrol muayenesiyle malullüğün devam ettiği anlaşılmak kaydıyla aylık yeniden hesaplanarak bağlanır. ### Sahte Sigortalılık ve Sigortalılığın İptali - Adres: https://capar.av.tr/makale/sahte-sigortalilik-ve-sigortaliligin-iptali - Tarih: 2026-06-16 - Güncelleme: 2026-11-10 - Özet: Gerçek çalışmaya dayanmayan (muvazaalı/sahte) sigortalılık ve sahte işyeri bildiriminin hukuki sonuçları; fiili çalışma olgusu, SGK'nın denetim ve iptal yetkisi, aylığın kesilmesi ve yersiz ödemenin geri alınması, görevli mahkeme, re'sen araştırma ve Yargıtay kararları. - Anahtar kelimeler: sahte sigortalılık, muvazaalı sigortalılık, sigortalılığın iptali, fiili çalışma olgusu, 5510 sayılı Kanun m.4/1-a, 5510 m.8, 5510 m.59, 5510 m.86, sahte işyeri, yersiz ödeme, aylığın kesilmesi, hizmet tespiti, re'sen araştırma, kamu düzeni - English: Fictitious Insurance and Cancellation of Insured Status (https://capar.av.tr/en/article/fictitious-insurance-cancellation-insured-status) — Legal consequences of fictitious/collusive insurance and fake-workplace notifications; the actual-work requirement, the SGK's audit and cancellation powers, pension suspension and recovery of undue payments, competent court, ex officio investigation, and Court of Cassation case-law. **Fiilen çalışmadığım hâlde sigortam yatırıldı; bu geçerli mi?** Hayır. Sigortalılığın temel koşulu gerçek (fiili) çalışmadır. Çalışma olmadan yapılan bildirim hukuken korunmaz ve Kurumca iptal edilebilir. **SGK denetmeni tutanak tuttu; bu tutanağa itiraz edebilir miyim?** Evet. Denetim memurlarının tutanakları aksi ispat edilene kadar geçerlidir; iş mahkemesinde her türlü delille aksini ispat edebilirsiniz. **İşverenim çalıştığımı kabul ediyor; bu tek başına yeterli mi?** Hayır. Yargıtay'a göre işverenin çalışma olgusunu kabulü ya da reddi tek başına sonuç doğurmaz; mahkeme re'sen araştırma yapar. **Sigortalılığım iptal edilirse aylığıma ne olur?** İptal edilen sürelere dayalı aylık kesilir; iptalden sonra ödenen aylıklar ve alınan sağlık giderleri yersiz ödeme olarak geri istenebilir. **Akrabamın yanında danışıklı sigortalı göründüm; riskim nedir?** Gerçek çalışmaya dayanmayan akrabalar arası bildirimler muvazaalı sayılır; iptal, yersiz ödeme ve duruma göre ceza sorumluluğu doğabilir. **Gerçekten çalıştığım hâlde sigortam iptal edildi; ne yapabilirim?** İş mahkemesinde Kurum işleminin iptali ve hizmet tespiti davası açabilir; bordro tanıkları ve kayıtlarla fiili çalışmanızı ispatlayabilirsiniz. ### Tarım Bağ-Kur (Çiftçi) Hizmet ve Sigortalılık Tespiti - Adres: https://capar.av.tr/makale/tarim-bag-kur-ciftci-hizmet-sigortalilik-tespiti - Tarih: 2026-06-16 - Güncelleme: 2026-11-10 - Özet: Tarımsal faaliyette bulunan çiftçilerin 2926 ve 5510 sayılı Kanunlar kapsamındaki zorunlu Tarım Bağ-Kur sigortalılığının geçmişe dönük tespiti; tescil, ürün bedelinden prim tevkifatı, sigortalılığın başlangıcı, görevli mahkeme, ispat ve Yargıtay kararları. - Anahtar kelimeler: tarım Bağ-Kur, çiftçi sigortalılık tespiti, 2926 sayılı Kanun m.2, 2926 m.5, 2926 m.7, 5510 sayılı Kanun m.4/1-b, 5510 m.7/b, 5510 m.88, tarımsal faaliyet, ürün bedelinden prim tevkifatı, re'sen tescil, hizmet tespiti davası, Tarım Bağ-Kur emeklilik - English: Determining Farmer Bağ-Kur Insurance in Türkiye: Farmers’ Service and Insured Status (Laws No. 2926 and 5510) (https://capar.av.tr/en/article/determination-agricultural-bag-kur-service-insurance) — Retroactive determination of compulsory agricultural Bağ-Kur insurance under Laws No. 2926 and 5510; registration, premium withholding from product prices, commencement, competent court, proof, and Court of Cassation case-law. **Tarım Bağ-Kur sigortalılığı isteğe bağlı mı?** Hayır. Tarımsal faaliyet koşulu gerçekleştiğinde sigortalılık zorunludur; bu hak ve yükümlülükten vazgeçilemez (2926 m.5; 5510 m.92). **Tescil yaptırmadım, yine de geçmiş yıllarım sayılır mı?** Tescil bulunmasa dahi, sattığınız ürün bedellerinden prim tevkifatı yapılmışsa Yargıtay sigortalılığı tevkifatı izleyen aybaşından başlatır. Ancak tevkifat veya iradi prim ödemesi öncesindeki dönem tespit edilemez. **Sadece ziraat odası kaydım var; bu yeterli mi?** Tek başına yeterli değildir. Oda kaydının yanında fiili tarımsal faaliyetin (üretim, satış, tevkifat) somut delillerle ortaya konması gerekir. **Tarımsal faaliyete ara verdim; sigortalılığım kesilir mi?** Kabul edilebilir süreyi (yaklaşık iki yıl) aşan kesintilerde sigortalılık sona erebilir; yeniden başlangıç için tescil, iradi prim ödeme veya tevkifat olgularından birinin gerçekleşmesi gerekir. **Babam vefat etti; onun tarım sigortalılığını ben tespit ettirebilir miyim?** Evet. Sigortalının ölümü hâlinde hak sahipleri (eş, çocuk, ana, baba), ölüm aylığı bağlanması amacıyla murisin tarım sigortalılığının tespitini dava edebilir. **Tarım Bağ-Kur hizmet tespiti davasında hangi mahkeme görevli?** İş mahkemesi görevlidir (5510 m.101); iş mahkemesi bulunmayan yerlerde bu sıfatla asliye hukuk mahkemesi bakar. ### Yargıtay HGK: Borçlanmayla 900 Güne Tamamlanan Ölüm Aylığı Kesilir, Ödenen Aylıklar Kurum Hatası Hükmüyle (m.96/1-b) Geri Alınır - Adres: https://capar.av.tr/makale/olum-ayligi-900-gun-borclanma-kurum-hatasi-yersiz-odeme - Tarih: 2026-11-19 - Özet: Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 18.06.2026 tarihli kararında, ölüm aylığının 5 yıl ve 900 gün yolunda borçlanılan sürelerin sayılmadığını, bu nedenle askerlik borçlanmasıyla bağlanan aylığın kesilmesinin yerinde olduğunu; ancak hak sahiplerinin kusuru bulunmadığından ödenen aylıkların 5510 sayılı Kanun m.96/1-b’ye göre en fazla beş yıllık ve ilk yirmi dört ay faizsiz geri alınacağını kabul etti. - Anahtar kelimeler: ölüm aylığı 900 gün borçlanma hariç, ölüm aylığı askerlik borçlanması, ölüm aylığı kesildi borç çıkarıldı, SGK yersiz ödeme kurum hatası, 5510 sayılı Kanun 96/1-b, yersiz ödeme 5 yıl 24 ay faizsiz, 5510 sayılı Kanun 32. madde, dul ve yetim aylığı iptali - English: Court of Cassation: Survivors’ Pension Reached by Crediting Days Is Stopped; Recovery Limited as SGK Error (https://capar.av.tr/en/article/survivors-pension-900-days-overpayment-sgk-error-turkiye) — Under Turkish law, in its decision of 18.06.2026 the Court of Cassation Assembly of Civil Chambers held that credited periods do not count towards the 5-year and 900-day route for a survivors’ pension, so stopping a pension granted through credited military service was correct; but since the beneficiaries were not at fault, the pensions paid are to be reclaimed under Article 96/1-b of Law No. 5510, limited to five years and interest-free for the first twenty-four months. **Ölüm aylığı için gereken 900 gün askerlik borçlanmasıyla tamamlanabilir mi?** Hayır. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 18.06.2026 tarihli kararında, 5510 sayılı Kanun m.32/2-a’daki “her türlü borçlanma süreleri hariç” ibaresinin hem 5 yıllık sigortalılık süresi hem de 900 günlük prim şartı için arandığını kabul etti. Borçlanılan günler ise 1800 günlük prim şartının hesabında dikkate alınabilir. **SGK kendi hatasıyla bağladığı ölüm aylığını kesebilir mi?** Evet. Hukuk Genel Kurulu’na göre ölüm aylığının kanuni şartları baştan oluşmamışsa Kurumun aylığı kesmesi yerindedir; aylığın yıllarca ödenmiş olması bu sonucu değiştirmedi. Hak sahiplerinin aylığın yeniden bağlanması istemi reddedilmelidir. **Kurum hatasıyla ödenen ölüm aylıkları geri istenebilir mi?** İstenebilir, ancak yalnız 5510 sayılı Kanun m.96/1-b ölçüsünde. Hatalı işlemin tespit tarihinden geriye doğru en fazla beş yıllık ödemeler geri alınır; borç tebliğden itibaren yirmi dört ay içinde ödenirse faiz işlemez, bu süreden sonra yapılan ödemelere süre sonundan itibaren kanuni faiz uygulanır. **Hukuk Genel Kurulu’nun 2026/386 K. sayılı ölüm aylığı kararı kesin midir?** Evet. Karar 18.06.2026’da oy birliğiyle ve kesin olarak verildi; direnme kararı bozularak dosya Bölge Adliye Mahkemesine gönderildi. Bölge Adliye Mahkemesi, Kurulun benimsediği bozma doğrultusunda yeniden karar verecektir. ### Yargıtay HGK: SGK İdari Para Cezasına Süresinde İtiraz Edilip Dava Açılmazsa Ödeme Emri Davasında Ceza Tartışılamaz - Adres: https://capar.av.tr/makale/sgk-idari-para-cezasi-kesinlesirse-odeme-emri-davasinda-tartisilamaz - Tarih: 2026-11-19 - Özet: Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 15.12.2022 tarihli kararında, SGK idari para cezasına karşı yolun on beş gün içinde Kuruma itiraz ve ret hâlinde otuz gün içinde idare mahkemesi olduğunu; bu yol kullanılmadığı için kesinleşen ceza için gönderilen ödeme emrine karşı açılan davada yalnız ödeme ve zamanaşımı ileri sürülebileceğini kabul etti. - Anahtar kelimeler: SGK idari para cezasına itiraz süresi, SGK idari para cezası idare mahkemesi, 5510 sayılı Kanun 102. madde, SGK ödeme emrine itiraz 15 gün, 6183 sayılı Kanun 58. madde, kesinleşmiş idari para cezası ödeme emri, SGK idari para cezası peşin ödeme indirimi, SGK ceza itiraz komisyonu - English: Court of Cassation: An SGK Fine Not Challenged in Time Cannot Be Disputed in a Payment-Order Action (https://capar.av.tr/en/article/sgk-administrative-fine-objection-payment-order-turkiye) — Under Turkish law, in its decision of 15.12.2022 the Court of Cassation Assembly of Civil Chambers held that an SGK administrative fine is challenged by objecting to the Institution within fifteen days and, if rejected, suing in the administrative court within thirty days; once the fine becomes final because that route was not used, an action against the payment order can raise only payment and limitation. **SGK idari para cezasına itiraz süresi ne kadardır?** SGK idari para cezasına tebliğden itibaren on beş gün içinde Kuruma itiraz edilebilir; itiraz takibi durdurur. İtiraz reddedilirse ret kararının tebliğinden itibaren otuz gün içinde yetkili idare mahkemesinde dava açılabilir; bu süre geçirilirse ceza kesinleşir (5510 sayılı Kanun m.102). **SGK idari para cezasına karşı hangi mahkemede dava açılır?** SGK idari para cezasına karşı, Kurumun itirazı reddetmesinden sonra idare mahkemesinde dava açılır (5510 sayılı Kanun m.102). Kurum alacağının 6183 sayılı Kanuna göre tahsilinden doğan uyuşmazlıklarda, yani ödeme emrine itirazda ise Kurumun alacaklı biriminin bulunduğu yer iş mahkemesi yetkilidir (m.88). **Kesinleşmiş SGK idari para cezası için gelen ödeme emrine nasıl itiraz edilir?** Ödeme emrine tebliğden itibaren 15 gün içinde itiraz edilir (6183 sayılı Kanun m.58). Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’na göre kesinleşmiş idari para cezasında borçlu yalnız ödeme ve zamanaşımı savunmasında bulunabilir; cezanın hukuka aykırı olduğu ya da “borcun olmadığı” bu davada ileri sürülemez. **SGK idari para cezası peşin ödenirse indirim yapılır mı?** Evet. Kuruma itiraz edilmeden veya yargı yoluna başvurulmadan önce tebliğden itibaren on beş gün içinde peşin ödenen idari para cezasının dörtte üçü tahsil edilir. Peşin ödeme yargı yoluna başvurma hakkını etkilemez (5510 sayılı Kanun m.102). **İtiraz süreci sürerken SGK ödeme emri gönderirse ne olur?** Hukuk Genel Kurulu’na göre m.102’deki itiraz süreci tamamlanmadan ödeme emri gönderilmiş ve ödeme emrine karşı dava açılmışsa mahkeme bu sürecin sonucunu beklemeli, idare mahkemesindeki davayı bekletici mesele yapmalıdır. ### Yurt Dışı Borçlanması ile Emeklilik - Adres: https://capar.av.tr/makale/yurt-disi-borclanmasi-ile-emeklilik - Tarih: 2026-06-16 - Güncelleme: 2026-11-10 - Özet: Yurt dışında çalışarak veya ev kadını olarak geçen süreler, 3201 sayılı Kanun kapsamında borçlanılarak Türkiye'de emeklilikte değerlendirilebilir; kapsam, borçlanma tutarı ve üç aylık ödeme, statü ve aylık için kesin dönüş şartı, Yargıtay kararları ışığında. - Anahtar kelimeler: yurt dışı borçlanması, 3201 sayılı Kanun m.1, 3201 m.3, 3201 m.4, yurtdışı hizmet borçlanması, borçlanma tutarı %45, üç aylık ödeme süresi, yaşlılık aylığı, kesin dönüş şartı, 4/1-a 4/1-b statü, ev kadını süreleri - English: Retirement Through Crediting of Periods Spent Abroad (https://capar.av.tr/en/article/retirement-through-crediting-periods-spent-abroad) — Periods spent abroad working or as a homemaker can be credited under Law No. 3201 and counted toward retirement in Türkiye; scope, amount and three-month payment, status, and the final-return requirement, in light of Court of Cassation case-law. **Yurt dışında ev kadını olarak geçen sürelerimi borçlanabilir miyim?** Evet. 3201 sayılı Kanun, yurt dışında ev kadını olarak geçen süreleri de borçlanma kapsamına almıştır. **Borçlanma için yurda kesin dönüş şart mı?** Borçlanmanın kendisi için kesin dönüş şartı yoktur; ancak borçlanılan sürelere dayalı aylık bağlanabilmesi için yurda kesin dönüş gerekir. **Borçlanma tutarı nasıl hesaplanır ve ne zaman ödenir?** Tutar, seçilen günlük kazancın %45'i üzerinden hesaplanır. Tahakkuk eden borç, tebliğden itibaren üç ay içinde ödenmelidir; aksi hâlde yeniden başvuru gerekir. **Borçlanma hangi statüde değerlendirilir?** Yargıtay, statüyü borçlanma talep tarihindeki son sigortalılık hâline (4/1-a veya 4/1-b) göre belirler; bu, aylık şartlarını etkiler. **Aylık bağlandıktan sonra tekrar yurt dışında çalışırsam ne olur?** Bu Kanun kapsamında aylık bağlananlardan tekrar yurt dışında çalışan veya ikamete dayalı ödenek alanların aylıkları kesilebilir. **Borçlanmadan vazgeçersem ödediğim iade edilir mi?** Borçlanmadan vazgeçenlere veya aylık şartlarını yerine getiremeyenlere yaptıkları ödemeler faizsiz olarak iade edilir. ### İhbar Tazminatı: Şartları, Bildirim Süreleri ve Hesabı - Adres: https://capar.av.tr/makale/ihbar-tazminati - Tarih: 2026-07-17 - Güncelleme: 2026-11-19 - Özet: İhbar tazminatı: belirsiz süreli iş sözleşmesinin usulsüz (önelsiz) feshinde İş K. m.17 uyarınca ödenen tazminat; kıdeme göre 2-4-6-8 haftalık bildirim süreleri, tazminatın çift taraflı niteliği, istifa eden işçinin durumu, giydirilmiş brüt ücret üzerinden hesap, yeni iş arama izni (m.27), görevli iş mahkemesi ve zorunlu arabuluculuk, beş yıllık zamanaşımı. Doğrulanmış Yargıtay HGK ve 9. HD kararlarıyla. - Anahtar kelimeler: ihbar tazminatı, ihbar tazminatı şartları, ihbar tazminatı nasıl hesaplanır, bildirim süreleri, ihbar öneli, İş Kanunu 17, usulsüz fesih, önelsiz fesih, istifa ihbar tazminatı, giydirilmiş brüt ücret, yeni iş arama izni, İş Kanunu 27, ihbar tazminatı zamanaşımı 5 yıl, İş Kanunu Ek 3, iş mahkemesi zorunlu arabuluculuk - English: Notice Pay: Conditions, Notice Periods and Calculation (https://capar.av.tr/en/article/notice-pay) — Notice pay: compensation payable under Labour Code art. 17 on the improper (notice-less) termination of an indefinite-term contract; seniority-based notice periods of 2-4-6-8 weeks, the two-sided nature of the compensation, the position of a resigning employee, calculation on the dressed gross wage, job-search leave (art. 27), the competent labour court and mandatory mediation, and the five-year limitation period. With verified decisions of the General Assembly of Civil Chambers and the 9th Civil Chamber. **İhbar tazminatı nedir ve kim öder?** İhbar tazminatı, belirsiz süreli iş sözleşmesini haklı neden olmaksızın ve bildirim öneli tanımadan fesheden tarafın karşı tarafa ödediği tazminattır. Çift taraflıdır: usulsüz feshi işveren yaparsa işçiye, işçi yaparsa işverene öder. **İhbar süreleri ne kadardır?** Kıdeme göre kademelidir: 6 aydan az için 2 hafta, 6 ay–1,5 yıl için 4 hafta, 1,5–3 yıl için 6 hafta, 3 yıldan fazla için 8 hafta. Bu süreler asgari olup sözleşmeyle artırılabilir. **İstifa eden işçi ihbar tazminatı alabilir mi?** Alamaz. Haklı bir neden olmaksızın ve önel tanımadan işi bırakan işçi istifa etmiş sayılır; kıdem ve ihbar tazminatına hak kazanamaz, hatta işverene ihbar tazminatı ödeyebilir. İstifa dilekçesinin baskı/tehditle alındığını ispatlayan işçi ise tazminata hak kazanabilir. **İhbar tazminatı nasıl hesaplanır?** Kıdeme karşılık gelen bildirim süresi (2/4/6/8 hafta) ile giydirilmiş brüt ücretin çarpımıyla hesaplanır. Giydirilmiş ücrete temel ücretin yanı sıra yol, yemek, ikramiye gibi düzenli menfaatler de dâhil edilir. **İş arama izni verilmezse ne olur?** İhbar öneli içinde işçiye günde en az iki saat iş arama izni verilmelidir. Verilmez veya eksik kullandırılırsa o süreye ait ücret ödenir; işveren izin sırasında işçiyi çalıştırırsa o sürenin ücretini yüzde yüz zamlı öder. İzin, yalnızca önel içinde fiilen çalışılan günler için doğar. **İhbar tazminatında zamanaşımı kaç yıldır?** Beş yıldır (İş Kanunu Ek m.3). Bu süre 25.10.2017 sonrasında sona eren iş sözleşmelerine uygulanır; öncesinde sona eren sözleşmelerde geçiş hükümleri çerçevesinde on yıllık süre dikkate alınabilir. ### İstifada Kıdem Tazminatı: Haklı Nedenle Fesih - Adres: https://capar.av.tr/makale/istifada-kidem-tazminati-hakli-nedenle-fesih - Tarih: 2026-06-17 - Güncelleme: 2026-11-19 - Özet: İstifa ile işçinin haklı nedenle derhal feshi (İş K. m.24) arasındaki fark; istifa eden işçinin kıdem tazminatı alıp alamayacağı; ücretin ve fazla çalışmanın ödenmemesi, çalışma koşullarında esaslı değişiklik; şarta bağlı istifanın geçersizliği ve istifa iradesinin fesada uğratılması; haklı fesihte ihbar tazminatı; altı iş günü / bir yıllık hak düşürücü süre; görevli mahkeme, arabuluculuk, beş yıllık zamanaşımı ve Yargıtay kararları. - Anahtar kelimeler: istifa kıdem tazminatı, istifa eden işçi kıdem tazminatı alır mı, haklı nedenle fesih, işçinin haklı feshi, İş Kanunu m.24, İş Kanunu m.26 hak düşürücü süre, 1475 sayılı Kanun m.14, ücretin ödenmemesi haklı fesih, fazla çalışma ücreti haklı fesih, çalışma koşullarında esaslı değişiklik, şarta bağlı istifa, istifa iradesinin fesada uğratılması, ihbar tazminatı - English: Severance Pay on Resignation: Just-Cause Termination (https://capar.av.tr/en/article/severance-pay-resignation) — The difference between resignation and the worker's just-cause immediate termination (Labour Law Art. 24); whether a resigning worker can claim severance; non-payment of wages and overtime; substantial change in working conditions; the invalidity of conditional resignation and vitiation of the resignation intent; notice pay in just-cause termination; the six-working-day / one-year forfeiture period; competent court, mediation, the five-year limitation, and Court of Cassation decisions. **İstifa dilekçesi verdim; kıdem tazminatı alabilir miyim?** Dilekçenin başlığı değil, ayrılışın gerçek sebebi belirleyicidir. Ücretiniz, fazla mesainiz ödenmediği veya çalışma koşullarınız aleyhinize esaslı değiştirildiği için ayrıldıysanız bu bir haklı fesihtir ve kıdem tazminatına hak kazanırsınız. **Ücretim ödenmediği için işten ayrıldım; haklı fesih sayılır mı?** Evet. Ücretin kanuna veya sözleşmeye uygun ödenmemesi İş Kanunu m.24/II-e uyarınca haklı fesih sebebidir ve kıdem tazminatı doğurur. Fazla çalışma, hafta tatili ile ulusal bayram ve genel tatil ücretlerinin ödenmemesi de aynı sonucu verir. **Haklı nedenle feshettim; ihbar tazminatı da alabilir miyim?** Hayır. İhbar tazminatı yalnızca sözleşmeyi fesheden tarafın karşı tarafa ödediği bir tazminattır. Feshi siz yaptığınız için, haklı olsanız bile ihbar tazminatı isteyemezsiniz; kıdem tazminatı ve diğer alacaklarınızı talep edebilirsiniz. **İşveren tazminat sözü vererek istifa dilekçesi imzalattı, sonra ödemedi; ne yapabilirim?** Tazminat vaadiyle veya baskıyla alınan istifa gerçek bir istifa iradesi yansıtmaz; bu durumda feshin işverence yapıldığı kabul edilir. İddianızı tanık ve diğer delillerle ispatlamanız önemlidir. **Haklı feshi ne kadar süre içinde yapmalıyım?** Ahlak ve iyiniyet kurallarına aykırı hâllerde, sebebi öğrenmenizden itibaren altı iş günü ve her hâlde olaydan itibaren bir yıl içinde feshetmelisiniz. Ancak ücretin ödenmemesi gibi süregelen ihlallerde altı iş günlük süre ihlal devam ettiği için işlemez. **Kıdem tazminatı davası için zamanaşımı süresi nedir?** İş sözleşmesinin sona erdiği tarihten itibaren beş yıldır (4857 Ek m.3). Dava öncesi arabulucuya başvuru zorunludur. ### İşe İade Davası (Feshin Geçersizliği): Şartlar, Geçerli Sebep, Arabuluculuk, Süreler, İşe Başlatmama Tazminatı - Adres: https://capar.av.tr/makale/ise-iade-davasi - Tarih: 2026-07-17 - Güncelleme: 2026-11-19 - Özet: İş güvencesi kapsamındaki işçinin, iş sözleşmesinin geçerli bir sebep gösterilmeden veya gösterilen sebebin geçerli olmaması nedeniyle feshedilmesi hâlinde açacağı işe iade (feshin geçersizliğinin tespiti) davasının hukuki rejimi: 4857 sayılı İş Kanunu m.18-21 çerçevesinde otuz işçi ve altı aylık kıdem eşiği, belirsiz süreli sözleşme ve iş güvencesi kapsamı; işçinin yeterliliği/davranışı ile işletme, işyeri ve işin gereklerinden kaynaklanan geçerli sebep kavramı ve haklı sebepten farkı; işletmesel kararın tutarlılık, keyfilik ve ölçülülük denetimi ile feshin son çare (ultima ratio) olması ilkesi; m.19 uyarınca yazılı fesih bildirimi ve savunma alma zorunluluğu; 7036 sayılı Kanun m.3 gereği arabuluculuğun dava şartı olması, fesihten itibaren bir ay içinde arabulucuya başvuru ve son tutanaktan itibaren iki haftalık dava süresi; m.20/2 uyarınca ispat yükünün işverende olması; feshin geçersizliği hâlinde işe başlatma zorunluluğu, on işgünlük başvuru, işe başlatmama tazminatı (dört ilâ sekiz aylık ücret) ve en çok dört aya kadar boşta geçen süre ücreti. Yargıtay 9. Hukuk Dairesinin güncel ve doğrulanmış kararları ile. - Anahtar kelimeler: işe iade davası, feshin geçersizliği, feshin geçersizliğinin tespiti, iş güvencesi, geçerli sebep, geçerli sebep haklı sebep farkı, feshin son çare olması ilkesi, ölçülülük denetimi, işletmesel karar, tutarlılık denetimi, keyfilik denetimi, otuz işçi, altı aylık kıdem, belirsiz süreli iş sözleşmesi, savunma alınması, İş Kanunu 18, İş Kanunu 19, İş Kanunu 20, İş Kanunu 21, arabuluculuk dava şartı, 7036 sayılı Kanun, işe başlatmama tazminatı, boşta geçen süre ücreti, on işgünü başvuru, ispat yükü, iş mahkemesi - English: Reinstatement Action under Turkish Labour Law: Conditions, Valid Reason, Mediation, Time Limits, Compensation (https://capar.av.tr/en/article/reinstatement-action-labour-law) — The legal regime of the reinstatement action (action to establish the invalidity of a dismissal) available to an employee within the scope of job security whose contract has been terminated without a valid reason or on a reason that is not valid: under Articles 18-21 of Labour Act No. 4857, the thresholds of thirty employees and six months' seniority, an indefinite-term contract and the scope of job security; the concept of a valid reason arising from the employee's competence or conduct or from the operational requirements of the undertaking, workplace or work, and its distinction from a just (immediate) cause; judicial review of the employer's operational decision for consistency, arbitrariness and proportionality, and the ultima ratio (dismissal as a last resort) principle; the employer's duty under Art. 19 to give written notice and to obtain the employee's defence; mandatory mediation as a condition of action under Art. 3 of Act No. 7036, application to a mediator within one month of dismissal and the two-week period to sue from the date of the final minutes; the burden of proof resting on the employer under Art. 20/2; and, where the dismissal is invalid, the duty to reinstate, the ten-working-day application period, compensation for non-reinstatement (four to eight months' wages) and up to four months' wages for the idle period. With current, verified decisions of the 9th Civil Chamber of the Court of Cassation. **İşe iade davasını kimler açabilir?** Dava, iş güvencesi kapsamındaki işçiye tanınmıştır: işyerinde otuz veya daha fazla işçi çalıştırılması, işçinin en az altı aylık kıdeminin bulunması ve sözleşmenin belirsiz süreli olması gerekir. İşletmeyi veya işyerini bütünüyle sevk ve idare eden, işçi alma-çıkarma yetkisi bulunan işveren vekilleri bu güvenceden yararlanamaz. **Davayı açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunlu mu?** Evet. Arabuluculuk dava şartıdır. Fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde arabulucuya başvurulmalı; anlaşma sağlanamazsa son tutanaktan itibaren iki hafta içinde iş mahkemesinde dava açılmalıdır. Arabulucuya başvurmadan açılan dava usulden reddedilir. **Geçerli sebep ile haklı sebep aynı şey mi?** Hayır. Haklı sebep (4857 sayılı Kanun m.25), iş ilişkisini çekilmez kılan ve derhal feshi mümkün kılan ağır bir olgudur. Geçerli sebep ise ağırlığı daha düşük, süreli fesihle sözleşmenin sona erdirilmesini haklı gösteren sebeptir. Bir olgu haklı sebep düzeyine ulaşmasa bile geçerli sebep oluşturabilir. **İşe başlatmama tazminatı ne kadardır?** En az dört, en çok sekiz aylık ücret tutarındadır. Yargıtay uygulamasında kıdeme göre 6 ay–5 yıl için 4, 5–15 yıl için 5, 15 yıldan fazla için 6 aylık ücret esas alınır; fesih sebebine göre sekiz aya kadar çıkılabilir. Üst sınırın aşılabildiği tek hâl sendikal fesihtir. **Davayı kazandım; kendiliğinden işe döner miyim?** Hayır. Kesinleşen kararın tebliğinden itibaren on işgünü içinde işe başlamak için işverene başvurmanız şarttır. Başvurmazsanız fesih geçerli sayılır. Başvurmanıza rağmen işveren bir ay içinde başlatmazsa işe başlatmama tazminatı ile boşta geçen süre ücretine hak kazanırsınız. **İşveren savunmamı almadan çıkardıysa fesih geçersiz olur mu?** Davranış veya verime dayalı fesihlerde savunma alınması zorunludur; alınmadan yapılan fesih salt bu nedenle geçersizdir. Savunma için tanınan süre de makul olmalıdır. İşletme gereklerine dayalı fesihlerde ise savunma alınması aranmaz. ### İşyerinde Kalp Krizi İş Kazası Sayılır mı? 5510 Sayılı Kanun m.13, SGK Uygulaması ve Yargıtay Kararları - Adres: https://capar.av.tr/makale/isyerinde-kalp-krizi-is-kazasi-sayilir-mi - Tarih: 2026-11-19 - Özet: İşyerinde bulunduğu sırada kalp krizi geçiren sigortalının olayı Yargıtay 10. Hukuk Dairesi kararlarında kural olarak 5510 sayılı Kanun m.13 kapsamında iş kazası sayılıyor; servis aracındaki kalp krizi de iş kazası kabul edildi. Görevle gönderilen sigortalının işle ilgisiz bir yerde geçirdiği kalp krizi ise iş kazası sayılmadı. Yazı şartları, SGK’ya başvuru zorunluluğunu ve karşı oylu kararları anlatır. - Anahtar kelimeler: işyerinde kalp krizi iş kazası sayılır mı, kalp krizi iş kazası, servis aracında kalp krizi iş kazası, iş kazası tespit davası, 5510 sayılı Kanun 13. madde, SGK kalp krizi genelgesi, iş kazası uygun illiyet bağı, görevli gönderilen sigortalı kalp krizi, şoför kalp krizi iş kazası, ölüm geliri iş kazası - English: Is a Heart Attack at Work a Work Accident in Türkiye? Law No. 5510 Art. 13 and Court of Cassation Decisions (https://capar.av.tr/en/article/heart-attack-at-work-work-accident-turkiye) — Under Turkish law, a heart attack suffered by an insured while at the workplace is, as a rule, treated as a work accident under Article 13 of Law No. 5510 in decisions of the Court of Cassation’s 10th Civil Chamber; a heart attack in an employer’s shuttle was also accepted. A heart attack suffered by an insured sent on duty, at a place unrelated to the work, was not. The article covers the conditions, the mandatory SGK application and decisions with dissents. **İşyerinde geçirilen kalp krizi iş kazası sayılır mı?** Yargıtay 10. Hukuk Dairesi kararlarında, sigortalının işyerinde bulunduğu sırada geçirdiği kalp krizi kural olarak 5510 sayılı Kanun m.13/1-a kapsamında iş kazası sayılmaktadır. Kanun kalp krizi ile diğer olaylar arasında ayrım yapmaz. Ancak Daire, 2025 tarihli bir kararında kalp krizi geçirilip geçirilmediğinin tıbbi olarak tespiti için kardiyoloji bilirkişisinden rapor alınmasını istemiştir. **Servis aracında geçirilen kalp krizi iş kazası mıdır?** Yargıtay 10. Hukuk Dairesi 2023 tarihli kararında, işverenin sağladığı taşıtla işe gidiş gelişte kalp krizi sonucu ölen sigortalının olayını m.13/1-e kapsamında iş kazası sayan ve ölüm geliri bağlayan kararı onamıştır. Onanan gerekçeye göre SGK genelgesinin kalp krizini bu hâlde dışarıda bırakması kanuna aykırıdır. **Görevle yurt dışına gönderilen şoförün kalp krizi her durumda iş kazası mıdır?** Her durumda değil. Yargıtay 10. Hukuk Dairesi 2025 tarihli kararında, aracını gümrük sahasına park edip kendi isteğiyle bir arkadaşının evine giden ve orada kalp krizinden ölen şoförün olayını iş kazası saymamıştır. Karar oy çokluğuyla verilmiş; karşı oy, olayın işverenin dolaylı kontrolü altında gerçekleştiğini ve iş kazası sayılması gerektiğini savunmuştur. **Kalp krizinin iş kazası olarak tespiti için önce SGK’ya başvurmak gerekir mi?** Evet. 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu m.4’e göre sosyal güvenlik mevzuatından doğan uyuşmazlıklarda, hizmet akdine dayalı sigortalılık süresinin tespiti dışında, dava açmadan önce Kuruma başvurmak zorunludur. Kurum altmış gün içinde cevap vermezse talep reddedilmiş sayılır. **Kalp krizi iş kazası sayılırsa işveren kusurlu sayılır mı?** Hayır, kendiliğinden sayılmaz. Olayın iş kazası olarak tespiti ile işverenin kusuru ayrı konulardır. Yargıtay 10. Hukuk Dairesinin 2025 tarihli kararlarındaki karşı oylarda da işle olay arasındaki bağın iş kazası niteliğini değil, işverenin kusurunu ve tazminat miktarını etkileyeceği belirtilmiştir. ### İşyerinde Mobbing (Psikolojik Taciz) ve Manevi Tazminat - Adres: https://capar.av.tr/makale/mobbing-ve-tazminat - Tarih: 2026-07-17 - Güncelleme: 2026-11-15 - Özet: İşyerinde mobbing (psikolojik taciz) ve tazminat: mobbingin tanımı ve unsurları (hedef alma, süreye yayılma, sistematiklik-süreklilik, yıldırma kastı), işverenin koruma borcu (TBK m.417), yönetim hakkı ile sınır, yaklaşık ispat ve ispat külfetinin işverene geçmesi, manevi tazminat (TBK m.58), haklı fesih ve kıdem tazminatı (İş K. m.24/II), görevli iş mahkemesi ve zorunlu arabuluculuk. Doğrulanmış Yargıtay HGK, 22. ve 9. Hukuk Dairesi kararlarıyla. - Anahtar kelimeler: mobbing, işyerinde psikolojik taciz, mobbing nedir, mobbing unsurları, mobbing ispatı, yaklaşık ispat, ispat külfeti işveren, mobbing manevi tazminat, TBK 417, TBK 58, işçinin kişiliğinin korunması, mobbing haklı fesih, İş Kanunu 24, mobbing kıdem tazminatı, sistematik psikolojik baskı, yıldırma, mobbing dava, iş mahkemesi zorunlu arabuluculuk, Anayasa 17 - English: Workplace Mobbing and Compensation: Psychological Harassment under Turkish Labour Law (https://capar.av.tr/en/article/workplace-mobbing-compensation) — Workplace mobbing (psychological harassment) and compensation: the definition and elements (targeting, spread over time, systematic/continuous, intent to intimidate), the employer's duty of protection (TBK art. 417), the boundary with managerial authority, approximate proof and the burden shifting to the employer, moral compensation (TBK art. 58), justified termination and severance pay (Labour Code art. 24/II), the competent labour court and mandatory mediation. With verified decisions of the General Assembly of Civil Chambers and the 22nd and 9th Civil Chambers. **Bir kez yaşanan olumsuz davranış mobbing sayılır mı?** Kural olarak hayır. Mobbing, belirli bir işçiyi hedef alan, belli bir süreye yayılan ve sistematik biçimde tekrarlanan davranışları gerektirir. Tek seferlik kaba veya haksız bir davranış, ne kadar ağır olursa olsun tek başına mobbing sayılmaz. **Mobbingi nasıl ispatlarım?** Tanık beyanları, e-posta ve mesaj yazışmaları, tutanaklar, sağlık/psikiyatri raporları, kamera kayıtları ve şikâyet başvuruları delil olabilir. Kesin delil şart değildir; mobbingi kuşku uyandıracak biçimde gösteren güçlü olgular ortaya konduğunda, aksini ispat külfeti işverene geçer. Ancak soyut, somutlaştırılmamış beyanlar yeterli olmaz. **Mobbing nedeniyle hangi tazminatları isteyebilirim?** Kişilik hakkı ihlaline dayalı manevi tazminat (TBK m.58) ile varsa maddi zararların tazminini isteyebilirsiniz. Ayrıca mobbingi haklı neden sayarak iş sözleşmenizi feshederseniz, şartları varsa kıdem tazminatına hak kazanabilirsiniz. **Mobbing nedeniyle istifa edersem kıdem tazminatı alabilir miyim?** Mobbing İş Kanunu m.24/II uyarınca haklı fesih nedenidir. Mobbing ispatlanırsa fesih haklı sayılır ve şartları varsa kıdem tazminatına hak kazanırsınız. İspatlanamazsa fesih haklı sayılmaz ve talep reddedilebilir; bu nedenle fesihten önce delilleri toplamak önemlidir. **İşveren, başka bir çalışanın uyguladığı mobbingden sorumlu mu?** Evet. İşveren, işçinin kişiliğini korumak ve psikolojik tacizi önlemekle yükümlüdür (TBK m.417). Amir, ast veya diğer çalışanların tacizini önlemez, şikâyeti etkili biçimde soruşturmaz ve tedbir almazsa doğan zarardan sorumlu olur. **Mobbing davası hangi mahkemede açılır?** İş mahkemesinde açılır. Dava açmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır; anlaşma sağlanamazsa son tutanakla dava açılır. ## İcra ve İflas Hukuku ### Konkordato Mühletinde Banka Hesaptan Kesinti Yapabilir mi? Takas, Mahsup ve Bloke (İİK m.294) - Adres: https://capar.av.tr/makale/konkordatoda-bankanin-hesaptan-kesinti-yapmasi - Tarih: 2026-11-03 - Özet: Konkordato mühletinde banka, geçici mühletin ilânından sonra şirket hesabına gelen parayı kredi borcuna takas edemez; ilândan önceki bakiyeyle takas için banka alacağı muaccel olmalıdır (İİK m.294, m.200). Yazıda bloke, müşteri çekleri, mühlet içinde faiz, rehinli banka, tedbire aykırı kesintinin iadesi ve tasdikten sonra tahsil, Yargıtay 6., 11. ve 12. Hukuk Dairesinin 2022–2026 tarihli kararlarıyla anlatılır. - Anahtar kelimeler: konkordato banka kesinti, konkordatoda banka hesaptan kesinti yapabilir mi, konkordato mühletinde banka takas, konkordato takas yasağı, İİK m.294, İİK 294/4 takas, İİK m.200 takas, geçici mühletin ilânı tarihi, konkordato banka bloke, konkordato hesap blokesinin kaldırılması, konkordato POS tahsilatı bloke, konkordatoda müşteri çeki temlik cirosu, gizli rehin cirosu konkordato, konkordatoda bankaya faiz işler mi, geçici mühlet tarihinden itibaren faiz durur, üçüncü kişi ipoteği adi alacak konkordato, İİK m.295 rehinli alacaklı mühlet, konkordato tedbirine aykırılık HMK m.398, konkordato bankaya karşı itirazın iptali, İİK m.308/c konkordatonun bağlayıcılığı - English: Bank Debits During a Turkish Concordat Moratorium: Set-Off, Netting and Account Blocks (EBL Art. 294) (https://capar.av.tr/en/article/bank-debit-company-account-during-concordat) — In a Turkish concordat, a bank cannot set off against its loan any money reaching the company account after the temporary moratorium is announced; set-off against an earlier balance requires a due loan claim (Enforcement Law arts. 294, 200). The article covers account blocks, customer cheques, interest, secured banks, recovery of unlawful debits and collection after approval, with 2022–2026 case law. **Konkordato talep eden şirketin hesabına gelen parayı banka kredi borcuna mahsup edebilir mi?** Geçici mühletin ilânından sonra hesaba gelen parayı edemez; konkordatoda takas İİK m.200–201’e tabidir ve bu maddelerin uygulanmasında geçici mühletin ilânı tarihi esas alınır (İİK m.294/4). İlândan önce hesapta bulunan parayla takas, bankanın kredi alacağı da muaccel ise mümkündür (TBK m.139/1). **Konkordato mühletinde banka şirket hesabına bloke koyabilir mi?** Mühlet içinde borçlu aleyhine takip yapılamaz, ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz kararları uygulanmaz (İİK m.294/1). Konkordato mahkemeleri mühletten sonra hesaba gelen paralara konulan blokelerin kaldırılmasına tedbir yoluyla karar verebilir; sözleşmedeki rehin hakkına dayanan blokeyle mevduatı ödemeyen bankanın itirazı 11. Hukuk Dairesi’nin onadığı kararda haksız bulunmuştur (Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2023/3323 E., 2024/5376 K.). **Konkordato sürecinde bankaya faiz ödenir mi?** Rehinle güvenceye alınmamış banka alacağına, proje aksini öngörmedikçe geçici mühlet tarihinden itibaren faiz işlemez (Yargıtay 6. Hukuk Dairesi, 2024/2336 E., 2024/2845 K.). Alacak yalnız üçüncü kişinin taşınmazı üzerindeki ipotekle güvenceye alınmışsa da 6. Hukuk Dairesi bu alacağı adi alacak sayar (Yargıtay 6. Hukuk Dairesi, 2023/426 E., 2023/488 K.). **Banka konkordato mühletinde tahsil ettiği müşteri çeklerinin bedelini kredi borcuna sayabilir mi?** Çekler temlik cirosuyla devredilmiş ve kredi alacağı geçici mühletten önce doğmuş ve muaccel olmuşsa Yargıtay 6. Hukuk Dairesi’nin 2025 tarihli kararına göre sayabilir. Şirket çeklerin teminat amacıyla gizli rehin cirosuyla verildiğini ispatlarsa tahsil edilen bedeller komisere iade edilir (Yargıtay 6. Hukuk Dairesi, 2025/1755 E., 2025/2890 K.). **Bankanın konkordato tedbirine aykırı kestiği para nasıl geri alınır?** Önce komiser ve konkordato mahkemesi aracılığıyla iade istenir. Banka ödemezse genel haciz yoluyla ilamsız takip yapılır, itiraz hâlinde arabuluculuktan sonra itirazın iptali davası açılır (TTK m.5/A). Mahkemenin bankaya yazdığı müzekkere itirazın kaldırılması için yeterli belge değildir (Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, 2024/3470 E., 2024/9880 K.). ### Konkordatoda Finansal Kiralama Konusu Malın İadesi Ertelenebilir mi? (İİK m.307 ve m.294/7) - Adres: https://capar.av.tr/makale/konkordatoda-finansal-kiralama-malinin-iadesi - Tarih: 2026-11-03 - Güncelleme: 2026-11-14 - Özet: Konkordatoda leasing konusu malın iadesi, borçlunun talebiyle yalnız tasdik kararında ve en fazla bir yıl ertelenebilir; İİK m.307/3’teki beş şartın tamamı gerekir. Konkordato talebi iade davasını kendiliğinden durdurmaz. Yazıda şartlar, aynen ifa (m.294/7), mühlette fesih ve tedbir, iade davası ve leaseback edilen fabrika 2023–2026 tarihli Yargıtay ve bölge adliye kararlarıyla anlatılır. - Anahtar kelimeler: konkordatoda finansal kiralama, konkordatoda leasing malının iadesi, konkordato leasing makine iadesi, finansal kiralama konusu malların iadesinin ertelenmesi, İİK m.307, İİK 307/3, İİK m.294/7 aynen ifa, konkordato mühleti leasing iade davası, konkordatoda leasing sözleşmesi feshedilebilir mi, İİK m.296 sözleşmelerin devamı, konkordato tedbir kararı leasing malları, leasing şirketi konkordato ihtiyati tedbir, konkordato tasdik kararı erteleme bir yıl, ödenmemiş kira borcu üç aylık tutar, sat geri kirala konkordato, leaseback fabrika konkordato, 6361 sayılı Kanun m.23 mülkiyet kiralayana aittir, 6361 sayılı Kanun m.31 fesih ihtarı, finansal kiralama malın iadesi davası, katılım bankası leasing konkordato, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi - English: Return of Leased Assets in a Turkish Concordat: Can It Be Postponed? (EBL Arts. 307 and 294/7) (https://capar.av.tr/en/article/return-leased-assets-postponed-concordat) — In a Turkish concordat, return of a leased asset can be postponed only in the confirmation decision, at the debtor’s request, for up to one year, if all five conditions of Enforcement Law art. 307/3 are met. Filing alone does not stop a return action. The article covers the conditions, assumption of performance, termination and interim measures in the moratorium, sale-and-leaseback factories and 2023–2026 case law. **Konkordato ilan eden şirketten leasingli makineler geri alınabilir mi?** Kira ödenmemiş ve sözleşme usulüne uygun ihtarla feshedilmişse kiralayan iade davası açabilir; konkordato mühleti tek başına buna engel değildir (Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2024/3472 E., 2025/1972 K.). Ancak konkordato mahkemesi makinelerin iadesini önleyen bir tedbir vermişse, iade davasında buna aykırı teslim tedbiri verilmeyebilir (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi, 2025/745 E., 2025/976 K.). **Leasing konusu malın iadesi konkordatoda en fazla ne kadar ertelenebilir?** Tasdik kararından itibaren en fazla bir yıl. Erteleme borçlunun talebiyle tasdik kararında verilir ve m.307/3’teki beş şartın tamamına bağlıdır (İİK m.307/3). Borçlu malı rızasıyla devreder, iflas eder veya ölürse erteleme kendiliğinden hükümsüz olur (İİK m.307/5). **Üç aydan fazla leasing kirası birikmişse erteleme mümkün mü?** Hayır. Kanun, ödenmemiş kira borcunun üç aylık tutarı aşmamasını erteleme şartı olarak sayar (İİK m.307/3-c). Bu şart diğer dört şartla birlikte aranır; birinin eksikliği ertelemeyi engeller. **Leasing şirketi, şirket konkordatoya başvurdu diye sözleşmeyi feshedebilir mi?** Hayır. Borçlunun konkordatoya başvurduğu gerekçesiyle sözleşme sona erdirilemez ve mühlet süresince devam eden sözleşmelerden doğan edimler karşılıklı olarak ifa edilir (İİK m.296/1). Kira ödenmezse ise 6361 sayılı Kanun’daki ihtar ve fesih yolu uygulanır (6361 sayılı Kanun m.31/1). ### Menfi Tespit ve İstirdat Davası: Borçlu Olmadığının Tespiti ve Ödenen Paranın Geri Alınması - Adres: https://capar.av.tr/makale/menfi-tespit-ve-istirdat-davasi - Tarih: 2026-07-17 - Güncelleme: 2026-11-10 - Özet: Menfi tespit ve istirdat davası (İİK m.72): borçlu olunmadığının tespiti, icra takibinden önce ve sonra dava, %15 teminatla ihtiyati tedbir ve takibin durdurulması, istirdatın şartı olan cebri icra tehdidi altında ödeme ve bir yıllık süre, ispat yükü, görevli ve yetkili mahkeme ile kötüniyetli takipte tazminat. Doğrulanmış Yargıtay HGK ve 3. HD kararlarıyla. - Anahtar kelimeler: menfi tespit davası, istirdat davası, İİK 72, borçlu olmadığının tespiti, icra takibinin durdurulması, ihtiyati tedbir yüzde 15 teminat, istirdat bir yıllık süre, cebri icra tehdidi altında ödeme, menfi tespitte ispat yükü, yazılı delil başlangıcı, kötüniyetli takip tazminatı, menfi tespit görevli yetkili mahkeme - English: Negative-Declaratory and Recovery Actions: Declaring Non-Liability and Recovering Money Paid (https://capar.av.tr/en/article/negative-declaratory-recovery-actions) — Negative-declaratory and recovery actions (EBC art. 72): declaring non-liability, actions before and after enforcement, an interim injunction staying enforcement against 15% security, the condition of recovery (payment under threat of compulsory enforcement) and its one-year period, burden of proof, competent court, and damages for bad-faith proceedings. With verified decisions of the General Assembly of Civil Chambers and the 3rd Civil Chamber. **Menfi tespit davası icra takibini durdurur mu?** Kendiliğinden durdurmaz. Takipten önce açılan davada mahkeme, alacağın en az %15’i oranında teminat karşılığında takibin durdurulmasına ihtiyati tedbir kararı verebilir. Takipten sonra açılan davada takip ihtiyati tedbirle durdurulamaz; ancak %15 teminatla icra veznesindeki paranın alacaklıya ödenmemesi istenebilir. **Menfi tespit ile istirdat davası arasındaki fark nedir?** Menfi tespitte henüz ödeme yapılmamıştır ve borçlu olunmadığının tespiti istenir. İstirdatta ise cebri icra tehdidi altında ödeme yapılmıştır ve amaç ödenen paranın geri alınmasıdır. Menfi tespit davası açan borçlu tedbir almamış ve borcu ödemişse dava istirdat davası olarak devam eder. **İstirdat davası için süre var mı?** Evet. Borçlu olmadığı parayı ödemek zorunda kalan kişi, ödeme tarihinden itibaren bir yıl içinde istirdat davası açmalıdır (İİK m.72/7). Bu süre, cebri icra tehdidi altında yapılan ödemeler içindir; takip dışı fazla ödemelerin iadesi sebepsiz zenginleşme hükümlerine tabidir. **Menfi tespit davasında ispat yükü kimdedir?** İddiaların niteliğine göre değişir. Borç bir senede bağlıysa ve senedin bedelsiz/teminat olduğu ileri sürülüyorsa, bu iddiayı ileri süren taraf kural olarak yazılı delille ispat etmelidir (HMK m.200). Yazılı delil başlangıcı bulunmadıkça tanıkla ispat mümkün olmayabilir. **Menfi tespit ve istirdat davası hangi mahkemede açılır?** Yetki bakımından takibi yapan icra dairesinin bulunduğu yer veya davalının yerleşim yeri mahkemesinde açılabilir. Görev bakımından uyuşmazlığın niteliğine göre asliye hukuk, asliye ticaret, tüketici veya iş mahkemesi görevli olur. **Takip haksızsa tazminat alabilir miyim?** Evet. Dava borçlu lehine sonuçlanır ve takibin haksız ve kötüniyetli olduğu anlaşılırsa, borçlunun uğradığı zarar alacaklıdan tahsil edilir; bu tazminat takip konusu alacağın %20’sinden az olamaz. ### Tasarrufun İptali Davası (İİK m.277-284): Şartlar, Süreler, 2025 Değişikliği ve Şirketlerde Mal Kaçırma - Adres: https://capar.av.tr/makale/tasarrufun-iptali-davasi - Tarih: 2026-07-17 - Güncelleme: 2026-11-19 - Özet: Tasarrufun iptali davasının kapsamlı rehberi: davanın amacı ve nispi niteliği (İİK m.277); 7571 sayılı Kanunla 25.12.2025’te yeniden yazılan ivazsız tasarruflar ve bağışlama sayılan işlemler (İİK m.278: bir yıllık süre, aksi ispatlanabilen yakınlar karinesi); acizden dolayı butlan (m.279); zarar verme kastı, yakınlar karinesi ve ticari işletme devri (m.280); dava şartları (gerçek alacak, kesinleşmiş takip, borcun tasarruftan önce doğması, aciz belgesi ve haciz tutanağı); geriye dönük süreler ve beş yıllık hak düşürücü süre (m.284); davalılar, dördüncü kişiler ve bedele dönüşme (m.282, m.283); görevli ve yetkili mahkeme, dava değeri, ihtiyati haciz (m.281), ispat ve karineler; 6183 sayılı Kanundaki kamu alacağı iptal davasıyla farklar; ticaret şirketlerinde pay devri, ortağa ve grup şirketine devir, ayni sermaye, organik bağ, perdenin aralanması, birleşme ve bölünme ile 6183 m.35; Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 17., 4., 11. ve 12. Hukuk Dairesi kararları. - Anahtar kelimeler: tasarrufun iptali davası, İİK 277, İİK 278, 7571 sayılı Kanun İİK 278 değişikliği, İİK 279, İİK 280, İİK 281, İİK 282, İİK 283, İİK 284, aciz vesikası, aciz belgesi, haciz tutanağı aciz belgesi niteliği, borcun doğumundan sonra tasarruf, zarar verme kastı, yakınlar karinesi, ticari işletme devri karinesi, dördüncü kişi kötüniyet, bedele dönüşme, ihtiyati haciz, dava değeri harç, beş yıllık hak düşürücü süre, 6183 sayılı Kanun tasarrufun iptali, 6183 m.35 limited şirket ortağı, kanuni temsilci sorumluluğu, şirketlerde mal kaçırma, pay devri tasarrufun iptali, organik bağ, tüzel kişilik perdesinin aralanması, birleşme bölünme alacaklıların korunması, muvazaa farkı - English: Action for Annulment of Dispositions under Turkish Law: Conditions, Time Limits, 2025 Amendment (EBL 277-284) (https://capar.av.tr/en/article/action-annulment-dispositions) — A comprehensive guide to the action for annulment of dispositions: the purpose and relative nature of the action (EBL art. 277); gratuitous dispositions and transactions deemed donations as rewritten by Law No. 7571 on 25.12.2025 (EBL art. 278: one-year period, rebuttable presumption for close persons); voidness on account of insolvency (art. 279); intent to harm, the presumption for relatives and the transfer of a commercial enterprise (art. 280); conditions of the action (genuine claim, final proceedings, debt arising before the disposition, certificate of insolvency and attachment record); look-back periods and the five-year time bar (art. 284); defendants, subsequent acquirers and conversion into a money claim (arts. 282, 283); competent court and venue, value in dispute, precautionary attachment (art. 281), proof and presumptions; differences from the public-receivables action under Law No. 6183; share transfers, transfers to partners and group companies, contributions in kind, organic connection, piercing the veil, mergers and demergers in commercial companies and Law No. 6183 art. 35; decisions of the Civil General Assembly and the 17th, 4th, 11th and 12th Civil Chambers of the Court of Cassation. **Tasarrufun iptali davası nedir?** Borçlunun mal kaçırmak için yaptığı devir gibi tasarrufları yalnız davacı alacaklıya karşı sonuçsuz bırakan davadır. Mülkiyeti geri almaz; alacaklıya o mal üzerinden haciz ve satış yetkisi verir. **Tasarrufun iptali davası açmak için aciz vesikası şart mı?** Evet; geçici veya kesin aciz vesikası dava şartıdır. Haczi kabil mal bulunmadığını gösteren haciz tutanağı da bu niteliktedir (İİK m.105). Eksiklik temyizde dahi giderilebilir. **Hangi tasarruflar iptale tabidir?** Aciz belgesinden veya iflastan önceki bir yıl içindeki ivazsız tasarruflar ve bağışlama sayılan işlemler, aynı dönemdeki bazı rehin ve olağan dışı ödemeler ve karşı tarafın bildiği veya bilmesi gereken, zarar verme kastıyla yapılan işlemler. **Tasarrufun iptali davasını kime karşı açarım?** Borçluya ve malı devralan üçüncü kişiye birlikte (İİK m.282). Kötü niyetli sonraki edinenler de davaya katılabilir; kötü niyet ispatlanamazsa dava bedele dönüşür. **Tasarrufun iptali davasının süresi nedir?** Dava, iptale tabi tasarrufun yapıldığı tarihten itibaren beş yıl içinde açılmalıdır (İİK m.284). Bundan ayrı olarak iptal sebebine göre bir yıllık geriye dönük süreler ve işlemden itibaren beş yıl içinde takip yapılması şartı da sağlanmalıdır. **Şirket borcu için ortağın malına gidilebilir mi?** Kural olarak hayır. Şirket varlığı ortağa veya grup şirketine kaçırılmışsa tasarrufun iptali, muvazaa veya istisnai olarak perdenin aralanması gündeme gelir. Kamu alacağında ise ortaklar ve kanuni temsilciler 6183 sayılı Kanun m.35 ve mükerrer 35 uyarınca doğrudan sorumlu olabilir. ### Tehir-i İcra (İcranın Geri Bırakılması) Nasıl Alınır? Adım Adım Süreç, Teminat ve Süreler - Adres: https://capar.av.tr/makale/tehir-i-icra-icranin-geri-birakilmasi-nasil-alinir - Tarih: 2026-11-14 - Özet: İstinaf ya da temyiz yoluna başvurmak kararın icrasını kendiliğinden durdurmaz; borçlu teminat göstererek icra dairesinden süre almalı ve takibin yapıldığı yer icra mahkemesinden icranın geri bırakılması kararı getirmelidir (İİK m.36). Yazı; adımları, teminatı, süreleri, 7343 sayılı Kanunla değişen merciyi ve kanun yolu sonucuna göre teminatın akıbetini Yargıtay kararlarıyla anlatır. - Anahtar kelimeler: tehir-i icra, tehiri icra nasıl alınır, icranın geri bırakılması, İİK 36, mehil vesikası, tehir-i icra teminatı, istinaf icrayı durdurur mu, temyiz icrayı durdurur mu, tehir-i icra icra mahkemesi, 7343 sayılı Kanun tehir-i icra, teminat mektubu tehir-i icra - English: How to Obtain a Stay of Enforcement Pending Appeal in Türkiye: Step-by-Step Procedure, Security, Time Limits (https://capar.av.tr/en/article/stay-of-enforcement-pending-appeal-turkiye) — Under Turkish law, appealing a judgment does not by itself stop its enforcement; the debtor must provide security, obtain time from the enforcement office and bring a decision on stay of enforcement from the enforcement court of the place where the proceedings are conducted (EBL art. 36). The article explains the steps, security, time limits, the change of competent authority made by Law No. 7343 and what happens to the security depending on the outcome of the appeal, with Court of Cassation decisions. **Kararı istinaf etmek icrayı durdurur mu, tehir-i icra kararı gerekir mi?** Hayır, istinaf ya da temyiz yoluna başvurmak kararın icrasını kendiliğinden durdurmaz (HMK m.350/1, m.367/1). İcrayı durdurmak isteyen borçlu, İİK m.36 uyarınca teminat göstererek icra dairesinden süre almalı ve bu süre içinde icra mahkemesinden icranın geri bırakılması (tehir-i icra) kararı getirmelidir. Kişiler hukuku, aile hukuku ve taşınmaz üzerindeki ayni haklara ilişkin kararlar ise zaten kesinleşmeden yerine getirilemez. **Tehir-i icra kararını hangi mahkeme verir?** İcranın geri bırakılması (tehir-i icra) kararını, takibin yapıldığı yer icra mahkemesi verir. İİK m.36/1’deki “bölge adliye mahkemesi veya Yargıtay’dan” ibaresi, Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin aktardığına göre 24.11.2021’de kabul edilen 7343 sayılı Kanunla bu şekilde değiştirilmiştir. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi değişiklikten sonra kendisinden tehir-i icra istenmesinde hukuki yarar görmemektedir. İcra mahkemesinin bu kararı istinaf edilemez (İİK m.363/1). **Tehir-i icra için ne kadar ve hangi teminat gösterilir?** Tehir-i icra için teminat, hükmolunan para veya eşya kıymetinde olmalıdır (İİK m.36/1). Kanunun saydığı teminatlar paranın resmî bir mercie depo edilmesi, icra mahkemesince kabul edilecek taşınır ya da taşınmaz rehni, esham ve tahvilat ile muteber banka kefaletidir; borçlunun borcu karşılayacak malı haczedilmişse bu da yeterlidir. Tutarı icra dairesinin dosya hesabıyla doğrulamak gerekir. Devlet ya da adli yardımdan yararlanan kimse teminat göstermek zorunda değildir. **Tehir-i icra için verilen mehil süresi dolarsa ne olur?** Kanun mehil süresini gün olarak belirlemez; icra müdürü “uygun bir süre” verir ve bu süre ancak zorunluluk hâlinde uzatılabilir (İİK m.36/1). Kanun, mehil süresi dolduğunda ne olacağını açıkça yazmaz; icra emrindeki ihtar (İİK m.32) karar getirilmedikçe cebri icra yapılacağını bildirdiğinden, süre içinde karar getirilmezse takibin devam etmesi beklenir. Uzatma talebinin süre dolmadan yapılması ihtiyatlı olur. **İlam bozulursa tehir-i icra için yatırılan teminat ne olur?** İlam bölge adliye mahkemesince kaldırılır ya da Yargıtayca bozulursa icra işlemleri olduğu yerde durur (İİK m.40). Bölge adliye mahkemesi başvuruyu haklı görürse teminatın geri verilip verilmeyeceğine kendisi karar verir; Yargıtay bozarsa borçlunun başvurusu üzerine bozma sonrası esası inceleyecek mahkeme bozmanın mahiyetine göre kesin olarak karar verir (İİK m.36/5). Karar onanırsa teminattaki para alacaklıya ödenir. ### Yargıtay HGK: Kabul Edilen Menfi Tespitte Vekâlet Ücreti Kesinleşmeden İcraya Konulamaz, Şikâyet Süresiz - Adres: https://capar.av.tr/makale/menfi-tespit-vekalet-ucreti-kesinlesmeden-icraya-konulamaz - Tarih: 2026-11-07 - Özet: Yargıtay Hukuk Genel Kuruluna göre menfi tespit ilamı bir bütündür; davanın kabulüyle hükmedilen yargılama gideri ve vekâlet ücreti, esas hakkındaki hüküm kesinleşmeden ilamlı icra takibine konulamaz. Buna karşı şikâyet kamu düzenine ilişkindir ve yedi günlük süreye bağlı değildir. Karar oy çokluğuyla verilmiştir. - Anahtar kelimeler: menfi tespit davası vekalet ücreti, menfi tespit ilamı kesinleşmeden icra takibi, kesinleşmeden icraya konulamayan ilamlar, süresiz şikayet, şikayet süresi İİK 16, ilama aykırılık şikayeti, İİK m.72/5, HMK m.367/2, yargılama gideri ilamlı takip - English: Fees in Allowed Negative Declaratory Actions Await Finality: Turkish Court of Cassation; No Complaint Deadline (https://capar.av.tr/en/article/negative-declaratory-attorney-fees-enforcement-turkiye) — Under Turkish law, according to the Assembly of Civil Chambers of the Court of Cassation, a negative declaratory judgment is a whole; the litigation costs and attorney's fee awarded when the action is allowed cannot be enforced until the judgment on the merits becomes final. The complaint against such enforcement concerns public order and is not bound by the seven-day time limit. The decision was given by majority. **Menfi tespit davasında hükmedilen vekâlet ücreti kesinleşmeden icraya konulabilir mi?** Dava kabul edilmişse Yargıtay Hukuk Genel Kuruluna göre hayır. Yargılama gideri ve vekâlet ücreti ilamın eklentisidir; esas hakkındaki hüküm kesinleşmeden ilamlı icra takibine konulamaz. Davanın reddi hâli bu kararda incelenmemiştir. **Kesinleşmeden başlatılan takibe karşı şikâyet süresi ne kadardır?** Kurula göre bu şikâyet kamu düzenine ilişkindir ve İİK m.16’daki yedi günlük süreye bağlı değildir. **Şikâyet kabul edilirse ne olur?** Kurula göre icra mahkemesi ilamlı takibin iptaline karar verir. **Hangi ilamlar kesinleşmeden icraya konulamaz?** Kural olarak istinaf ya da temyiz yoluna başvurmak icrayı durdurmaz (HMK m.350/1, m.367/1). Kişiler hukuku, aile hukuku ve taşınmaz mal ile ilgili ayni haklara ilişkin kararlar (HMK m.350/2, m.367/2) ile menfi tespit ilamları (İİK m.72) istisnalar arasındadır; özel kanunlarda başka istisnalar da vardır. **Menfi tespit davası vekâlet ücretine ilişkin HGK kararı oybirliğiyle mi verildi?** Hayır, oy çokluğuyla verildi; takip konusu alacak para alacağı olduğundan kamu düzenini ilgilendirmediği görüşü çoğunluk bulmadı. ### Yargıtay HGK: Tapu İptali ve Tescil, Olmazsa Tazminat Davasında Tazminat Kesinleşmeden İcraya Konulabilir - Adres: https://capar.av.tr/makale/tapu-iptali-davasinda-hukmedilen-tazminat-kesinlesmeden-icraya-konulabilir - Tarih: 2026-11-07 - Özet: Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, tapu iptali ve tescil, olmazsa tazminat istenen davada tapu istemi reddedilip tazminata hükmedilmişse ilamın kesinleşmeden ilamlı icra takibine konulabileceğine oy çokluğuyla karar verdi. Kurula göre HMK m.350/2 ve m.367/2 bakımından belirleyici olan davanın türü değil, hükmün tapu sicilinde değişiklik doğurup doğurmadığıdır. - Anahtar kelimeler: tapu iptal davası kesinleşmeden icra takibi, tapu iptali ve tescil olmazsa tazminat, terditli dava tazminat icrası, HMK 367/2, HMK 350/2, ayni hakka ilişkin ilam kesinleşme, ilamlı icra kesinleşme şartı, müspet zarar ilamı icra, icra mahkemesine şikâyet takibin iptali, direnme kararı - English: Compensation in Title Deed Cases Enforceable Before Finality: Turkish Court of Cassation Civil Assembly (https://capar.av.tr/en/article/compensation-in-title-deed-case-enforceable-before-finality) — Under Turkish law, the Assembly of Civil Chambers of the Court of Cassation held by majority that where, in an action for cancellation of title and registration or, alternatively, compensation, the title claim is dismissed and compensation is awarded, the judgment may be put into enforcement before it becomes final. According to the Assembly, what matters under Code of Civil Procedure arts. 350/2 and 367/2 is not the type of action but whether the judgment changes the land register. **Tapu iptali ve tescil davasında verilen karar kesinleşmeden icraya konulabilir mi?** Tapu kaydının iptali ve tescil gibi sicil değişikliği gerektiren hüküm kesinleşmedikçe yerine getirilemez (HMK m.350/2, m.367/2). Aynı davada tapu istemi reddedilip tazminata hükmedilmişse, Yargıtay Hukuk Genel Kuruluna göre tazminat hükmü kesinleşme beklenmeden ilamlı takibe konulabilir. **Dava terditli açılmışsa sonuç değişir mi?** Hayır. Kurula göre ilamlı icrada önemli olan davanın türü değil, hükmün niteliğidir. İcra müdürü hüküm fıkrasına bakar; davanın türünü denetlemez. **Asıl istem müspet zarar, terditli istem tapu iptali olan davada durum nedir?** 12. Hukuk Dairesi 11.03.2026 tarihli kararında böyle bir ilam için de kesinleşme aramıştı. Bu karar Hukuk Genel Kurulu kararından öncedir; Kurulun hüküm fıkrasına bakan ölçütüne göre para alacağına hükmeden ilamda istemin asıl ya da terditli olması belirleyici görünmüyor. **Borçlu kesinleşmemiş ilama dayanan takibe nasıl karşı çıktı?** Bu davada borçlu icra mahkemesine şikâyetle başvurup takibin iptalini istedi. İlam kesinleşme gerektirmediğinden şikâyet reddedildi. HMK m.350/1 ve m.367/1, istinaf ve temyizin icrayı durdurmadığını, ancak İİK m.36’daki icranın geri bırakılmasına ilişkin hükmün saklı olduğunu belirtir. ### Yediemin Bulunmadığında Fiili Haciz: Lisanslı Depo Yoksa ya da Malı Kabul Etmiyorsa Muhafaza (İİK m.88) - Adres: https://capar.av.tr/makale/yediemin-bulunmadiginda-fiili-haciz - Tarih: 2026-10-25 - Özet: Haciz mahallinde lisanslı yediemin deposu yoksa, depo görevlisi gelmiyor ya da malı kabul etmiyorsa fiili haciz nasıl yürür? İİK m.79/a, 80-88, 102 ve 106 ile İcra ve İflâs Kanunu Yönetmeliği, Lisanslı Yediemin Depoları Yönetmeliği ve 2025 tarihli Tasfiye Yönetmeliği hükümleri üzerinden; haciz ile muhafaza ayrımı, malın borçluda veya üçüncü kişide bırakılması, özel muhafaza gerektiren mallar, muhafaza avansı, araçlarda yakalama ve otopark, haczi kalkan malların tasfiyesi, şikâyet yolu ve kesinlik, 2023 sonrası değişiklikler ile Yargıtay 12., 3. ve 8. Hukuk Dairesi kararları. - Anahtar kelimeler: yediemin bulunmadığında fiili haciz, fiili haciz nasıl yapılır, lisanslı yediemin deposu, yediemin deposu yok, muhafaza altına alma, muhafaza avansı, İİK m.88, İİK m.88/a, İİK m.79/a konutta haciz, İİK m.85, İİK m.106, İİK m.16 şikâyet, İİK m.363 kesinlik, Lisanslı Yediemin Depoları Yönetmeliği m.18, m.19, m.21, İcra ve İflâs Kanunu Yönetmeliği m.41 haciz tutanağı, muhafazasına gerek kalmayan malların tasfiyesi, araç yakalama otopark, TCK m.289 - English: Physical Attachment When No Custodian Is Available: No Licensed Warehouse or Refusal (EBL Art. 88) (https://capar.av.tr/en/article/physical-attachment-no-custodian-available) — How does physical attachment proceed in Turkish enforcement law when there is no licensed custodian warehouse, the warehouse staff do not come or they refuse the goods? Based on EBL arts. 79/a, 80-88, 102 and 106 and the Regulation on the Enforcement and Bankruptcy Law, the Regulation on Licensed Custodian Warehouses and the 2025 Liquidation Regulation: the difference between attachment and safekeeping, leaving goods with the debtor or a third party, goods needing special storage, the safekeeping advance, vehicle seizure and car parks, liquidation of goods whose attachment has lapsed, complaints and finality, changes since 2023 and decisions of the 12th, 3rd and 8th Civil Chambers of the Court of Cassation. **Yediemin deposu yoksa haciz yapılamaz mı?** Yapılır. Taşınır mal, haciz tutanağına geçirilmekle haczedilmiş olur; muhafaza ayrı bir aşamadır. Depo yoksa mal alacaklının muvafakatiyle geçici olarak borçluda veya bir üçüncü kişide bırakılabilir ya da bölgede depo hizmetini yürütmekle görevlendirilen kuruma teslim edilir. Ancak satış aşamasında mal muhafaza altına alınmalı veya ihale alıcısına teslime hazır hâle getirilmelidir (İİK m.88/2). **İcra memuru haczedilen malı alacaklının rızası olmadan borçluya bırakabilir mi?** Borçlunun elindeki mal kanun gereği ancak alacaklının muvafakatiyle geçici olarak borçluda bırakılabilir (İİK m.88/2). Muvafakat olmadan bırakılırsa bu işlem öğrenmeden itibaren yedi gün içinde şikâyet edilebilir. Bununla birlikte muhafaza masrafı peşin yatırılmamışsa muhafaza yapılmaz ve bu durumun sonucuna alacaklı katlanır. **Lisanslı depo malı teslim almıyorsa ne yapılmalı?** Lisans sahibi, icra dairesinin muhafazasına karar verdiği malları kabul etmek zorundadır. Durum tutanağa geçirilmeli, icra müdürlüğünden depo işleticisine yazı ve yeni muhafaza günü istenmelidir. Talep işleme konulmazsa süresiz, açıkça reddedilirse yedi gün içinde şikâyet yoluna gidilir (İİK m.16). Depolar Cumhuriyet başsavcılığının ve Bakanlığın denetimine tabidir. **Muhafaza ve depo ücretini kim öder?** Alacaklı muhafaza avansını peşin yatırır; avans en az altı aylık muhafaza giderine göre hesaplanır. Bu masraflar takip giderlerinden sayılır ve sonunda borçludan tahsil edilir (İİK m.59). Depo ücreti, muhafazanın sona erdiği tarihte yürürlükte olan tarifeye göre hesaplanır. **Haciz kalktığı halde aracım otoparkta duruyor; ne olacak?** Haczi kalkmış ama yedieminde kalan mallar icra dairesince resen tasfiye edilir (İİK m.88/a). Borçluya on gün içinde yedieminlik ücretini ödeyerek aracı teslim alabileceği bildirilir; teslim alınmazsa sırasıyla rehin hakkı sahibi, elektronik satış, yediemine devir, Makine ve Kimya Endüstrisi Anonim Şirketine hurda olarak devir ve son olarak Türkiye Kızılay Derneğine bedelsiz devir aşamaları işletilir. **Muhafaza talebimin reddine ilişkin icra mahkemesi kararına karşı istinafa gidebilir miyim?** Hayır. İcra mahkemesinin yediemin ücreti, yediemin değiştirilmesi ve hacizli taşınır malların muhafaza şekline ilişkin kararları istinafa tabi değildir (İİK m.363/1). Bu nedenle şikâyet dilekçesini masrafın yatırıldığını ve önerilen depo veya yediemini belgeleyerek ilk seferde eksiksiz hazırlamak gerekir. ### Yurt Dışındaki Kişiye Tebligat: Konsolosluk, İlanen Tebligat ve Habersiz Kesinleşen Karar ve Takipler - Adres: https://capar.av.tr/makale/yurt-disindaki-kisiye-tebligat-ve-habersiz-kesinlesen-kararlar - Tarih: 2026-11-13 - Özet: Yurt dışında yaşayana Türkiye'den tebligat: Tebligat Kanunu m.25 ve m.25/a'ya göre konsolosluk yolu ve otuz günlük süre, yurt dışı adres araştırması yapılmadan ilanen tebligat ve eski adrese tebligatın usulsüzlüğü, m.32 ve İİK m.16 ile habersiz kesinleşen karar ve takiplere karşı yollar. - Anahtar kelimeler: yurt dışına tebligat, yurt dışında yaşayana tebligat, konsolosluk aracılığıyla tebligat, Tebligat Kanunu m.25, Tebligat Kanunu m.25/a, ilanen tebligat yurt dışı, adres araştırması, usulsüz tebligat, Tebligat Kanunu m.32, öğrenme tarihi, İİK m.16 şikâyet, habersiz kesinleşen karar, haberim olmadan icra takibi - English: Service on Persons Living Abroad under Turkish Law: Consular Service, Public Notice, Unnoticed Judgments (https://capar.av.tr/en/article/service-of-process-abroad-turkish-courts-enforcement) — Under Turkish law, service on persons living abroad: the consular route and the thirty-day period under arts. 25 and 25/a of the Notification Law, why service by public notice without researching the foreign address and service at an old address are defective, and remedies under art. 32 and Enforcement and Bankruptcy Law art. 16 against judgments and enforcement that became final without your knowledge. **Yurt dışındayım, haberim olmadan hakkımda karar verilmiş; ne yapabilirim?** Tebligat usulsüzse karar kesinleşmemiş sayılır. Öğrenme tarihinizi belirterek kanun yoluna başvurabilirsiniz; usulsüz tebliğde muhatabın beyan ettiği öğrenme tarihi tebliğ tarihi sayılır (Tebligat Kanunu m.32). **Konsolosluktan gelen tebligat mektubunu almazsam ne olur?** Bildirim size o ülkenin mevzuatına göre ulaştırıldıysa ve otuz gün içinde konsolosluğa başvurmazsanız tebligat otuzuncu günün sonunda yapılmış sayılır (m.25/a). Bu tarihten itibaren süreler işler. **Türkiye’deki eski adresime yapılan tebligat geçerli mi?** Yurt dışında yaşadığınız biliniyor ya da adres kayıt sisteminde yurt dışı adresiniz varsa, Türkiye’deki eski adrese kapıya yapıştırma yoluyla yapılan tebligat Yargıtay kararlarına göre usulsüzdür. **Haberim olmadan başlatılan icra takibine karşı süre ne kadar?** Usulsüz tebligata karşı icra mahkemesine şikâyet, işlemin öğrenildiği tarihten itibaren yedi gün içinde yapılır (İİK m.16). Ödeme emrine itiraz süresi düzeltilen tebliğ tarihinden işler. **Yurt dışında yaşayan eşime ya da borçluma Türkiye’de dava açabilir miyim?** Evet; tebligat o ülkenin yetkili makamı aracılığıyla ya da karşı taraf Türk vatandaşıysa konsolosluk aracılığıyla yapılır. Yurt dışı adres dava dilekçesinde baştan gösterilmeli; adres bilinmiyorsa önce adres araştırması yapılır, ilan son çaredir. ### Ödeme Emrine İtiraz ve Maaş Haczi: Süre, Gecikmiş İtiraz, Kambiyo Takibi, Haczedilemeyen Kısım, Nafaka - Adres: https://capar.av.tr/makale/odeme-emrine-itiraz-ve-maas-haczi - Tarih: 2026-10-19 - Güncelleme: 2026-11-08 - Özet: Ödeme emrine itiraz (İİK m.62): yedi günlük süre, icra dairesine dilekçeyle veya sözlü itiraz, borca, kısmi ve imzaya itiraz, tebliğden önce yapılan itiraz; itirazın sonuçları (İİK m.63, m.66), gecikmiş itiraz ve usulsüz tebligat (İİK m.65), kambiyo senedine dayalı takipte beş günlük süre ve icra mahkemesi (İİK m.168-170), maaş haczinde dörtte bir kuralı, haciz sırası ve nafaka önceliği (İİK m.83), emekli aylığı (5510 sayılı Kanun m.93), haczedilemeyen mallar (İİK m.82) ve icra mahkemesine şikâyet (İİK m.16); doğrulanmış Yargıtay kararlarıyla. - Anahtar kelimeler: ödeme emrine itiraz, ödeme emrine itiraz süresi, icra takibine itiraz, borca itiraz, imzaya itiraz, kısmi itiraz, gecikmiş itiraz, usulsüz tebligat şikâyeti, ilamsız takip, genel haciz yolu, İİK 60, İİK 62, İİK 63, İİK 65, İİK 66, kambiyo senetlerine özgü haciz yolu, İİK 168, İİK 169, İİK 169/a, İİK 170, maaş haczi, maaşın dörtte biri, haciz sırası, nafaka önceliği, İİK 83, İİK 83/a, emekli maaşı haczi, 5510 sayılı Kanun 93, haczedilemeyen mallar, haline münasip ev, İİK 82, icra şikâyeti, İİK 16 - English: Objecting to a Payment Order and Salary Attachment: Time Limits, Late Objection, Protected Wages (Turkish Law) (https://capar.av.tr/en/article/objecting-payment-order-salary-attachment-enforcement) — Objecting to a payment order under the Turkish Enforcement and Bankruptcy Law (EBL art. 62): the seven-day period, objection to the enforcement office by petition or orally, objections to the debt, partial objections and objections to the signature, objection before service; the effect of the objection (EBL arts. 63, 66), late objection and defective service (EBL art. 65), the five-day period and the enforcement court in proceedings based on negotiable instruments (EBL arts. 168-170), the one-quarter rule, ranking of attachments and priority of maintenance in salary attachment (EBL art. 83), state pensions (Law No. 5510 art. 93), non-attachable assets (EBL art. 82) and complaints to the enforcement court (EBL art. 16), with verified decisions of the Court of Cassation. **Ödeme emrine itiraz süresi kaç gündür?** Genel haciz yoluyla ilamsız takipte ödeme emrinin tebliğinden itibaren yedi gündür ve itiraz icra dairesine yapılır (İİK m.62). Kambiyo senedine (bono, çek, poliçe) dayalı takipte ise borca ve imzaya itiraz için süre beş gündür ve başvuru icra mahkemesine dilekçeyle yapılır (İİK m.168). **Ödeme emri bana tebliğ edilmeden itiraz edebilir miyim?** Evet. Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, takipten haricen haberdar olan borçlunun ödeme emri tebliğ edilmeden icra dairesine verdiği itiraz dilekçesini geçerli saymaktadır; alacaklının takibi sürdürme iradesi bulunduğu sürece tebliğin yapılmamış olması itiraza engel değildir. **İtiraz süresini kaçırdım, ne yapabilirim?** Kusurunuz olmayan bir engel nedeniyle süre geçmişse, engelin kalktığı günden itibaren üç gün içinde mazeretinizi gösteren delillerle birlikte icra mahkemesine gecikmiş itirazda bulunabilirsiniz (İİK m.65). Ödeme emri usulsüz tebliğ edilmişse icra mahkemesine şikâyet yoluyla tebliğ tarihinin düzeltilmesi istenebilir. Takip kesinleşmiş olsa bile menfi tespit ve istirdat davası yolu ayrıca değerlendirilmelidir. **Maaşımın ne kadarı haczedilebilir?** Maaştan önce sizin ve ailenizin geçimi için gerekli miktar düşülür, kalan kısım haczedilir; ancak haczedilecek miktar maaşın dörtte birinden az olamaz. Birden fazla haciz varsa hacizler sıraya konur ve öndeki bitmeden sonraki için kesinti yapılmaz (İİK m.83). İşlemekte olan nafaka alacağı ise Yargıtay uygulamasına göre birinci sırada kesilir. **Emekli aylığıma haciz konulabilir mi?** Sosyal Güvenlik Kurumunca bağlanan gelir, aylık ve ödenekler, Kurumun kendi alacakları ile nafaka borçları dışında haczedilemez; bu yasak kapsamındaki haciz talepleri borçlunun muvafakati bulunmadıkça icra müdürü tarafından reddedilir (5510 sayılı Kanun m.93). Maaşın haczedilebileceğine dair önceden yapılan anlaşmalar ise muteber değildir (İİK m.83/a). **Evim haczedildi; haline münasip ev olduğunu nasıl ileri sürerim?** Haczi öğrendiğiniz tarihten itibaren yedi gün içinde icra mahkemesine haczedilmezlik şikâyetinde bulunmanız gerekir (İİK m.16, İİK m.82). Evin değeri halinize göre fazlaysa ev satılır ve bedelinden ihtiyacınızı karşılayacak bir kısım size bırakılır; borç doğrudan evin bedelinden doğmuşsa bu koruma uygulanmaz. ### Önce Rehne Müracaat İlkesi (İİK m.45): İpotekli Kredide Banka Doğrudan Haciz Yoluna Gidebilir mi? - Adres: https://capar.av.tr/makale/once-rehne-muracaat-ilkesi - Tarih: 2026-11-03 - Özet: İpotekli kredide banka önce ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla takip yapmalıdır; borçluya doğrudan haciz takibi İİK m.45/1’e aykırıdır. Böyle bir takibin iptali süresiz şikâyetle istenebilir. Yazıda kuralın kamu düzeni niteliği, rehin açığı ve ipotek limitini aşan alacak, mükerrer takip, kambiyo senedi istisnası ve kefil durumu 2023–2025 tarihli Yargıtay Hukuk Genel Kurulu ve 12. Hukuk Dairesi kararlarıyla anlatılır. - Anahtar kelimeler: önce rehne müracaat, önce rehne müracaat ilkesi, İİK m.45, İİK 45. madde, banka ipotek varken haciz koyabilir mi, ipotek varken genel haciz yoluyla takip, ipotekli kredi icra takibi, ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla takip, rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takip, İİK 45 süresiz şikâyet, genel haciz takibinin iptali, mükerrer takip ipotek, tahsilde tekerrür olmamak kaydı, rehin açığı belgesi, muvakkat rehin açığı belgesi İİK m.150/f, üst sınır ipoteği limiti aşan alacak haciz, bono ve ipotek aynı anda takip, İİK m.167, içtihadı birleştirme kararı 2021/2 E. 2023/1 K., ipotek veren kefil önce rehne müracaat, müteselsil kefil TBK m.586 - English: Pledge-First Rule in Turkish Enforcement Law: Can a Mortgagee Bank Go Straight to Attachment? (EBL Art. 45) (https://capar.av.tr/en/article/pledge-first-rule) — A bank holding a mortgage must first enforce by realising it; attachment brought directly against the debtor breaches Turkish Enforcement Law art. 45/1. The article explains the public-order nature of the rule, the complaint without time limit, pledge shortfall and claims above the mortgage limit, duplicate proceedings, the bills-of-exchange exception and sureties, with 2023–2025 Court of Cassation decisions. **Bankada ipotek varken şirket hesaplarına veya araçlarına haciz konulabilir mi?** Kural olarak hayır. İpotekle güvence altına alınmış kredi alacağı için banka, kredi borçlusu hakkında önce ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla takip yapmak zorundadır (İİK m.45/1). Haciz yolu, rehnin karşılamadığı veya ipotek limitlerini aşan alacak kısmı için açılır (Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, 2023/3362 E., 2024/476 K.); bono veya çeki olan banka ise kambiyo takibini seçebilir (İİK m.167/1). **Önce rehne müracaat kuralına aykırı takibe kaç gün içinde şikâyet edilir?** Yargıtay bu şikâyeti kamu düzenine ilişkin sayar ve süreye bağlı tutmaz (Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, 2023/1109 E., 2023/7900 K.). Ancak takibe itiraz etmeyen ve şikâyet yoluna da başvurmayan borçlu bu kuralın korumasından yararlanamaz (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 2024/300 E., 2025/571 K.). Bu nedenle ödeme emri tebliğ edildiğinde ipoteğin varlığı ve kapsamı hemen incelenmelidir. **İpotek borcu karşılamazsa banka kalan alacağı nasıl takip eder?** Kesinleşen kıymet alacağı karşılamıyorsa banka muvakkat rehin açığı belgesi alıp borçlunun diğer mallarının haczini isteyebilir (İİK m.150/f). Satış bedeli yetmezse rehin açığı belgesi verilir; bir yıl içinde haciz yoluyla takip talep edilirse yeniden icra veya ödeme emri tebliğine gerek yoktur (İİK m.152). **Banka aynı kredi için hem bono takibi hem ipotek takibi yapabilir mi?** Aynı anda yapamaz. Hukuk Genel Kurulu’nun atıf yaptığı 20.01.2023 tarihli, 2021/2 E., 2023/1 K. sayılı içtihadı birleştirme kararına göre tahsilde tekerrür kaydı bulunsa bile aynı alacak için aynı anda iki takip yapılamaz; alacaklı yollardan birini seçer ve kambiyo takibi sürerken başlatılan ipotek takibi mükerrer sayılarak iptal edilir (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 2022/1039 E., 2023/856 K.). **Krediye kefil oldum ve ipotek de verdim; banka bana doğrudan haciz yoluyla gelebilir mi?** İpotek akit tablosuna bakılır. İpotek yalnız şirketin borçlarını güvenceye alıyorsa banka, Türk Borçlar Kanunu m.586’daki şartlarla sizi kefil olarak genel haciz yoluyla takip edebilir (Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, 2021/7479 E., 2021/7971 K.). İpotek kefaletinizden doğan borçları da kapsıyorsa önce ipoteğin paraya çevrilmesi gerekir; ipotekle karşılanmayan kısım için haciz yoluna gidilebilir (Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, 2025/4387 E., 2025/6585 K.). ### Üst Sınır İpoteğinde Limit Aşımı: Faiz, BSMV ve Masraflar Limite Dahil mi? (TMK m.851, m.875) - Adres: https://capar.av.tr/makale/ust-sinir-ipoteginde-limit-asimi - Tarih: 2026-11-03 - Özet: Üst sınır (limit) ipoteğinde ana para, faiz, BSMV, icra masrafı ve vekâlet ücretinin toplamı ipotek limitini aşamaz; limiti aşan takip kısmı süresiz şikâyetle iptal ettirilebilir. Yazıda anapara ipoteği farkı, takip talebi ve icra emrinin limitle sınırlanması, birden çok ipotek, ipotek verenin sorumluluğu ve satışa etkisi 2022–2026 tarihli Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 11. ve 12. Hukuk Dairesi kararlarıyla anlatılır. - Anahtar kelimeler: üst sınır ipoteği, limit ipoteği, ipotek limiti aşımı, üst sınır ipoteğinde faiz limite dahil mi, ipotek limitini aşan icra emri, limit aşımı şikâyeti, limit aşımı süresiz şikâyet, ipotek limiti BSMV, ipotek limiti vekâlet ücreti ve masraf, takip tarihinden sonra faiz ipotek limiti, anapara ipoteği ile üst sınır ipoteği farkı, kesin borç ipoteği, TMK m.851, TMK m.875, ipotek veren üçüncü kişi limitle sorumlu, birden çok ipotek limit toplamı, toplu ipotek satış limit, ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla takip, itirazın iptali ipotek limiti - English: Exceeding a Maximum-Amount Mortgage: Are Interest, BSMV, Costs Included? (Turkish Civil Code Arts. 851, 875) (https://capar.av.tr/en/article/exceeding-limit-maximum-amount-mortgage) — In a maximum-amount (limit) mortgage under Turkish law, principal, interest, BSMV, enforcement costs and attorney’s fees together cannot exceed the limit; the excess can be annulled by a complaint without time limit. The article covers the principal mortgage distinction, limiting the enforcement request and order, multiple mortgages, the mortgagor’s liability and the sale, with 2022–2026 Court of Cassation decisions. **Üst sınır ipoteğinde banka limitin üstüne faiz isteyebilir mi?** İpoteğin paraya çevrilmesi yoluyla takipte hayır. Faiz, BSMV, icra masrafı ve vekâlet ücreti dahil toplam istem limiti aşamaz; alacak limiti aşıyorsa takip tarihinden itibaren faiz de istenemez (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 2022/75 E., 2023/1011 K.). Limiti aşan alacak kredi borçlusundan genel haciz yoluyla istenebilir (Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, 2023/3362 E., 2024/476 K.). **İpotek limitini aşan icra emrine kaç gün içinde şikâyet edilir?** Limit aşımı şikâyeti süreye bağlı değildir; ilk derece mahkemesinin şikâyeti süre aşımından reddetmesi Yargıtay’ca bozulmuştur (Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, 2024/8074 E., 2025/1043 K.). Şikâyet kabul edilirse takip yalnız limiti aşan kısım yönünden iptal edilir (Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, 2024/5159 E., 2024/9879 K.). **Bankanın aynı taşınmazda iki ipoteği varsa limitler toplanır mı?** Evet. Aynı alacak için kurulan ipoteklerin limitleri toplanır; 12. Hukuk Dairesi birinci ve ikinci derecedeki 6.000.000’ar TL’lik ipotekleri ve başka taşınmazdaki 2.500.000 TL’lik ipoteği toplam 14.500.000 TL limit olarak kabul etmiştir (Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, 2024/8000 E., 2025/2895 K.). İpotek veren ise yalnız kendi ipoteklerinin limitiyle sorumludur (Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, 2023/4750 E., 2024/1808 K.). **Krediye hem kefil oldum hem ipotek verdim; limitin üstünden sorumlu muyum?** İpoteğin paraya çevrilmesi takibinde sorumluluk limitle sınırlıdır ve kefil olmak bunu değiştirmez (Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2023/615 E., 2024/4920 K.). Ancak banka limit dışında kalan alacak için kefil sıfatıyla genel haciz yoluyla ayrıca takip yapabilir (Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, 2025/1307 E., 2025/2865 K.). **Limit aşımı şikâyeti ipotekli taşınmazın satışını durdurur mu?** Kendiliğinden durdurmaz; şikâyet kabul edilse bile takip limit kadar alacak için devam eder (Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, 2026/1392 E., 2026/1335 K.). Toplu ipotekte ise limit karşılandıktan sonra diğer taşınmazların satışı yapılmamalıdır (Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, 2023/8564 E., 2024/786 K.). ### İcra Hukukunda Yedieminlik: Haczedilen Malın Muhafazası, Sorumluluk ve 88/A Tasfiyesi (İİK m.88, TCK m.289) - Adres: https://capar.av.tr/makale/icra-hukukunda-yedieminlik - Tarih: 2026-10-25 - Özet: İcra hukukunda yedieminlik rehberi: yediemin nedir ve hukuki niteliği; haczedilen taşınırların muhafazası (İİK m.88); borçlu, alacaklı, üçüncü kişi ve lisanslı yediemin deposunun yediemin olması; Lisanslı Yediemin Depoları Yönetmeliği; yedieminlik ücreti, muhafaza avansı ve masrafların kime kalacağı (İİK m.95, m.110); araçların yakalanması ve yediemin otoparkları (İİK m.106); haczi kalkan malların tasfiyesi (7445 sayılı Kanunla eklenen İİK m.88/A, 27.12.2025 tarihli Yönetmelik) ve geçici 20. maddenin Anayasa Mahkemesince iptali; yedieminin iade yükümü ve İİK m.358; devletin sorumluluğu (İİK m.5); muhafaza görevini kötüye kullanma suçu (TCK m.289); şikâyet yolu ve süreleri (İİK m.16); Yargıtay Ceza Genel Kurulu, 2. Ceza Dairesi, 3. ve 12. Hukuk Dairesi kararları. - Anahtar kelimeler: yediemin, yedieminlik, icra hukukunda yediemin, haczedilen malın muhafazası, İİK 88, İİK 88/A, muhafazasına gerek kalmayan malların tasfiyesi, lisanslı yediemin deposu, Lisanslı Yediemin Depoları Yönetmeliği, yediemin ücreti, yedieminlik ücreti, muhafaza avansı, yediemin otoparkı, araç yakalama, İİK 95, İİK 106, İİK 110 haczin kalkması, İİK 358, yedieminin hukuki sorumluluğu, İİK 5 devletin sorumluluğu, muhafaza görevini kötüye kullanma, TCK 289, İİK 16 şikâyet - English: Custodianship in Turkish Enforcement Law: Safekeeping, Liability and Liquidation (EBL Art. 88, TCK Art. 289) (https://capar.av.tr/en/article/custodianship-enforcement-law) — A guide to custodianship in Turkish enforcement law: what a custodian is and its legal nature; safekeeping of attached movables (EBL art. 88); the debtor, the creditor, a third party or a licensed custodian depot as custodian; the Regulation on Licensed Custodian Depots; custodian fees, safekeeping advances and who ultimately bears the costs (EBL arts. 95, 110); seizure of vehicles and custodian car parks (EBL art. 106); liquidation of goods whose attachment has lapsed (EBL art. 88/A introduced by Law No. 7445 and the Regulation of 27.12.2025) and the Constitutional Court’s annulment of provisional article 20; the custodian’s duty to return and EBL art. 358; State liability (EBL art. 5); the offence of abuse of the duty of safekeeping (Penal Code art. 289); complaints and time limits (EBL art. 16); decisions of the Criminal General Assembly, the 2nd Criminal Chamber and the 3rd and 12th Civil Chambers of the Court of Cassation. **Haczedilen eşyam bana yediemin olarak bırakıldı; kullanabilir miyim?** Hayır. Yediemin, malın sahibi olsa bile onu satamaz, rehnedemez, kiraya veremez veya yerini değiştiremez. Muhafaza amacı dışındaki her tasarruf TCK m.289 kapsamında suç oluşturabilir. Malın sahibi olan yediemin bakımından ceza yarı oranında indirilir. **Satış günü malı satış yerine götürmezsem ne olur?** Yargıtay Ceza Genel Kurulu’na göre yedieminin malı satış yerine götürme yükümlülüğü yoktur; bu tek başına muhafaza görevini kötüye kullanma suçu sayılmaz. Ancak icra dairesi malı bulunduğu yerde istediğinde iade etmemek suç oluşturabilir. Ayrıca İİK m.358 kapsamında hukuki sorumluluk doğurabilir. **Yediemin ücretini kim öder?** Muhafaza masrafı ve avansı ilk aşamada alacaklıdan peşin alınır (İİK m.95). Kural olarak bu masraflar takip gideri olarak borçluya yüklenir (İİK m.15). Ancak satış süresinde istenmediği için haciz kalkarsa, haczin kalkmasına sebep olan alacaklı muhafaza dahil tüm giderlerden sorumlu olur (İİK m.110). Lisanslı depo ücretleri Bakanlık tarifesine göre belirlenir. **Haciz kalktı ama aracım yediemin otoparkında; ne yapmalıyım?** Borçlu, tarifeye göre belirlenen yedieminlik ücretini ödeyerek aracı teslim alabilir. Aksi hâlde İİK m.88/A uyarınca resen tasfiye başlar. Bu süreçte borçluya tebliğden itibaren on gün süre verilir. Mal sonunda satılabilir, yedieminin mülkiyetine geçebilir, hurda olarak MKE A.Ş.ye ya da bedelsiz olarak Kızılay’a devredilebilir. **Yediemin depoda mal kaybolursa kime dava açılır?** Yediemine ve lisanslı depo işleticisine genel hükümlere göre tazminat davası açılabilir. Ayrıca icra dairesi, telef veya ziyaı ispat edemeyen yedieminden malın kıymetini İİK m.358 uyarınca resen tazmin ettirebilir. Zararda icra görevlilerinin kusuru varsa dava görevliye değil, İİK m.5 uyarınca devlete karşı açılır. **Yedieminle ilgili icra dairesi işlemlerine nasıl itiraz edilir?** İcra mahkemesine şikâyet yoluyla. Süre, işlemin öğrenildiği tarihten itibaren yedi gündür (İİK m.16). Bir hakkın yerine getirilmemesi veya sebepsiz sürüncemede bırakılması hâlinde şikâyet her zaman yapılabilir. İİK m.358 uyarınca verilen tazmin kararına karşı da aynı yedi günlük sürede şikâyet edilebilir. ### İcra Takibinde İstihkak Davası (İİK m.96-99): Mülkiyet Karinesi, İspat Yükü, Yedi Günlük Süre, Tazminat, İflas - Adres: https://capar.av.tr/makale/icra-takibinde-istihkak-davasi - Tarih: 2026-07-17 - Özet: Haczedilen malın üçüncü kişiye ait olduğu iddiası önce sade bir dille ve gündelik örneklerle (aynı evde yaşayan çocuğun motosikleti, eşin takıları, leasing makinesi, aynı adreste başka şirket), ardından teknik ayrıntılarıyla: İİK m.96, m.97, m.97/a ve m.99; üçüncü kişi ve alacaklı için adım adım yapılacaklar ve süreler tablosu; haczedilemeyen ev eşyası (İİK m.82); finansal kiralama konusu mallar; mülkiyet karinesi, ispat yükü, organik bağ ve muvazaa; yedi günlük hak düşürücü süre; takibin taliki ve teminat; %20 ve %15 tazminat; harç, yetki ve kanun yolu; iflasta istihkak (İİK m.228). Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 12. ve 8. Hukuk Dairesinin doğrulanmış kararları ile. - Anahtar kelimeler: istihkak davası, istihkak iddiası, istihkak davası nasıl açılır, haczedilen mal benim, başkasının borcu için haciz, İİK 96, İİK 97, İİK 97/a, İİK 99, İİK 228 iflasta istihkak, İİK 82 haczedilemeyen ev eşyası, finansal kiralama 6361 m.28, mülkiyet karinesi, ispat yükü, istihkak iddiasının reddi davası, organik bağ, muvazaa, perdeleme, yedi günlük süre, hak düşürücü süre, takibin taliki, teminat, İİK 97/13 yüzde 20 tazminat, İİK 97/15 yüzde 15 tazminat, istihkak davası harcı, icra hukuk mahkemesi yetki, istinaf ve temyiz sınırı - English: Third-Party Ownership Claims in Turkish Enforcement: EBL Arts. 96-99, Burden of Proof, Seven-Day Period (https://capar.av.tr/en/article/third-party-ownership-claims-enforcement-proceedings) — Third-party ownership claims over attached property, first in plain language with everyday examples (a son's motorcycle at the family home, a spouse's jewellery, a leased machine, another company at the same address) and then in technical detail: EBL arts. 96, 97, 97/a and 99; step-by-step guidance and a table of time limits for the third party and the creditor; exempt household goods (EBL art. 82); leased assets; the presumption of ownership, burden of proof, organic connection and simulation; the seven-day preclusive period; stay of proceedings and security; damages of 20% and 15%; court fees, venue and appeals; claims in bankruptcy (EBL art. 228). With verified decisions of the Assembly of Civil Chambers and the 12th and 8th Civil Chambers of the Court of Cassation. **İşyerime veya evime gelen icra memuru, başkasının borcu için benim eşyalarımı haczetti. Ne yapmalıyım?** Haciz anında, tutanağa geçirtmek suretiyle istihkak iddiasında bulunun. İddiayı bizzat siz (tüzel kişide temsile yetkili organ) ileri sürmelisiniz; yetkisiz bir yakının beyanı geçerli sayılmaz. Yedieminliği kabul edin — bu, malın kaldırılıp götürülmesini önler. Kira sözleşmesi, vergi levhası ve mahcuzların seri numaraları tutanağa işlensin. Sonrasında icra mahkemesinin takibin devamı veya taliki kararının tefhim veya tebliğinden itibaren yedi gün içinde istihkak davası açın. **Evimde haczedilen televizyon kızıma ait. İstihkak davası mı açmalıyım?** Çoğu zaman gerek yoktur. Borçlu ve aynı çatı altında yaşayan aile bireylerinin kişisel eşyası ile ailenin ortak kullanımındaki ev eşyası, para ve kıymetli şeyler dışında, haczedilemez (İİK m.82/1-3). Böyle bir eşya haczedilmişse işlemi öğrenmeden itibaren kural olarak yedi gün içinde icra mahkemesine şikâyet edilmelidir (İİK m.16). İstihkak, haczedilebilen bir malın başkasına ait olduğu durumlar içindir. **Haczedilen malın faturası bende; bu tek başına yeterli mi?** Çoğu zaman yeterli değildir. Karine alacaklı lehineyse, karinenin aksini “inandırıcı ve her türlü şüpheden uzak” delillerle çürütmeniz gerekir. Uygulamada aranan şudur: faturanın usulüne uygun tutulmuş, açılış ve kapanış tasdikleri yapılmış ticari defterlere işlenmiş olması; faturadaki seri numaralarının haciz tutanağındaki mahcuzlarla örtüşmesi; malı satın aldığınız tarihte buna ekonomik gücünüzün bulunması; ve malın ne sebeple orada bulunduğunun açıklanması. **İstihkak davası açmak haczedilen malın satışını durdurur mu?** Kendiliğinden durdurmaz. Mal borçlu elinde haczedilmişse, satışın durması için icra mahkemesinden takibin taliki kararı alınması gerekir; bu kararla birlikte sizden teminat istenir (İİK m.97/3). Buna karşılık mal yalnız sizin (üçüncü kişinin) elinizde haczedilmişse (İİK m.99), alacaklı tarafından süresinde açılan dava sonuçlanıncaya kadar satış zaten yapılamaz. **İstihkak davasını kaybedersem tazminat öder miyim?** Yalnızca takibin taliki (durdurulması) kararı alınmış ve takip bu nedenle fiilen durmuşsa. Bu hâlde dava reddedilirse, alacaklının alacağından bu dava nedeniyle istifası geciken miktarın %20’sinden aşağı olmamak üzere tazminata hükmolunur (İİK m.97/13). Tazminatın matrahı, takip konusu alacak miktarı ile hacizli malın değerinden hangisi az ise odur. Tersine, davanız kabul edilir ve itiraz eden alacaklı veya borçlunun kötü niyeti tespit edilirse, haczolunan malın değerinin %15’inden aşağı olmamak üzere onlar aleyhine tazminata hükmedilir (İİK m.97/15). **Yedi günlük süreyi kaçırdım; ne olur?** Sonuç ağırdır: İİK m.96/3 uyarınca, haczi öğrendiğiniz tarihten itibaren yedi gün içinde istihkak iddiasında bulunmazsanız aynı takipte bu iddiayı ileri sürme hakkınızı kaybedersiniz. Bu süre hak düşürücüdür ve mahkemece yargılamanın her aşamasında re’sen gözetilir. Öğrenme tarihi geniş yorumlanır: vekilinizin icra dosyasına vekâletname sunduğu tarih dahi öğrenme sayılabilmektedir. Bu nedenle hacizden haberdar olur olmaz harekete geçilmelidir. ### İhtiyati Haciz - Adres: https://capar.av.tr/makale/ihtiyati-haciz - Tarih: 2026-10-19 - Güncelleme: 2026-11-08 - Özet: İhtiyati haczin şartları, mahkemeden talep ve teminat usulü, kararın on gün içinde infazı, haczi tamamlayan yedi günlük ve bir aylık süreler, karara itiraz yolu ile itirazın sonuçları, İcra ve İflas Kanunu m.257-268 ve Yargıtay kararları ışığında ele alınmaktadır. - Anahtar kelimeler: ihtiyati haciz, ihtiyati haciz sartlari, ihtiyati haciz karari, ihtiyati hacze itiraz, ihtiyati haczi tamamlayan merasim, IIK 257, IIK 258, IIK 259, IIK 261, IIK 264, IIK 265, ihtiyati haciz teminat, ihtiyati haciz on gun, ihtiyati haciz yedi gun, 12. Hukuk Dairesi, 11. Hukuk Dairesi, 19. Hukuk Dairesi - English: Precautionary Attachment (https://capar.av.tr/en/article/precautionary-attachment) — An analysis of the requirements for precautionary attachment, the procedure for applying to court and for security, the ten-day period for enforcing the order, the seven-day and one-month periods that complete the attachment, the objection procedure and its consequences, in light of Articles 257-268 of the Turkish Enforcement and Bankruptcy Code and Court of Cassation case law. **İhtiyati haciz nedir ve hangi şartlarda istenebilir?** İhtiyati haciz, rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para alacağının tahsilini güvence altına almak için, alacaklının talebi üzerine mahkemece borçlunun mal ve haklarına önceden konulan geçici bir haciz tedbiridir. Vadesi gelmemiş alacaklarda ise ancak borçlunun belirli bir yerleşim yerinin bulunmaması veya taahhütlerinden kaçmak amacıyla mal kaçırma/kaçma girişiminde bulunması hâllerinde istenebilir. **İhtiyati haciz kararı almak için teminat yatırmak zorunlu mudur?** Kural olarak evet; İİK m.259 uyarınca alacaklı, haksız çıkması hâlinde doğacak zararları karşılamak üzere teminat göstermek zorundadır. Ancak alacak bir ilama dayanıyorsa teminat aranmaz; ilam niteliğindeki bir belgeye dayanıyorsa teminata gerek olup olmadığını mahkeme takdir eder. **İhtiyati haciz kararı alındıktan sonra ne kadar sürede icraya konulmalıdır?** İİK m.261 uyarınca alacaklı, kararın verildiği tarihten itibaren on gün içinde, kararı veren mahkemenin yargı çevresindeki icra dairesinden kararın infazını istemek zorundadır. Bu süre geçirilirse ihtiyati haciz kararı kendiliğinden ortadan kalkar. **İhtiyati haciz uygulandıktan sonra dava açmak veya takip yapmak için süre var mıdır?** Evet. Dava açılmadan veya takibe başlanmadan önce ihtiyati haciz yaptırmış olan alacaklı, İİK m.264 uyarınca haczin tatbikinden (veya haciz gıyabında yapılmışsa tebliğinden) itibaren yedi gün içinde takip talebinde bulunmak veya dava açmak zorundadır; aksi hâlde ihtiyati haciz hükümsüz kalır. **Borçlu, hakkında verilen ihtiyati haciz kararına nasıl itiraz edebilir?** İİK m.265 uyarınca borçlu, kendisi dinlenmeden verilen ihtiyati haczin dayandığı sebeplere, mahkemenin yetkisine ve teminata karşı; hazır olduğu hacizlerde haczin tatbiki anından, aksi hâlde haciz tutanağının tebliğinden itibaren yedi gün içinde, kararı veren mahkemeye itiraz edebilir. Menfaati ihlal edilen üçüncü kişiler de öğrenme tarihinden itibaren yedi gün içinde itiraz edebilir. **İhtiyati hacze itiraz üzerine verilen karara karşı kanun yoluna gidilebilir mi?** Evet; İİK m.265 uyarınca itiraz üzerine verilen karara karşı istinaf yoluna başvurulabilir. Bölge adliye mahkemesi bu başvuruyu öncelikli olarak inceler ve verdiği karar kesindir; istinaf başvurusu, ihtiyati haciz kararının icrasını durdurmaz. ### İpotek Veren Üçüncü Kişinin Sorumluluğu: Muacceliyet İhtarı, Limit ve Halefiyet (TMK m.887, m.884) - Adres: https://capar.av.tr/makale/ipotek-veren-ucuncu-kisinin-sorumlulugu - Tarih: 2026-11-03 - Güncelleme: 2026-11-14 - Özet: Şirket kredisine taşınmazını ipotek eden üçüncü kişi şahsen değil, yalnız taşınmazı ve ipotek limitiyle sorumludur; banka ona da ihtar göndermelidir. Yazıda TMK m.887 ve İİK m.150/ı uyarınca ihtarsız takibin iptali, itiraz yolları, rehin açığı belgesi, borcu ödeyenin halefiyeti (TMK m.884) ve ipotek veren kefil, 2022–2026 tarihli Yargıtay kararlarıyla anlatılır. - Anahtar kelimeler: ipotek veren üçüncü kişi, ipotek veren üçüncü kişinin sorumluluğu, şirket kredisi için ipotek verdim, başkasının borcu için ipotek vermek, ipotek veren şahsen sorumlu mu, TMK m.887, muacceliyet ihtarı ipotek veren, ipotek verene hesap kat ihtarı, İİK m.150/ı, ihtarsız ipotek takibinin iptali, ipoteğin paraya çevrilmesi ilamlı takip ipotek veren, ipotek veren icra emrinin iptali, ipotek limiti aşımı şikayet, rehin açığı belgesi ipotek veren, ipotek veren maaş haczi, TMK m.884 halefiyet, borcu ödeyen ipotek veren rücu, TBK m.596 rehin veren kefile rücu, ipotek veren kefil, ipotekli taşınmazı satın alan yeni malik sorumluluğu, TMK m.888 - English: Third-Party Mortgagor Liability for Company Loans: Acceleration Notice, Limit, Subrogation (TMK 887, 884) (https://capar.av.tr/en/article/third-party-mortgagor-liability) — A third party who mortgages real property for a company loan is liable only with the property and up to the mortgage limit, and must also receive notice. The article covers annulment of enforcement without notice (Civil Code art. 887, Enforcement Law art. 150/ı), remedies, pledge shortfall certificates, subrogation (art. 884) and mortgagor-sureties, with 2022–2026 Court of Cassation decisions. **Şirketin kredisi için evimi ipotek verdim; banka maaşıma veya diğer mallarıma haciz koyabilir mi?** Yalnız ipotek verdiyseniz hayır. İpotek veren üçüncü kişi borçtan şahsen sorumlu değildir, taşınmazı ile sorumludur (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 2025/466 E., 2026/289 K.); taşınmaz satıldıktan sonra kalan alacak için hakkında rehin açığı belgesi düzenlenemez (Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, 2021/6305 E., 2021/11636 K.). Kredi sözleşmesini ayrıca müteselsil kefil olarak imzaladıysanız bu sıfatla şahsen sorumlu olursunuz (TBK m.586/1). **Banka bana ihtar göndermeden ipotekli taşınmazımı satışa çıkarabilir mi?** Hayır. Ödeme isteminin borçluyla birlikte ipotek verene de yapılması gerekir (TMK m.887); hesap kat ihtarının ipotek verene tebliği bu istemin yerine geçer (İİK m.150/ı). İhtarsız başlatılan ilamlı takip ipotek veren yönünden iptal edilir ve bu şikâyet süreye bağlı değildir (Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, 2026/116 E., 2026/5017 K.). **Şirketin borcunu ödersem parayı kimden geri alırım?** Borçtan şahsen sorumlu olmayan ipotek veren borcu ödediğinde alacak ona geçer (TMK m.884) ve ödediği bedeli kredi borçlusuna rücu edebilir (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 2021/427 E., 2022/1610 K.). Kefillere ise ancak aranızda anlaşma varsa veya rehin sonradan bir üçüncü kişi tarafından verilmişse başvurabilirsiniz (TBK m.596/4). **İpotek veren hesap kat ihtarnamesine itiraz edebilir mi?** İİK m.150/ı hükmündeki noter aracılığıyla itiraz krediyi kullanan taraf içindir; borçtan şahsen sorumlu olmayan ipotek veren bu yolla itiraz edemez, ancak itfa, imhal veya zamanaşımı iddiasında bulunabilir (Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, 2022/8932 E., 2023/2393 K.; onama). Kefalet borcu için de ipotek vermiş kefil ise ihtara süresi içinde itiraz edebilir (Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, 2023/3924 E., 2024/1291 K.). **Kredi kapanmadan ipoteği kaldırtabilir miyim?** İpotek, güvence altına aldığı alacak sona ermedikçe kendiliğinden kalkmaz; taşınmaz maliki alacak sona erince ipoteğin terkinini isteyebilir (TMK m.883/1). Borçtan şahsen sorumlu olmayan malik, borcu borçluya ait koşullar içinde ödeyerek ipoteğin kaldırılmasını isteyebilir (TMK m.884). Doğmuş ve doğacak borçlar için verilen ipotekte teminatın sona erdirilmesi ipoteğin fekki davası yazısında ele alınmıştır. ### İpotekli İlamlı Takipte Hesap Kat İhtarı Usulsüzse Takip İptal Edilir mi? (İİK m.150/ı) - Adres: https://capar.av.tr/makale/ipotekli-ilamli-takip-hesap-kat-ihtari - Tarih: 2026-11-03 - Güncelleme: 2026-11-14 - Özet: Banka limit ipoteğiyle ilamlı takip için hesap kat ihtarını noter aracılığıyla usulünce tebliğ ettirmelidir; usulsüz tebliğde Yargıtay takibi iptal eder. Yazıda İİK m.150/ı şartları, ilamlı ve ilamsız takip farkı, İİK m.68/b adres kuralı, sekiz günlük itiraz, süresiz şikâyet ve sınırı ile mirasçılara ihtar sorunu 2022–2026 tarihli Yargıtay kararlarıyla anlatılır. - Anahtar kelimeler: hesap kat ihtarı usulsüz tebliğ, hesap kat ihtarı tebliğ edilmeden ipotek takibi, İİK m.150/ı, İİK 150/ı, ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla ilamlı takip, ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla ilamsız takip, örnek 6 icra emri, örnek 9 ödeme emri, limit ipoteği ilamlı takip, kat ihtarı süresiz şikayet, usulsüz tebliğ şikayet süresi icra, takibin iptali icra emrinin iptali, İİK m.68/b adres değişikliği, hesap kat ihtarına itiraz 8 gün, hesap kat ihtarına noter aracılığıyla itiraz, ipotek akit tablosu ilam niteliğinde belge, mirasçılara hesap kat ihtarı, ipotek veren öldü mirasçılar icra takibi, İİK m.149 icra emri, İİK m.16/2 süresiz şikayet - English: Improper Account Closure Notice in Turkish Mortgage Enforcement: Are Proceedings Annulled? (EBL Art. 150/ı) (https://capar.av.tr/en/article/improperly-served-account-closure-notice-mortgage) — A Turkish bank may use judgment-track mortgage enforcement only after serving an account closure notice via a notary; defective service leads to annulment. The article covers the conditions of art. 150/ı, judgment and non-judgment tracks, the art. 68/b address rule, the eight-day objection, the complaint without time limit and its limit, and heirs, with 2022–2026 Court of Cassation decisions. **Hesap kat ihtarı tebliğ edilmeden banka ipotek için ilamlı takip yapabilir mi?** Limit ipoteğinde yapamaz. İlamlı takip için hesap özeti veya ödeme ihtarının noter aracılığıyla krediyi kullanana tebliğ edilmesi ya da İİK m.68/b’ye göre tebliğ edilmiş sayılması gerekir (İİK m.150/ı). Yargıtay bunu takip şartı sayar ve ihtar usulüne uygun tebliğ edilmemişse takibin iptaline karar verilmesini ister (Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, 2025/9381 E., 2026/2739 K.). **Hesap kat ihtarının usulsüz tebliğine kaç gün içinde şikâyet edilir?** Yargıtay 12. Hukuk Dairesi bu şikâyeti İİK m.16/2 kapsamında süresiz inceler (Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, 2024/1743 E., 2024/7285 K.); yedi günlük süre arayan eski uygulama terk edilmiştir. Süresiz şikâyet de ancak takip sonuçlanıncaya kadar yapılabilir (Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, 2024/1685 E., 2024/6923 K.). **Hesap kat ihtarına kaç gün içinde itiraz edilir, itiraz edilmezse ne olur?** Krediyi kullanan taraf, ihtarın tebliğinden veya İİK m.68/b’ye göre tebliğ edilmiş sayılmasından itibaren sekiz gün içinde noter aracılığıyla itiraz eder (İİK m.150/ı). Süresinde itiraz edilmezse ihtardaki borç miktarı takip hukuku bakımından kesinleşir (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 2022/75 E., 2023/1011 K.). **Adresim değişti, banka ihtarı eski adresime gönderdi; tebliğ geçerli mi?** Yeni adres bankaya noter aracılığıyla bildirilmemişse hesap özetinin eski adrese ulaştığı tarih tebliğ tarihi sayılır (İİK m.68/b/1). Yargıtay 12. Hukuk Dairesi bu durumda takip şartının gerçekleştiğini kabul etmiştir (Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, 2025/9760 E., 2026/3608 K.). **İpotek veren öldüyse banka mirasçılara yeniden hesap kat ihtarı göndermeli mi?** Takip ipotek malikine karşı başlatılmış, ihtar ona tebliğ edilmiş ve takip kesinleşmişse gerekmez (Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, 2022/8662 E., 2023/1610 K.; oy çokluğu). Ölüm takipten önce gerçekleşmişse takip başladıktan sonra tebliğ edilen ihtarla takibe devam edilemez (Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, 2022/711 E., 2022/7295 K.). ### İtirazın Kaldırılması (İİK m.68, 68/a, 69) - Adres: https://capar.av.tr/makale/itirazin-kaldirilmasi - Tarih: 2026-07-17 - Güncelleme: 2026-11-10 - Özet: İtirazın kaldırılmasının kapsamlı rehberi: itirazın kesin kaldırılması (İİK m.68) ve dayanağı belgeler (imzası ikrar veya noter onaylı borç ikrarı içeren senet, resmî makbuz/belge — kayıtsız şartsız borç ikrarı şartı); itirazın geçici kaldırılması (İİK m.68/a) ve adi senette imza itirazı üzerine imza incelemesi; icra mahkemesinin dar ve şekli yetkisi (yargılamayı gerektiren itirazların genel mahkemeye ait olması); altı aylık hak düşürücü süre ve sürenin itirazın alacaklıya tebliğiyle başlaması; yüzde yirmi tazminat; itirazın geçici kaldırılmasından sonra borçtan kurtulma davası (İİK m.69, yüzde 15 depo); görevli ve yetkili icra mahkemesi; Yargıtay 12. Hukuk Dairesi kararları. - Anahtar kelimeler: itirazın kaldırılması, itirazın kesin kaldırılması, itirazın geçici kaldırılması, İİK 68, İİK 68/a, İİK 69, icra mahkemesi, kayıtsız şartsız borç ikrarı, imza incelemesi, adi senet imza itirazı, altı aylık hak düşürücü süre, itirazın alacaklıya tebliği, icra inkar tazminatı yüzde yirmi, borçtan kurtulma davası, yüzde 15 depo, dar yetkili icra mahkemesi, ilamsız icra, ödeme emrine itiraz, İcra ve İflas Kanunu m.68 - English: Removal of Objection under Turkish Law: Enforcement and Bankruptcy Law Arts. 68, 68/a and 69 (https://capar.av.tr/en/article/removal-objection) — A comprehensive guide to removal of objection: definitive removal of objection (EBL Art. 68) and its underlying documents (a deed containing an acknowledgment of debt with an admitted or notarised signature, an official receipt/document — the requirement of an unconditional acknowledgment of debt); provisional removal of objection (EBL Art. 68/a) and the signature examination upon an objection to the signature on a private deed; the narrow and formal jurisdiction of the enforcement court (objections requiring a trial belong to the general court); the six-month time bar running from service of the objection on the creditor; twenty percent compensation; the action for release from debt after provisional removal (EBL Art. 69, 15% deposit); the competent enforcement court and venue; decisions of the 12th Civil Chamber of the Court of Cassation. **İtirazın kaldırılması nedir?** Ödeme emrine itiraz üzerine duran ilamsız takibe devam edebilmek için alacaklının, elindeki nitelikli belgeye dayanarak icra mahkemesinden itirazın kaldırılmasını istemesidir. İcra mahkemesi esastan yargılama yapmaz, şekli inceleme ile karar verir. **İtirazın kesin ve geçici kaldırılması arasındaki fark nedir?** Kesin kaldırma (İİK m.68), imzası ikrar/noter onaylı borç ikrarı ya da resmî belge gibi nitelikli belgeye dayanır. Geçici kaldırma (İİK m.68/a) ise adi senette borçlunun imzayı reddetmesi hâlinde, imza incelemesi sonucunda söz konusu olur ve borçluya borçtan kurtulma davası açma imkânı verir. **Hangi belgeler itirazın kaldırılmasına dayanak olur?** İmzası ikrar edilmiş veya noterlikçe onaylanmış, borç ikrarını içeren senetler ile resmî daire ve yetkili makamların usulüne uygun verdiği makbuz/belgeler. Belgenin kayıtsız şartsız bir borç ikrarı içermesi gerekir; karşılıklı edim yükleyen ve ifası şarta bağlı sözleşmeler kural olarak yeterli değildir. **İtirazın kaldırılması için süre ne kadardır?** Borçlunun itirazının alacaklıya tebliğinden itibaren altı aydır. Bu süre hak düşürücü süredir ve mahkemece re'sen gözetilir. Süre içinde başvurulmazsa aynı alacak için yeniden ilamsız takip yapılamaz. **İcra mahkemesi alacağın gerçekten var olup olmadığını inceler mi?** Hayır. İcra mahkemesi dar ve şekli inceleme yapar; yalnızca belgeler üzerinden karar verir. Alacağın varlığı, sözleşmenin ifası gibi yargılamayı gerektiren uyuşmazlıklar genel mahkemenin görev alanındadır. **İtirazın geçici kaldırılmasından sonra ne yapabilirim?** Borçlu, geçici kaldırma kararının tefhim veya tebliğinden itibaren yedi gün içinde borçtan kurtulma davası açabilir. Bu davanın görülebilmesi için dava konusu alacağın yüzde 15'inin ilk duruşmaya kadar depo edilmesi (veya aynı değerde teminat gösterilmesi) gerekir. ### İtirazın İptali Davası (İİK m.67) - Adres: https://capar.av.tr/makale/itirazin-iptali-davasi - Tarih: 2026-07-17 - Güncelleme: 2026-11-10 - Özet: İtirazın iptali davasının kapsamlı rehberi: itirazın iptali davası nedir ve ilamsız icra takibine itiraz üzerine ne zaman açılır (İİK m.66-67); dava açma için bir yıllık hak düşürücü süre ve sürenin borçlunun itirazının alacaklıya tebliğiyle başlaması; görevli ve yetkili mahkeme (genel mahkeme); icra inkar tazminatının koşulları (borçlunun haksız itirazı + alacağın likit olması) ve tazminatın takip talebi ya da davadaki talep üzerinden hesaplanması (%20); ispat ve genel hükümlere göre yargılama; itirazın iptali ile itirazın kaldırılması arasındaki fark ve seçimlik yol; Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 3. ve 4. Hukuk Dairesi kararları. - Anahtar kelimeler: itirazın iptali davası, İİK 67, icra takibine itirazın iptali, icra inkar tazminatı, likit alacak, bir yıllık hak düşürücü süre, itirazın alacaklıya tebliği, genel mahkeme görevli, itirazın iptali yetkili mahkeme, kötü niyet tazminatı, itirazın iptali ile itirazın kaldırılması farkı, ilamsız icra, ödeme emrine itiraz, takibin durması, İcra ve İflas Kanunu m.66 m.67 - English: Action for Annulment of Objection under Turkish Law: Enforcement and Bankruptcy Law Art. 67 (https://capar.av.tr/en/article/action-annulment-objection) — A comprehensive guide to the action for annulment of objection: what the action is and when it is brought upon an objection to unsecured (ilamsız) enforcement proceedings (EBL Arts. 66-67); the one-year time bar for filing and its running from service of the debtor's objection on the creditor; the competent court and venue (the general court); the conditions for enforcement-denial compensation (the debtor's unjustified objection plus a liquid claim) and its computation over the enforcement request or the claim in the action (20%); proof and trial under general provisions; the difference between annulment of objection and removal of objection and the elective route; decisions of the General Assembly of Civil Chambers and the 3rd and 4th Civil Chambers of the Court of Cassation. **İtirazın iptali davası nedir?** İlamsız icra takibine borçlunun itiraz etmesiyle duran takibe devam edebilmek için alacaklının genel mahkemede açtığı davadır. Mahkeme davayı kabul ederse itirazın iptaline ve takibin devamına karar verir. **İtirazın iptali davası ne kadar sürede açılmalıdır?** Borçlunun itirazının alacaklıya tebliğinden itibaren bir yıl içinde açılmalıdır. Bu süre hak düşürücü süredir ve mahkemece re’sen gözetilir. İtiraz alacaklıya tebliğ edilmemişse süre işlemeye başlamaz. **İtirazın iptali davası hangi mahkemede açılır?** İcra mahkemesinde değil, alacağın niteliğine göre görevli genel mahkemede (asliye hukuk, asliye ticaret, tüketici veya iş mahkemesi) açılır. Yetki bakımından kural olarak davalı borçlunun yerleşim yeri mahkemesi yetkilidir. **İcra inkar tazminatı hangi durumda istenebilir?** Borçlunun itirazının haksız olması ve takibe konu alacağın likit (belirli/belirlenebilir) olması hâlinde, karşı tarafın talebi üzerine hükmolunan meblağın en az %20’si oranında icra inkar tazminatına karar verilir. Alacak ancak yargılamayla belirlenebiliyorsa likit sayılmaz ve tazminata hükmedilemez. **İtirazın iptali ile itirazın kaldırılması arasındaki fark nedir?** İtirazın kaldırılması, İİK m.68/68-a’daki nitelikli belgelere dayanan alacaklının icra mahkemesinde altı ay içinde başvurduğu dar/şekli bir yoldur. İtirazın iptali ise genel mahkemede bir yıl içinde açılan, alacağın esastan incelendiği bir davadır. Alacaklı, koşulları varsa bu yollardan birini seçebilir. **Bir yıllık süreyi kaçırırsam ne olur?** Aynı takip üzerinden itirazın iptalini isteyemezsiniz; ancak genel hükümlere göre ayrı bir alacak davası açma hakkınız saklıdır (İİK m.67/5). ## Kambiyo Hukuku ### Bono (Senet) Geçerlilik Şartları: Zorunlu Unsurlar, Eksiklik Halleri ve Zamanaşımı - Adres: https://capar.av.tr/makale/bono-senedin-gecerlilik-sartlari - Tarih: 2026-07-17 - Güncelleme: 2026-11-10 - Özet: Bononun TTK m.776'da sayılan zorunlu unsurları, m.777 uyarınca unsur eksikliğinin sonuçları, m.778 yollamasıyla uygulanacak poliçe hükümleri ve m.749 zamanaşımı süreleri; teminat senedi tartışması ve Yargıtay 11./12. Hukuk Dairesi kararları ışığında ayrıntılı inceleme. - Anahtar kelimeler: bono geçerlilik şartları, emre yazılı senet, TTK 776, TTK 777, TTK 778, TTK 749, bono zorunlu unsurları, kambiyo senedi, teminat senedi, bono zamanaşımı, kayıtsız şartsız bedel, düzenleme tarihi, keşideci, ciranta - English: Promissory Note (Bono) Validity under Turkish Law: Mandatory Elements, Missing Elements and Limitation Periods (https://capar.av.tr/en/article/validity-requirements-promissory-note) — A detailed examination of the mandatory elements of a promissory note (bono) under art. 776 of the Turkish Commercial Code, the consequences of missing elements under art. 777, the bill-of-exchange provisions applicable by reference under art. 778, and the limitation periods under art. 749 — including the debate on notes given as security, analyzed through Court of Cassation 11th and 12th Civil Chamber precedents. **Bir senedin bono sayılabilmesi için hangi unsurlar zorunludur?** TTK m.776 uyarınca senette 'bono' veya 'emre yazılı senet' ibaresi, kayıtsız ve şartsız belirli bir bedel ödeme vaadi, vade, ödeme yeri, lehtarın adı, düzenlenme tarihi ve yeri ile düzenleyenin imzası bulunmalıdır. Vade ve yer unsurları eksik olsa dahi TTK m.777'deki karineler devreye girer; ancak bono ibaresi, bedel vaadi ve imza gibi unsurların eksikliği senedi bono olmaktan çıkarır. **Bonoda vade yazılmamışsa senet geçersiz mi olur?** Hayır. TTK m.777/2 uyarınca vadesi gösterilmemiş bono, görüldüğünde ödenmesi gereken bono sayılır; bu bononun düzenlenme tarihinden itibaren bir yıl içinde ibrazı gerekir, ancak süresinde ibraz edilmemesi zamanaşımı dolmadıkça keşideciyi sorumluluktan kurtarmaz. **Teminat amacıyla verilen bono, kambiyo senedi vasfını kaybeder mi?** Hayır. Yargıtay'ın yerleşik içtihadına göre bir bononun teminat amacıyla verilmiş olması, TTK m.776'daki zorunlu unsurları taşıdığı sürece kambiyo senedi niteliğini ortadan kaldırmaz; teminat ilişkisine dayalı itirazlar ancak temel ilişkiye ait belgelerle (yazılı delil) ispatlanabilir. **Bonoda düzenleyenin imzası bulunmazsa ne olur?** TTK m.776/1-g uyarınca düzenleyenin imzası bononun zorunlu unsurudur; imza bulunmayan senet bono vasfına haiz olmaz ve bu senede dayanılarak kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla takip yapılamaz. **Bonodan doğan alacaklar ne kadar sürede zamanaşımına uğrar?** TTK m.749, m.778/h yollamasıyla bonolara da uygulanır: bonoyu düzenleyen keşideciye karşı ileri sürülecek istemler vadeden itibaren üç yıl, hamilin cirantaya karşı ileri süreceği istemler bir yıl, bir cirantanın diğer cirantalar ve keşideciye karşı ileri süreceği istemler ise altı ay geçmekle zamanaşımına uğrar. **Düzenlenme tarihi veya yeri yazılmayan bono geçersiz midir?** Düzenlenme yeri gösterilmeyen bono, düzenleyenin adının yanında yazılı yer düzenlenmiş sayılır (TTK m.777/4) ve bu eksiklik geçersizlik doğurmaz. Buna karşılık düzenlenme tarihinin hiç yazılmamış olması, Yargıtay'a göre TTK m.776/1-f uyarınca senedin bono vasfını tamamen ortadan kaldırır. ### Kambiyo Senetlerinde Menfi Tespit Davası - Adres: https://capar.av.tr/makale/kambiyo-senetlerinde-menfi-tespit - Tarih: 2026-06-26 - Güncelleme: 2026-11-10 - Özet: Kambiyo senetlerinde (bono, çek, poliçe) menfi tespit davasının kapsamlı rehberi: menfi tespit davası nedir ve ne zaman açılır (İİK m.72); icra takibini durdurmanın koşulları (takipten önce %15 teminatla ihtiyati tedbir, takipten sonra yalnızca paranın alacaklıya verilmemesi); kambiyo senedinin soyutluğu (mücerretlik) ve bono (TTK m.776, m.778); ispat yükünün dağılımı, bedelsizlik ve talil; senetle ispat kuralı (tanıkla ispat yasağı); ileri sürülebilecek def'iler (bedelsizlik, sahtelik, irade fesadı) ile iyiniyetli hamile karşı kişisel def'i sınırı (TTK m.687); istirdat davası; kötüniyet tazminatı (%20); görevli (asliye ticaret) ve yetkili mahkeme; Yargıtay Hukuk Genel Kurulu ve 11. Hukuk Dairesi kararları. - Anahtar kelimeler: kambiyo senetlerinde menfi tespit, menfi tespit davası, bono menfi tespit, çek menfi tespit, bedelsizlik, ispat yükü, senetle ispat kuralı, tanıkla ispat yasağı, kambiyo senedinin soyutluğu, mücerretlik, def'iler, kişisel def'i, sahtelik, irade fesadı hile ikrah, iyiniyetli hamil, istirdat davası, kötüniyet tazminatı, ihtiyati tedbir teminat, takibin durdurulması, İcra ve İflas Kanunu m.72, İİK 72, Türk Ticaret Kanunu m.776 m.778 m.687, asliye ticaret mahkemesi - English: Negative Declaratory Action on Negotiable Instruments in Türkiye: Promissory Notes, Cheques, Bills of Exchange (https://capar.av.tr/en/article/negative-declaratory-action-negotiable-instruments) — A comprehensive guide to the negative declaratory action on negotiable instruments (promissory note, cheque, bill of exchange): what the action is and when it is brought (EBL Art. 72); the conditions for staying enforcement (an interim injunction against 15% security before enforcement; after enforcement only withholding the money from the creditor); the abstract (mücerret) nature of the instrument and the promissory note (TCC Arts. 776, 778); the allocation of the burden of proof, want of consideration and talil; the rule of proof by deed (no proof by witness); the defences available (want of consideration, forgery, defect of will) and the limit of personal defences against a good-faith holder (TCC Art. 687); the action for recovery; bad-faith compensation (20%); the competent court (commercial court) and venue; and decisions of the General Assembly of Civil Chambers and the 11th Civil Chamber of the Court of Cassation. **Kambiyo senedinde menfi tespit davası nedir, ne zaman açılır?** Menfi tespit davası, borçlunun çek/bono/poliçeden dolayı borçlu olmadığının mahkemece tespitini istediği davadır. İcra ve İflas Kanunu m.72 uyarınca icra takibinden önce, takip sırasında veya takip kesinleştikten sonra açılabilir. **Menfi tespit davası açınca icra takibi durur mu?** Kendiliğinden durmaz. Dava takipten önce açılmışsa, alacağın en az %15’i oranında teminat karşılığında takibin durdurulmasına ihtiyati tedbir kararı verilebilir. Takipten sonra açılmışsa takip durdurulamaz; borçlu yalnızca en az %15 teminatla, icra veznesindeki paranın alacaklıya ödenmemesini isteyebilir. **Bonoda bedelsizliği kim ispatlar?** Kural olarak bedelsizliği ileri süren taraf, yani borçlu ispatlar. Senette bedelin “malen” ya da “nakden” alındığı yazılı olup taraflardan biri bunun aksini iddia ediyorsa (talil), ispat yükü kaydın aksini ileri sürene geçer. **Senedin bedelsiz olduğunu tanıkla ispat edebilir miyim?** Kural olarak hayır. Bedelsizlik, senedin teminat olarak verildiği ya da anlaşmaya aykırı doldurulduğu gibi iddialar senetle ispat kuralı gereği yazılı delille ispatlanır; tanık tek başına yeterli olmaz. Ödeme dekontu, mutabakat ve yazışma gibi yazılı belgeler kritik önemdedir. **Senedi hile veya zorla (korkutma) imzaladım; ne yapabilirim?** Hile veya korkutma (irade fesadı) iddiası menfi tespit davasında ileri sürülebilir; ancak somut, kesin ve yeterli delillerle ispatlanması gerekir. Senedin sahteliği veya imzanın size ait olmaması ise herkese karşı ileri sürülebilen mutlak bir def’idir. **Borcu ödedikten sonra dava açabilir miyim? Kötüniyet tazminatı var mı?** Evet. Tedbir almadan borcu ödemek zorunda kaldıysanız dava istirdat davasına döner; ayrıca ödeme tarihinden itibaren bir yıl içinde istirdat davası açabilirsiniz. Takibin haksız ve kötü niyetli olduğu anlaşılırsa alacaklı, dava konusu alacağın en az %20’si oranında kötüniyet tazminatına mahkûm edilir. ### Karşılıksız Çek ve Cezai Sorumluluk - Adres: https://capar.av.tr/makale/karsiliksiz-cek-ve-cezai-sorumluluk - Tarih: 2026-06-26 - Güncelleme: 2026-11-10 - Özet: Karşılıksız çek ve cezai sorumluluğun kapsamlı rehberi: karşılıksız çek suçu (“karşılıksızdır” işlemine sebebiyet verme, 5941 sayılı Çek Kanunu m.5); suçun şartları (kanuni ibraz süresi içinde ibraz, karşılıksızdır işlemi, hamilin şikâyeti); ceza (binbeşyüz güne kadar adli para cezası; çek bedelinin karşılıksız kalan miktarından az olamaz) ve çek düzenleme/çek hesabı açma yasağı; adli para cezasının ödenmemesi hâlinde doğrudan hapse çevrilmesi (m.5/11); HAGB/uzlaşma/ön ödemenin uygulanmaması (m.5/10); gerçek ve tüzel kişide (şirket yetkilisinde) sorumluluk (m.5/2); şikâyet süresi (öğrenmeden 3 ay, her hâlde 1 yıl — İİK m.347); etkin pişmanlık ve ödeme ile düşme (m.6); görevli (icra ceza) ve yetkili mahkeme; Yargıtay 7. Ceza Dairesi kararları. - Anahtar kelimeler: karşılıksız çek, karşılıksız çek suçu, karşılıksızdır işlemi, çek cezası, çekte hapis cezası, adli para cezası, çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağı, etkin pişmanlık, şikayet süresi, çek şikayet, icra ceza mahkemesi, tüzel kişi çek sorumluluğu, şirket yetkilisi çek, 5941 sayılı Çek Kanunu, Çek Kanunu m.5 m.6 m.3, ibraz süresi, ileri tarihli çek vadeli çek, İİK m.347 - English: Bad (Dishonoured) Cheques and Criminal Liability (https://capar.av.tr/en/article/bad-cheques-criminal-liability) — A comprehensive guide to bad cheques and criminal liability: the offence (causing a “dishonoured” notation, Cheque Law No. 5941, Art. 5); the elements (presentation within the legal presentation period, the dishonoured notation, the holder's complaint); the penalty (a judicial fine of up to 1,500 days; not less than the unpaid amount of the cheque) and the ban on issuing cheques/opening cheque accounts; conversion of an unpaid fine directly into imprisonment (Art. 5/11); the non-application of HAGB/conciliation/advance payment (Art. 5/10); liability of natural persons and company officers (Art. 5/2); the complaint period (3 months from learning, 1 year in any event — EBL Art. 347); effective remorse and dismissal upon payment (Art. 6); the competent court (execution criminal court) and venue; and decisions of the 7th Criminal Chamber of the Court of Cassation. **Karşılıksız çekte hapis cezası var mı?** Suçun doğrudan yaptırımı adli para cezasıdır. Ancak adli para cezası ödenmezse, kamuya yararlı işte çalıştırma kararı verilmeksizin doğrudan hapis cezasına çevrilir (5941 sayılı Kanun m.5/11). Bu nedenle “sadece para cezası, hapis yok” algısı yanıltıcıdır. **Karşılıksız çek suçunda ceza ne kadardır?** Her çek için binbeşyüz güne kadar adli para cezasına hükmolunur; ancak hükmedilecek adli para cezası çek bedelinin karşılıksız kalan miktarından az olamaz. Pratikte ceza, çoğunlukla karşılıksız kalan çek bedeli kadar olur. Ayrıca çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağına hükmedilir. **Karşılıksız çek suçunda şikâyet süresi nedir?** Çek Kanunu’nun atfı nedeniyle İİK m.347 uygulanır: şikâyet hakkı, fiilin öğrenildiği tarihten itibaren üç ay ve her hâlde fiilin işlendiği tarihten itibaren bir yıl geçmekle düşer. Süre hak düşürücüdür; geçirilirse şikâyet hakkının düşürülmesine karar verilir. **Çek bedelini ödersem ceza kalkar mı?** Evet. Etkin pişmanlık kapsamında, karşılıksız kalan çek bedelini kanuni ibraz tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faiziyle birlikte tamamen öderseniz, yargılama aşamasında dava düşer; mahkûmiyet kesinleşmişse hüküm bütün sonuçlarıyla ortadan kaldırılır. Şikâyetten vazgeçme de aynı sonucu doğurur. Ödemenin faiziyle birlikte ve tam olması şarttır. **Şirket çekinde kim cezai olarak sorumludur?** Çek hesabı sahibi tüzel kişi (şirket) ise, çek karşılığını bulundurmakla yükümlü olan ve cezai sorumluluğu doğan kişi; mali işleri yürütmekle görevlendirilen yönetim organı üyesi, böyle bir belirleme yoksa yönetim organını oluşturan gerçek kişilerdir. Yargıtay, sorumluluğun ve çek yasağının ibraz/suç tarihinde şirketi temsile yetkili kişiye uygulanacağını kabul eder. **Karşılıksız çek suçunda HAGB veya uzlaşma uygulanır mı?** Hayır. Bu suç bakımından ön ödeme, uzlaşma ve hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB) hükümleri uygulanmaz (5941 sayılı Kanun m.5/10). Bu nedenle savunma stratejisinin baştan doğru kurulması ve etkin pişmanlık imkânının değerlendirilmesi önem taşır. ### Yargıtay HGK: Bono Bedelsizlik Davasında İspat Yükünü Üstlenen Davalı, Savunmasıyla Çelişen Islahla Kurtulamaz - Adres: https://capar.av.tr/makale/bono-bedelsizlik-davasinda-ispat-yukunu-ustlenen-davali-islahla-kurtulamaz - Tarih: 2026-11-07 - Özet: Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, avans olarak verildiği ileri sürülen bonolara dayalı menfi tespit davasında, cevap dilekçesinde bononun dava dışı bir şirketin borcu karşılığında verildiğini savunarak ispat yükünü üstlenen davalının, sonradan ıslahla ilk savunmasıyla çelişen bir savunmaya geçip bu yükü davacıya kaydıramayacağına oybirliğiyle karar verdi. - Anahtar kelimeler: bono bedelsizlik iddiası ispat yükü, avans senedi menfi tespit, bonoda ispat yükü kimde, bedelsizliğe dayalı menfi tespit davası, savunmanın ıslahı, ıslah ve çelişkili davranma yasağı, ispat yükünün yer değiştirmesi, HMK 176 ıslah, HMK 190 ispat yükü, bono istirdat davası - English: Assumed Burden on a Note Survives a Contradictory Amendment: Turkish Court of Cassation Civil Assembly (https://capar.av.tr/en/article/promissory-note-burden-of-proof-amendment-turkiye) — Under Turkish law, the Assembly of Civil Chambers of the Court of Cassation unanimously held that, in a negative declaratory action concerning promissory notes allegedly given as an advance, a defendant who assumed the burden of proof by arguing in its statement of defence that the notes were given against the debt of a company not party to the action cannot later shift that burden back to the claimant by an amendment contradicting its first defence. **Bonoya karşı bedelsizlik iddiasında ispat yükü kimdedir?** Kural olarak bedelsizliği ileri süren keşidecidedir; çünkü bono, sebebe bağlı olmayan bir borç ikrarı içerir. Senette borcun sebebi “mal” ya da “nakit” olarak yazılmışsa ispat yükü, bu kaydın aksini ileri sürene düşer. **Alacaklı hangi durumda ispat yükünü üstlenmiş sayılır?** Borçlunun iddiasını yalnızca inkâr etmesi yetmez. Alacaklı, senet metninden anlaşılanın aksine bononun başka bir temel ilişki için verildiğini açıklar ve delillerini sunarsa bu yeni vakıayı ispatla yükümlü olur. **Cevap dilekçesindeki savunma ıslahla değiştirilebilir mi?** Kural olarak evet; ıslah aynı davada bir kez yapılabilir (HMK m.176). Ancak Hukuk Genel Kurulu’na göre ilk savunmayla tümüyle çelişen bir ıslah, ispat yükünden kurtulmanın aracı olamaz; bu, çelişkili davranma yasağına aykırıdır. **Avans senedi olarak verilen bonoda borçlu neyi ispatlamalıdır?** Senette düzenleme sebebi yazılı değilse, bononun kurulacak bir ilişki için avans olarak verildiğini ve bu ilişkinin kurulmadığını kural olarak borçlu ispatlar. **Cebri icra tehdidi altında ödenen bono bedeli geri istenebilir mi?** Kurulun aktardığı genel ilkeye göre borcu cebri icra tehdidi altında ödeyen borçlu, ödediği paranın geri verilmesi için alacaklıya karşı istirdat davası açabilir. ### Çekin İbraz Süreleri: On Gün, Bir Ay, Üç Ay, İleri Tarihli Çek, Başvurma Hakkı ve Zamanaşımı (TTK m.795-814) - Adres: https://capar.av.tr/makale/cekin-ibraz-sureleri-ve-hukmu - Tarih: 2026-10-19 - Güncelleme: 2026-11-14 - Özet: Çek görüldüğünde ödenir; düzenlendiği yerde ödenecek çek on gün, başka yerde ödenecek çek bir ay, başka ülkede düzenlenen çek aynı kıtada bir ay, farklı kıtada üç ay içinde bankaya ibraz edilmelidir. Yazıda ileri tarihli çekte 31/12/2028’e kadar geçerli erken ibraz kuralı, takas odası, karşılıksızlığın tespiti, keşideci, ciranta ve aval verene başvurma, ibraz süresi kaçırılırsa kaybedilen haklar ve üç yıllık zamanaşımı Yargıtay kararlarıyla kısaca anlatılıyor. - Anahtar kelimeler: çekin ibraz süresi, çek ibraz süresi kaç gün, çekin hükmü, ileri tarihli çek, keşide tarihinden önce ibraz, 31/12/2028, TTK m.780, TTK m.795, TTK m.796, TTK m.808, TTK m.814, 5941 sayılı Çek Kanunu m.3, Çek Kanunu geçici m.3, takas odası, karşılıksızdır işlemi, çekte başvurma hakkı, müracaat hakkı, keşideci, ciranta, aval veren, çek tazminatı, çekte zamanaşımı, sebepsiz zenginleşme TTK m.732, kambiyo senetlerine özgü haciz yolu - English: Cheque Presentment Periods in Türkiye: 10-Day, 1-Month and 3-Month Rules, Post-Dated Cheques and Recourse (https://capar.av.tr/en/article/cheque-presentment-periods-legal-effect-cheque) — A cheque is payable at sight; it must be presented to the bank within ten days if payable where it was issued, within one month if payable elsewhere, and, if issued in another country, within one month on the same continent or three months on different continents. This article briefly explains the rule invalidating early presentment of post-dated cheques until 31/12/2028, clearing houses, certifying dishonour, recourse against the drawer, endorsers and guarantors, the rights lost if the presentment period is missed, and the three-year limitation period, with Court of Cassation decisions. **Çekin ibraz süresi ne kadar?** Düzenlendiği yerde ödenecek çek on gün, başka bir yerde ödenecek çek bir ay içinde bankaya ibraz edilmelidir. Ödeneceği ülkeden başka bir ülkede düzenlenen çekte süre, iki yer aynı kıtadaysa bir ay, farklı kıtalardaysa üç aydır; süreler çekte yazılı düzenleme tarihinin ertesi günü başlar (TTK m.796). **İleri tarihli çek erken ibraz edilirse ne olur?** 31/12/2028 tarihine kadar çekin üzerinde yazılı tarihten önce bankaya ibrazı geçersizdir (5941 sayılı Kanun geçici m.3/5). Erken ibraz edilip ödenmeyen çekle hukuki takip yapılamaz; takip için çekin, üzerindeki tarihe göre ibraz süresi içinde ibraz edilip karşılıksızdır işlemine tabi tutulması gerekir (5941 sayılı Kanun m.3/8). **İbraz süresi geçen çek tahsil edilebilir mi?** Çekten cayılmamışsa banka ibraz süresi geçtikten sonra da çeki ödeyebilir (TTK m.799). Ödenmezse hamil keşideci, ciranta ve aval verenlere başvurma hakkını kaybeder; keşideciye karşı ise onun hamilin zararına zenginleştiği ölçüde sebepsiz zenginleşme istemi ileri sürülebilir (TTK m.818/1-m, TTK m.732). **Çekte zamanaşımı ne zaman dolar?** Hamilin keşideci, ciranta ve diğer çek borçlularına karşı başvurma hakları ibraz süresinin bitiminden itibaren üç yılda zamanaşımına uğrar. Çeki ödeyen borçlunun diğer borçlulara başvurması için üç yıllık süre, ödeme veya kendisine dava açılma tarihinden başlar (TTK m.814). **Karşılıksız çek için ne yapılmalı?** Çek süresi içinde bankaya ibraz edilmeli ve ödenmediği, bankanın çek üzerine yazdığı tarihli beyan (karşılıksızdır işlemi), protesto ya da takas odasının tarihli beyanıyla tespit ettirilmelidir (TTK m.808). Ardından keşideci, ciranta ve aval verenler hakkında kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla takip başlatılabilir (İİK m.167); cezai süreç ise hamilin şikâyetine bağlı ayrı bir yoldur. ### İbraz Süresi Geçen Çekte Haklar: Başvurma Hakkı, Takibin İptali (İİK m.170/a), TTK m.732 Davası ve Zamanaşımı - Adres: https://capar.av.tr/makale/ibraz-suresi-gecen-cekte-haklar-ve-sebepsiz-zenginlesme - Tarih: 2026-10-25 - Özet: Süresinde ibraz edilmeyen ya da ödememesi usulünce tespit edilmeyen çekte hamil keşideci dahil bütün çek borçlularına karşı kambiyo başvurma hakkını kaybeder ve kambiyo takibi icra mahkemesince iptal edilir. Yazıda borçlunun yolları, keşideciye karşı TTK m.732 sebepsiz zenginleşme davası, bir yıllık süre, ispat yükü, görevli mahkeme ve arabuluculuk, temel ilişki davası ve zamanaşımı Yargıtay kararlarıyla anlatılıyor. - Anahtar kelimeler: ibraz süresi geçen çek, süresinde ibraz edilmeyen çek, başvurma hakkının kaybı, TTK m.808, TTK m.809, TTK m.811 mücbir sebep, TTK m.793 ibraz süresinden sonra ciro, adi havale, kambiyo takibinin iptali, İİK m.170/a, İİK m.168, İİK m.169/a zamanaşımı itirazı, sebepsiz zenginleşme davası, TTK m.732, TTK m.818, ispat yükü keşidecide, TTK m.814 üç yıllık zamanaşımı, bir yıllık süre, TTK m.5/A arabuluculuk, asliye ticaret mahkemesi, temel ilişki, yazılı delil başlangıcı, itirazın iptali İİK m.67 - English: Cheques Not Presented in Time and Unjust Enrichment: Lost Recourse, Art. 732 Claim, Time Limits in Türkiye (https://capar.av.tr/en/article/cheque-not-presented-in-time-unjust-enrichment) — If a cheque is not presented in time or its dishonour is not duly certified, the holder loses recourse against all parties including the drawer, and bill enforcement is annulled by the enforcement court. The article explains the debtor's remedies, the unjust enrichment action against the drawer under Commercial Code art. 732, the one-year period, burden of proof, competent court and mediation, claims on the underlying relationship and limitation, with Court of Cassation decisions. **Süresinde bankaya ibraz edilmeyen çekle icra takibi yapılabilir mi?** Kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla yapılamaz; böyle bir takip, borçlunun beş gün içinde yapacağı şikâyet ya da süresinde yapılan başka bir şikâyet veya itiraz üzerine icra mahkemesince iptal edilir (İİK m.168, İİK m.170/a). Alacaklı ise sebepsiz zenginleşme veya temel ilişkiye dayanarak genel haciz yoluyla takip ya da dava yoluna gidebilir. **İbraz süresi geçen çekte keşideciden para istenebilir mi?** Kambiyo hukukuna dayanarak istenemez; hamil keşideciye karşı da başvurma hakkını kaybeder. Ancak keşideci, hamilin zararına zenginleştiği ölçüde ona borçlu kalır ve hamil bu nedenle sebepsiz zenginleşme davası açabilir (TTK m.818/1-m, TTK m.732). Keşideciyle doğrudan bir temel ilişki varsa bu ilişkiye dayalı alacak davası da açılabilir. **TTK m.732’ye dayalı davada ispat yükü kimdedir?** Sebepsiz zenginleşmediğini iddia eden keşidecidedir (TTK m.732). Keşideci, çekin karşılığını başka yolla ödediğini veya çekin bir edim karşılığı olmaksızın verildiğini belgeleriyle kanıtlamalıdır; Yargıtay ispat yükünü hamile yükleyen kararları bozmaktadır. **Sebepsiz zenginleşme davası ne kadar sürede açılmalıdır?** Çekin zamanaşımına uğradığı tarihi izleyen tarihten itibaren bir yıl içinde açılmalıdır (TTK m.732). Çekte başvurma hakları ibraz süresinin bitiminden itibaren üç yılda zamanaşımına uğradığından, bir yıllık süre bu üç yılın dolmasından sonra işlemeye başlar (TTK m.814). **Bu dava hangi mahkemede açılır, arabuluculuk şart mıdır?** TTK m.732’ye dayalı dava ticari dava niteliğindedir ve asliye ticaret mahkemesinde görülür (TTK m.5). Konusu bir miktar para olan alacak, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır (TTK m.5/A). **Çeki bana veren cirantaya başvurabilir miyim?** Kambiyo hukukuna dayanarak başvuramazsınız; borcu düşmüş cirantaya karşı sebepsiz zenginleşme istemi de ileri sürülemez (TTK m.732). Ciranta ile aranızda satış, hizmet veya ödünç gibi bir temel ilişki varsa, bu ilişkiye dayanarak genel hükümlere göre alacak davası açabilirsiniz. ### İleri Tarihli (Vadeli) Çekte İbraz ve Takip: 31/12/2028’e Kadar Erken İbraz Yasağı, Çek Kanunu m.3/8, Karekod - Adres: https://capar.av.tr/makale/ileri-tarihli-cekte-ibraz-ve-takip-sartlari - Tarih: 2026-10-25 - Özet: İleri tarihli çek 31/12/2028’e kadar üzerindeki tarihten önce bankaya ibraz edilemez; erken ibraz geçersizdir ve ödenmeyen çekle takip için çekin üzerindeki tarihe göre işleyen süre içinde yeniden ibraz edilip karşılıksızdır işlemi yaptırılması gerekir. Yazıda erken ibraz yasağının tarihçesi, sürenin hesabı ve örnek tablo, tatil günleri, karekod, takas, yurt dışında düzenlenen çek, ihtiyati haciz ve Yargıtay kararları yer alıyor. - Anahtar kelimeler: ileri tarihli çek, vadeli çek, erken ibraz, 5941 sayılı Çek Kanunu geçici madde 3/5, 31/12/2028, Çek Kanunu m.3/8, hukuki takip yasağı, ibraz süresi hesaplama, TTK m.795, TTK m.796, TTK m.816, TTK m.817, TTK m.822, karekodlu çek, TTK m.780, takas odası, elektronik takas, Çek Kanunu m.8, yurt dışı çek, ihtiyati haciz İİK m.257, İİK m.170/a, karşılıksız çek, bankanın sorumluluk tutarı 2026 - English: Presentment and Enforcement of Post-Dated Cheques in Türkiye: Early Presentment Ban until 31/12/2028 (https://capar.av.tr/en/article/presentment-enforcement-requirements-post-dated-cheques) — Until 31/12/2028 a post-dated cheque cannot be presented to the bank before its written date; early presentment is invalid, and enforcing an unpaid cheque requires presenting it again within the period calculated from its written date and having it certified as dishonoured. The article covers the history of the ban, computing the period with a table of examples, holidays, QR codes, clearing, cheques issued abroad, precautionary attachment and Court of Cassation decisions. **İleri tarihli çek, üzerindeki tarihten önce bankaya verilebilir mi?** Verilse de hukuken sonuç doğurmaz. 31/12/2028 tarihine kadar çekin üzerinde yazılı düzenleme tarihinden önce ödenmek için bankaya ibrazı geçersizdir (5941 sayılı Kanun geçici m.3/5). Takas yoluyla ibraz da ödeme için ibraz yerine geçtiğinden aynı sonuç takasa verilen çek için de geçerlidir. **Erken ibraz edilip karşılıksız çıkan çekle icra takibi yapılabilir mi?** Hayır. Üzerindeki tarihten önce ibraz edilip ödenmeyen çekle hukuki takip yapılamaz. Takip için çekin, üzerindeki tarihe göre işleyen kanuni ibraz süresi içinde yeniden bankaya ibraz edilmesi ve karşılıksızdır işlemine tabi tutulması gerekir (5941 sayılı Kanun m.3/8). Aksi hâlde borçlunun süresinde yapacağı şikâyet veya itiraz üzerine kambiyo takibi icra mahkemesince iptal edilir. **İleri tarihli çekte ibraz süresi hangi tarihten başlar?** Çekin gerçekte verildiği günden değil, üzerinde yazılı düzenleme tarihinin ertesi gününden başlar (TTK m.796). Aynı yerde ödenecek çekte on gün, başka yerde ödenecek çekte bir aydır; başlangıç günü sayılmaz (TTK m.817). **İbraz süresinin son günü pazar veya bayrama rastlarsa ne olur?** Süre, izleyen ilk iş gününü kapsayacak kadar uzar; aradaki tatil günleri ise süreye dâhildir (TTK m.816). İbraz ancak iş gününde yapılabildiğinden, üzerindeki tarihi pazar olan çek o gün ibraz edilemez. **Yurt dışında düzenlenen ve Türkiye’de ödenecek çekin ibraz süresi nedir?** Düzenleme ve ödeme yeri aynı kıtadaysa bir ay, ayrı kıtalardaysa üç aydır; Avrupa ülkesinde düzenlenip Akdeniz’e kıyısı olan ülkede ödenecek çek aynı kıtada sayılır (TTK m.796). İleri tarihin sonuçları ve ibraz süresi ödeme ülkesinin hukukuna, yani Türk hukukuna göre belirlenir (TTK m.822). **İleri tarihli çek alırken karekod neden önemlidir?** Karekod sorgusuyla keşidecinin bankalara henüz ibraz edilmemiş çeklerinin adedi ve tutarı ile son beş yıldaki karşılıksız çekleri öğrenilebilir (TTK m.780). Lehdarın çeki sisteme kaydetmesi de kayıttan sonraki şirket temsilcisi değişikliklerinin hesap sahibi şirketin sorumluluğunu kaldırmamasını sağlar (5941 sayılı Kanun m.3/10). ## Sigorta Hukuku ### Kasko Sigortası Uyuşmazlıkları: Teminat Dışı Hâller, Alkol, Pert, Değer Kaybı, Rücu, Zamanaşımı, Tahkim - Adres: https://capar.av.tr/makale/kasko-sigorta-uyusmazligi - Tarih: 2026-10-19 - Güncelleme: 2026-11-08 - Özet: Kasko sigortası uyuşmazlıkları: teminatın kapsamı ve teminat dışı hâllerin sigortacı tarafından ispatı (TTK m.1409), kasıt ve kötüniyet iddiası, alkolde münhasır illiyet, poliçe, beyan ve ihbar yükümlülükleri, onarım, pert, sovtaj ve değer kaybı, tazminatın muacceliyeti ve temerrüt (TTK m.1427), halefiyet ve rücu (TTK m.1472), iki yıllık zamanaşımı (TTK m.1420), Sigorta Tahkim Komisyonu (5684 sayılı Kanun m.30), tüketici mahkemesi ve dava şartı arabuluculuk; güncel Yargıtay 4. Hukuk Dairesi kararlarıyla. - Anahtar kelimeler: kasko sigortası, kasko uyuşmazlığı, kasko hasar ödemesi, teminat dışı hâller, kasko genel şartları, alkollü sürücü kasko, münhasır illiyet, pert total, sovtaj, rayiç değer, kasko değer kaybı, kasko temerrüt 45 gün, halefiyet, rücu davası, kasko zamanaşımı, Sigorta Tahkim Komisyonu, İtiraz Hakem Heyeti, tüketici mahkemesi, arabuluculuk, TTK 1409, TTK 1420, TTK 1427, TTK 1446, TTK 1472, 5684 sayılı Kanun 30 - English: Motor Own-Damage (Kasko) Insurance Disputes in Türkiye: Exclusions, Alcohol, Total Loss, Recourse, Limitation (https://capar.av.tr/en/article/motor-own-damage-insurance-disputes) — Motor own-damage (kasko) insurance disputes under Turkish law: the scope of cover and the insurer’s burden of proving exclusions (Commercial Code art. 1409), allegations of intent and bad faith, exclusive causation in alcohol cases, the policy and the duties of disclosure and notification, repair, total loss, salvage and diminished value, when the indemnity falls due and default (art. 1427), subrogation and recourse (art. 1472), the two-year limitation period (art. 1420), the Insurance Arbitration Commission (Insurance Law art. 30), the consumer court and mandatory mediation, with recent decisions of the 4th Civil Chamber of the Court of Cassation. **Kasko sigortası hangi zararları karşılar?** Teminat poliçe ve Kasko Sigortası Genel Şartlarına göre belirlenir. Yargıtay kararlarında aktarılan Genel Şartların A/1 maddesine göre çarpma, çarpışma, devrilme, düşme ve yuvarlanma gibi kazalar, üçüncü kişilerin kötüniyetli hareketleri, yanma, çalınma ve çalınmaya teşebbüs sonucu araçta oluşan maddi zararlar kapsamdadır. Bir zararın teminat dışında kaldığını sigortacı ispat etmelidir (TTK m.1409). **Sürücü alkollüyse kasko hasarı öder mi?** Alkol tek başına yeterli değildir. Yargıtay 4. Hukuk Dairesine göre zararın teminat dışı kalması için kazanın münhasıran alkolün etkisiyle oluşması gerekir ve bunu sigortacı ispat eder; yüzde yüz kusurlu ve 1.00 promil ve üstü alkollü sürücüde ise münhasırlık raporu aranmaz. Karşı sürücünün asli kusurlu olduğu bir olayda zarar teminat içinde kabul edilmiştir. **Kasko şirketi tazminatı ne zaman ödemek zorundadır?** Tazminat, belgeler verilip araştırmalar bittikten sonra ve her hâlde rizikonun ihbarından kırk beş gün sonra muaccel olur; araştırmalar üç ayda bitmezse sigortacı en az yüzde elli avans öder. Muacceliyetle sigortacı ihtara gerek olmadan temerrüde düşer (TTK m.1427). **Kasko aracımdaki değer kaybını karşılar mı?** Bu, poliçe şartlarına bağlıdır. Yargıtay, poliçenin özel şartlarında her türlü değer kaybının açıkça teminat dışı bırakıldığı bir dosyada sigortacının değer kaybından sorumlu olmadığına karar vermiştir. Kazaya sebep olan aracın işleteni ve zorunlu trafik sigortacısına karşı değer kaybı ayrıca istenebilir. **Kasko uyuşmazlığında nereye başvurulur?** Önce sigortacıya yazılı başvuru yapılmalıdır. Talep reddedilir veya on beş iş günü içinde cevap verilmezse Sigorta Tahkim Komisyonuna başvurulabilir (5684 sayılı Kanun m.30). Mahkeme yolu da açıktır: Sigortalı tüketici ise tüketici mahkemesi, değilse asliye ticaret mahkemesi görevlidir; dava açmadan önce arabuluculuk ve belirli tutarın altındaki tüketici uyuşmazlıklarında tüketici hakem heyeti kuralları gözetilmelidir. **Kasko tazminatı için zamanaşımı süresi ne kadardır?** Sigorta sözleşmesinden doğan istemler alacağın muaccel olduğu tarihten başlayarak iki yıl, tazminat istemleri her hâlde rizikonun gerçekleştiği tarihten itibaren altı yıl içinde zamanaşımına uğrar (TTK m.1420). Yargıtay, kasko istemlerinde uzamış ceza zamanaşımının uygulanmayacağını kabul etmektedir. ### Sigortada Beyan Yükümlülüğünün İhlali: Sigortacı Tazminatı Reddedebilir mi? (TTK m.1435–1440) - Adres: https://capar.av.tr/makale/sigortada-beyan-yukumlulugunun-ihlali-ve-tazminatin-reddi-ttk-1435 - Tarih: 2026-11-15 - Özet: Sigorta ettiren önemli hususları bildirmezse sigortacı riziko öncesinde on beş gün içinde cayabilir veya prim farkı isteyebilir; riziko sonrasında tazminat kural olarak tamamen reddedilmez, kusur ve bağlantıya göre indirilir ya da prim oranına göre ödenir. Yazı, hayat ve sağlık sigortasında önceden var olan hastalığı Yargıtay kararlarıyla anlatır. - Anahtar kelimeler: sigortada beyan yükümlülüğü, TTK 1435, TTK 1439, sigortacının cayma hakkı, prim farkı, hayat sigortası önceden var olan hastalık, sağlık sigortası beyan yükümlülüğü, proporsiyon hesabı, illiyet bağı sigorta, sigorta tahkim komisyonu - English: Breach of the Duty of Disclosure in Turkish Insurance: Can the Insurer Refuse the Claim? (TCC Arts. 1435–1440) (https://capar.av.tr/en/article/insurance-duty-of-disclosure-breach-turkiye) — Under Turkish law, if the policyholder fails to disclose material matters, the insurer may withdraw within fifteen days or request an additional premium before the insured event; after the event, the claim is as a rule not refused entirely but reduced or paid proportionally depending on fault and connection. The article explains pre-existing illness in life and health insurance with Court of Cassation decisions. **Sigortada beyan yükümlülüğü ihlal edilirse sigortacı tazminatı tamamen reddedebilir mi?** Kural olarak hayır; sonuç, ihlalin ne zaman öğrenildiğine ve sigorta ettirenin kusur derecesine göre değişir. Riziko gerçekleşmeden öğrenilirse sigortacı on beş gün içinde cayabilir veya prim farkı isteyebilir (TTK m.1439/1, m.1440). Riziko gerçekleştikten sonra ihmal varsa ve ihlal tazminata veya rizikonun gerçekleşmesine etki edebilecek nitelikteyse ihmalin derecesine göre indirim yapılır. Ödeme borcu yalnız kast derecesindeki ihlal ile gerçekleşen riziko arasında bağlantı varsa tamamen ortadan kalkar; bağlantı yoksa tazminat, ödenen prim ile ödenmesi gereken prim arasındaki orana göre ödenir (m.1439/2). **Hayat sigortasında önceden var olan hastalık bildirilmezse sigorta bedeli ödenir mi?** Sonuç, bildirilmeyen hastalık ile ölüm arasındaki bağlantıya bağlıdır. Kanuna göre kast derecesindeki ihlalde, bildirilmeyen husus ile riziko arasında bağlantı varsa ödeme borcu ortadan kalkar; bağlantı yoksa bedel prim oranına göre (proporsiyonla) ödenir (TTK m.1439/2). İncelenen Yargıtay kararlarında hastalığı bildiği hâlde bildirmeyen sigortalının kusuru kast derecesinde sayılmış, ölümle bağlantısı bulunmayan hastalıkta proporsiyon hesabı istenmiştir. Bağlantının varlığı tıbbi bir sorundur; Yargıtay Hukuk Genel Kurulu incelediği dosyada bunun Adli Tıp Kurumundan alınacak heyet raporuyla belirlenmesini istemiştir. **Sigortacının beyan yükümlülüğünün ihlali nedeniyle sözleşmeden cayma süresi ne kadardır?** Cayma, sigortacının bildirim yükümlülüğünün ihlal edildiğini öğrendiği tarihten itibaren on beş gün içinde sigorta ettirene bir beyanla bildirilir (TTK m.1440). Sigortacı cayma yerine prim farkı da isteyebilir; istenen fark on gün içinde kabul edilmezse sözleşmeden cayılmış sayılır (m.1439/1). Sigortacı bildirilmeyen hususun gerçek durumunu zaten biliyorsa cayamaz; bunu ispat yükü sigorta ettirendedir (m.1438). Sözleşme süresince riziko ağırlaşmasında fesih ve prim farkı için süre ise bir aydır (m.1445/1). **Sigorta yapılırken sağlık beyan formu doldurulmadıysa sigortada beyan yükümlülüğü ortadan kalkar mı?** Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 2023 tarihli ve oy çokluğuyla verdiği bir kararında, formun doldurulmamış olmasının sigortalının sağlığına ilişkin bildirim yükümlülüğünü ortadan kaldırmadığını kabul etmiştir. Sigortacı yazılı bir soru listesi vermişse ise sigorta ettirene liste dışındaki hususlardan sorumluluk yüklenemez; önemli bir hususun kötüniyetle saklanması bunun istisnasıdır (TTK m.1436/1). Formun kim tarafından, nasıl doldurulduğu ve imzalanıp imzalanmadığı her dosyada ayrıca değerlendirilir. **Beyan yükümlülüğü nedeniyle reddedilen sigorta tazminatı için Sigorta Tahkim Komisyonuna başvurulabilir mi?** Sigorta şirketi sigorta tahkim sistemine üyeyse başvurulabilir; sözleşmede özel bir hüküm bulunması gerekmez (5684 sayılı Kanun m.30/1). Önce sigortacıya başvurulmuş ve talebin kısmen ya da tamamen reddedildiği belgelenmiş olmalıdır; sigortacının on beş iş günü içinde yazılı cevap vermemesi de yeterlidir (m.30/13). Mahkemeye veya tüketici hakem heyetine taşınmış uyuşmazlık için Komisyona başvurulamaz (m.30/14). Hakem kararlarına itiraz ve temyiz, kanunda yazılı ve güncellenebilen parasal sınırlara bağlıdır (m.30/12, m.30/22). ### Trafik Sigortasında Rücu: Sigortacının Sigortalıya ve Sürücüye Başvurusu, Münhasır İlliyet ve Zamanaşımı - Adres: https://capar.av.tr/makale/trafik-sigortasinda-rucu - Tarih: 2026-10-19 - Güncelleme: 2026-11-08 - Özet: Trafik sigortasında (ZMSS) rücu: KTK m.95 uyarınca zarar görene ödeme yapan sigortacının sigorta ettirene başvurusu, kapsam dışı hâller (KTK m.92), Genel Şartlar B.4 rücu sebepleri ve poliçe tarihinde yürürlükteki metnin önemi, alkol ve ruhsatsız yolcu taşımada münhasır illiyet ve ispat yükü, ehliyetsizlik, kusur oranı ve gerçek zarar, sürücüye rücu ve halefiyet (TTK m.1472), görevli mahkeme ve iki yıllık rücu zamanaşımı (KTK m.109); Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 4. Hukuk Dairesi ve kapatılan 17. Hukuk Dairesi kararlarıyla. - Anahtar kelimeler: trafik sigortasında rücu, ZMSS rücu davası, zorunlu mali sorumluluk sigortası rücu, sigortacının sigortalıya rücuu, sürücüye rücu, rücuen tazminat davası, alkollü sürücü rücu, salt alkol, münhasır illiyet, ispat yükü, ehliyetsiz sürücü rücu, sürücü sertifikası, ruhsatsız yolcu taşıma, olay yerini terk, Genel Şartlar B.4, kusur oranında rücu, gerçek zarar, KTK 91, KTK 92, KTK 95, KTK 109, TTK 1420, TTK 1472, halefiyet, rücu zamanaşımı, tüketici mahkemesi görev, arabuluculuk - English: Recourse in Turkish Traffic Insurance: Claims Against Insured and Driver, Exclusive Causation, Limitation (https://capar.av.tr/en/article/recourse-traffic-insurance) — Recourse in Turkish compulsory motor third-party liability (traffic) insurance: the paying insurer’s claim against the policyholder under Highway Traffic Law art. 95, matters outside cover (art. 92), the recourse grounds in clause B.4 of the General Conditions and the version in force on the policy date, exclusive causation and the burden of proof for alcohol and unlicensed passenger carriage, unlicensed drivers, fault ratio and actual loss, claims against the driver and subrogation (Commercial Code art. 1472), the competent court and the two-year limitation period for recourse (Highway Traffic Law art. 109), with decisions of the Court of Cassation’s General Assembly of Civil Chambers, 4th Civil Chamber and former 17th Civil Chamber. **Trafik sigortası şirketi ödediği tazminatı sigortalıdan ne zaman geri isteyebilir?** Sigortacı, sözleşmeden doğan ve tazminatı kaldıran veya azaltan hâlleri zarar görene karşı ileri süremez ve tazminatı öder; ödemeden sonra ise tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigorta ettirene başvurabilir (KTK m.95). Rücu hâlleri Genel Şartlar’ın B.4 maddesinde sayılır (Yargıtay HGK, 2017/1713 E., 2021/1042 K.); Yargıtay’ın onadığı bir kararda derece mahkemeleri, poliçe tarihinde yürürlükte olan Genel Şartlar metnini esas almıştır (Yargıtay 4. HD, 2022/5871 E., 2024/10214 K.). Alkollü veya ehliyetsiz sürücü ile ruhsatsız yolcu taşıma bu hâller arasındadır. **Sürücü alkollüyse sigorta şirketi her durumda rücu edebilir mi?** Hayır. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’na göre rücu için kazanın başka bir etken olmadan salt (münhasıran) alkolün etkisiyle meydana gelmiş olması gerekir; bunun ispat yükü sigortacıdadır ve alkol oranı tek başına sonucu belirlemez. Bu tespit için nöroloji uzmanı ve trafik uzmanını içeren bilirkişi heyetinden rapor alınması istenmiştir (Yargıtay HGK, 2013/626 E., 2014/146 K.). **Ehliyetsiz sürücü nedeniyle rücuda kazanın ehliyetsizlikten kaynaklandığı ayrıca ispatlanmalı mıdır?** Bu yazıda incelenen kararlarda Yargıtay, alkol hâlinden farklı olarak ehliyetsizlikte münhasırlık aramamıştır. Hukuk Genel Kurulu, sertifikası olup sürücü belgesi almamış kişinin kullandığı araçla oluşan kazada sigortacının rücu hakkını kabul etmiştir (Yargıtay HGK, 2017/1713 E., 2021/1042 K.). Ancak rücu edilebilecek tutar, sürücünün kusur oranı ve zarar görenin gerçek zararıyla sınırlıdır (Yargıtay 4. HD, 2021/26622 E., 2024/2700 K.). **Olay yerini terk etmek tek başına rücu sebebi midir?** Kapatılan 17. Hukuk Dairesi, olaydan sonra kolluğa ifade vererek kusurunu kabul eden sigortalı yönünden salt olay yerinde bulunmamanın sigortacıya rücu hakkı vermeyeceğine karar vermiştir (Yargıtay 17. HD, 2016/5264 E., 2019/1876 K.). 01.06.2015’te yürürlüğe giren Genel Şartlar ise zorunlu hâller dışında olay yerinin terk edilmesini ve kaza tutanağı, alkol raporu gibi belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırılığı ayrı bir rücu sebebi olarak saymıştır; Yargıtay’ın onadığı bir kararda derece mahkemeleri, bu hükmün 2006 tarihli poliçeye uygulanamayacağını kabul etmiştir (Yargıtay 4. HD, 2022/5871 E., 2024/10214 K.). **Rücu davası hangi mahkemede açılır?** Sigortalı 6502 sayılı Kanun kapsamında tüketici sayılıyorsa Yargıtay, sigortacının rücu davasına tüketici mahkemesi sıfatıyla bakılmasını isabetli bulmuştur (Yargıtay 4. HD, 2022/5871 E., 2024/10214 K.). Sigortalının tüketici sıfatı yoksa görev genel hükümlere göre belirlenir. Poliçenin tarafı olmayan sürücüye yöneltilen talepte ise Yargıtay sürücünün sorumluluğunu haksız fiile dayandırmış ve ilişkiyi ticari nitelikte saymamıştır (Yargıtay 4. HD, 2025/10883 E., 2025/15619 K.). **Rücu davasında zamanaşımı süresi ne kadardır?** KTK m.109/4 hükmüne göre motorlu araç kazalarında tazminat yükümlülerinin birbirlerine karşı rücu hakları, kendi yükümlülüklerini tam olarak yerine getirdikleri ve rücu edilecek kimseyi öğrendikleri günden başlayarak iki yılda zamanaşımına uğrar. Yargıtay’ın onadığı bir kararda, sigortacının sigortalısına rücu davasında sürenin zarar görene yapılan ödemeyle başladığı kabul edilmiş; uzamış ceza zamanaşımının uygulanması talebi sonuca etki etmemiştir (Yargıtay 4. HD, 2022/12393 E., 2025/8608 K.). ### İşyeri Yangını ve Sigortacının Sorumluluğu - Adres: https://capar.av.tr/makale/isyeri-yangini-ve-sigortacinin-sorumlulugu - Tarih: 2026-06-21 - Güncelleme: 2026-11-10 - Özet: İşyerinde çıkan yangın sonrası yangın sigortası tazminatı: sigortacının sorumluluğunun şartları ve teminat kapsamı (Yangın Sigortası Genel Şartları), rizikonun teminat dışında kaldığını ispat yükünün sigortacıda olması (TTK m.1409), aydınlatma yükümlülüğü ve poliçenin sigortalı lehine yorumu (TTK m.1423), yangının ihbarı ve geç ihbarın sonucu (TTK m.1446), kasıtla yangına sebebiyet ile ihmal ve ağır kusur hâlinde sigortacının tazmin yükümlülüğü (TTK m.1429), tazminatın hesaplanması (gerçek/rayiç zarar, eksik sigorta-oranlı tazminat, tenzili muafiyet, iş durması), görevli mahkeme (asliye ticaret) ile Sigorta Tahkim Komisyonu, iki yıl ve altı yıllık zamanaşımı (TTK m.1420) ve Yargıtay kararları. - Anahtar kelimeler: işyeri yangını sigorta tazminatı, yangın sigortası, yangın sigortası genel şartları, sigortacının sorumluluğu, teminat dışı ispat yükü sigortacıda, TTK m.1409, TTK m.1423 aydınlatma yükümlülüğü, poliçenin sigortalı lehine yorumu, TTK m.1446 riziko ihbarı, kasıt yangın teminat dışı, ağır kusur ihmal sigorta teminatı, TTK m.1429, eksik sigorta oranlı tazminat, tenzili muafiyet, iş durması teminatı, gerçek zarar rayiç bedel, sigorta tazminatı zamanaşımı TTK m.1420, asliye ticaret mahkemesi, Sigorta Tahkim Komisyonu - English: Workplace Fire and the Insurer's Liability (https://capar.av.tr/en/article/workplace-fire-insurers-liability) — Fire-insurance indemnity after a fire at a workplace: the conditions of the insurer's liability and the scope of cover (Fire Insurance General Conditions); the burden of proving an exclusion lies with the insurer (TCC Art. 1409); the disclosure duty and pro-insured interpretation of the policy (TCC Art. 1423); notice of the fire and the consequence of late notice (TCC Art. 1446); intentional causation of the fire and the insurer's liability for negligence, including gross fault (TCC Art. 1429); calculation of the indemnity (actual/market loss, under-insurance proportional indemnity, deductible, business interruption); the competent court (commercial court) and the Insurance Arbitration Commission; the two-year and six-year limitation (TCC Art. 1420); and Court of Cassation decisions. **Sigorta şirketi “hasar teminat dışı” diyerek ödemiyor; ne yapabilirim?** Rizikonun teminat dışında kaldığını ispat yükü sigortacıdadır (TTK m.1409/2). Poliçede teminat dışı sayılmamış bir riziko kural olarak teminat kapsamındadır. Sigortacı istisnayı ispatlayamazsa tazminatı ödemek zorundadır; reddi haksız ise dava veya Sigorta Tahkim yoluna gidebilirsiniz. **Yangını sigortaya geç bildirdim; tazminat hakkım tamamen gider mi?** Hayır. Geç veya eksik ihbar, ancak ödenecek tazminatı artırmışsa ve kusurun ağırlığına göre orantılı bir indirim sebebidir; tazminatı tümüyle ortadan kaldırmaz. Sigortacı yangını daha önce fiilen öğrenmişse bu indirimden yararlanamaz (TTK m.1446). **Sigorta şirketi yangını benim çıkardığımı iddia ediyor; ispat kime düşer?** Sigortalının kastı teminatı ortadan kaldıran bir istisnadır ve bunu ispat yükü sigortacıdadır; kast ispatlanamadıkça sigortacı ödemekle yükümlüdür. Kast derecesine varmayan kusur (ihmal) ise aksine sözleşme yoksa teminatı ortadan kaldırmaz (TTK m.1429). Elektrik/kısa devre gibi kusur izafe edilemeyen sebeplerde sigortalıya doğrudan kusur da yüklenemez. **Stok değerimi düşük göstermiştim; tam tazminat alır mıyım?** Sigorta bedeli gerçek değerin altındaysa eksik sigorta söz konusudur ve sigortacı, aksine sözleşme yoksa zararı sigorta bedelinin sigorta değerine oranına göre (oranlı) öder. Bu nedenle sigorta bedelinin gerçek değere uygun belirlenmesi önemlidir. **Yangın yüzünden işyerim kapandı; ciro/kâr kaybımı isteyebilir miyim?** İş durması (kâr kaybı) teminatı poliçeye ek teminat olarak konulmuşsa, faaliyetin poliçede belirtilen süreyi aşarak durması hâlinde, poliçedeki koşul ve limitlerle bu tazminat da ödenir. **İşyeri yangınında sigorta tazminatı davasını ne zamana kadar açabilirim?** Sigorta sözleşmesinden doğan istemler iki yıllık; sigorta tazminatına ilişkin istemler her hâlde rizikonun (yangının) gerçekleştiği tarihten itibaren altı yıllık zamanaşımına tabidir (TTK m.1420). ## Miras Hukuku ### Mirasçılık Belgesi (Veraset İlamı) ve Mirasın Reddi: Noter mi Sulh Hukuk mu, 3 Aylık Süre, Hükmen Ret, Borçlar - Adres: https://capar.av.tr/makale/mirascilik-belgesi-ve-mirasin-reddi - Tarih: 2026-10-19 - Güncelleme: 2026-11-19 - Özet: Mirasçılık belgesi (veraset ilamı) noterden veya sulh hukuk mahkemesinden nasıl alınır, noterin belge veremediği hâller ve belgenin iptali davası (TMK m.598, Noterlik Kanunu m.71/B); mirasın reddi, üç aylık hak düşürücü süre ve başlangıcı, sulh hukuk mahkemesine kayıtsız ve şartsız beyan, ret hakkının düşmesi, borca batık terekede hükmen ret, reddin sonuçları ve mirasçıların tereke borçlarından sorumluluğu (TMK m.599, m.605-618); Yargıtay 7. Hukuk Dairesi ve Hukuk Genel Kurulu kararlarıyla. - Anahtar kelimeler: mirasçılık belgesi, veraset ilamı, veraset ilamı nereden alınır, noterden mirasçılık belgesi, sulh hukuk mahkemesi mirasçılık belgesi, mirasçılık belgesinin iptali, mirasçılık belgesine itiraz, mirasın reddi, reddi miras, mirasın reddi süresi, üç aylık ret süresi, mirasın hükmen reddi, borca batık tereke, terekenin borca batıklığının tespiti, ret hakkının düşmesi, mirasçıların borçlardan sorumluluğu, TMK 598, TMK 599, TMK 605, TMK 606, TMK 608, TMK 609, TMK 610, TMK 611, TMK 612, TMK 613, TMK 618, Noterlik Kanunu 71/B, HMK 382, HMK 383 - English: Certificate of Inheritance and Disclaimer in Türkiye: Notary or Court, Three-Month Period, Estate Debts (https://capar.av.tr/en/article/certificate-of-inheritance-and-disclaimer) — How a certificate of inheritance is obtained from a notary or a civil court of peace, the cases in which a notary cannot issue it and the action for its annulment (Civil Code art. 598, Notaries Law art. 71/B); disclaimer of inheritance, the three-month peremptory period and when it starts, the unconditional declaration to the civil court of peace, loss of the right to disclaim, deemed disclaimer of an insolvent estate, the effects of disclaimer and the heirs’ liability for the estate’s debts (Civil Code arts. 599 and 605-618), with decisions of the Court of Cassation’s 7th Civil Chamber and Assembly of Civil Chambers. **Mirasçılık belgesi (veraset ilamı) nereden alınır?** Yasal mirasçılar belgeyi noterden veya sulh hukuk mahkemesinden alabilir (TMK m.598). Ancak belge verilmesi yargılamayı gerektiriyorsa, nüfus kayıtları yeterli değilse veya belgeyi yabancılar talep ediyorsa noter belge veremez; bu durumda sulh hukuk mahkemesine başvurulur (1512 sayılı Noterlik Kanunu m.71/B). Vasiyetnameyle atanmış mirasçılara ve vasiyet alacaklılarına belgeyi sulh mahkemesi verir. **Mirasçılık belgesi hatalıysa ne yapılır?** Mirasçılık belgesinin geçersizliği her zaman ileri sürülebilir (TMK m.598). Yargıtay’a göre belge maddi anlamda kesin hüküm oluşturmaz; ancak iptal davasında hukuki yarar ve kesin hüküm gibi dava şartları gözetilir ve belgede mirasçı gösterilen herkes davada yer almalıdır. Noterden alınan belge hakkında, menfaati ihlal edilenler sulh hukuk mahkemesine itiraz edebilir. **Mirası reddetmek için ne kadar süre var?** Miras üç ay içinde reddedilebilir. Süre yasal mirasçılar için kural olarak mirasbırakanın ölümünün öğrenildiği tarihten, mirasçı olunduğu daha sonra öğrenilmişse ve bu ispat edilirse o tarihten; vasiyetnameyle atanmış mirasçılar için tasarrufun resmen bildirildiği tarihten başlar (TMK m.606). Süre hak düşürücüdür; önemli sebeplerin varlığında sulh hâkimi süreyi uzatabilir (TMK m.615). **Miras nasıl reddedilir?** Mirasın reddi, sulh hukuk mahkemesine sözlü veya yazılı beyanla yapılır ve kayıtsız şartsız olmalıdır (TMK m.609). Bu gerçek ret için alacaklılara husumet yöneltilmez. Ret beyanı mahkemeye ulaştıktan sonra tek taraflı olarak geri alınamaz. **Üç aylık süre geçtiyse borçlardan kurtulmak mümkün mü?** Terekenin ölüm tarihinde borca batık olduğu ispatlanabiliyorsa hükmen ret yoluna gidilebilir (TMK m.605/2). Yargıtay’a göre bu istem süreye tabi değildir ve alacaklılara karşı açılan davada ileri sürülür; ancak mirasçı terekeye karışmış, tereke mallarını gizlemiş veya kendine mal etmişse mirası reddedemez (TMK m.610). **Mirası reddedersem çocuklarım mirasçı olur mu?** Mirasçılardan biri reddederse onun payı, kendisi miras açıldığında sağ değilmiş gibi hak sahiplerine geçer (TMK m.611); mirasbırakanın çocuklarından birinin reddettiği pay bu nedenle kural olarak onun altsoyuna geçer (TMK m.495) ve bu yolla mirasçı olanlar için ret süresi, önceki mirasçıların reddettiğini öğrendikleri tarihten başlar. Altsoyun tamamı reddederse payları sağ kalan eşe geçer (TMK m.613). En yakın yasal mirasçıların tamamı reddederse ise miras sulh mahkemesince iflas hükümlerine göre tasfiye edilir ve Yargıtay Hukuk Genel Kuruluna göre sonraki zümredeki mirasçılara geçmez (TMK m.612). ### Muris Muvazaası (Mirastan Mal Kaçırma): Yargıtay 1. Hukuk Dairesi Kararlarıyla Tapu İptali ve Tescil Davası - Adres: https://capar.av.tr/makale/muris-muvazaasi-mirastan-mal-kacirma - Tarih: 2026-07-02 - Güncelleme: 2026-11-19 - Özet: Muris muvazaası (mirastan mal kaçırma), miras bırakanın gerçekte bağışladığı tapulu taşınmazını satış veya ölünceye kadar bakma sözleşmesi gibi göstererek mirasçılarından kaçırmasıdır. Bu yazıda TBK m.19 ve 01.04.1974 tarihli 1/2 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı çerçevesinde davanın şartları, ispat ölçütleri, zamanaşımı kuralı ve Yargıtay 1. Hukuk Dairesinin en kapsamlı ilke kararları; ayrıca incelenen kararlardan türetilen dava süresi gözlemleri açıklanmaktadır. - Anahtar kelimeler: muris muvazaası, mirastan mal kaçırma, tapu iptali ve tescil davası, TBK 19, TMK 706, TMK 1024, TMK 1025, 1974 tarihli 1/2 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı, nispi muvazaa, gizli bağış, ölünceye kadar bakma sözleşmesi, tenkis, saklı pay, mirasçının dava hakkı, zamanaşımı, dava süresi - English: Decedent's Simulated Transactions (Muris Muvazaasi): Title Annulment in Turkish Court of Cassation Case-Law (https://capar.av.tr/en/article/decedents-simulated-transactions) — Muris muvazaasi (concealing assets from heirs) occurs where a decedent transfers real property that is in truth a gift, disguising it as a sale or a care-until-death contract. This article explains the requirements of the action, the evidentiary criteria, the no-limitation rule and the leading precedents of the 1st Civil Chamber of the Court of Cassation under Article 19 of the Turkish Code of Obligations and the Unification of Case-Law Decision No. 1/2 of 01.04.1974, together with case-duration observations derived from the reviewed decisions. **Muris muvazaası davasını kimler açabilir?** Saklı pay sahibi olsun olmasın, miras hakkı çiğnenen her mirasçı dava açabilir. Dava hakkı miras bırakanın ölümüyle doğar; muris hayattayken bu dava açılamaz. **Muris muvazaası davası zamanaşımına tabi mi?** Hayır. Bu davalar herhangi bir zamanaşımı veya hak düşürücü süreye tabi olmaksızın her zaman açılabilir; incelenen kararlarda 1957 ve 1970 tarihli işlemler dahi dava konusu yapılmıştır. Terditli tenkis talebi ise süreye tabidir. **Hangi işlemler muris muvazaası davasına konu olur?** Murisin tapuda kayıtlı taşınmazını satış veya ölünceye kadar bakma sözleşmesi görünümüyle devretmesi. Kooperatif hissesi devri ile murisin bedelini ödeyip tapuyu doğrudan başkası adına tescil ettirmesi kapsama girmez; bu hâllerde koşulları varsa tenkis istenebilir. **Mahkeme muvazaayı hangi ölçütlerle belirler?** Yöre gelenekleri, olayların olağan akışı, murisin satış için haklı ve makul bir nedeninin olup olmadığı, devralanın alım gücü, bedel ile gerçek değer arasındaki fark ve taraflar arasındaki beşeri ilişki birlikte değerlendirilir; muvazaa tanık dahil her türlü delille ispatlanabilir. **Bakım karşılığı yapılan devir muvazaalı sayılır mı?** Bedelin para olması şart değildir; hizmet veya emek de bedel olabilir. Devrin mal kaçırma amacıyla değil bakım karşılığı minnet duygusuyla yapıldığı sonucuna varılırsa dava reddedilir. Ancak Hukuk Genel Kurulu’na göre çocuğun ana babasına olağan bakımı ahlaki bir görevdir; bakım ancak normal bakımın ötesinde özel ihtimam gerektiren hâllerde bedel sayılır. **Muris muvazaası davası ne kadar sürer?** İncelenen kararlardaki verilere göre istinaf dönemi dosyalarında üç derece yaklaşık 2,5-4 yılda tamamlanmış; bozma çıkan eski dosyalarda süreç, işlemden nihai karara 9 yıla kadar uzamıştır. ### Tenkis Davası: Saklı Pay, Hesap Yöntemi ve Yargıtay 7. Hukuk Dairesi Kararları - Adres: https://capar.av.tr/makale/tenkis-davasi - Tarih: 2026-07-17 - Güncelleme: 2026-11-19 - Özet: Tenkis davası, mirasbırakanın saklı pay sahibi mirasçıların haklarını zedeleyen ölüme bağlı veya sağlararası kazandırmalarının, yalnızca saklı payı aşan kısmının yasal sınıra indirilmesini sağlayan yenilik doğurucu bir davadır. Bu yazıda TMK m.506, 507, 560, 561, 564, 565, 570, 571 ve 576 çerçevesinde saklı pay oranları, tenkise tabi kazandırmalar, tenkise esas terekenin hesabı, tenkiste sıra, muris muvazaasından farkı, hak düşürücü süreler ve Yargıtay 7. Hukuk Dairesinin güncel ilke kararları ele alınmaktadır. - Anahtar kelimeler: tenkis davası, saklı pay, TMK 506, TMK 560, TMK 561, TMK 565, TMK 570, TMK 571, tenkise tabi kazandırma, gizli bağış, sağlararası kazandırma, tenkis hesabı, sabit tenkis oranı, tercih hakkı, muris muvazaası, hak düşürücü süre - English: Turkish Abatement (Tenkis) Actions: Reserved Shares, Calculation, Cassation 7th Civil Chamber Precedents (https://capar.av.tr/en/article/abatement-actions) — An abatement (tenkis) action is a formative action that reduces, to the disposable limit, only the portion of a decedent's testamentary or lifetime gift that infringes the reserved shares of protected heirs. Drawing on Articles 506, 507, 560, 561, 564, 565, 570, 571 and 576 of the Turkish Civil Code, this article examines the reserved-share ratios, which gifts are subject to abatement, how the notional estate is calculated, the order of abatement, the distinction from an action based on a decedent's simulated transaction (muris muvazaasi), the preclusive periods, and recent leading decisions of the 7th Civil Chamber of the Court of Cassation. **Tenkis davası nedir ve kimler açabilir?** Mirasbırakanın tasarruf edebileceği kısmı aşan ölüme bağlı veya sağlararası kazandırmalarının, yalnızca saklı payı zedelediği ölçüde indirilmesini sağlayan davadır. Yalnızca saklı payı zedelenen mirasçılar (altsoy, ana-baba, sağ kalan eş) dava açabilir. **Saklı pay oranları nedir?** Altsoy için yasal miras payının yarısı, ana ve babadan her biri için yasal miras payının dörtte biri, sağ kalan eş için diğer zümrelerle birlikte mirasçı olunması hâlinde yasal payın tamamı, aksi hâlde dörtte üçüdür. **Hangi kazandırmalar tenkise tabidir?** Tasarruf edilebilir kısmı aşan her ölüme bağlı tasarruf her zaman tenkise tabidir. Sağlararası kazandırmalar ise ancak TMK m.565'te sayılan hâllerden birine girerse -örneğin saklı pay kurallarını etkisiz kılmak amacıyla yapıldığı açık olan gizli bağış- tenkise tabi olur. **Tenkis davası ile muris muvazaası davası arasındaki fark nedir?** 1974 tarihli İçtihadı Birleştirme Kararı yalnızca mirasbırakanın kendi tapulu taşınmazını devretmesine uygulanır. Bedelini mirasbırakanın ödeyip tapuyu doğrudan bir yakını adına tescil ettirmesi gizli bağıştır ve İçtihadı Birleştirme Kararı değil, koşulları varsa yalnızca tenkis uygulanır. **Tenkis davası ne kadar süre içinde açılmalı?** Saklı payın zedelendiğinin öğrenildiği tarihten itibaren bir yıl; her hâlde vasiyetnamede açılma, diğer tasarruflarda mirasın açılması tarihinden itibaren on yıl geçmekle dava hakkı düşer. Tenkis iddiası def'i yoluyla her zaman ileri sürülebilir. **Tenkis hesabı nasıl yapılır?** Önce net tereke (aktiften borç ve giderler düşülerek) belirlenir, tenkise tabi sağlararası kazandırmalar eklenerek farazi tereke bulunur. Tenkis önce ölüme bağlı tasarruflardan, yetmezse en yeni tarihliden en eskiye doğru sağlararası kazandırmalardan yapılır; bölünmez malda alacaklı tercih hakkını kullanır. ### Türk Miras Hukuku Sistemi Nasıl İşler? Yasal Mirasçılar ve Zümreler, Eşin Payı, Saklı Pay, Vasiyet, Paylaşım - Adres: https://capar.av.tr/makale/turk-miras-hukuku-sistemi - Tarih: 2026-10-19 - Güncelleme: 2026-11-19 - Özet: Türk miras hukukunda miras ölümle açılır ve mirasçılara kanun gereği bir bütün olarak geçer; vasiyet yoksa altsoy, ana-baba ve büyük ana-baba zümreleri sırayla mirasçı olur, sağ kalan eş her zümreyle birlikte pay alır, mirasçı yoksa miras Devlete geçer (TMK m.495-501). Eşin payı, saklı paylar ve kardeşlerin durumu, vasiyetname ve miras sözleşmesi, mirasçılıktan çıkarma, miras ortaklığı ve paylaşma, tereke borçları ile yabancılık unsuru taşıyan miraslar (5718 sayılı Kanun m.20) Yargıtay kararlarıyla kısa bir rehberde. - Anahtar kelimeler: türk miras hukuku, türk miras sistemi, türk miras hukuku sistemi, miras hukuku nasıl işler, miras nasıl paylaşılır, yasal mirasçılar, zümre sistemi, birinci zümre altsoy, ikinci zümre ana baba kardeş, üçüncü zümre büyük ana büyük baba, sağ kalan eşin miras payı, eş ne kadar miras alır, kardeşler mirasçı olur mu, evlatlığın mirasçılığı, devletin mirasçılığı, saklı pay, saklı pay oranları, tasarruf edilebilir kısım, kardeşlerin saklı payı, 5650 sayılı Kanun, vasiyetname, miras sözleşmesi, mirastan feragat, mirasçılıktan çıkarma, külli halefiyet, mirasçılık belgesi, veraset ilamı, mirasın reddi, miras ortaklığı, elbirliği mülkiyeti, tereke temsilcisi, mirasın paylaşılması, paylaşma sözleşmesi, tereke borçlarından sorumluluk, resmî defter, muris muvazaası, mirastan mal kaçırma, yabancının mirası, yurt dışında ölenin mirası, MÖHUK 20, MÖHUK 43, TMK 495, TMK 496, TMK 497, TMK 499, TMK 500, TMK 501, TMK 505, TMK 506, TMK 510, TMK 511, TMK 512, TMK 560, TMK 598, TMK 599, TMK 640, TMK 641, TMK 642, TMK 681, TMK 682 - English: How the Turkish Inheritance Law System Works: Heirs, Spouse’s Share, Reserved Shares, Wills, Division (https://capar.av.tr/en/article/inheritance-law-system) — Under Turkish inheritance law the succession opens on death and the estate passes to the heirs as a whole by operation of law; absent a will, the descendants, the parents’ order and the grandparents’ order inherit in turn, the surviving spouse takes a share alongside each order, and an estate without heirs passes to the State (Civil Code arts. 495-501). A short guide, with Court of Cassation decisions, to the spouse’s share, reserved shares and the position of siblings, wills and inheritance contracts, disinheritance, the community of heirs and division, estate debts and inheritances with a foreign element (Law No. 5718 art. 20). **Miras nasıl paylaşılır?** Vasiyetname yoksa miras zümre sırasına göre önce altsoya, yoksa ana-baba ve onların altsoyuna, o da yoksa büyük ana-babalar ve onların altsoyuna kalır; sağ kalan eş her zümreyle birlikte ayrıca pay alır (TMK m.495-499). Paylaşmaya kadar mirasçılar terekeye elbirliğiyle sahiptir; her mirasçı paylaşmayı sulh mahkemesinden isteyebilir (TMK m.642). **Eş ne kadar miras alır?** Sağ kalan eş altsoyla birlikte mirasın dörtte birini, ana-baba zümresiyle birlikte yarısını, büyük ana-babalar ve onların çocuklarıyla birlikte dörtte üçünü, bunlar da yoksa tamamını alır (TMK m.499). **Kardeşler mirasçı olur mu?** Evet, ikinci zümrede: altsoy yoksa ve ana veya baba önce ölmüşse, onun payını kardeşler alır (TMK m.496); eş varsa bu zümreye mirasın yarısı kalır. Kardeşlerin saklı payı olmadığından vasiyetle tamamen dışarıda bırakılabilirler (TMK m.505-506). **Saklı pay nedir, kimlerin vardır?** Saklı pay, kanunun altsoy, ana-baba ve sağ kalan eş için güvence altına aldığı miras payı kısmıdır: altsoyda yasal payın yarısı, ana ve babanın her birinde dörtte biri, eşte altsoy veya ana-baba zümresiyle birlikteyse tamamı, diğer hâllerde dörtte üçü (TMK m.506). **Vasiyetle bir mirasçı mirastan tamamen mahrum bırakılabilir mi?** Saklı paylı mirasçı kural olarak bırakılamaz; saklı payı zedelenen mirasçı tenkis davası açabilir (TMK m.560). Tamamen mahrum bırakma ancak kanundaki sebeplere dayanan ve sebebi tasarrufta belirtilen mirasçılıktan çıkarmayla mümkündür (TMK m.510-512). ### Vasiyetnamenin İptali Davası: Şartları, Şekil Kuralları ve Yargıtay 7. Hukuk Dairesi Kararları - Adres: https://capar.av.tr/makale/vasiyetnamenin-iptali - Tarih: 2026-07-17 - Güncelleme: 2026-11-19 - Özet: Vasiyetnamenin iptali davası, mirasbırakanın son iradesini içeren vasiyetnamenin ehliyetsizlik, irade sakatlığı, hukuka/ahlaka aykırılık veya şekle aykırılık nedenlerinden biriyle sakatlanması hâlinde açılan davadır. Bu yazıda TMK m.502, 531, 532, 536, 538, 557, 558, 559 ve 576 çerçevesinde vasiyet ehliyeti, vasiyetname şekilleri, iptal sebepleri, dava hakkı, görevli-yetkili mahkeme, hak düşürücü süreler ve Yargıtay Hukuk Genel Kurulu ile 7. Hukuk Dairesinin güncel ilke kararları ele alınmaktadır. - Anahtar kelimeler: vasiyetnamenin iptali, vasiyetname iptali davası, ölüme bağlı tasarrufun iptali, TMK 557, TMK 558, TMK 559, vasiyet ehliyeti, resmî vasiyetname, el yazılı vasiyetname, vasiyetname lehine yorum ilkesi, hak düşürücü süre, tenkis, saklı pay - English: Annulment of a Will in Türkiye: Requirements, Formal Rules and Court of Cassation 7th Civil Chamber Precedents (https://capar.av.tr/en/article/action-annulment-will) — An action for annulment of a will seeks to set aside a testamentary disposition that reflects the decedent's final wishes where it is tainted by incapacity, a defect of intent, illegality or immorality, or a formal defect. Drawing on Articles 502, 531, 532, 536, 538, 557, 558, 559 and 576 of the Turkish Civil Code, this article examines testamentary capacity, the forms of a will, the statutory grounds for annulment, standing, the competent court, the preclusive periods, and recent leading decisions of the Grand General Assembly of Civil Chambers and the 7th Civil Chamber of the Court of Cassation. **Vasiyetname hangi sebeplerle iptal edilebilir?** TMK m.557'de sınırlı sayıda dört sebep sayılmıştır: tasarruf ehliyetsizliği, yanılma/aldatma/korkutma/zorlama sonucu irade sakatlığı, içeriğin veya yüklemelerin hukuka ya da ahlaka aykırı olması ve kanunda öngörülen şekle uyulmamış olması. **Vasiyetnamenin iptali davasını kimler açabilir?** Tasarrufun iptalinde hukuki menfaati bulunan her mirasçı (saklı pay sahibi olması şart değildir) veya vasiyet alacaklısı dava açabilir. Davalı, vasiyetnameyle kazandırma yapılan kişi ya da kişilerdir. **Vasiyetnamenin iptali davası ne kadar süre içinde açılmalı?** Davacının tasarrufu, iptal sebebini ve hak sahipliğini öğrendiği tarihten itibaren bir yıl; her hâlde vasiyetnamenin açılıp okunmasından/mirasın açılmasından itibaren iyiniyetli davalıya karşı on yıl, iyiniyetli olmayan davalıya karşı yirmi yıl geçmekle dava hakkı düşer. Hükümsüzlük iddiası ise def'i yoluyla her zaman ileri sürülebilir. **Vasiyetnamenin iptali davasına hangi mahkeme ve Yargıtay dairesi bakar?** Görevli mahkeme asliye hukuk mahkemesi, yetkili mahkeme mirasbırakanın son yerleşim yeri mahkemesidir. Yargıtay Büyük Genel Kurulunun 26.06.2025 tarihli 2025/1 sayılı iş bölümü kararı uyarınca inceleme görevi güncel olarak Yargıtay 7. Hukuk Dairesindedir; tapu iptali/muris muvazaası talebiyle birleşen dosyalar hâlen 1. Hukuk Dairesi önüne gelebilmektedir. **El yazılı vasiyetnamenin geçerli olması için nelere dikkat edilmeli?** Vasiyetnamenin yapıldığı yıl, ay ve gün gösterilmeli; metnin başından sonuna kadar mirasbırakanın kendi el yazısıyla yazılmış ve imzalanmış olması zorunludur. Uyuşmazlık hâlinde yazı ve imzanın mirasbırakana aitliği Adli Tıp Kurumu incelemesiyle belirlenir. **Vasiyetnamenin iptali ile tenkis davası arasındaki fark nedir?** İptal davası vasiyetnameyi bir geçersizlik sebebiyle tamamen veya kısmen ortadan kaldırır ve her menfaati olan mirasçı açabilir. Tenkis davası ise geçerli bir vasiyetnamenin veya kazandırmanın yalnızca saklı payı aşan kısmını indirir ve yalnızca saklı pay sahibi mirasçılar tarafından açılabilir. ### Yabancı Uyruklu Mirasçı Türkiye’deki Taşınmazı Nasıl Devralır? Tapu İntikali ve Edinim Sınırlamaları - Adres: https://capar.av.tr/makale/yabanci-uyruklu-mirasci-tapu-intikali-ve-edinim-sinirlamalari - Tarih: 2026-11-14 - Özet: Yabancı uyruklu mirasçının Türkiye’deki taşınmazı devralması: MÖHUK m.20’ye göre Türk hukuku, sulh hukuk mahkemesinden mirasçılık belgesi, Tapu Kanunu m.35’teki ülke ve alan sınırları, tasfiye ve bedel, m.37’ye göre tapuda intikal; Yargıtay kararlarıyla. - Anahtar kelimeler: yabancı uyruklu mirasçı tapu intikali, yabancı mirasçı taşınmaz edinimi, Tapu Kanunu m.35, Tapu Kanunu m.37, yabancı mirasçılık belgesi, MÖHUK m.20, karşılıklılık ilkesi miras, miras yoluyla edinilen taşınmazın tasfiyesi, inheritance of property in Türkiye by foreigners, Turkish inheritance law - English: Foreign Heirs and Property in Türkiye: Inheritance Certificate, Land Registry Transfer, Acquisition Limits (https://capar.av.tr/en/article/inheritance-of-property-in-turkiye-by-foreign-heirs) — Under Turkish law, how a foreign heir inherits real estate in Türkiye: Turkish law under art. 20 of Law No. 5718, the certificate of inheritance from the civil court of peace, the country and area limits of art. 35 of the Land Registry Law, liquidation and proceeds, and land registry transfer under art. 37, with Court of Cassation decisions. **Yabancı uyruklu mirasçı Türkiye’deki taşınmazı miras yoluyla edinebilir mi?** Evet, Tapu Kanunu m.35’teki şartlar sağlanıyorsa. Bugünkü metne göre mirasçı Cumhurbaşkanınca belirlenen ülkelerden birinin vatandaşı olmalı ve ilçe yüzölçümünün yüzde onu ile kişi başına otuz hektarlık sınır aşılmamalıdır. Madde metnine göre bu sınırlamalar dışında miras yoluyla edinilen taşınmaz, maliki tarafından süresinde tasfiye edilmediği takdirde tasfiye edilerek bedele çevrilir ve bedeli hak sahibine ödenir. **Yabancı uyruklu mirasçı Türkiye’de mirasçılık belgesini noterden alabilir mi?** Hayır. Noterlik Kanunu m.71/B’ye göre mirasçılık belgesi yabancılar tarafından talep edilirse noter belge veremez. Başvuru sulh hukuk mahkemesine yapılır; Yargıtay’a göre bu davalarda Hazinenin taraf gösterilmesi zorunlu değildir. **Yabancı ülkede alınan mirasçılık belgesiyle Türkiye’de tapuda intikal yapılabilir mi?** Tek başına yapılamaz. Tapu Kanunu m.37’ye göre yabancıların intikal işleri, Türk mahkemelerinden verilen ya da yabancı makamlarca verilip Türk kanunlarına uygunluğu Türk mahkemesince onaylanan veraset senetlerine dayanır. Yargıtay da taşınmazlar için Türk mahkemesinden belge alınmasını zorunlu görmektedir. **Türkiye’deki taşınmazda yabancı mirasçı için edinim şartı yoksa miras payı kaybolur mu?** Hayır. Tapu Kanunu m.35’in son fıkrasına göre sınırlamalar dışında miras yoluyla edinilen taşınmaz, verilecek en çok bir yıllık sürede malikince tasfiye edilmezse tasfiye edilerek bedele çevrilir ve bedel hak sahibine ödenir. Yargıtay 7. Hukuk Dairesinin 2023 tarihli bir kararla onadığı bölge adliye mahkemesi gerekçesi de, 2012 öncesi metin döneminde gerçekleşen bir ölümde yabancı mirasçıların tasfiye bedeline hak sahibi olduklarının belgede belirtilmesini öngörmektedir. **Türkiye’deki taşınmazı miras alan yabancı uyruklu mirasçı veraset ve intikal vergisi öder mi?** Türkiye’deki taşınmazın miras yoluyla intikali vergiye tabidir (7338 sayılı Kanun m.1); mirasçının uyruğu bunu değiştirmez. Ödenecek bir vergi doğup doğmadığı ve tutarı Kanunun diğer hükümlerine göre belirlenir. Kanunun ayrık tuttuğu durum, Türk vatandaşının Türkiye dışındaki malını edinen ve Türkiye’de ikametgâhı olmayan yabancıdır. ### Yurt Dışındaki Mirasçının Veraset ve İntikal Vergisi: Beyan Süreleri, Ek Süre, Taksit ve Tapuda İlişik Kesme - Adres: https://capar.av.tr/makale/yurt-disindaki-mirascinin-veraset-ve-intikal-vergisi - Tarih: 2026-11-13 - Özet: Yurt dışında yaşayan mirasçı için veraset ve intikal vergisi: 7338 sayılı Kanun m.9'a göre dört, altı ve sekiz aylık beyan süreleri, VUK m.342 ek süreleri, m.19'a göre taksitler, tapuda intikal ve ilişik kesme belgesi; Danıştay kararlarıyla. - Anahtar kelimeler: yurt dışında yaşayan mirasçı veraset vergisi, veraset ve intikal vergisi beyan süresi, 7338 sayılı Kanun m.9, yurt dışındaki mirasçı altı ay, ölüm yurt dışında veraset vergisi, VUK m.342 ek süre, veraset vergisi taksit mayıs kasım, ilişik kesme belgesi tapu, 7338 m.19 - English: Turkish Inheritance and Transfer Tax for Heirs Abroad: Filing, Additional Periods, Instalments, Tax Clearance (https://capar.av.tr/en/article/turkish-inheritance-tax-heirs-living-abroad) — Under Turkish law, inheritance and transfer tax for heirs living abroad: the four-, six- and eight-month filing periods under art. 9 of Law No. 7338, the additional periods under art. 342 of the Tax Procedure Law, instalments, land register transfer and the tax clearance certificate under art. 19, with Council of State decisions. **Yurt dışında yaşıyorum, babam Türkiye’de öldü; beyanname süresi ne kadar?** Ölüm Türkiye’de olmuş ve siz yabancı bir ülkede bulunuyorsanız süre ölüm tarihinden itibaren altı aydır (7338 sayılı Kanun m.9/1-a). Türkiye’deki mirasçılar için süre dört aydır. **Ölüm yurt dışında olduysa süreler nasıl işler?** Türkiye’deki mirasçılar için altı ay, ölenle aynı ülkede bulunan mirasçılar için dört ay, başka bir yabancı ülkedeki mirasçılar için sekiz aydır (m.9/1-b). **Beyanname süresini kaçırdım; hemen ceza kesilir mi?** Hayır. Süre sonundan itibaren on beş gün beklenir; ardından tebliğle yeniden on beş günlük süre verilir. Bu sürelerde beyanname verilirse vergi ziyaı olmamış sayılır. Danıştay, ikinci süre verilmeden yapılan cezalı tarhiyatı hukuka aykırı bulmaktadır (VUK m.342). **Veraset vergisi ödenmeden tapuda intikal yapılabilir mi?** Evet; mirasçılar adına tescil verginin tahakkuku beklenmeden yapılır. Ancak taşınmaz satılacaksa ya da üzerinde ayni hak kurulacaksa o taşınmaza düşen vergi tamamen ödenmeli ya da teminat gösterilmelidir (m.19). **Vergi tek seferde mi ödenir?** Hayır. Vergi tahakkuktan itibaren üç yılda, her yıl mayıs ve kasım aylarında olmak üzere altı eşit taksitte ödenir (m.19). ### Ölünceye Kadar Bakma Sözleşmesi (TBK m.611–618): Şekil Şartı, Bakım Borcu, Fesih, Muvazaa ve Tenkis - Adres: https://capar.av.tr/makale/olunceye-kadar-bakma-sozlesmesi-sekil-muvazaa-ve-tenkis - Tarih: 2026-11-15 - Güncelleme: 2026-11-19 - Özet: Ölünceye kadar bakma sözleşmesi resmî memur ve iki tanık önünde miras sözleşmesi şeklinde yapılmadıkça geçerli olmaz. Yazı; bakım borcunu, TBK m.616–618'deki fesih yollarını ve mirasçıların muvazaa ile tenkis iddialarını Hukuk Genel Kurulu ve Yargıtay kararlarıyla anlatır. - Anahtar kelimeler: ölünceye kadar bakma sözleşmesi, ölünceye kadar bakma sözleşmesi iptali, ölünceye kadar bakma sözleşmesi şekli, TBK 611, TBK 612, TBK 617 fesih, bakım borcu, bakım alacaklısı, bakım borçlusu, ölünceye kadar bakma muvazaa, ölünceye kadar bakma tenkis - English: Lifelong Care Contracts in Türkiye (TCO Arts. 611–618): Form, Duty of Care, Termination, Simulation, Abatement (https://capar.av.tr/en/article/lifelong-care-contract-turkiye-form-simulation-abatement) — Under Turkish law, a lifelong care contract is invalid unless it is made in the form of a contract of inheritance, before an official and two witnesses. The article explains the duty of care, the termination routes in arts. 616–618 of the Code of Obligations and heirs' simulation and abatement claims, with decisions of the Assembly of Civil Chambers and the Court of Cassation. **Ölünceye kadar bakma sözleşmesi noterde iki tanıkla yapılmazsa geçerli olur mu?** Kural olarak olmaz. TBK m.612'ye göre ölünceye kadar bakma sözleşmesi, mirasçı atanmasını içermese bile miras sözleşmesi şeklinde yapılmadıkça geçerli olmaz; TMK m.545 bu şekli resmî vasiyetname şekli olarak tarif eder ve tarafların sözleşmeyi resmî memurun ve iki tanığın önünde imzalamasını arar. Tek istisna, sözleşmenin Devletçe tanınmış bir bakım kurumu tarafından yetkili makamların belirlediği koşullara uyularak yapılmasıdır; o zaman yazılı şekil yeterlidir. **Ölünceye kadar bakma sözleşmesinde bakım borçlusu bakmazsa sözleşme nasıl feshedilir?** Bakım borcuna aykırılık sözleşmenin devamını çekilmez hâle getirirse taraflardan her biri sözleşmeyi önel vermeden feshedebilir; kusurlu taraf aldığını geri verir ve uygun bir tazminat öder (TBK m.617). Hâkim, feshe karar vermek yerine birlikte yaşamaya son verip bakım alacaklısına ömür boyu gelir de bağlayabilir. Yargıtay 7. Hukuk Dairesi, bakım borcunun yerine getirilmediği iddiasıyla fesih isteme hakkını bakım alacaklısının sağlığında kullanması gereken bir hak olarak nitelendirmektedir. **Bakım alacaklısı öldükten sonra mirasçılar ölünceye kadar bakma sözleşmesine "bakılmadı" diyerek itiraz edebilir mi?** Yargıtay 7. Hukuk Dairesinin aktarılan kararına göre, bakım borçlusunun mirasçılara karşı açtığı tapu iptali ve tescil davasında mirasçıların bakım borcunun yerine getirilmediği savunması dinlenmez; çünkü fesih hakkı bakım alacaklısının sağlığında kullanılması gereken bir haktır. Bu, mirasçıların muvazaa ya da şekil eksikliği gibi başka sebeplere dayanmasını engellemez. **Mirasçılar ölünceye kadar bakma sözleşmesinin muris muvazaası olduğunu nasıl ispat eder?** İspat yükü muvazaayı ileri süren mirasçıdadır; mirasçılar sözleşmenin dışında üçüncü kişi sayıldığından tanık dâhil her türlü delile dayanabilirler. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, miras bırakanın sözleşmeyi yapmakta haklı ve makul nedeni olup olmadığına, bakım borçlusu ve diğer mirasçılarla ilişkilerine, yaşına, sağlık durumuna ve devredilen malın tüm malvarlığına oranına bakılmasını arar. Mal kaçırma amacı ispat edilemezse 01.04.1974 tarihli İçtihadı Birleştirme Kararı uygulanmaz. **Ölünceye kadar bakma sözleşmesiyle devredilen taşınmaz için mirasçılar tenkis davası açabilir mi?** TBK m.615/3, ölünceye kadar bakma sözleşmesine karşı mirasçıların tenkis davası açma hakkını saklı tutar. Uygulamada mirasçılar çoğunlukla önce muris muvazaasına dayalı tapu iptali, olmazsa tenkis isterler. Tenkisin bu ivazlı sözleşmeye ne ölçüde uygulanacağı konusunda Yargıtay'ın bir ilkesi bu yazıda doğrulanmadı; Yargıtay 7. Hukuk Dairesi, sözleşme ivazlı olduğu için tenkise tâbi olmadığını söyleyen bir bölge adliye mahkemesi kararını genel gerekçeyle onamıştır. Değerin bakım edimini aşan kısmının tenkise konu olabileceği görüşü bu yazının çıkarımıdır. ## Sağlık Hukuku ### Aydınlatılmış Onam Eksikliğinde Estetik Ameliyatta Hekimin Sorumluluğu: Kim İspat Eder? (1219 m.70, TBK m.147) - Adres: https://capar.av.tr/makale/aydinlatilmis-onam-eksikligi-ve-estetik-ameliyatta-hekimin-sorumlulugu - Tarih: 2026-11-15 - Özet: Tıbbi müdahaleden önce hastanın riskler, komplikasyonlar ve diğer seçenekler konusunda aydınlatılması gerekir; Yargıtay 3. Hukuk Dairesi bunun ispat yükünü hekim ya da hastanede görmektedir. Yazı; aydınlatmanın kapsamını, rıza formunu, estetik müdahalenin eser sözleşmesi sayılmasını, zamanaşımını ve onam eksikliğinin davada ne zaman ileri sürülmesi gerektiğini anlatır. - Anahtar kelimeler: aydınlatılmış onam eksikliği tazminat, aydınlatılmış rıza, hasta hakları yönetmeliği rıza formu, onam formu ispat yükü, estetik ameliyatta sonuç taahhüdü, estetik ameliyat zamanaşımı, 1219 sayılı kanun 70. madde, TBK 147 beş yıllık zamanaşımı, özel hastane hekim sorumluluğu, rinoplasti tazminat davası, iddianın genişletilmesi onam - English: Lack of Informed Consent in Cosmetic Surgery in Türkiye: Surgeon's Liability, Proof, Limitation (TBK Art. 147) (https://capar.av.tr/en/article/informed-consent-cosmetic-surgery-liability-turkiye) — Under Turkish law, a patient must be informed of the risks, complications and alternatives before a medical intervention; the Court of Cassation's 3rd Civil Chamber places the burden of proving this on the physician or hospital. The article explains the scope of disclosure, the consent form, the classification of cosmetic surgery as a contract for work, limitation periods and when a lack of consent must be raised in the action. **Aydınlatılmış onam eksikliğinde hastanın aydınlatıldığını kim ispat eder?** Yargıtay 3. Hukuk Dairesi 09.03.2026 tarihli kararında, 1219 sayılı Kanun m.70’e ve Hekimlik Meslek Etiği Kurallarının 26. maddesine dayanarak aydınlatılmış onamda ispat külfetinin doktor ya da hastanede olduğunu belirtmiş ve davalı doktorlara ispat fırsatı tanınmadan verilen ret kararını bozmuştur. Hasta ise kural olarak sözleşmenin ihlalini, zararı ve illiyet bağını ispat etmekle yükümlüdür; Hukuk Genel Kurulu da kusur karinesinin yalnız kusur unsuruna ilişkin olduğunu vurgulamıştır. **Hastanın imzaladığı rıza formu aydınlatılmış onam için tek başına yeterli midir?** Kural olarak hayır. Hasta Hakları Yönetmeliği m.26’ya göre rıza formu m.15’teki bilgileri (komplikasyonlar, diğer seçenekler, reddetmenin sonuçları gibi) içermeli ve bu bilgiler hastaya sözlü olarak da aktarılmalıdır. Formun bu içeriği taşıyıp taşımadığı ve hastaya gerçekten anlatılıp anlatılmadığı her dosyada ayrıca değerlendirilir; imzalı bir formun varlığı aydınlatma tartışmasını kendiliğinden bitirmez (bu yazının çıkarımıdır). **Estetik ameliyat Yargıtay kararlarında eser sözleşmesi mi, vekâlet sözleşmesi mi sayılır?** Estetik amaçla (güzel bir görünüm için) yapılan ameliyat, Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 02.11.2022 ve 6. Hukuk Dairesinin 25.06.2025 tarihli kararlarında eser sözleşmesi olarak nitelendirilmiştir; yüklenici (hekim ya da hastane) kararlaştırılan sonucu sağlamakla yükümlü sayılmış, komplikasyonlarda aydınlatma ve komplikasyon yönetimi de yüklenicinin sorumluluğunda görülmüştür. Ameliyat tedavi amaçlıysa (örneğin nefes alma sorunu için burun ameliyatı) ilişki, bölge adliye mahkemesi kararında ve bu kararı onayan Yargıtay 3. Hukuk Dairesinin gerekçesinde vekâlet olarak ele alınmıştır. **Estetik ameliyat nedeniyle tazminat davasında zamanaşımı süresi nedir?** Eser sözleşmesinden doğan alacaklar kural olarak beş yıllık zamanaşımına tabidir; ancak yüklenicinin yükümlülüklerini ağır kusuruyla hiç ya da gereği gibi ifa etmemesi bu beş yıllık sürenin dışında bırakılmıştır (TBK m.147). Kanunda aksine hüküm yoksa genel süre on yıldır (TBK m.146). Talep ayıplı ifaya dayanıyorsa TBK m.478 ve 6502 sayılı Kanun m.16’daki iki yıllık süreler de gündeme gelebilir. Haksız fiile dayanan istemlerde iki ve on yıllık süreler uygulanır (TBK m.72). Hangi sürenin işleyeceği ilişkinin niteliğine ve davalıya göre değişir; zamanaşımı ancak davalı ileri sürerse dikkate alınır. **Aydınlatılmış onam eksikliği tazminat davasında ilk kez temyizde ileri sürülebilir mi?** Güvenli değildir. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi 21.05.2026 tarihli kararında, dava dilekçesinde ileri sürülmeyen onam eksikliğinin sonradan ileri sürülmesini iddianın genişletilmesi saymış ve bu yöndeki temyiz itirazını reddetmiştir. Hukuk Genel Kurulunun 2021 tarihli kararı farklı bir usul durumunda aydınlatmanın da gözetilmesini istemiş olsa da, onam eksikliğini dava dilekçesinde açıkça ileri sürmek en güvenli yoldur. ### Danıştay: Tıbbi Hata Tam Yargı Davasında Beş Yıllık Süre Tedavi Bitip Kesin Rapor Alınınca Başlar - Adres: https://capar.av.tr/makale/tibbi-hata-tam-yargi-davasinda-bes-yillik-sure-kesin-rapor - Tarih: 2026-11-07 - Özet: Danıştay 10. Daire, doğumdan önce ve doğum sırasında gereken müdahalelerin zamanında yapılmadığı ileri sürülen ve tedavisi süren çocuk için açılan tam yargı davasında, İYUK m.13’teki sürenin tedavi bitip kesin sağlık raporu verilince başlayacağını belirterek beş yıllık süreyi doğum tarihinden hesaplayan kararı oy birliğiyle bozdu. - Anahtar kelimeler: tıbbi hata tam yargı davası, tam yargı davası dava açma süresi, İYUK 13 beş yıllık süre, kesin sağlık raporu dava süresi, bedensel zarar dava açma süresi, tedavi süreci devam ederken dava süresi, doğumda tıbbi hata tazminat davası, kamu hastanesi tıbbi hata tazminat, hak arama özgürlüğü süre hesabı - English: Malpractice Time Limit Runs from End of Treatment: Turkish Council of State on Five-Year Full-Remedy Period (https://capar.av.tr/en/article/public-hospital-malpractice-claim-five-year-time-limit) — Under Turkish law, the 10th Chamber of the Council of State held unanimously, in a full-remedy action brought for a child whose treatment was continuing and where it was alleged that the necessary interventions had not been made in time before and during birth, that the period in Administrative Procedure Law art. 13 starts when treatment ends and the final health report is given, and quashed the decision that had calculated the five-year period from the date of birth. **Kamu hastanesindeki tıbbi hata için tam yargı davasında süre ne zaman başlar?** Danıştay 10. Daireye göre bedensel zararlarda İYUK m.13’teki süre, tedavi süreci tamamlanıp kesin sağlık raporunun ilgiliye verildiği tarihte işlemeye başlar. **Beş yıllık süre her durumda olay tarihinden mi hesaplanır?** Bu kararda hayır. Daire, idari eylemin tamamlandığı ve zararın tam olarak ortaya çıktığı tarih dikkate alınmadan bir ve beş yıllık sürenin hesaplanmasının hak arama özgürlüğüyle bağdaşmayacağını belirtti. **İki yıl geçerli bir engelli raporu süreyi başlatır mı?** Bu kararda Daire, iki yıl geçerli ve sürekli nitelikte olmayan raporu tedavinin sürdüğünün göstergesi saydı ve davanın beş yıllık süre geçtikten sonra açıldığı gerekçesine dayanan kararı bozdu. Başka bir olayda sonuç, raporun niteliğine ve tedavinin seyrine bağlıdır. **Tıbbi hatada tam yargı davası doğrudan açılır mı, önce idareye başvurulur mu?** İdari eylemden doğan zararlarda İYUK m.13 önce idareye başvurmayı öngörür. İstek reddedilir ya da otuz gün içinde cevap verilmezse dava, İYUK m.7’deki altmış günlük süre içinde açılır. **Tıbbi hata davasındaki Danıştay kararı davacıların tazminat alacağı anlamına gelir mi?** Hayır. Bozma yalnız süre yönündendir; idare mahkemesi hizmet kusuru bulunmadığına karar vermişti; istemin esası bölge idare mahkemesince istinaf incelemesinde değerlendirilecektir. ### Kamu Hastanesinde Tıbbi Hata: Tam Yargı Davası, İdareye Başvuru ve Süreler - Adres: https://capar.av.tr/makale/kamu-hastanesinde-tibbi-hata-tam-yargi-davasi-ve-sureler - Tarih: 2026-11-15 - Özet: Devlet ya da üniversite hastanesindeki tıbbi uygulamadan doğan zarar için dava kural olarak hekime değil idareye karşı, idari yargıda tam yargı davası olarak açılır; önce kural olarak bir yıl ve her hâlde beş yıl içinde idareye başvurmak gerekir. Yazı; husumeti, İYUK m.13 sürelerini, yetkili idare mahkemesini, bilirkişi raporlarını, manevi tazminatı ve idarenin hekime rücuunu Danıştay, Yargıtay ve Anayasa Mahkemesi kararlarıyla açıklar. - Anahtar kelimeler: devlet hastanesi tıbbi hata dava, kamu hastanesinde tıbbi hata davası, kamu hastanesi malpraktis idareye başvuru süresi, hastaneye tazminat davası nasıl açılır, hekime doğrudan dava açılabilir mi, İYUK m.13 idareye başvuru, zımni ret sonrası dava süresi, tam yargı davasında yetkili idare mahkemesi, Adli Tıp Kurumu raporu ve hizmet kusuru, idarenin hekime rücuu, Mesleki Sorumluluk Kurulu, üniversite hastanesi tıbbi hata davası - English: Medical Error in Turkish Public Hospitals: Full-Remedy Action, Prior Administrative Application, Time Limits (https://capar.av.tr/en/article/medical-error-public-hospital-full-remedy-action-turkiye) — Under Turkish law, an action for harm caused by medical treatment in a state or university hospital is as a rule brought against the administration, not the physician, as a full-remedy action before the administrative courts, as a rule after a prior application to the administration within one year and in any event five years. The article explains the proper defendant, the time limits in Law No. 2577 art. 13, the competent administrative court, expert reports, non-pecuniary damages and recourse against the physician, with Council of State, Court of Cassation and Constitutional Court decisions. **Devlet hastanesindeki tıbbi hata için dava doktora mı, idareye mi açılır?** Kural olarak idareye açılır. Anayasa m.129/5 ve 657 sayılı Kanun m.13 uyarınca kamu görevlisinin görevini yaparken işlediği kusurdan doğan tazminat davası, hizmeti yürüten idareye karşı ve idari yargıda tam yargı davası olarak açılır. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 25.01.2022 tarihli kararında (karar düzeltme yolu açık verilmiştir; kesinleşmemiş olabilir) görevle ilgili tedavi hatası iddiasında husumetin hekime değil idareye düştüğünü belirtmiştir. Aynı karara göre bu koruma, görevden açıkça ayrılabilen kişisel kusuru kapsamaz; o hâlde dava hekime karşı adli yargıda görülür. **Kamu hastanesinde tıbbi hata nedeniyle tam yargı davası açma süresi ne kadardır?** Önce idareye başvurulur: eylemin öğrenilmesinden itibaren bir yıl ve her hâlde eylem tarihinden itibaren beş yıl içinde (İYUK m.13). İdare isteği reddederse ret işleminin tebliğini izleyen günden, otuz gün içinde cevap vermezse bu sürenin bittiği tarihten itibaren dava süresi işler. Dava süresi, özel kanunda ayrı süre gösterilmemişse idare mahkemesinde altmış gündür (İYUK m.7). **Kamu hastanesindeki tıbbi hata davası hangi mahkemede açılır?** İdare mahkemesinde açılır. İYUK m.36/b’ye göre zarar idarenin bir eyleminden doğmuşsa yetkili mahkeme, hizmetin görüldüğü veya eylemin yapıldığı yerdeki idare mahkemesidir; bu, kural olarak hastanenin bulunduğu yerdir (madde metninden bu yazının çıkardığı sonuç). Dava yanlışlıkla adli yargıda açılır ve görev yönünden reddedilirse, ret kararının kesinleşmesini izleyen günden itibaren otuz gün içinde idare mahkemesinde dava açılabilir (İYUK m.9) ve idareye ön başvuru şartı aranmaz (İYUK m.13/2). **Adli Tıp Kurumu raporu kusur bulmazsa kamu hastanesine karşı açılan tıbbi hata davası reddedilir mi?** Her zaman değil. Danıştay 10. Dairesi 14.01.2026 tarihli kararında, tarafların iddialarını yeterince gerekçelendirmeden cevaplayan rapora dayanan ret kararını bozmuş ve Adli Tıp Üst Kurulundan yeni rapor alınmasını istemiştir. Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu da 06.11.2025 tarihli kararında, raporlar kesin nedensellik kurulamayacağını bildirdiği hâlde tıbbi özenin gösterilmediği sonucuna oy çokluğuyla varmıştır. Bu kararlar olaya özgüdür; bozma, davanın kabul edileceği anlamına gelmez. **İdare, tıbbi hata nedeniyle ödediği tazminatı hekimden geri isteyebilir mi?** İsteyebilir, ancak kararı Mesleki Sorumluluk Kurulu verir. 3359 sayılı Kanun ek m.18’e göre Kurul, ilgilinin görevinin gereklerine aykırı hareket ederek görevini kötüye kullanıp kullanmadığını ve kusur durumunu gözeterek rücu edilip edilmeyeceğine ve miktarına bir yıl içinde karar verir. Devlet üniversitelerinde görev yapanlar bakımından nihai kararı üniversite altı ay içinde verir. ### Tam Gün Yasası: Hekim ve Öğretim Üyelerinin Serbest Çalışma Yasağı 1928’den 2026’ya ve Güncel Durum - Adres: https://capar.av.tr/makale/tam-gun-yasasi-kronolojik-gelisim-ve-guncel-durum - Tarih: 2026-10-25 - Güncelleme: 2026-11-07 - Özet: Tam Gün Yasası’nın kronolojik gelişimi: 224 ve 2162 sayılı Kanunlar, 2368 sayılı Kanun, 5947 sayılı Tam Gün Kanunu, Anayasa Mahkemesinin 2010, 2012, 2014 ve 2016 iptal kararları, 650 sayılı KHK, 6514 ve 6569 sayılı Kanunlar, 7557 ve 7592 sayılı Kanunlarla gelen 2025–2026 değişiklikleri; kamu hekimleri ve öğretim üyeleri için muayenehane, özel hastane ve vakıf üniversitesinde çalışma koşulları, kurumsal sözleşme, döner sermaye ek ödemesi, disiplin yaptırımları ve güncel Danıştay kararları. - Anahtar kelimeler: tam gün yasası, tam gün kanunu, 5947 sayılı Kanun, hekimlerin serbest çalışma yasağı, öğretim üyesi muayenehane yasağı, kamu hekimi muayenehane açabilir mi, öğretim üyesi özel hastanede çalışabilir mi, kurumsal sözleşme 2547 36/7, 657 sayılı Kanun 28. madde muayenehane, 1219 sayılı Kanun 12. madde, en fazla iki kurum, 7557 sayılı Kanun, 7592 sayılı Kanun, döner sermaye ek ödemesi, mesai dışı ek ödeme, 2547 58/h, geçici 64. madde, geçici 70. madde, 6514 sayılı Kanun, 6569 sayılı Kanun, 650 sayılı KHK, 2162 sayılı Tam Süre Kanunu, 2368 sayılı Kanun, 224 sayılı Kanun, Özel Hastaneler Yönetmeliği - English: Türkiye’s “Full-Time Law” for Physicians: Private Practice Restrictions from 1928 to 2026 and Today (https://capar.av.tr/en/article/full-time-law-physicians) — The chronological development of Türkiye’s Full-Time Law for physicians: Laws No. 224 and 2162, Law No. 2368, the Full-Time Law No. 5947, the Constitutional Court’s annulment decisions of 2010, 2012, 2014 and 2016, Decree-Law No. 650, Laws No. 6514 and 6569 and the 2025–2026 amendments made by Laws No. 7557 and 7592; the conditions on which public physicians and faculty members may work in private clinics, private hospitals and foundation universities, institutional contracts, revolving-fund supplementary payments, disciplinary sanctions and recent Council of State decisions. **Devlet hastanesinde kadrolu bir uzman hekim mesai sonrasında muayenehane açabilir mi?** Hayır. 657 sayılı Kanun m.28 memurların muayenehane açmasını ve özel işyerlerinde çalışmasını yasaklar. Yöneticilik görevi bulunmayan kamu tabipleri yalnızca kurum izniyle ve aylık otuz saati aşmamak üzere iş yeri hekimliği yapabilir. **Devlet üniversitesindeki bir öğretim üyesi hekim özel hastanede çalışabilir mi?** Kural olarak hayır. Profesör ve doçentler, üniversitenin yaptığı bir yıla kadar süreli kurumsal sözleşmeyle ve kotalar içinde mesai dışında çalıştırılabilir (2547 sayılı Kanun m.36/7). Kişisel muayenehane veya bireysel sözleşme bu kapsamda değildir. **2014’ten önce muayenehanesi olan öğretim üyeleri ne durumda?** 18.01.2014 tarihinde usulüne uygun olarak muayenehane işleten veya özel sağlık kuruluşunda çalışan öğretim üyeleri, geçiş hükmünün Anayasa Mahkemesince iptali nedeniyle faaliyetlerini sürdürebilir. Danıştay’a göre bu koruma, o tarihte muayenehanesi bulunmayan veya sonradan öğretim üyesi olan hekimleri kapsamaz. **Özel hastanede çalışan bir hekim aynı anda kaç yerde çalışabilir?** 7557 sayılı Kanun’dan sonra hekim, Bakanlığın istihdam planlaması çerçevesinde ve her bir bent kapsamında en fazla iki sağlık kurum ve kuruluşunda çalışabilir (1219 sayılı Kanun m.12/3); özel kesimdeki çalışma 4/a kapsamında sigortalı çalışmadır. **Muayenehane hekimi hastasını özel hastanede ameliyat edebilir mi?** Evet, hizmet bedeli hasta tarafından karşılanmak ve SGK’dan talep edilmemek kaydıyla. Özel Hastaneler Yönetmeliği bunu hastaneyle sözleşme yapılmasına, branş kadrosunun üçte birini aşmayan bir kotaya ve 60 yaş üstü hekimler için istisnaya bağlar; gerektiğinde vaka bazlı izin verilebilir. **Yasağa aykırı çalışmanın yaptırımı nedir?** Memur hekim için kademe ilerlemesinin durdurulması (657 sayılı Kanun m.125), öğretim elemanları için kademe ilerlemesinin durdurulması veya birden fazla ücretten kesme (2547 sayılı Kanun m.53) cezası öngörülür. Kurumsal sözleşmeye aykırılıkta öğretim üyesi bir yıl, tekerrürde beş yıl bu kapsamda çalıştırılamaz. ### Tıbbi Malpraktiste Hekimin Sorumluluğu - Adres: https://capar.av.tr/makale/tibbi-malpraktiste-hekimin-sorumlulugu - Tarih: 2026-06-26 - Güncelleme: 2026-11-10 - Özet: Tıbbi malpraktiste hekimin hukuki sorumluluğu: hasta–hekim ilişkisinin niteliği (özel/serbest hekimde vekâlet — TBK m.502, kamu hastanesinde kamusal/idari ilişki, estetikte eser sözleşmesi), özen borcu ve en hafif kusurdan sorumluluk (TBK m.506), komplikasyon–malpraktis ayrımı, aydınlatılmış onam ve aydınlatma yükümlülüğü (1219 sayılı Kanun m.70), aydınlatmanın ispat yükünün hekimde olması, görevli mahkeme (tüketici mahkemesi / idari yargı tam yargı davası), zorunlu mali sorumluluk sigortası (1219 Ek m.12) ile Yargıtay 13., 6. Hukuk Dairesi ve Hukuk Genel Kurulu kararları. - Anahtar kelimeler: tıbbi malpraktis, tıbbi kötü uygulama, hekimin sorumluluğu, doktor hatası tazminat, hekimin özen borcu, en hafif kusur, komplikasyon malpraktis ayrımı, aydınlatılmış onam, aydınlatma yükümlülüğü, rıza, ispat yükü hekimde, vekâlet sözleşmesi, TBK m.502, TBK m.506, 1219 sayılı Kanun m.70, hasta hakları, estetik ameliyat eser sözleşmesi, kamu hastanesi tam yargı davası hizmet kusuru, tüketici mahkemesi, zorunlu mali sorumluluk sigortası 1219 Ek m.12, malpraktis tazminat davası - English: The Physician's Liability in Medical Malpractice (https://capar.av.tr/en/article/physicians-liability-medical-malpractice) — The physician's civil liability in medical malpractice: the nature of the patient–physician relationship (mandate for a private/independent physician — TCO Art. 502; a public-law relationship in a public hospital; a works contract for aesthetics), the duty of care and liability for the slightest fault (TCO Art. 506), the complication–malpractice distinction, informed consent and the duty to inform (Law No. 1219, Art. 70), the physician bearing the burden of proving disclosure, the competent court (consumer court / full-remedy action before the administrative judiciary), the compulsory liability insurance (Law No. 1219, Add. Art. 12), and decisions of the 13th and 6th Civil Chambers and the Assembly of Civil Chambers of the Court of Cassation. **Tedavim kötü sonuçlandı; her olumsuz sonuç malpraktis midir?** Hayır. Tıbbın gerek ve kurallarına uygun davranılmasına rağmen ortaya çıkabilen olumsuz sonuçlar komplikasyondur ve kural olarak sorumluluk doğurmaz. Sorumluluk için hekimin özen borcuna aykırı (kusurlu) bir davranışı, bir zarar ve aralarında illiyet bağı gerekir. Komplikasyon hâlinde dahi hekimin önceden aydınlatma ve süreci doğru yönetme yükümlülüğü sürer. **Ameliyat öncesi onam formu imzaladım; yine de dava açabilir miyim?** Evet, açabilirsiniz. Salt “rıza” yeterli değildir; müdahalenin riskleri, komplikasyonları ve alternatiflerinin anlayacağınız biçimde açıklanmış olması gerekir. Genel/matbu formlar müdahaleye özgü riskleri somut içermiyorsa geçerli aydınlatılmış onam sayılmaz. Aydınlatmanın usulünce yapıldığını ispat yükü hekimdedir. **Kamu hastanesinde zarar gördüm; kime ve nerede dava açarım?** Kamu hastanelerinde hasta ile hekim arasında sözleşme yoktur; ilişki kamusaldır. Bu nedenle dava, hekime karşı değil idareye karşı, idari yargıda tam yargı davası olarak açılır. İdari başvuru ve dava süreleri (İYUK) ayrıca önemlidir; süreyi kaçırmamak için erken danışmanlık alınmalıdır. **Özel hastane veya estetik müdahale için hangi mahkeme görevli?** Özel hastane/serbest hekim aleyhine açılan davalar çoğunlukla tüketici mahkemesinin görev alanına girer. Estetik müdahaleler eser sözleşmesi sayıldığından, sonuç sağlanmadığında eser sözleşmesinin ayıp hükümleri (bedelden indirim, giderim, tazminat) uygulanır. **Hekimin zorunlu sigortası varsa tazminatı sigortadan alabilir miyim?** Hekimler için Tıbbi Kötü Uygulamaya İlişkin Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (1219 sayılı Kanun Ek m.12) zorunludur. Şartları oluştuğunda zarar, poliçe limitleri dâhilinde bu sigortadan karşılanabilir; sigortacının taraf olduğu uyuşmazlıklar ticari nitelikleri gereği ayrı bir yargı kolunda görülür. **Kusurun olup olmadığı nasıl belirlenir?** Tıbbi uygulamanın kurallara uygunluğu ve kusurun varlığı, kural olarak bilirkişi incelemesiyle (Adli Tıp Kurumu ve/veya üniversitelerin ilgili uzmanlık dallarından heyetler) belirlenir. Bu nedenle tıbbi kayıtlar, epikrizler, görüntüler ve onam belgeleri delil olarak büyük önem taşır. ## Aile ve Boşanma Hukuku ### 6284 Sayılı Kanunda Uzaklaştırma ve Koruma Kararı: Kim İsteyebilir, Süre, İtiraz (m.9) ve Zorlama Hapsi (m.13) - Adres: https://capar.av.tr/makale/6284-sayili-kanun-koruma-ve-uzaklastirma-karari-itiraz-ve-zorlama-hapsi - Tarih: 2026-11-15 - Özet: 6284 sayılı Kanun’a göre uzaklaştırma gibi önleyici tedbirler ilk defasında en çok altı ay için verilir ve gerekirse uzatılabilir; karara iki hafta içinde aile mahkemesine itiraz edilir ve itiraz kararı kesindir. Yazı; delil ölçüsünü, tedbire aykırılıkta zorlama hapsini ve Anayasa Mahkemesi ile Yargıtay kararlarını anlatır. - Anahtar kelimeler: uzaklaştırma kararına itiraz, 6284 sayılı kanun tedbir kararı, koruma kararı itiraz süresi, 6284 zorlama hapsi, tedbir kararına aykırılık, önleyici tedbir delil aranmaz mı, uzaklaştırma kararı süresi, 6284 madde 9 itiraz, 6284 madde 13 zorlama hapsi, aile mahkemesi tedbir kararı - English: Removal and Protection Orders under Law No. 6284 in Türkiye: Objection and Coercive Detention (Arts. 9, 13) (https://capar.av.tr/en/article/law-6284-removal-order-objection-coercive-detention) — Under Turkish law, preventive measures such as removal from the home under Law No. 6284 are issued initially for at most six months and may be extended; an objection lies to the family court within two weeks and the objection decision is final. The article explains the evidentiary threshold, coercive detention for breach, and decisions of the Constitutional Court and the Court of Cassation. **6284 sayılı Kanun kapsamında uzaklaştırma kararı verilmesi için delil gerekir mi?** Kanun’daki “delil veya belge aranmaz” kuralı (m.8/3) metinde koruyucu tedbirler için yazılıdır. Uzaklaştırma ise önleyici tedbirdir (m.5/1-b). Anayasa Mahkemesine göre önleyici tedbirler için bu ayrık kural öngörülmemiştir; Mahkeme, Kanun gerekçesine atıfla, önleyici tedbir için şiddete maruz kalındığı ya da maruz kalma tehlikesi bulunduğu hususunda olguların varlığının gerektiğini aktarmıştır. Bununla birlikte önleyici tedbir geciktirilmeden verilir ve ilk kararda gerekçe bakımından daha esnek bir yaklaşım kabul edilebilir. **6284 sayılı Kanun’a göre koruma veya uzaklaştırma kararı en fazla ne kadar süre için verilir?** Tedbir kararı ilk defasında en çok altı ay için verilebilir (m.8/2). Şiddet veya şiddet tehlikesinin devam edeceği anlaşılırsa hâkim, resen ya da korunan kişinin, Bakanlığın veya kolluğun talebiyle tedbirin süresini veya şeklini değiştirebilir, tedbiri kaldırabilir ya da aynen devam ettirebilir. Altı ay üst sınırdır; daha kısa süre de belirlenebilir. **6284 sayılı Kanun’a göre verilen uzaklaştırma kararına nasıl ve ne kadar sürede itiraz edilir?** İtiraz, kararın tefhim veya tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde aile mahkemesine yapılır (m.9/1). Dosya aynı yerdeki bir sonraki numaralı aile mahkemesine, tek aile mahkemesi varsa asliye hukuk mahkemesine, iki mahkemenin hâkimi aynı kişiyse en yakın asliye hukuk mahkemesine gönderilir. İtiraz mercii bir hafta içinde karar verir ve bu karar kesindir (m.9/3); Yargıtay 2. Hukuk Dairesine göre itirazın reddi kararı temyiz edilemez. **6284 sayılı Kanun’daki tedbir kararına uymayan kişiye ne kadar zorlama hapsi verilir?** Tedbire aykırı davranan kişiye hâkim kararıyla, ihlal edilen tedbirin niteliğine ve aykırılığın ağırlığına göre ilk aykırılıkta üç günden on güne kadar zorlama hapsi verilir (m.13/1). Her tekrarında süre on beş günden otuz güne kadardır; zorlama hapsinin toplam süresi altı ayı geçemez (m.13/2). Kararlar Cumhuriyet başsavcılığınca yerine getirilir. **6284 sayılı Kanun’a aykırılık nedeniyle verilen zorlama hapsi, aynı eylem için ceza davası açılmasını engeller mi?** Kural olarak engellemez. Kanun, tedbire aykırılık “fiili bir suç oluştursa bile” zorlama hapsi uygulanacağını söyler (m.13/1). Anayasa Mahkemesi, zorlama hapsinin bir suç karşılığı ceza değil disiplin hapsi olduğunu, aykırılık aynı zamanda suçsa farklı hukuksal menfaatler ihlal edildiğinden mükerrer cezalandırma bulunmadığını kabul etmiştir; kararda üç üye karşıoy kullanmıştır. ### Anlaşmalı Boşanma: Şartları, Protokol, Süreç, Görevli Mahkeme ve Protokolden Dönme - Adres: https://capar.av.tr/makale/anlasmali-bosanma-sartlari-ve-sureci - Tarih: 2026-10-19 - Güncelleme: 2026-11-08 - Özet: Anlaşmalı boşanma (TMK m.166/3): en az bir yıllık evlilik, birlikte başvuru veya davanın kabulü, hâkimin tarafları bizzat dinlemesi ve protokolün uygun bulunması şartları; protokolde velayet, nafaka, mal paylaşımı ve tazminat; başvurudan karara süreç, görevli aile mahkemesi ve yetki; istinaf süresi, feragat ve kesinleşme; kesinleşmeye kadar protokolden dönme ve kesinleşen protokolün bağlayıcılığı; güncel Yargıtay 2. Hukuk Dairesi kararlarıyla. - Anahtar kelimeler: anlaşmalı boşanma, anlaşmalı boşanma şartları, anlaşmalı boşanma protokolü, anlaşmalı boşanma ne kadar sürer, bir yıl dolmadan boşanma, protokolden dönme, anlaşmalı boşanmadan vazgeçme, TMK 166/3, TMK 184, TMK 168, TMK 182, TMK 174, 4787 sayılı Kanun, HMK 71, HMK 345, HMK 349, HMK 350, velayet, iştirak nafakası, yoksulluk nafakası, mal paylaşımı, aile mahkemesi, kesinleşme - English: Uncontested Divorce in Turkish Law: Requirements, Protocol, Procedure, Competent Court, Withdrawing Consent (https://capar.av.tr/en/article/uncontested-divorce) — Uncontested divorce under the Turkish Civil Code (art. 166/3): a marriage of at least one year, a joint application or acceptance of the action, the judge hearing the spouses in person and approval of the protocol; custody, maintenance, division of property and compensation in the protocol; the procedure from filing to judgment, the competent family court and venue; the appeal period, waiver and finality; withdrawal of consent until finality and the binding effect of the final protocol, with recent decisions of the Court of Cassation. **Anlaşmalı boşanma ne kadar sürer?** Kanunda belirli bir süre öngörülmemiştir. Süreyi duruşma gününün belirlenmesi, eşlerin duruşmada bizzat dinlenmesi, gerekçeli kararın tebliği ve kanun yolu süreleri belirler. İstinaf süresi, ilamın her bir tarafa tebliğinden başlayarak iki haftadır (HMK m.345); taraflar ilam kendilerine tebliğ edilmeden istinaf hakkından feragat edemez (HMK m.349/1). Aile hukukuna ilişkin kararlar kesinleşmedikçe yerine getirilemez (HMK m.350/2). **Anlaşmalı boşanma avukatsız olur mu?** Evet. Dava ehliyeti bulunan herkes davasını kendisi veya vekil aracılığıyla açıp takip edebilir (HMK m.71/1). Ancak avukatla temsil edilseler bile eşlerin duruşmada hâkim tarafından bizzat dinlenmesi şarttır; Yargıtay vekillerin anlaşma bulunduğunu bildirmesini yeterli görmemektedir. Protokol kesinleşmeden sonra hükmün eki olarak uygulandığından, maddelerin açık ve eksiksiz yazılması önemlidir. **Evlilik bir yıl dolmadan anlaşmalı boşanma olur mu?** Hayır. Evliliğin en az bir yıl sürmüş olması gerekir ve Yargıtay’a göre bu süre dava tarihinde dolmuş olmalıdır; dava açıldıktan sonra bir yılın tamamlanması yetmez. Bir yıl dolmadan açılan davada davacıya davaya çekişmeli boşanma (TMK m.166/1-2) olarak devam edip etmeyeceği sorulur ve devam ederse deliller toplanır. **Anlaşmalı boşanmadan veya protokolden vazgeçilebilir mi?** Evet, karar kesinleşinceye kadar. Yargıtay’a göre eşlerin kesinleşmeye kadar boşanma ve protokol iradesinden dönmesini engelleyen bir hüküm yoktur; bu durumda dava çekişmeli boşanma olarak görülür. Kesinleşmeden sonra ise protokol hükmün eki sayılır ve kapsamı dışına çıkılamaz. **Anlaşmalı boşanma davası hangi mahkemede açılır?** Aile mahkemesinde (4787 sayılı Kanun m.4); aile mahkemesi bulunmayan yerlerde görevlendirilen asliye hukuk mahkemesinde. Yetkili mahkeme eşlerden birinin yerleşim yeri veya davadan önce son altı aydır birlikte oturdukları yer mahkemesidir (TMK m.168). **Protokolde mal paylaşımı ve tazminat düzenlenebilir mi?** Evet. Yargıtay’ın onadığı bir kararda, protokolde ziynet ve ev eşyalarının paylaşımı, mal rejiminin tasfiyesi, taşınmaz devri, para ödenmesi ve hisse devri gibi hususların düzenlenebileceği; kesinleşmeyle bu edimlerin boşanmanın ayrılmaz parçası hâline geldiği kabul edilmiştir. Maddi ve manevi tazminat (TMK m.174) da boşanmanın mali sonuçlarındandır. ### Boşanmada Mal Paylaşımı: Edinilmiş Mallara Katılma Rejimi - Adres: https://capar.av.tr/makale/bosanmada-edinilmis-mallara-katilma-rejimi - Tarih: 2026-06-08 - Güncelleme: 2026-11-10 - Özet: Boşanmada malların nasıl paylaşılacağı, edinilmiş mal ile kişisel malın farkı, katılma alacağı ve değer artış payı, tasfiyede değerin hangi tarihe göre belirleneceği; Türk Medeni Kanunu ve Yargıtay kararları ışığında. - Anahtar kelimeler: boşanmada mal paylaşımı, edinilmiş mallara katılma rejimi, katılma alacağı, değer artış payı, kişisel mal, edinilmiş mal, TMK m.219, TMK m.220, TMK m.227, TMK m.235, TMK m.236, artık değer, tasfiye karar tarihi sürüm değeri, aile mahkemesi - English: Division of Property in Divorce: The Participation in Acquired Property Regime (https://capar.av.tr/en/article/division-property-divorce) — How property is divided in divorce, acquired vs personal property, the participation claim and value-increase share, and which date's value governs — in light of the Turkish Civil Code and Court of Cassation case-law. **Eşimin üzerine kayıtlı evden pay alabilir miyim?** Ev evlilik içinde edinilmiş mal ise, üzerine kayıtlı olmasa dahi artık değerin yarısı oranında katılma alacağı talep edebilirsiniz; ayrıca malın edinilmesine katkınızı ispat ederseniz değer artış payı da isteyebilirsiniz. **Katılma alacağı için eve katkıda bulunduğumu ispatlamam gerekir mi?** Hayır. Katılma alacağı kanundan doğar; katkı ispatı gerekmez. Katkı ispatı yalnızca ek olarak değer artış payı talep ederken önem taşır. **Miras veya düğün takıları paylaşıma girer mi?** Miras ve bağış yoluyla edinilenler ile kişisel kullanım eşyaları kişisel maldır ve kural olarak paylaşıma girmez; ancak bunların gelirleri edinilmiş maldır. **Malın değeri hangi tarihe göre belirlenir?** Yargıtay uygulamasında malın karar tarihine en yakın (güncel/rayiç) değeri esas alınır; böylece değer artışı paylaşıma yansır. **Eşim boşanmadan önce evi sattıysa hakkım kaybolur mu?** Hayır. Katılma alacağını azaltma amaçlı devirler, mal mevcutmuş gibi tasfiyeye dâhil edilir (eklenecek değer). **Katılma alacağında zamanaşımı kaç yıldır?** Yargıtay uygulamasında on yıldır ve kural olarak boşanma kararının kesinleşmesiyle başlar. ### Boşanmada Nafaka Türleri: Tedbir, Yoksulluk ve İştirak Nafakası - Adres: https://capar.av.tr/makale/bosanmada-nafaka-turleri - Tarih: 2026-07-17 - Güncelleme: 2026-11-15 - Özet: Boşanmada nafaka türleri: dava süresince tedbir nafakası (TMK m.169), boşanma sonrası yoksulluk nafakası (TMK m.175) ve çocuk için iştirak nafakası (TMK m.182); yoksulluk nafakasının şartları ve ödenme biçimi (irat/toptan, TMK m.176), Anayasa Mahkemesinin “süresiz olarak” ibaresini iptal eden kararı (iptal 30.06.2027'de yürürlüğe girer), nafaka-tazminat farkı (TMK m.174), görevli aile mahkemesi ve yetki (TMK m.177), nafakanın artırılması/azaltılması/kaldırılması ve bir yıllık zamanaşımı (TMK m.178); doğrulanmış Yargıtay 2. Hukuk Dairesi kararlarıyla. - Anahtar kelimeler: boşanmada nafaka, nafaka türleri, tedbir nafakası, yoksulluk nafakası, iştirak nafakası, çocuk nafakası, yoksulluk nafakası şartları, süresiz nafaka, süresiz nafaka iptali, AYM süresiz nafaka kararı, nafaka kusur, nafakanın kaldırılması, nafakanın azaltılması, nafaka artırım davası, fiilen evli gibi yaşama, irat toptan nafaka, TMK 169, TMK 174, TMK 175, TMK 176, TMK 177, TMK 178, TMK 182, aile mahkemesi görev yetki, nafaka tazminat farkı, boşanmada nafaka nasıl hesaplanır - English: Types of Alimony in Divorce: Interim, Poverty and Child Support (https://capar.av.tr/en/article/types-alimony-divorce) — Types of alimony in divorce: interim maintenance during the case (Art. 169), poverty alimony after divorce (Art. 175) and child support (Art. 182); the conditions and mode of payment of poverty alimony (Art. 176), the Constitutional Court's annulment of the words “for an indefinite period” in Art. 175 (effective 30.06.2027), alimony versus damages (Art. 174), the competent family court and venue (Art. 177), the increase/reduction/termination of maintenance and the one-year limitation (Art. 178), with verified 2nd Civil Chamber decisions of the Court of Cassation. **Boşanmada kaç çeşit nafaka vardır?** Üç ana tür vardır: dava süresince ödenen tedbir nafakası, boşanmadan sonra yoksulluğa düşen eşe ödenen yoksulluk nafakası ve çocuk için ödenen iştirak nafakası. Bunlar, boşanmanın diğer mali sonucu olan maddî-manevî tazminattan farklıdır. **Yoksulluk nafakası almak için kusursuz olmak şart mı?** Hayır. Nafaka isteyen eşin kusurunun, diğer eşinkinden daha ağır olmaması yeterlidir. Ayrıca nafaka ödeyecek eşin kusurlu olması aranmaz; kusursuz eş de mali gücü oranında yoksulluk nafakası ödeyebilir. **Yoksulluk nafakası ömür boyu mu ödenir?** Kanunun bugünkü metni yoksulluk nafakasının süresiz olarak istenebileceğini öngörür; ancak Anayasa Mahkemesi, 04.06.2026 tarihli ve 2025/156 E., 2026/131 K. sayılı kararıyla bu “süresiz olarak” ibaresini iptal etmiştir; iptal 30.06.2027’de yürürlüğe girecektir. Bu tarihe kadar mevcut kural uygulanır; 30.06.2027’den sonra hem yeni hem de mevcut nafakalar bakımından ne olacağı, yasama organının yapacağı düzenlemeye bağlıdır. Süresiz nafaka da mutlak ömür boyu ödeme anlamına gelmez: alacaklının yeniden evlenmesi veya ölüm hâlinde nafaka kendiliğinden kalkar; fiilen evli gibi yaşama, yoksulluğun sona ermesi veya haysiyetsiz hayat sürme hâllerinde mahkeme kararıyla kaldırılabilir; koşullar değişirse azaltılabilir. **Tedbir nafakası ne zaman başlar, ne zaman sona erer?** Dava açıldığında hâkim tarafından resen hükmedilebilir ve yargılama boyunca devam eder. Boşanma kararı kesinleşene kadar geçen dönemde ödenen nafaka niteliği itibarıyla tedbir nafakasıdır; yoksulluk nafakası ise ancak kararın kesinleşmesinden sonra hüküm ifade eder. **İştirak nafakası çocuk 18 yaşını doldurunca biter mi?** Kural olarak çocuğun ergin olmasıyla iştirak nafakası sona erer. Çocuk ergin olduktan sonra eğitimi devam ediyorsa, kendi açacağı bir davayla yardım nafakası talep edebilir. **Boşandıktan sonra nafaka davası açmak için süre var mı?** Boşanmanın kesinleşmesinden doğan dava hakları bir yıllık zamanaşımına tabidir. Yoksulluk nafakası boşanma davasıyla birlikte istenmemişse, kesinleşmeden itibaren bir yıl içinde ayrı bir davayla talep edilmelidir. İştirak nafakası ise bu süreye bağlı değildir; velayet kendisine verilen taraf onu her zaman isteyebilir. ### Boşanmada Ziynet Eşyası Alacağı: Düğünde Takılan Altınlar Kime Ait, Nasıl İspat Edilir, İade ve Zamanaşımı - Adres: https://capar.av.tr/makale/bosanmada-ziynet-esyasi-alacagi - Tarih: 2026-10-19 - Güncelleme: 2026-11-08 - Özet: Boşanmada ziynet eşyası alacağı: düğünde takılan altınların kime ait olduğu (anlaşma, yerel örf ve adet ve Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin ilkesel nitelikteki yeni ölçütleri), ziynetin kişisel mal niteliği (TMK m.220), ispat yükü ve yemin delili (TMK m.222), bozdurulan altınların iadesi ve “dönmemek üzere verildi” savunması, aynen iade ya da bedel (İİK m.24), aile mahkemesinin görevi ve nispi harç, zamanaşımı (TBK m.146, m.153); güncel Yargıtay kararlarıyla. - Anahtar kelimeler: boşanmada ziynet eşyası alacağı, ziynet alacağı davası, düğünde takılan altınlar kime ait, düğün takıları, ziynet eşyasının iadesi, bozdurulan altınların iadesi, dönmemek üzere verilen ziynet, ziynet davasında ispat yükü, ziynet davasında yemin, ziynet aynen iade bedel, ziynet davası zamanaşımı, ziynet davası harcı, kişisel mal, TMK 220, TMK 222, TMK 226, TBK 146, TBK 153, İİK 24, 4787 sayılı Kanun 4, aile mahkemesi - English: Wedding Jewellery (Ziynet) Claims on Divorce in Turkish Law: Who Owns the Gold, Proof, Return, Limitation (https://capar.av.tr/en/article/wedding-jewellery-claims-divorce) — Wedding jewellery (ziynet) claims on divorce under Turkish law: who owns the gold given at the wedding (agreement, local custom and the new principled criteria of the Court of Cassation’s 2nd Civil Chamber), jewellery as personal property (Civil Code art. 220), the burden of proof and the oath (art. 222), the return of jewellery that was sold and the “given not to be returned” defence, return in kind or value (Enforcement and Bankruptcy Law art. 24), the family court’s jurisdiction and proportional fees, and limitation (Code of Obligations arts. 146 and 153), with recent Court of Cassation decisions. **Düğünde takılan altınlar boşanınca kime kalır?** Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin ilkesel nitelikteki yeni görüşüne göre önce taraflar arasındaki anlaşmaya, anlaşma yoksa iddia ve ispat edilen yerel örf ve adete bakılır. Bunlar da yoksa erkeğe ve kadına takılan ve ekonomik değer taşıyan her şey kural olarak kendilerine aittir; takılar içinde kadına ya da erkeğe özgü bir şey varsa o cinse verilmiş sayılır. Takı sandığına veya torbasına konulan ve her iki cinse özgü olan şeyler ortak kabul edilir. **Altınlarımı eşimin aldığını nasıl ispat ederim?** Ziynetlerin varlığını ve eşiniz tarafından alındığını ispat yükü kural olarak sizdedir. Düğün fotoğrafları ve görüntüleri, tanık beyanları ve bilirkişi incelemesi birlikte değerlendirilir; ancak yalnız sizden duyduklarını anlatan tanıkların beyanı yeterli görülmemektedir. Dava dilekçesinde yemin deliline de dayanmanız, diğer delillerin yetersiz kalması hâlinde önem taşır. **Altınlar ev veya araba alınırken bozdurulduysa geri isteyebilir miyim?** Evet. Yargıtay’a göre ziynetlerin geri istenmemek üzere verildiği iddia ve ispat edilmedikçe bunları alan iadeyle yükümlüdür ve ziynetlerin ne için harcandığı iadeyi etkilemez. Erkek, ziynetlerin geri verilmemek koşuluyla kendisine verildiğini savunursa bunu ispatlamak zorundadır; diğer delillerle desteklenmeyen soyut tanık beyanı yeterli görülmemiştir. **Ziynet alacağı davası boşanma davasıyla birlikte açılabilir mi?** Evet; uygulamada çoğunlukla boşanma davasıyla birlikte veya karşı dava olarak ileri sürülür ve aile mahkemesinde görülür. Ancak ziynet talebi boşanmanın eki niteliğinde olmadığından talep edilen ziynetlerin bedeli üzerinden nispi harç yatırılmalıdır; harç eksikse mahkemenin usulüne uygun süre vermesi gerekir. **Boşandıktan yıllar sonra ziynet davası açılabilir mi?** Yargıtay’a göre ziynetlerin mevcut olduğu tespit edilirse uyuşmazlık mülkiyete dayandığından zamanaşımı söz konusu olmaz; mevcut değilse on yıllık zamanaşımı uygulanır ve evlilik devam ettiği sürece eşler arasındaki alacaklarda zamanaşımı işlemez (TBK m.146, TBK m.153). Sürenin somut olayda nasıl hesaplanacağı ayrıca değerlendirilmelidir. **Altınların bedeli hangi tarihteki değere göre ödenir?** Bu, talep sonucuna bağlıdır. Yargıtay, aynen iadeye karar verildiğinde iadenin mümkün olmaması hâlinde ziynetlerin güncel değerinin infaz aşamasında dikkate alınabileceğini belirtmektedir; İİK m.24’e göre değer ilamda yazılı değilse veya ihtilaflıysa icra memuru haczin yapıldığı tarihteki rayice göre takdir eder. Mahkeme, talep edilmediği hâlde dava tarihindeki bedele hükmedemez. ### Lahey Sözleşmesi ile Çocuğun İadesi: Uluslararası Çocuk Kaçırmada Başvuru, Bir Yıllık Süre, İadeden Kaçınma - Adres: https://capar.av.tr/makale/lahey-sozlesmesi-cocuk-kacirma-ve-cocugun-iadesi - Tarih: 2026-11-13 - Özet: Çocuğun diğer ebeveynin rızası olmadan Türkiye'ye getirilmesi ya da Türkiye'den götürülmesi hâlinde 1980 Lahey Sözleşmesi ve 5717 sayılı Kanun uyarınca iade davası: Merkezî Makam ve savcılık, bir yıllık süre, ciddi risk ve çocuğun itirazı, velayet kararının etkisi; Yargıtay kararlarıyla. - Anahtar kelimeler: lahey çocuk kaçırma iade davası, uluslararası çocuk kaçırma, lahey sözleşmesi çocuğun iadesi, 5717 sayılı Kanun, mutat mesken, mutat meskene iade, çocuğun iadesi bir yıl, Sözleşme m.13/1-b ciddi risk, çocuğun itirazı, geçici velayet iade, Merkezî Makam, Cumhuriyet başsavcılığı davaname, adli tatil çocuk kaçırma - English: Return of a Child under the Hague Convention in Türkiye: Application, One-Year Period, Grounds for Refusal (https://capar.av.tr/en/article/hague-child-abduction-return-of-child-turkiye) — Under Turkish law, the return action under the 1980 Hague Convention and Law No. 5717 where a child is brought to Türkiye, or taken from Türkiye, without the other parent's consent: the Central Authority and the prosecutor, the one-year period, grave risk and the child's objection, and the effect of custody orders, with Court of Cassation decisions. **Eşim çocuğu Türkiye’ye götürdü ve dönmüyor; ne yapabilirim?** Bulunduğunuz ülkenin merkezi makamına ya da Türkiye’deki Merkezî Makama Lahey Sözleşmesi uyarınca iade başvurusu yapabilirsiniz. Türkiye’de dava Cumhuriyet başsavcılığınca açılır ve basit yargılama usulüyle acele görülür (5717 sayılı Kanun m.4, m.9). **Bir yıl geçtiyse çocuğun iadesi istenemez mi?** İstenebilir; ancak bir yıl dolmadan yapılan başvuruda çocuğun derhal iadesi asıldır. Bir yıldan sonra Sözleşme ek bir kaçınma imkânı tanır; bu nedenle başvurunun gecikmeden yapılması önemlidir. **Türkiye’de velayeti aldım; iade kararı yine de verilebilir mi?** Evet. İade başvurusundan sonra verilmiş bir velayet kararı iade talebinin reddine gerekçe oluşturmaz (5717 sayılı Kanun m.13). Yargıtay, Türkiye’de alınan geçici velayetin Sözleşme bakımından önemi olmadığını kabul etmiştir. **Hangi durumlarda iade reddedilir?** Sözleşmede sayılan sebeplerle; en çok geri dönüşün çocuğu fiziksel ya da psikolojik bir tehlikeye maruz bırakacağına dair ciddi bir risk ya da yeterli yaş ve olgunluktaki çocuğun itirazı. Riskin somut delillerle ortaya konulması gerekir; yaş küçüklüğü tek başına yetmez. **İade davası adli tatilde durur mu?** Hayır. Bu davalar adli tatilde de görülür ve adli tatil nedeniyle süreler uzamaz. Bölge adliye mahkemesi kararına karşı temyiz süresi tebliğden itibaren iki haftadır. ### Nafaka Ödenmezse Ne Olur? İcra Takibi, Maaş Haczi, Tazyik Hapsi ve Zamanaşımı - Adres: https://capar.av.tr/makale/nafaka-odenmezse-ne-olur-icra-takibi-ve-tazyik-hapsi - Tarih: 2026-11-13 - Özet: Hükmedilen nafaka ödenmezse alacaklı nafakayı icra takibiyle tahsil edebilir ve takipte istenen cari nafakayı ödemeyen borçlu hakkında İİK m.344 uyarınca üç aya kadar tazyik hapsi isteyebilir. Yazı; ilamlı ve ilamsız takip ayrımını, maaş haczinde nafakanın ayrıcalığını, şikâyet süresini, görevli mahkemeyi, itiraz ve düşmeyi ve nafaka alacağında on yıllık zamanaşımını Yargıtay kararlarıyla anlatır. - Anahtar kelimeler: nafaka ödenmezse ne olur, nafaka borcu icra takibi, nafaka ödemeyene hapis, nafaka alacağı zamanaşımı, tazyik hapsi, İİK 344, birikmiş nafaka, işleyecek nafaka, tedbir nafakası icra takibi, nafaka maaş haczi, icra ceza mahkemesi nafaka - English: Unpaid Maintenance in Türkiye: What Happens? Enforcement, Salary Attachment, Coercive Detention, Limitation (https://capar.av.tr/en/article/unpaid-maintenance-enforcement-detention-turkiye) — Under Turkish law, if court-ordered maintenance is not paid the creditor may collect it through enforcement proceedings and, where the debtor fails to pay current maintenance claimed in those proceedings, seek coercive detention of up to three months under art. 344 of the Enforcement and Bankruptcy Law. The article explains enforcement with and without judgment, the priority of maintenance in salary attachment, the complaint deadline, the competent court, objection and lapse, and the ten-year limitation of maintenance claims, with Court of Cassation decisions. **Nafaka ödenmezse hapse girilir mi?** Nafaka kararına dayanılarak başlatılan icra takibinde istenen cari aylık nafakayı ödemeyen borçlu hakkında, alacaklının şikâyeti üzerine icra mahkemesi üç aya kadar tazyik hapsine karar verebilir (İİK m.344). Bu bir ceza değil, ödemeye zorlama aracıdır: borçlu hapsin uygulanmasına başlandıktan sonra ödeme yaparsa tahliye edilir; borcun ödendiği sabit olursa ceza düşer. **Tedbir nafakası için icra takibi nasıl yapılır?** Yargıtay 12. Hukuk Dairesine göre boşanma davası sırasında verilen tedbir nafakası ara kararı ilam ya da ilam niteliğinde belge değildir; bu nedenle ilamlı takibe konu edilemez, genel haciz yoluyla ilamsız takibe konulabilir. Tedbir nafakası, boşanma kararının kesinleşmesiyle sona erer; kesinleşmeden sonrası için bu takiple nafaka istenemez. **Birikmiş nafaka için tazyik hapsi istenebilir mi?** Yargıtay Ceza Genel Kurulu, cari nafaka istenmeyip yalnız geçmiş döneme ait (birikmiş) nafakanın istendiği ve bu takibe ilişkin icra emrinin borçluya tebliğ edilmediği bir dosyada bu alacağı adi alacak niteliğinde saymış ve İİK m.344 suçunun unsurlarının oluşmadığına karar vermiştir. Genel Kurulun şartlarına göre tazyik hapsi için icra emrinin tebliği ile şikâyet arasında işlemiş en az bir aylık cari nafaka borcunun bulunması aranır. Birikmiş nafaka ise haciz yoluyla tahsil edilir. **Nafaka için maaşın ne kadarı kesilebilir?** Haczedilecek miktar maaşın dörtte birinden az olamaz (İİK m.83); işçi ücretlerinde ve SGK aylıklarında kanun nafaka alacaklılarının haklarını saklı tutar. Emekli aylığı bakımından Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, işleyen aylık nafakanın her ay tamamen, birikmiş nafakanın ise kalan kısmın en az dörtte biri oranında kesilmesini kabul etmiştir. **Nafaka alacağı kaç yılda zamanaşımına uğrar?** Borç bir mahkeme kararına bağlanmışsa zamanaşımının kesilmesiyle işlemeye başlayan yeni süre on yıldır (TBK m.156/2). Yargıtay 12. Hukuk Dairesi bu süreyi nafaka takibinde uygulamakta; nafaka alacağı zaman geçtikçe doğduğu için takip tarihinden geriye doğru on yıldan önce işlemiş nafaka aylarının zamanaşımına uğradığını kabul eder; son on yıla ait aylar istenebilir. Başlamış bir ilamlı takip de son işlemden itibaren on yıl hareketsiz kalırsa zamanaşımına uğrar (İİK m.39). **Tazyik hapsi kararına itiraz edilebilir mi?** Evet. İcra mahkemesinin tazyik hapsine ilişkin kararına karşı tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde itiraz edilebilir; itirazı kanunda gösterilen merci inceler ve itiraz üzerine verilen karar kesindir (İİK m.353). Tazyik hapsi kararı, kesinleştiği tarihten itibaren iki yıl geçtikten sonra yerine getirilmez (İİK m.354). ### Nafakanın Artırılması ve Azaltılması: Şartlar, ÜFE Oranında Artış ve Nafakanın Kaldırılması - Adres: https://capar.av.tr/makale/nafakanin-artirilmasi-ve-azaltilmasi - Tarih: 2026-07-17 - Güncelleme: 2026-11-10 - Özet: Nafakanın artırılması ve azaltılması: hukuki dayanak (TMK m.176/4 — mali durum değişikliği veya hakkaniyet), olağanüstü değişiklik yoksa ÜFE oranında artış ve denge ilkesi, iştirak nafakasının çocuğun ihtiyaçları ile ana babanın gücüne göre belirlenmesi (TMK m.330, m.331), artırım davasının süreye bağlı olmaması, yoksulluk nafakasının kaldırılması hâlleri (fiilen evli gibi yaşama, yoksulluğun kalkması), görevli aile mahkemesi ve yetki (TMK m.177), temyiz kesinlik sınırı ve doğrulanmış Yargıtay kararlarıyla. - Anahtar kelimeler: nafaka artırım davası, nafaka azaltım davası, nafakanın artırılması, nafakanın azaltılması, yoksulluk nafakasının kaldırılması, iştirak nafakası artırımı, ÜFE oranında nafaka artışı, fiilen evli gibi yaşama, nafaka değişen hal ve şartlar, TMK 176, TMK 177, TMK 330, TMK 331, nafaka temyiz kesinlik sınırı, aile mahkemesi görev yetki, nafaka nasıl artırılır, nafaka nasıl azaltılır - English: Increasing and Decreasing Maintenance: Conditions, PPI-Rate Increase and Removal of Alimony (https://capar.av.tr/en/article/increasing-decreasing-maintenance) — Increasing and decreasing maintenance under Turkish law: the legal basis (TMK art. 176/4 — financial change or equity), the PPI-rate increase and balance principle absent an extraordinary change, setting child support by the child’s needs and the parents’ means (TMK arts. 330, 331), that an increase action has no waiting period, the grounds for removing poverty maintenance (living as if married, escape from poverty), the competent family court and venue (TMK art. 177), the cassation finality threshold, and verified decisions of the Court of Cassation. **Nafakayı artırmak için kaç yıl beklemem gerekir?** Belirli bir bekleme süresi yoktur. Nafaka artırım davası her zaman açılabilir; her dava, açıldığı tarihteki tarafların sosyal ve ekonomik durumuna göre değerlendirilir. Uygulamada çoğu kararda nafaka zaten her yıl ÜFE oranında kendiliğinden artacak biçimde bağlanır. **Nafaka her yıl otomatik artar mı?** Mahkeme, ilk kararda nafakanın her yıl TÜİK ÜFE oranında artırılmasına hükmetmişse, artış kendiliğinden uygulanır ve ayrıca dava açmaya gerek kalmaz. Böyle bir hüküm yoksa, artış için nafaka artırım davası açılması gerekir. **İşsiz kaldım, nafakayı azaltabilir miyim?** Gelirinizde olağanüstü ve kalıcı bir azalma olduğunu ispatlarsanız, mali durumun değişmesi sebebiyle nafakanın azaltılmasını isteyebilirsiniz. Mahkeme, alacaklının ihtiyaçları ile sizin ödeme gücünüzü yeniden değerlendirerek hakkaniyete uygun bir miktara karar verir. **Eski eşim biriyle yaşıyor, yoksulluk nafakasını kaldırabilir miyim?** Alacaklının evlenmeksizin fiilen evliymiş gibi yaşaması yoksulluk nafakasının kaldırılması sebebidir. Ancak Yargıtay, bunun için aynen evlilik gibi ortak bir hayatın kurulduğunun somut ve inandırıcı delillerle ispatını arar; ara sıra görüşme veya arkadaşlık tek başına yeterli sayılmaz. **Çocuğun nafakası çocuk büyüdükçe artırılabilir mi?** Evet. Çocuğun yaşı ve ihtiyaçları büyüdükçe (özellikle eğitim giderleri) artacağından, iştirak nafakasının artırılması istenebilir. Hâkim, çocuğun ihtiyaçları ile ana babanın ödeme gücünü birlikte değerlendirir. **Nafaka kararını temyiz edebilir miyim?** Her zaman değil. Temyize konu edilen yıllık nafaka artış/azaltım tutarı, HMK’da öngörülen kesinlik sınırının altında kalıyorsa istinaf kararı kesindir ve temyiz yolu kapalıdır. Sınırın üzerindeki tutarlar için temyiz mümkündür. ### Nişanın Bozulması: Maddi ve Manevi Tazminat ile Hediyelerin İadesi - Adres: https://capar.av.tr/makale/nisanin-bozulmasi-tazminat-ve-hediyelerin-iadesi - Tarih: 2026-10-19 - Güncelleme: 2026-11-08 - Özet: Nişanın bozulmasında maddi ve manevi tazminat ile hediyelerin iadesi: TMK m.118-123 çerçevesinde nişanlanmanın kuruluşu, evlenmeye zorlama yasağı, kusur şartı, alışılmış hediye ile ziynet ayrımı, nişan yüzüğü, başlık parası, bir yıllık zamanaşımı, görevli aile mahkemesi ve doğrulanmış güncel Yargıtay kararları. - Anahtar kelimeler: nişanın bozulması, nişan bozulması tazminat, nişanın bozulması maddi tazminat, nişanın bozulması manevi tazminat, nişan hediyelerinin iadesi, nişan takılarının iadesi, nişan yüzüğü iadesi, nişanda takılan altınlar, ziynet eşyası iadesi, başlık parası, TMK 118, TMK 119, TMK 120, TMK 121, TMK 122, TMK 123, nişan davası zamanaşımı bir yıl, aile mahkemesi görevi 4787 sayılı Kanun m.4, HMK m.6 yetki, TBK m.81 - English: Breaking Off an Engagement: Material and Non-Pecuniary Damages and the Return of Gifts (https://capar.av.tr/en/article/breaking-off-engagement) — Breaking off an engagement under Turkish law: material and non-pecuniary damages and the return of gifts under Civil Code arts. 118-123 — formation of the engagement, no action to compel marriage, the fault requirement, customary gifts versus gold and jewellery, the engagement ring, bride price, the one-year limitation period, the competent family court and verified recent Court of Cassation decisions. **Nişan bozulunca takılan altınlar ve ziynetler geri verilir mi?** Kural olarak evet. Nişan yüzüğü (alyans) dışında kalan altın, takı ve ziynet eşyaları alışılmışın dışında hediye sayılır ve nişanlılık evlenme dışındaki bir sebeple sona erdiğinde verenler tarafından geri istenebilir (TMK m.122); bu davada kusur aranmaz. Nişan yüzüğü ile giyilmekle ve kullanılmakla eskiyen eşyalar ise geri istenemez. **Nişanı bozan taraf her durumda tazminat öder mi?** Hayır. Maddi ve manevi tazminat kusura bağlıdır: Haklı bir sebep olmaksızın nişanı bozan ya da bozulmaya kendisine yükletilebilen bir sebeple yol açan kusurlu taraf sorumludur (TMK m.120-121). Nişanı haklı sebeple bozan taraf, bozulmaya yol açan diğer taraftan tazminat isteyebilir. Kusur ve zarar ispatlanmalıdır. **Nişanın bozulması nedeniyle manevi tazminat istenebilir mi?** Ancak nişanın bozulması yüzünden kişilik hakkı saldırıya uğramışsa (TMK m.121). Yargıtay’a göre nişanın bozulmasının yarattığı doğal üzüntü yeterli değildir. Davetiyelerin dağıtılması veya düğüne çok kısa süre kalması gibi, kişinin toplum içindeki saygınlığını zedeleyen durumlarda manevi tazminat kabul edilmiştir. **Nişan ve düğün hazırlığı için yapılan masraflar geri alınabilir mi?** Nişan karşı tarafın kusuruyla bozulmuşsa, evlenme amacıyla ve dürüstlük kurallarına uygun yapılan harcamalar ile katlanılan maddi fedakârlıklar için uygun bir tazminat istenebilir (TMK m.120). Boşa giden giderler ve gerçek zarar ispatlanmalıdır; davacının elinde kalan ve kullanabileceği eşyanın bedeli ayrıca istenemez. Ana baba da aynı koşullarla kendi harcamalarını isteyebilir. **Nişanın bozulmasından doğan davalarda zamanaşımı süresi nedir?** Nişanlılığın sona ermesinden doğan dava hakları, sona ermenin üzerinden bir yıl geçmekle zamanaşımına uğrar (TMK m.123). Zamanaşımı davalı tarafından ileri sürülmesi gereken bir def’idir; mahkeme bu def’i, nişanın bozulduğu tarihi belirleyerek ön sorun olarak karara bağlamalıdır. **Nişan davasına hangi mahkeme bakar?** Nişanın bozulmasından doğan tazminat ve hediyelerin iadesi davaları aile hukukundan doğan davalardır ve aile mahkemesinde görülür (4787 sayılı Kanun m.4); aile mahkemesi kurulamayan yerlerde bu davalara, Kanun’a göre belirlenen asliye hukuk mahkemesi bakar. Genel yetkili mahkeme, davalının davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir (HMK m.6). ### Soybağının Reddi Davası: Babalık Karinesi, Annenin Dava Hakkı, Hak Düşürücü Süreler ve DNA İncelemesi - Adres: https://capar.av.tr/makale/soybaginin-reddi-davasi - Tarih: 2026-10-19 - Güncelleme: 2026-11-08 - Özet: Soybağının reddi davası (TMK m.282-291): 7531 sayılı Kanunla koca, ana ve çocuğa tanınan dava hakkı, babalık karinesi ve ispat yükü, bir yıllık hak düşürücü süreler ve “öğrenme” anı, diğer ilgililerin davası, DNA incelemesine katlanma (TMK m.284, HMK m.292), çocuğa kayyım atanması ve taraf teşkili, davayı kabul ve feragatin sınırları ile görevli aile mahkemesi; güncel Yargıtay 2. Hukuk Dairesi ve Hukuk Genel Kurulu kararlarıyla. - Anahtar kelimeler: soybağının reddi davası, nesebin reddi davası, babalık karinesinin çürütülmesi, annenin soybağının reddi davası, 7531 sayılı Kanun, TMK 285, TMK 286, TMK 287, TMK 288, TMK 289, TMK 291, TMK 284, HMK 292, HMK 308, DNA testi, Adli Tıp Kurumu raporu, hak düşürücü süre, öğrenme tarihi, çocuğa kayyım atanması, aile mahkemesi - English: Action for Denial of Paternity in Turkish Law: Presumption, the Mother’s Right, Time Limits, DNA Testing (https://capar.av.tr/en/article/action-denial-paternity) — Action for denial of paternity under the Turkish Civil Code (arts. 282-291): the right of action granted to the husband, the mother and the child by Law No. 7531, the presumption of paternity and the burden of proof, the one-year time limits and the moment of “learning”, actions by other interested persons, the duty to submit to DNA testing (Civil Code art. 284, Code of Civil Procedure art. 292), appointment of a curator for the child, the limits of acceptance and waiver and the competent family court, with recent decisions of the Court of Cassation. **Soybağının reddi davasını kimler açabilir?** 7531 sayılı Kanunla değiştirilen TMK m.286’ya göre koca, ana veya çocuk açabilir; dava, dava açma hakkına sahip diğer kişilere karşı yöneltilir. Koca dava süresi dolmadan ölür, gaipliğine karar verilir veya sürekli olarak ayırt etme gücünü kaybederse baba olduğunu iddia eden kişi, kocanın altsoyu, anası veya babası da dava açabilir (TMK m.291). **Soybağının reddi davası hangi sürede açılmalıdır?** Koca, doğumu ve baba olmadığını veya ananın gebe kaldığı sırada başka bir erkekle cinsel ilişkide bulunduğunu öğrendiği tarihten; ana doğumdan; çocuk ergin olduğu tarihten başlayarak bir yıl içinde dava açmalıdır. Gecikme haklı bir sebebe dayanıyorsa süre, sebebin ortadan kalktığı tarihte işlemeye başlar (TMK m.289). Yargıtay bu sürenin hak düşürücü olduğunu ve hâkimce re’sen gözetileceğini kabul etmektedir. **Çocuğun benden olmadığından şüphelenmem süreyi başlatır mı?** Hayır. Yargıtay’a göre şüphe, öğrenme için yeterli değildir; yargılama dışında yaptırılan bir babalık testiyle öğrenme gerçekleşmişse süre o anda başlar. Bu nedenle harici DNA sonucu öğrenildikten sonra bir yıllık süre kaçırılmamalıdır. **Karşı taraf DNA testine gelmezse ne olur?** TMK m.284/2’ye göre hâkim, incelemeye rıza göstermeyen davalı aleyhine sonuç çıkarabilir; HMK m.292 ise haklı bir sebep olmaksızın kan veya doku vermekten kaçınılması hâlinde incelemenin zor kullanılarak yapılmasını öngörür. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, kaçınan davalı hakkında gerektiğinde yakalama ve ihzar dahil zor kullanma tedbirleri uygulanarak rapor alınması gerektiğine karar vermiştir. **Özel laboratuvardan aldığım DNA raporu dava için yeterli mi?** Harici rapor, öğrenme anının belirlenmesinde önem taşıyabilir; ancak Yargıtay, hükmün yalnız davacının sunduğu rapora dayandırılamayacağını, ilgililerin aynı anda sevkiyle Adli Tıp Kurumundan rapor alınması gerektiğini kabul etmektedir. **Soybağının reddi davasında davalı davayı kabul ederse mahkeme doğrudan kabul eder mi?** Hayır. Soybağı kamu düzenini ilgilendirdiğinden kabul tek başına sonuç doğurmaz; hâkim maddi olguları re’sen araştırır ve genetik inceleme yaptırır (TMK m.284; HMK m.308/2). Davacının feragati ise Yargıtay’ın onadığı bir kararda davanın feragat nedeniyle reddi sonucunu doğurmuştur. ### Velayet ve Kişisel İlişki: Çocuğun Üstün Yararı, Velayetin Değiştirilmesi ve Kişisel İlişkinin Düzenlenmesi - Adres: https://capar.av.tr/makale/velayet-ve-kisisel-iliski - Tarih: 2026-07-17 - Güncelleme: 2026-11-15 - Özet: Velayet ve çocukla kişisel ilişki: velayetin kime ait olduğu (TMK m.336, m.337), velayette temel ölçüt olan çocuğun üstün yararı (BM ÇHS m.3), boşanmada velayetin ve kişisel ilişkinin düzenlenmesi (TMK m.182), uzman incelemesi ve idrak çağındaki çocuğun dinlenmesi, velayetin değiştirilmesi şartları (TMK m.183), çocukla kişisel ilişki kurulması ve sınırları (TMK m.323, m.324), kişisel ilişki kararının açık ve infaz edilebilir olması, çocuk tesliminin infazı, görevli aile mahkemesi ve doğrulanmış Yargıtay 2. Hukuk Dairesi kararlarıyla. - Anahtar kelimeler: velayet, kişisel ilişki, çocukla kişisel ilişki kurulması, velayetin değiştirilmesi, çocuğun üstün yararı, idrak çağındaki çocuğun dinlenmesi, ortak velayet, birlikte velayet, velayet davası, çocuk teslimi, kişisel ilişkinin infazı, TMK 182, TMK 183, TMK 323, TMK 324, TMK 336, TMK 337, aile mahkemesi görev yetki, boşanmada velayet kime verilir, velayet nasıl değiştirilir, kişisel ilişki saatleri - English: Custody and Contact (Personal Relationship) in Türkiye: Child's Best Interests, Custody Change, Contact Orders (https://capar.av.tr/en/article/custody-personal-relationship) — Custody and the child’s personal relationship (contact) under Turkish law: to whom custody belongs (TMK arts. 336, 337), the paramount criterion of the child’s best interests (UNCRC art. 3), regulating custody and contact in divorce (TMK art. 182), expert examination and hearing the discerning child, grounds for changing custody (TMK art. 183), establishing and limiting contact (TMK arts. 323, 324), the requirement of a clear and enforceable contact order, enforcement of child handover, the competent family court, and verified decisions of the 2nd Civil Chamber of the Court of Cassation. **Boşanmada velayet her zaman anneye mi verilir?** Hayır. Belirleyici olan çocuğun üstün yararıdır. Küçük yaştaki çocukların anne şefkatine muhtaç olduğu kabul edildiğinden velayet çoğu zaman anneye verilir; ancak bu, üstün yarara aykırı düşmediği sürece geçerli bir karinedir. Uzman raporu ve toplanan deliller çocuğun yararının babada olduğunu gösteriyorsa velayet babaya da verilebilir. **Kaç yaşındaki çocuğun görüşü alınır?** Kanun belirli bir yaş sınırı koymaz; ölçüt çocuğun ‘idrak çağında’ olmasıdır. İdrak çağındaki çocuğun, kendisini ilgilendiren velayet ve kişisel ilişki konusunda hâkim tarafından bizzat dinlenerek görüşünün alınması gerekir. Uygulamada bu genellikle sekiz yaş civarından itibaren gündeme gelir. **Velayeti alan taraf çocuğu göstermezse ne olur?** Kişisel ilişkiye haklı sebep olmaksızın sürekli engel olunması, çocuğun menfaatine aykırı olmamak kaydıyla velayetin değiştirilmesi sebebidir; mahkeme kararında bu husus taraflara ihtar edilir. Ayrıca kişisel ilişki kararının infazı, adli destek ve mağdur hizmetleri müdürlükleri aracılığıyla sağlanır. **Velayet değiştirilebilir mi?** Evet. Velayet kararı kesin hüküm oluşturmaz. Ana veya babanın başka biriyle evlenmesi, başka yere gitmesi, ölmesi ya da velayet görevini kötüye kullanması gibi yeni ve ciddi olgular çocuğun yararını tehlikeye sokuyorsa, velayetin değiştirilmesi davası açılabilir. **Ortak (birlikte) velayet Türkiye’de mümkün müdür?** Evlilik birliği içinde velayet zaten birlikte kullanılır. Boşanmada kural, velayetin eşlerden birine verilmesidir; ancak Yargıtay, tarafların iş birliğine açık olduğu ve çocuğun üstün yararına uygun düştüğü hâllerde ortak velayete de cevaz vermektedir. Her olay kendi koşullarında değerlendirilir. **Kişisel ilişki kararı sonradan değiştirilebilir mi?** Evet. Kişisel ilişki kararları kesin hüküm oluşturmaz; çocuğun yararına, değişen durum ve koşullara göre yeniden düzenlenebilir, genişletilebilir veya kaldırılabilir. ### Yabancı Mahkeme Kararlarının Tanınması ve Tenfizi - Adres: https://capar.av.tr/makale/yabanci-mahkeme-kararlarinin-taninmasi-ve-tenfizi - Tarih: 2026-06-16 - Güncelleme: 2026-11-10 - Özet: Yurt dışında verilen bir mahkeme kararı (örneğin boşanma) Türkiye'de kendiliğinden sonuç doğurmaz; icra için tenfiz, kesin delil/hüküm için tanıma gerekir. Şartlar, karşılıklılık, révision yasağı; MÖHUK ve Yargıtay kararları ışığında. - Anahtar kelimeler: yabancı mahkeme kararının tenfizi, tanıma, MÖHUK m.50, MÖHUK m.54, MÖHUK m.58, karşılıklılık mütekabiliyet, kamu düzeni, révision yasağı esasa girilemez, savunma hakkı, yabancı boşanma kararı tanıma nüfus, apostille - English: Recognition and Enforcement of Foreign Court Judgments (https://capar.av.tr/en/article/recognition-enforcement-foreign-court-judgments) — A foreign judgment (e.g. a divorce) has no automatic effect in Türkiye; enforcement requires tenfiz, and conclusive-evidence effect requires recognition. Conditions, reciprocity and the révision bar, in light of the Private International Law Act and Court of Cassation case-law. **Yurt dışında boşandım; Türkiye'de tekrar dava açmam gerekir mi?** Hayır. Yabancı boşanma kararının Türkiye'de geçerli olması ve nüfusa işlenmesi için kural olarak tanıma davası yeterlidir; yeniden boşanma davası gerekmez. Kanundaki şartlar varsa ve taraflar birlikte başvurursa (biri ölmüş ya da yabancıysa Türk vatandaşı olan taraf tek başına), karar dava açılmadan dış temsilcilik veya nüfus müdürlüğünce de nüfusa tescil edilebilir (Nüfus Hizmetleri Kanunu m.27/A). **Tanıma ile tenfiz arasındaki fark nedir?** Tanıma, kararın kesin hüküm/delil etkisi doğurması içindir (örn. boşanmanın tescili). Tenfiz ise kararın Türkiye'de icra edilebilmesi (örn. nafaka, tazminat tahsili) içindir. **Karşılıklılık (mütekabiliyet) her zaman aranır mı?** Hayır. Karşılıklılık yalnızca tenfizde aranır; tanımada aranmaz (MÖHUK m.58). **Mahkeme yabancı kararın haklı olup olmadığını inceler mi?** Hayır. Tenfiz hâkimi kararın esasını/maddi doğruluğunu inceleyemez; yalnızca tenfiz şartlarını denetler. **Yabancı mahkeme kararının tenfizi için hangi belgeler gerekir?** Yabancı ilamın onaylı aslı, kesinleşme şerhi, yeminli tercümesi ve ilgili sözleşmeler kapsamında apostille şerhi gereklidir. **Yabancı mahkeme kararının tenfizi davası hangi mahkemede açılır?** Kural olarak asliye hukuk mahkemesinde; boşanma gibi aile hukukuna ilişkin kararlarda aile mahkemesinde açılır. ### Yurt Dışında Alınan Boşanma Kararı Türkiye'de Nasıl Geçerli Olur? Konsoloslukta İdari Tescil ve Tanıma Davası - Adres: https://capar.av.tr/makale/yurt-disinda-alinan-bosanma-kararinin-turkiyede-taninmasi - Tarih: 2026-11-13 - Özet: Yurt dışında boşanan Türk vatandaşının Türkiye'deki nüfus kaydını düzeltmesi için iki yol: 5490 sayılı Kanun m.27/A uyarınca konsoloslukta ya da nüfus müdürlüğünde idari tescil ve MÖHUK m.58 uyarınca tanıma davası; şartlar, belgeler, yetkili mahkeme ve Yargıtay kararlarıyla sık hatalar. - Anahtar kelimeler: yurt dışında boşanma türkiye'de geçerli mi, yabancı boşanma kararının tanınması, boşanma kararının nüfusa tescili, idari tanıma, 5490 sayılı Kanun m.27/A, konsoloslukta boşanma tescili, tanıma davası, MÖHUK m.58, MÖHUK m.54, MÖHUK m.51, kesinleşme şerhi, apostil - English: Foreign Divorce Validity in Türkiye: Administrative Registration at the Consulate and the Recognition Action (https://capar.av.tr/en/article/foreign-divorce-recognition-turkiye-civil-registry) — Under Turkish law, a Turkish citizen who divorced abroad can correct the Turkish civil register in two ways: administrative registration at a consulate or civil registry office under art. 27/A of Law No. 5490, or a recognition action under art. 58 of the Private International and Procedural Law Act; requirements, documents, competent court and common mistakes, with Court of Cassation decisions. **Yurt dışında aldığım boşanma kararı Türkiye’de kendiliğinden geçerli olur mu?** Hayır. Kararın Türkiye’de nüfusa işlenmesi için ya konsoloslukta veya nüfus müdürlüğünde idari tescil (5490 sayılı Kanun m.27/A) ya da mahkemede tanıma (MÖHUK m.58) gerekir. Bu yapılmadıkça Türkiye kayıtlarında evli görünmeye devam edersiniz. **Eski eşim başvuruya katılmazsa ne olur?** İdari tescil, Türk vatandaşı iki eşin birlikte (ya da vekilleriyle) başvurmasını ister. Eski eşiniz katılmıyorsa, yabancı değilse ve ölmemişse tanıma davası açmanız gerekir. Bu davada eski eşinize dava dilekçesi duruşma günüyle tebliğ edilir. **Tanıma davası için Türkiye’ye gelmem gerekir mi?** Gerekmez. Konsoloslukta ya da bulunduğunuz ülkenin noterinde düzenlenip onaylanan vekâletnameyle avukat davayı yürütebilir. Türkiye’de yerleşim yeriniz yoksa dava karşı tarafın Türkiye’deki yerleşim yerinde, o da yoksa Ankara, İstanbul veya İzmir’de açılabilir. **Yıllar önce boşandım; şimdi tanıma isteyebilir miyim?** Evet. Kanunda tanıma için bir başvuru süresi yoktur. Yargıtay, 1991’de kesinleşmiş bir boşanma kararının tanınmasını, eşler sonradan birlikte yaşamış olsalar bile kabul etmiştir. **Yurt dışında alınan boşanma kararının tanınması için hangi belgeler gerekir?** Boşanma kararının o ülke makamlarınca onaylanmış aslı ya da kararı veren mahkemece onaylanmış örneği, kararın kesinleştiğini gösteren onaylı belge ve bunların onaylı Türkçe tercümeleri. Belgelerde eksik varsa mahkeme tamamlanması için süre verir. ### Yurt Dışında Yaşayanlar Türkiye'de Nasıl Boşanır? Yetkili Mahkeme, Uygulanacak Hukuk ve Duruşmaya Katılım - Adres: https://capar.av.tr/makale/yurt-disinda-yasayanlarin-turkiyede-bosanmasi - Tarih: 2026-11-13 - Güncelleme: 2026-11-15 - Özet: Yurt dışında yaşayan Türk vatandaşının Türkiye'de boşanma davası: MÖHUK m.41'e göre yetkili mahkeme, MÖHUK m.14'e göre uygulanacak hukuk, anlaşmalı boşanmada hâkimin eşleri bizzat dinlemesi (TMK m.166/3), vekâlet, tebligat ve yurt dışındaki tanıklar; Yargıtay kararlarıyla. - Anahtar kelimeler: yurt dışında yaşayanlar türkiye'de boşanma, yurt dışından boşanma davası, MÖHUK m.41, Türk vatandaşlarının kişi hallerine ilişkin davalar, boşanmada yetkili mahkeme yurt dışı, MÖHUK m.14 boşanmada uygulanacak hukuk, anlaşmalı boşanma duruşmaya gelmek zorunlu mu, TMK m.166/3 bizzat dinleme, yurt dışındaki tanık istinabe, Almanya'da yaşayanlar boşanma - English: Divorce in Türkiye for Turkish Citizens Abroad: Competent Court, Applicable Law and Attending the Hearing (https://capar.av.tr/en/article/divorce-in-turkiye-for-turkish-citizens-living-abroad) — Under Turkish law, divorce proceedings in Türkiye for Turkish citizens living abroad: the competent court under MÖHUK art. 41, the applicable law under MÖHUK art. 14, the judge's duty to hear the spouses in person in an uncontested divorce (Turkish Civil Code art. 166/3), powers of attorney, service and witnesses abroad, with Court of Cassation decisions. **Yurt dışında yaşıyorum; Türkiye’de boşanma davası açabilir miyim?** Evet. Dava yaşadığınız ülkede açılmadıysa ya da açılamıyorsa Türkiye’de yer bakımından yetkili mahkemede, yoksa sakin olduğunuz yerde, son yerleşim yerinizde ya da Ankara, İstanbul veya İzmir’de açılabilir (MÖHUK m.41). **Anlaşmalı boşanmada duruşmaya gelmek zorunlu mu?** Evet. TMK m.166/3, hâkimin tarafları bizzat dinleyerek iradelerinin serbestçe açıklandığına kanaat getirmesini şart koşar. Bu nedenle iki eşin de duruşmada bulunması gerekir. **Almanya’da yaşıyoruz; Türk mahkemesi hangi hukuku uygular?** İki eş de Türk vatandaşıysa Türk hukuku uygulanır. Eşler ayrı vatandaşlıktaysa ortak mutad mesken hukuku (örneğin Alman hukuku), o da yoksa Türk hukuku uygulanır (MÖHUK m.14). Geçici tedbirlere her durumda Türk hukuku uygulanır. **Çekişmeli boşanma davasını Türkiye’ye gelmeden yürütebilir miyim?** Evet; çekişmeli davada bizzat dinleme şartı yoktur. Konsoloslukta ya da yabancı noterde düzenlenip onaylanan vekâletnameyle avukat davayı yürütebilir; yurt dışındaki tanıklar istinabe yoluyla dinlenebilir. **Türkiye’de aldığım boşanma kararı yaşadığım ülkede geçerli olur mu?** Karar Türk nüfusuna işlenir; yaşadığınız ülkede sonuç doğurması o ülkenin tanıma kurallarına bağlıdır. Bunun için o ülkenin yetkili makamına ayrıca başvurmanız gerekebilir. ### Yurt Dışındaki Borçludan Nafaka Tahsili: Yabancı Nafaka Kararının Tenfizi, New York ve Lahey Sözleşmeleri - Adres: https://capar.av.tr/makale/yurt-disindaki-borcludan-nafaka-tahsili - Tarih: 2026-11-13 - Özet: Nafaka alacaklısı ile borçlusu farklı ülkelerdeyken nafakanın tahsili: yabancı nafaka kararının MÖHUK m.50 ve m.54'e göre Türkiye'de tenfizi ve icrası, 1956 New York Sözleşmesinin tenfiz sözleşmesi olmadığı, ergin çocukların hakkı; Yargıtay kararlarıyla. - Anahtar kelimeler: yurt dışındaki eşten nafaka alma, yabancı nafaka kararının tenfizi, nafaka tenfiz davası, MÖHUK m.50, MÖHUK m.54 karşılıklılık, 1956 New York Sözleşmesi nafaka, 1973 Lahey Sözleşmesi nafaka, yurt dışından nafaka tahsili, Almanya nafaka kararı Türkiye icra, ergin çocuk nafaka tenfiz - English: Collecting Maintenance from Debtors Abroad in Türkiye: Enforcing Foreign Orders, New York, Hague Conventions (https://capar.av.tr/en/article/collecting-maintenance-from-debtor-abroad-turkiye) — Under Turkish law, collecting maintenance when creditor and debtor live in different countries: enforcement and execution in Türkiye of a foreign maintenance order under MÖHUK arts. 50 and 54, why the 1956 New York Convention is not an enforcement convention, and the rights of children who have come of age, with Court of Cassation decisions. **Eski eşim yurt dışında yaşıyor ve nafaka ödemiyor; ne yapabilirim?** Nafaka kararı yurt dışında verildiyse ve borçlunun Türkiye’de malı ya da geliri varsa, kararı Türkiye’de tenfiz ettirip icra takibi yapabilirsiniz (MÖHUK m.50). Borçlunun yalnız yurt dışında geliri varsa tahsil, o ülkenin usulüne ve uluslararası sözleşmelere göre yürür. **Almanya’daki nafaka kararıyla Türkiye’de doğrudan icra takibi yapabilir miyim?** Hayır. Önce Türk mahkemesinden tenfiz kararı alınmalıdır. Yargıtay, 1956 New York Sözleşmesinin yabancı nafaka kararını Türkiye’de doğrudan icra edilebilir kılmadığını belirtmiştir. **Tenfiz davası hangi mahkemede açılır?** Uygulamada aile mahkemesinde; yetkili yer borçlunun Türkiye’deki yerleşim yeri, yoksa sakin olduğu yer, o da yoksa Ankara, İstanbul veya İzmir’dir (MÖHUK m.51). **Çocuğum ergin oldu; geçmiş nafakanın tenfizini kendisi isteyebilir mi?** Evet. Yargıtay, çocuklar yararına hükmedilen nafakanın tenfizinde ergin çocukların hukuki yararı bulunduğunu kabul etmiştir. **Borçlu bir kısmını ödediğini söylüyor; tenfiz reddedilir mi?** Hayır. Yargıtay, yapılan ödemelerin kararın infazı sırasında değerlendirilebileceğini belirterek tenfiz kararını onamıştır; ödenen kısım icra aşamasında düşülür. ### Çekişmeli Boşanma Sebepleri: Zina, Onur Kırıcı Davranış, Terk, Evlilik Birliğinin Sarsılması ve Fiili Ayrılık - Adres: https://capar.av.tr/makale/cekismeli-bosanma-ve-bosanma-sebepleri - Tarih: 2026-10-19 - Güncelleme: 2026-11-08 - Özet: Çekişmeli boşanma davası: özel boşanma sebepleri (zina, hayata kast ve onur kırıcı davranış, suç işleme ve haysiyetsiz hayat, terk, akıl hastalığı — TMK m.161-165), genel sebep olan evlilik birliğinin temelinden sarsılması ve kusur (TMK m.166/1-2), 7532 sayılı Kanunla süresi bir yıla indirilen fiili ayrılık (TMK m.166/4), ispat ve hukuka aykırı delil, dilekçeler ve ön inceleme, kusurun tazminat ve nafakaya etkisi; güncel Yargıtay 2. Hukuk Dairesi kararları ve Anayasa Mahkemesi iptal kararıyla. - Anahtar kelimeler: çekişmeli boşanma, çekişmeli boşanma davası, boşanma sebepleri, zina nedeniyle boşanma, aldatma boşanma davası, onur kırıcı davranış, terk nedeniyle boşanma, eve dön ihtarı, akıl hastalığı nedeniyle boşanma, evlilik birliğinin temelinden sarsılması, şiddetli geçimsizlik, fiili ayrılık, 7532 sayılı Kanun, kusur, hukuka aykırı delil, boşanma davası ne kadar sürer, TMK 161, TMK 162, TMK 163, TMK 164, TMK 165, TMK 166, TMK 174, TMK 175, TMK 184, HMK 189, ön inceleme - English: Contested Divorce and Grounds in Turkish Law: Adultery, Degrading Treatment, Desertion, Breakdown, Separation (https://capar.av.tr/en/article/contested-divorce-grounds) — Contested divorce under Turkish law: the special grounds (adultery, attempt on life and degrading treatment, criminal offence and dishonourable life, abandonment, mental illness — Civil Code arts. 161-165), the general ground of irretrievable breakdown and fault (art. 166/1-2), de facto separation with the period reduced to one year by Law No. 7532 (art. 166/4), proof and unlawfully obtained evidence, pleadings and the preliminary examination, and the effect of fault on compensation and maintenance, with recent decisions of the Court of Cassation and the Constitutional Court’s annulment decision. **Çekişmeli boşanma davası ne kadar sürer?** Kanunda belirli bir süre yoktur. Süreyi dilekçeler aşaması (cevap için iki hafta, cevaba cevap ve ikinci cevap için ikişer hafta: HMK m.127, HMK m.136), ön inceleme, tanık ve delillerin toplanması ile istinaf ve temyiz aşamaları belirler. İstinaf ve temyiz süreleri tebliğden itibaren ikişer haftadır (HMK m.345, HMK m.361). **Aldatma (zina) nedeniyle boşanma davası ne zaman açılmalıdır?** Öğrenmeden başlayarak altı ay ve her hâlde zina eyleminin üzerinden beş yıl içinde (TMK m.161). Yargıtay’a göre süregelen ilişkilerde altı aylık süre son eylemin bittiği tarihten başlar. Affeden eşin dava hakkı yoktur; süre geçmiş ve terditli olarak istenmişse talep evlilik birliğinin sarsılması (TMK m.166/1) yönünden değerlendirilir. **Eşimin telefonundaki mesajlar delil olarak kullanılabilir mi?** Delilin hukuka uygun elde edilmesi gerekir; hukuka aykırı deliller vakıanın ispatında dikkate alınamaz (HMK m.189/2). Yargıtay, telefonun zorla alınıp şifresi kırılarak elde edilen yazışmaları hukuka aykırı saymış ve karşı taraf itiraz etmese bile mahkemenin bunu re’sen gözetmesi gerektiğini belirtmiştir. **Kusurlu eş boşanma davası açabilir mi?** Evet. Yargıtay’a göre boşanmayı isteyebilmek için tamamen kusursuz ya da az kusurlu olmak gerekmez; ancak boşanmaya karar verilebilmesi için davalının az da olsa kusurunun ispatlanması gerekir. Davacının kusuru daha ağırsa davalı davaya itiraz edebilir; itiraz hakkın kötüye kullanılmasıysa ve evliliğin devamında korunmaya değer yarar kalmamışsa yine boşanmaya karar verilebilir (TMK m.166/2). **Fiili ayrılık nedeniyle boşanma için kaç yıl beklemek gerekir?** 7532 sayılı Kanunla değişen TMK m.166/4’e göre, daha önce açılmış bir boşanma davasının reddine ilişkin kararın kesinleşmesinden başlayarak bir yıl içinde ortak hayat yeniden kurulamamışsa, eşlerden birinin istemiyle boşanmaya karar verilir. Önceki bir ret kararı yoksa yalnızca ayrı yaşanması bu hükmün uygulanmasını sağlamaz. **Eşit kusurda tazminat ve nafaka alınabilir mi?** Yargıtay’a göre eşit kusurlu eş yararına maddi ve manevi tazminata hükmedilemez (TMK m.174). Yoksulluk nafakası ise isteyen eşin kusuru daha ağır değilse ve boşanma yüzünden yoksulluğa düşecekse istenebilir (TMK m.175). ## Tüketici Hukuku ### Mesafeli Sözleşmede Cayma Hakkı: On Dört Günlük Süre, İstisnalar, Bedel İadesi ve Pazaryerinin Sorumluluğu - Adres: https://capar.av.tr/makale/mesafeli-sozlesmede-cayma-hakki - Tarih: 2026-10-19 - Güncelleme: 2026-11-10 - Özet: Mesafeli sözleşmelerde cayma hakkı (TKHK m.48 ve Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği): on dört günlük sürenin mal ve hizmette başlangıcı, bilgilendirilmeyen tüketici için bir yıllık uzama, ön bilgilendirme ve ispat yükü, cayma bildirimi, satıcının iade yükümlülüğü ve iade masrafı, mutat kullanım, cayma hakkının istisnaları ve güncel durumları, pazaryeri (aracı hizmet sağlayıcı) sorumluluğu ile tüketici hakem heyeti ve tüketici mahkemesi yolu; Yargıtay 3., 11. ve 13. Hukuk Dairesi kararlarıyla. - Anahtar kelimeler: mesafeli sözleşme, mesafeli satış sözleşmesi, cayma hakkı, internetten alışverişte cayma hakkı, 14 gün cayma süresi, ürün iade süresi, bedel iadesi, iade kargo masrafı, mutat kullanım, cayma hakkının istisnaları, ön bilgilendirme, eksik bilgilendirme bir yıl, aracı hizmet sağlayıcı, pazaryeri sorumluluğu, TKHK 48, 6502 sayılı Kanun 48. madde, Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği 9 10 11 12 13 15, tüketici hakem heyeti, tüketici mahkemesi - English: Right of Withdrawal in Turkish Distance Contracts: Fourteen Days, Exceptions, Refunds, Marketplace Liability (https://capar.av.tr/en/article/right-withdrawal-distance-contracts) — The right of withdrawal in distance contracts under the Turkish Consumer Protection Law (art. 48) and the Distance Contracts Regulation: when the fourteen-day period starts for goods and services, the one-year extension where the consumer was not informed, pre-contractual information and the burden of proof, the withdrawal notice, the seller’s refund obligation and return costs, normal use, the exceptions and their current status, the liability of marketplaces (intermediary service providers), and consumer arbitration committees and consumer courts, with decisions of the 3rd, 11th and 13th Civil Chambers of the Court of Cassation. **İnternetten aldığım ürünü kaç gün içinde iade edebilirim?** Mesafeli sözleşmelerde tüketici, gerekçe göstermeden ve cezai şart ödemeden on dört gün içinde sözleşmeden cayabilir. Süre mal satışlarında malın teslim alındığı gün, hizmetlerde sözleşmenin kurulduğu gün başlar (Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği m.9). Cayma bildiriminden sonra malı, satıcı kendisi geri almayı teklif etmedikçe, on dört gün içinde geri göndermeniz gerekir (Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği m.13/1). **Satıcı ödediğim parayı ne zaman iade etmek zorunda?** Satıcı, malın iade için ön bilgilendirmede belirtilen taşıyıcıya teslim edildiği tarihten itibaren on dört gün içinde, teslim masrafları dahil tahsil ettiği tüm ödemeleri ödeme aracınıza uygun şekilde ve tek seferde iade etmek zorundadır; malı başka bir taşıyıcıyla gönderirseniz süre malın satıcıya ulaştığı tarihten başlar (Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği m.12). **İade kargo ücretini kim öder?** Malı satıcının iade için belirttiği taşıyıcıyla gönderirseniz iade masraflarından sorumlu tutulamazsınız; satıcı ön bilgilendirmede iade için bir taşıyıcı belirtmemişse de sizden iade masrafı istenemez (Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği m.12/5). Bu hükmün güncel metni 1/1/2026’dan itibaren uygulanmaktadır. **Kutusunu açtığım veya denediğim ürünü iade edebilir miyim?** Ambalajın açılması her üründe cayma hakkını ortadan kaldırmaz; ambalajı açılınca cayma hakkının kullanılamadığı hâller Yönetmelikte sayılmıştır (örneğin iadesi sağlık ve hijyen açısından uygun olmayan mallar ile maddi ortamdaki kitap, dijital içerik ve bilgisayar sarf malzemeleri). Ürünü olağan ölçüde denemenizden doğan değişikliklerden sorumlu değilsiniz; olağan kullanımı aşan kullanımda ise satıcının zararından sorumlu tutulabilirsiniz. Yargıtay, altı gün kullanılan cep telefonunda bu hususun bilirkişi raporuyla belirlenmesi gerektiğini kabul etmiştir. **Satıcı beni cayma hakkı konusunda bilgilendirmediyse ne olur?** Bilgilendirme yapıldığını ispat yükü satıcıdadır. Gerektiği gibi bilgilendirilmediyseniz on dört günlük süreyle bağlı değilsiniz; ancak hak, her hâlde cayma süresinin bittiği tarihten itibaren bir yıl sonra sona erer (TKHK m.48/4). Yargıtay, cayma hakkı konusunda bilgilendirilmeyen tüketicinin bu bir yıllık süre içinde dava açarak sözleşmeden dönebileceğini kabul etmiştir. **Pazaryerinden aldığım üründe iadeyi platformdan isteyebilir miyim?** Platform satıcı adına bedeli tahsil etmiş ve bedel teslimden sonra satıcıya aktarılmamışsa, platform cayma hakkına ilişkin iade yükümlülüğünden satıcıyla birlikte müteselsilen sorumludur. Ayıba ilişkin seçimlik haklar bu müteselsil sorumluluğun dışındadır (TKHK m.48/6). ### Sıfır Km Aracın Ayıplı Çıkması (Tüketici Hakları) - Adres: https://capar.av.tr/makale/sifir-km-aracin-ayipli-cikmasi-tuketici - Tarih: 2026-06-17 - Güncelleme: 2026-11-10 - Özet: Sıfır kilometre aracın ayıplı çıkması hâlinde tüketicinin hakları: ayıplı malın tanımı (6502 m.8), gizli ayıp ve altı aylık ispat karinesi (m.10), dört seçimlik hak — ücretsiz onarım, ayıpsız misli ile değişim, sözleşmeden dönme (bedel iadesi) ve bedel indirimi (m.11), satıcı-üretici-ithalatçının müteselsil sorumluluğu, garanti ve onarımla giderilemeyen ayıp (m.56), görevli mahkeme, iki yıllık zamanaşımı ile hile/ağır kusurla gizlenen ayıpta zamanaşımının işlememesi (m.12) ve Yargıtay kararları. - Anahtar kelimeler: sıfır km araç ayıplı, ayıplı araç, ayıplı araç davası, sıfır araç motor arızası, tüketici hakları, 6502 sayılı Kanun m.8, m.10 ispat yükü, m.11 seçimlik haklar, ayıpsız misli ile değişim, sözleşmeden dönme bedel iadesi, ayıp oranında bedel indirimi, gizli ayıp, üretici ithalatçı müteselsil sorumluluk, garanti m.56, ayıplı malda zamanaşımı m.12, tüketici mahkemesi - English: A Defective Zero-km Vehicle (Consumer Rights) (https://capar.av.tr/en/article/defective-zero-km-vehicle) — The consumer's rights when a zero-km vehicle turns out defective: the definition of defective goods (Law 6502, Art. 8), hidden defects and the six-month presumption of proof (Art. 10), the four elective rights — free repair, replacement with a defect-free equivalent, rescission (refund) and price reduction (Art. 11), the joint and several liability of seller-producer-importer, warranty and a defect not remediable by repair (Art. 56), competent court, the two-year limitation and non-application of limitation where the defect is concealed by fraud/gross fault (Art. 12), and Court of Cassation decisions. **Sıfır aldığım aracı ayıplı çıktığı için yenisiyle değiştirebilir miyim?** Evet. Ayıbın varlığı hâlinde dört seçimlik haktan birini siz seçersiniz; bunlardan biri aracın ayıpsız bir misli ile (aynı marka/model sıfır km) değiştirilmesidir. Özellikle üretimden kaynaklı, onarımla giderilemeyen önemli ayıplarda Yargıtay değişimi hakkaniyete uygun bulmaktadır. **Aracın ayıplı olmadığını kim ispatlamak zorunda?** Teslimden itibaren altı ay içinde ortaya çıkan ayıplarda, aracın ayıpsız olduğunu ispat yükü satıcıdadır (TKHK m.10). Bu, tüketici lehine güçlü bir karinedir. **Servis defalarca onardı ama arıza tekrar ediyor; ne yapabilirim?** Onarım hakkını kullanmış olsanız bile, araç garanti süresinde tekrar arızalanır, azami tamir süresi aşılır veya tamir mümkün değilse diğer seçimlik haklara (değişim veya dönme) geçebilirsiniz; satıcı bu talebi reddedemez (TKHK m.56/3). **Talebimi yalnızca bayiye mi, yoksa üreticiye/ithalatçıya da mı yöneltebilirim?** Ücretsiz onarım ve ayıpsız misli ile değişim hakları üretici veya ithalatçıya karşı da kullanılabilir; satıcı, üretici ve ithalatçı müteselsilen sorumludur (TKHK m.11/2). **Ayıplı sıfır km araç için hangi mahkemeye başvurmalıyım?** Sıfır km araç bir tüketici işlemidir; araç bedeli tüketici hakem heyeti parasal sınırının çok üzerinde olduğundan görevli mahkeme tüketici mahkemesidir (yoksa o sıfatla asliye hukuk mahkemesi). Dava açmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır. **Aracı yıllar önce aldım; süre geçti mi?** Kural olarak ayıplı maldan sorumluluk teslimden itibaren iki yıldır. Ancak ayıp ağır kusur veya hile ile gizlenmişse zamanaşımı hükümleri uygulanmaz (TKHK m.12/3). ### Turist Zararında Turizm İşletmesinin Sorumluluğu: Paket Tur, Otelde Hırsızlık, Havuz Kazası, Tatil Tazminatı - Adres: https://capar.av.tr/makale/turist-zararlari-ve-turizm-isletmelerinin-sorumlulugu - Tarih: 2026-10-19 - Özet: Turistin tatilde uğradığı zararlarda paket tur düzenleyicisi, aracı (acenta) ve otelin sorumluluğu: TKHK m.51 ve Paket Tur Sözleşmeleri Yönetmeliği uyarınca bedel indirimi, sözleşmeden dönme ve boşa harcanan tatil zamanı için tazminat; otelin getirilen eşyadan sorumluluğu ve günlük konaklama ücretinin üç katı sınırı (TBK m.576-578); havuz kazalarında sözleşmeye aykırılık, haksız fiil ve adam çalıştıranın sorumluluğu; tüketici hakem heyeti, arabuluculuk, tüketici mahkemesi, süreler ve yabancı turistlerde uygulanacak hukuk; Yargıtay 3. ve 13. Hukuk Dairesi kararlarıyla. - Anahtar kelimeler: turist zararları, turizm işletmelerinin sorumluluğu, paket tur sözleşmesi, paket tur düzenleyicisi, paket tur aracısı, acentanın sorumluluğu, tur şirketinin sorumluluğu, ayıplı tatil, bedel indirimi, sözleşmeden dönme, boşa harcanan tatil zamanı, tatil zevkinin kaçırılması, tatil tazminatı, manevi tazminat, otelin sorumluluğu, otelde hırsızlık, otelde çalınan eşya, konaklama yeri işletenin sorumluluğu, günlük konaklama ücretinin üç katı, kıymetli eşya, havuz kazası, otel havuzunda boğulma, cankurtaran, adam çalıştıranın sorumluluğu, TKHK 51, 6502 sayılı Kanun 51. madde, Paket Tur Sözleşmeleri Yönetmeliği 10 12 13 14, TBK 576 577 578, TBK 49 52 56 66 112 116, TKHK 16 68 73 73/A, MÖHUK 24 26 34, tüketici mahkemesi, tüketici hakem heyeti, arabuluculuk - English: Tourist Damages and the Liability of Tourism Businesses: Package Tours, Hotel Theft, Pool Accidents in Türkiye (https://capar.av.tr/en/article/tourist-damages-liability-tourism-businesses) — Liability of package tour organisers, intermediaries (travel agencies) and hotels for damage suffered by tourists in Türkiye: price reduction, withdrawal and compensation, including for wasted holiday time, under Consumer Protection Law art. 51 and the Package Tour Contracts Regulation; the hotel’s liability for guests’ belongings and the cap of three times the daily room rate (Code of Obligations arts. 576-578); pool accidents, breach of contract, tort and employer’s liability; consumer arbitration committees, mediation, consumer courts, time limits and the law applicable to foreign tourists, with decisions of the 3rd and 13th Civil Chambers of the Court of Cassation. **Tatil beklendiği gibi çıkmazsa tazminat alınır mı?** Evet. Turist bedel indirimi, önemli aksaklıkta sözleşmeden dönme, zararının tazmini ve boşa harcanan tatil zamanı için uygun bir tazminat isteyebilir (TKHK m.51/7-8). Yargıtay, tatil için gerekli ortamın sağlanmamasını kişilik hakkına saldırı sayarak manevi tazminat isteminin reddini bozmuştur. **Otelde çalınan eşyadan otel sorumlu mu?** Evet. Otel kusuru olmasa da günlük konaklama ücretinin üç katına kadar, kendisinin veya çalışanlarının kusuru varsa bu sınır olmaksızın sorumludur (TBK m.576). Zararın öğrenilir öğrenilmez otele bildirilmesi gerekir (TBK m.578). **Havuz kazasında kim sorumludur?** Güvenlik önlemi eksikse otel, çalışanlarının kusuru dahil sözleşme ve haksız fiil hükümlerine göre sorumlu tutulabilir (TBK m.66); zarar görenin kendi kusuru tazminatın indirilmesine yol açabilir (TBK m.52). Yargıtay’ın onadığı bir kararda cankurtaran bulundurmayan otel %40 kusurlu bulunmuştur. **Paket turda acenta mı otel mi sorumlu?** Turiste karşı düzenleyici, otelden kaynaklanan aksaklıklar dahil sorumludur; Yönetmelik aracıyı (acentayı) da sorumlu tutar, düzenleyicinin Türkiye’de temsilcisi yoksa aracı düzenleyici gibi sorumludur (TKHK m.51; Paket Tur Sözleşmeleri Yönetmeliği m.13). Otel ayrıca konaklayanın getirdiği eşyadan (TBK m.576) ve kendi kusurlu fiillerinden (TBK m.49) doğrudan sorumlu tutulabilir. **Paket tur ve otel zararlarında şikâyet için hangi süreler önemlidir?** Eksiklik tatil sırasında derhal (Paket Tur Sözleşmeleri Yönetmeliği m.12/1), otelde eşya zararı ise öğrenilir öğrenilmez bildirilmelidir (TBK m.578). Ayıplı hizmetten sorumluluk kural olarak hizmetin ifasından itibaren iki yılda (TKHK m.16), haksız fiil tazminatı öğrenmeden itibaren iki, her hâlde fiilden itibaren on yılda zamanaşımına uğrar (TBK m.72). ### Tüketici Hakem Heyetine Başvuru - Adres: https://capar.av.tr/makale/tuketici-hakem-heyetine-basvuru - Tarih: 2026-10-19 - Güncelleme: 2026-11-19 - Özet: Tüketici hakem heyetine başvurunun zorunlu olduğu parasal sınır, başvuru usulü, kararın bağlayıcılığı, vekâlet ücreti yasağı, karara itiraz süresi ve görevli-yetkili tüketici mahkemesi, 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun ve Yargıtay kararları ışığında ele alınmaktadır. - Anahtar kelimeler: tüketici hakem heyeti, tüketici hakem heyetine başvuru, tüketici hakem heyeti kararı, tüketici hakem heyeti kararına itiraz, 6502 sayılı Kanun, TKHK 66, TKHK 68, TKHK 70, TKHK 73, TKHK 73/A, tüketici hakem heyeti parasal sınır, tüketici mahkemesi, itiraz süresi, vekâlet ücreti yasağı, tüketici uyuşmazlıklarında arabuluculuk dava şartı, yargı yeri belirlenmesi - English: Applying to the Consumer Arbitration Committee (https://capar.av.tr/en/article/applying-consumer-arbitration-committee) — An analysis of when application to the consumer arbitration committee is mandatory, the applicable monetary threshold, the application procedure, the binding effect of its decisions, the prohibition on attorney's fees, the time limit for objecting to a decision, and the competent consumer court, in light of Law No. 6502 on the Protection of Consumers and Court of Cassation case law. **Tüketici hakem heyetine başvuru hangi hâllerde zorunludur?** Tarafların İcra ve İflas Kanunundaki hakları saklı kalmak kaydıyla, değeri Kanunda belirtilen ve her yıl yeniden değerleme oranında artırılan parasal sınırın altında kalan uyuşmazlıklarda tüketici hakem heyetine başvuru zorunludur (6502 sayılı Kanun m.68/1 ve 68/4); Yargıtay bu zorunluluğu tüketici mahkemesince re’sen gözetilecek bir dava şartı saymıştır (Yargıtay 13. HD, 2016/9334 E., 2016/14097 K.). Sınırın üzerindeki uyuşmazlıklarda heyete başvuru yapılamaz; bu uyuşmazlıklarda tüketici mahkemesinde dava açılmadan önce, kural olarak arabulucuya başvurulması dava şartıdır (6502 sayılı Kanun m.73/A). Güncel yıla ait tutar başvuru öncesinde resmî kaynaklardan teyit edilmelidir. **Hakem heyeti kararına karşı nereye ve ne kadar sürede itiraz edilir?** Taraflar, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde, tüketici hakem heyetinin veya tüketicinin yerleşim yerinin bulunduğu yerdeki tüketici mahkemesine itiraz edebilir (6502 sayılı Kanun m.70/3). Yargıtay, itiraz davasında yetkinin kesin olmadığını kabul etmiştir (Yargıtay 5. HD, 2024/5656 E., 2024/9689 K.). **Tüketici hakem heyeti kararına itiraz, kararın icrasını kendiliğinden durdurur mu?** Hayır. İtiraz, tüketici hakem heyeti kararının icrasını durdurmaz; ancak talep edilmesi şartıyla hâkim, kararın icrasını tedbir yoluyla durdurabilir (6502 sayılı Kanun m.70/3). **Tüketici hakem heyeti kararı doğrudan icraya konulabilir mi?** Evet. Tüketici hakem heyeti kararları, İcra ve İflas Kanununun ilamların yerine getirilmesi hakkındaki hükümlerine göre yerine getirilir (6502 sayılı Kanun m.70/2); karara itiraz edilmesi de icrayı kendiliğinden durdurmaz (6502 sayılı Kanun m.70/3). **Tüketici hakem heyeti kararına itiraz üzerine tüketici mahkemesinin verdiği karara karşı başka bir kanun yoluna gidilebilir mi?** Hayır. İtiraz üzerine tüketici mahkemesinin vereceği karar kesindir (6502 sayılı Kanun m.70/5). Yargıtay da bu nitelikteki karara karşı temyiz yolunun açık olmadığına karar vermiştir (Yargıtay 13. HD, 2017/154 E., 2017/521 K.). **Tüketici hakem heyetine başvurmadan doğrudan dava açılırsa ne olur?** Başvurunun zorunlu olduğu parasal sınır içinde kalan bir uyuşmazlıkta heyete başvurulmadan dava açılırsa, Yargıtay’a göre dava şartı noksanlığı nedeniyle davanın esasa girilmeden usulden reddi gerekir (Yargıtay 13. HD, 2016/9334 E., 2016/14097 K.). Tüketici hakem heyetinin görevi kapsamındaki uyuşmazlıklarda dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin hükümler ise uygulanmaz (6502 sayılı Kanun m.73/A/1). ### Tüketici Kredisinde Erken Ödeme: Faiz ve Masraf İndirimi, Erken Ödeme Tazminatı Sınırı ve Yapılandırma - Adres: https://capar.av.tr/makale/tuketici-kredisinde-erken-odeme - Tarih: 2026-10-19 - Güncelleme: 2026-11-10 - Özet: Tüketici kredisinde erken ödeme (TKHK m.27 ve m.37): kredinin tamamının veya bir kısmının erken ödenmesinde faiz ve diğer maliyet unsurlarında indirim yükümlülüğü, ödeme tarihinin esas alınması, ara ödemede ücretsiz yeni ödeme planı, peşin faizli kredilerde iade, konut kredisinde sabit faizde yüzde bir ve yüzde iki erken ödeme tazminatı sınırı ile değişken faizde tazminat yasağı, yapılandırmanın (yeniden finansman) erken ödeme sayılmaması, cayma süresinde erken ödeme, kredi bağlantılı sigorta ve fazla tahsil edilen tutarın geri istenmesi; Yargıtay Hukuk Genel Kurulu ile 11. ve 13. Hukuk Dairesi kararlarıyla. - Anahtar kelimeler: tüketici kredisi erken ödeme, kredi erken kapama, erken kapama ücreti, erken ödeme tazminatı, konut kredisi erken ödeme, konut kredisi erken kapama yüzde 2, faiz indirimi, ara ödeme, kredi yapılandırma, yeniden finansman, ihtiyaç kredisi erken kapatma, taşıt kredisi erken ödeme, cayma süresinde erken ödeme, kredi bağlantılı sigorta, TKHK 27, TKHK 37, TKHK 24, 6502 sayılı Kanun, Tüketici Kredisi Sözleşmeleri Yönetmeliği 15 16 17, Konut Finansmanı Sözleşmeleri Yönetmeliği 11 12, TBK 96 - English: Early Repayment of a Consumer Loan in Türkiye: Interest and Cost Reductions, Compensation Cap, Restructuring (https://capar.av.tr/en/article/early-repayment-consumer-loan) — Early repayment of consumer loans under the Turkish Consumer Protection Law (arts. 27 and 37): the lender’s duty to reduce interest and other cost elements when all or part of a loan is repaid early, the payment date as the basis of the calculation, a free new repayment schedule after an interim payment, refunds on loans with interest collected in advance, the one and two per cent cap on early repayment compensation for fixed-rate housing loans and the ban on such compensation for variable-rate loans, why restructuring (refinancing) is not early repayment, early repayment within the withdrawal period, credit-linked insurance and the recovery of amounts overcharged, with decisions of the Assembly of Civil Chambers and the 11th and 13th Civil Chambers of the Court of Cassation. **İhtiyaç kredimi erken kapatırsam banka faizden indirim yapmak zorunda mı?** Evet. Tüketici, vadesi gelmemiş taksitleri veya borcun tamamını erken ödeyebilir; kredi veren, erken ödenen miktara göre gerekli tüm faiz ve diğer maliyet unsurlarında indirim yapmakla yükümlüdür (TKHK m.27). İndirim hesabında ödemenin yapıldığı tarih esas alınır ve bu tarih tüketici aleyhine değiştirilemez (Tüketici Kredisi Sözleşmeleri Yönetmeliği m.15/2). **İhtiyaç veya taşıt kredisinde erken kapama ücreti alınabilir mi?** Kanun erken ödeme tazminatına yalnız konut kredileri için yer vermiştir (TKHK m.37/2); genel tüketici kredilerini düzenleyen TKHK m.27’de böyle bir tazminat öngörülmemiş, yalnız indirim yükümlülüğü düzenlenmiştir. Yargıtay da mülga 4077 sayılı Kanun döneminde, tüketici kredilerinde erken ödeme komisyonu alınacağına dair bir hüküm bulunmadığını vurgulamıştır. **Konut kredisini erken kapatırken banka ne kadar erken ödeme tazminatı alabilir?** Yalnız sabit faizli kredilerde ve sözleşmede öngörülmüşse alınabilir. Tazminat, erken ödenen tutarın kalan vadesi otuz altı ayı aşmayan kredilerde yüzde birini, aşan kredilerde yüzde ikisini geçemez; değişken faizli kredilerde istenemez (TKHK m.37/2). Yönetmeliğe göre tazminat, tüketiciye yapılacak toplam indirim tutarını da aşamaz. **Kredimi aynı bankada yapılandırırsam erken ödeme tazminatı öder miyim?** Hukuk Genel Kurulu, mülga 4077 sayılı Kanun dönemine ilişkin kararında, aynı bankayla yapılan yeniden finansmanın erken ödeme olmadığını ve bu nedenle erken ödeme ücreti istenemeyeceğini kabul etmiştir; bankanın bazı masrafları talep edebilmesi ise tüketicinin bilgilendirilmesine, açık yazılı onayına ve masrafın gerçeği yansıttığının banka tarafından ispatına bağlıdır. Krediyi başka bir bankadan kullanılan krediyle kapatmak ise erken ödemedir. **Krediyi kullandıktan sonraki 14 gün içinde kapatırsam ne olur?** Tüketici kredisinden on dört gün içinde cayma hakkı vardır. Bu süre içinde kredi borcunun tamamı erken ödenirse ayrıca bildirim aranmaksızın cayma hükümleri uygulanır; tüketici anaparayı ve kullanım süresine ait akdi faizi öder, kamu kurumlarına veya üçüncü kişilere ödenmiş masraflar dışında bir bedel istenemez (TKHK m.24). **Bankanın fazla tahsil ettiği tutarı nasıl geri isteyebilirim?** Kanundaki parasal sınırın altındaki uyuşmazlıklarda tüketici hakem heyetine başvuru zorunludur; sınırın üzerindeki uyuşmazlıklarda arabulucuya başvurulduktan sonra tüketici mahkemesinde dava açılabilir (TKHK m.68 ve TKHK m.73/A). Sınır her yıl güncellendiğinden başvuru tarihindeki tutar kontrol edilmelidir. ### İkinci El Araç Satışında Ayıptan Sorumluluk - Adres: https://capar.av.tr/makale/ikinci-el-arac-satisinda-ayiptan-sorumluluk - Tarih: 2026-06-21 - Güncelleme: 2026-11-10 - Özet: İkinci el araçta gizli ayıp (hasar/pert/tramer kaydı, kilometre hilesi, motor-şanzıman arızası) çıkması hâlinde alıcının hakları: satıcının ayıptan sorumluluğu satıcı bilmese bile doğar (TBK m.219); 'gördüm beğendim aldım' kaydı yalnızca açık ayıpları kapsar, gizli ayıpta satıcı sorumludur; gözden geçirme ve ayıp ihbarı külfeti (TBK m.223); satıcının ağır kusuru veya satıcılığı meslek edinmesi hâlinde geç ihbar savunması yapılamaz (TBK m.225); alıcının dört seçimlik hakkı (TBK m.227); iki yıllık zamanaşımı ve satıcının ağır kusurunda zamanaşımının işlememesi (TBK m.231); ticari satıcıdan (galeri) alımda 6502 sayılı Kanun (m.12); görevli mahkeme ve Yargıtay kararları. - Anahtar kelimeler: ikinci el araç ayıp, ikinci el araç satışında ayıptan sorumluluk, ikinci el oto gizli ayıp, ayıba karşı tekeffül, hasarlı araç gizli ayıp, pert kayıtlı araç, tramer kaydı gizleme, kilometre düşürme hile, gördüm beğendim aldım kaydı, TBK m.219, TBK m.223, TBK m.225, TBK m.227, TBK m.231, satıcının ağır kusuru, alıcının seçimlik hakları, sözleşmeden dönme bedel iadesi, ayıp oranında bedel indirimi, değer kaybı tazminatı, ikinci el satışta zamanaşımı, 6502 sayılı Kanun m.12 ikinci el, tüketici mahkemesi, asliye hukuk mahkemesi - English: Liability for Defects in the Sale of a Second-Hand Vehicle (https://capar.av.tr/en/article/liability-defects-sale-second-hand-vehicle) — The buyer's rights when a second-hand vehicle turns out to have a hidden defect (accident/salvage/Tramer record, odometer fraud, engine-transmission fault): the seller is liable even if unaware of the defect (TCO Art. 219); a 'seen-and-accepted-as-is' clause covers only patent defects, the seller remaining liable for hidden ones; the duty to inspect and notify defects (TCO Art. 223); a grossly-at-fault seller or one who has made selling a profession cannot rely on a late-notice defence (TCO Art. 225); the buyer's four elective rights (TCO Art. 227); the two-year limitation and its non-application where the seller is grossly at fault (TCO Art. 231); Law No. 6502 for purchases from a commercial seller (dealer); the competent court and Court of Cassation decisions. **Sözleşmede “gördüm, beğendim, mevcut hâliyle aldım” yazıyor; hakkımı kaybeder miyim?** Hayır. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'na göre bu tür bir beyan yalnızca açık ayıplar yönünden satıcının sorumluluğunu kaldırır; gizli ayıplar (ör. ağır hasar/pert kaydı) bakımından satıcının sorumluluğu devam eder ve satıcının ayrıca garanti taahhüdü vermesine de gerek yoktur. **Aracın hasar/pert kaydını veya kilometresinin düşürüldüğünü sonradan öğrendim; ne yapabilirim?** Bunlar tipik gizli ayıplardır ve çoğu zaman satıcının ağır kusurunu (hatta hilesini) gösterir. Ağır kusurlu satıcı, ayıbın geç bildirildiğini ileri sürerek sorumluluktan kurtulamaz (TBK m.225) ve iki yıllık zamanaşımından yararlanamaz (TBK m.231). Sözleşmeden dönme, bedel indirimi veya değer kaybı tazminatı talep edebilirsiniz. **Aracı satın almadan önce gizli ayıpları araştırmak zorunda mıyım?** Hayır. Yargıtay'a göre alıcının gizli ayıpları araştırma yükümlülüğü yoktur; trafik/sigorta kayıtlarını tek tek inceleme zorunluluğunuz da bulunmaz. Yalnızca ayıp ortaya çıkınca dürüstlük kuralına uygun en kısa sürede satıcıya bildirmelisiniz. **Galeriden aldım; davayı nerede açarım?** Galeri/ticari satıcıdan alım tüketici işlemidir; görevli mahkeme tüketici mahkemesidir (yoksa o sıfatla asliye hukuk mahkemesi). Düşük bedelli uyuşmazlıklarda önce tüketici hakem heyetine başvurmak gerekir; tüketici mahkemesinde dava açmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır. Bireyler arası satımda dava asliye hukuk mahkemesinde görülür. **Aracı bir yıl önce aldım; süre geçti mi?** Kural olarak ayıba karşı tekeffül süresi devirden itibaren iki yıldır (ticari satıcıdan ikinci el alımda en az bir yıl). Ancak satıcı ağır kusurlu veya ayıbı hile ile gizlemişse zamanaşımı işlemez; bu durumda süre savunması sizi engellemez. **Aracı satıştan önce ekspertize göstermiştim; yine de dava açabilir miyim?** Ekspertiz raporunda açıkça görünen arızalar “bilinen ayıp” sayılır ve bunlardan satıcı sorumlu tutulmaz (TBK m.222). Buna karşılık ekspertizde tespit edilemeyen, sonradan ortaya çıkan gizli ayıplar için haklarınız devam eder. ## Sözleşme Hukuku ### Sözleşmenin Uyarlanması: Aşırı İfa Güçlüğü (TBK m.138), Şartları; Kira, Döviz ve Eser Sözleşmelerinde - Adres: https://capar.av.tr/makale/sozlesmenin-uyarlanmasi-asiri-ifa-guclugu - Tarih: 2026-10-19 - Güncelleme: 2026-11-19 - Özet: Sözleşmenin uyarlanması ve aşırı ifa güçlüğü: TBK m.138’in şartları (öngörülemezlik, borçludan kaynaklanmama, dürüstlük kuralına aykırı dengesizlik, ifa edilmemiş olma veya hakları saklı tutarak ifa), uyarlama, dönme ve fesih, ifa imkânsızlığından farkı, kira sözleşmelerinde TBK m.344 ile ilişki ve yabancı para kirası, döviz kuru artışlarının öngörülebilirliği, eser sözleşmesinde TBK m.480, görevli ve yetkili mahkeme, dava şartı arabuluculuk, ispat ve doğrulanmış Yargıtay kararları. - Anahtar kelimeler: sözleşmenin uyarlanması, uyarlama davası, aşırı ifa güçlüğü, TBK 138, işlem temelinin çökmesi, clausula rebus sic stantibus, beklenmeyen hal şartı, ahde vefa, dürüstlük kuralı TMK 2, ifa imkânsızlığı TBK 136, kira sözleşmesinin uyarlanması, kira artış oranının uyarlanması, TBK 344, yabancı para kirası, döviz kirasında uyarlama, döviz kuru artışı öngörülebilirlik, dövize endeksli kredi uyarlama, eser sözleşmesinde götürü bedelin uyarlanması, TBK 480, kat karşılığı inşaat sözleşmesi uyarlama, ihtirazi kayıt, sulh hukuk mahkemesi görevi HMK 4, sözleşmenin ifa yeri yetki HMK 10, kira uyuşmazlığında dava şartı arabuluculuk, 6325 sayılı Kanun 18/B - English: Adaptation of Contracts in Türkiye: Excessive Difficulty (TBK Art. 138), Leases, Currency Debts, Works (https://capar.av.tr/en/article/adaptation-contracts) — Adaptation of contracts for excessive difficulty of performance under Turkish law: the conditions of Code of Obligations art. 138 (unforeseeability, a cause not attributable to the debtor, an imbalance contrary to good faith, performance not yet rendered or rendered under reservation), adaptation, withdrawal and termination, the distinction from impossibility, the relationship with art. 344 in leases and rent in foreign currency, the foreseeability of exchange-rate increases, art. 480 in works contracts, the competent court, mandatory mediation, proof and verified Court of Cassation decisions. **Sözleşmenin uyarlanması hangi şartlarda istenebilir?** TBK m.138’e göre sözleşmenin yapıldığı sırada öngörülmeyen ve öngörülmesi de beklenmeyen olağanüstü bir durum borçludan kaynaklanmayan bir sebeple ortaya çıkmalı, ifanın istenmesini dürüstlük kurallarına aykırı düşecek ölçüde borçlu aleyhine değiştirmeli ve borçlu henüz ifa etmemiş ya da haklarını saklı tutarak ifa etmiş olmalıdır. Şartların tamamı birlikte aranır. **Döviz kurundaki artış sözleşmenin uyarlanması için yeterli midir?** Tek başına genellikle yeterli görülmemektedir. Yargıtay dövize endeksli konut kredisinde ve Euro cinsinden işyeri kirasında kur değişikliklerini öngörülebilir saymıştır (Yargıtay HGK, 2014/1614 E., 2014/900 K.; Yargıtay 3. HD, 2024/1255 E., 2025/813 K.). Uzun süre, tarafların durumundaki esaslı değişiklik ve borçlunun döviz geliri bulunmaması gibi olgular birlikte gerçekleştiğinde ise uyarlama kabul edilebilmektedir (Yargıtay HGK, 2023/582 E., 2025/24 K.). **Kira bedeli düşük kaldı; kira tespiti yerine uyarlama davası açılabilir mi?** Konut ve çatılı işyeri kiralarında enflasyon, kira enflasyonu ve emsal kiralardaki değişim TBK m.344’e göre kira tespiti davasının konusudur ve ayrıca TBK m.138’e dayalı uyarlama sebebi sayılmaz. TBK m.138 şartları oluşursa sözleşmedeki kira artış oranı uyarlama davasının konusu olabilir (Yargıtay 3. HD, 2026/1213 E., 2026/1751 K.). **Kirayı ihtirazi kayıt koymadan ödedim; uyarlama isteyebilir miyim?** Kira borcu dönemsel olarak ifa edildiğinden, haklar saklı tutulmadan ödeme yapılmış olması uyarlama davası açma hakkını engellemez (Yargıtay 3. HD, 2018/7863 E., 2019/534 K.); ancak diğer şartların da bulunması gerekir. Tek seferde ifa edilen borçlarda ise ifadan sonra uyarlama, kural olarak haklar saklı tutulmuşsa istenebilir. **Uyarlama davası hangi mahkemede açılır, arabuluculuk zorunlu mudur?** Kira ilişkisinden doğan davalarda sulh hukuk mahkemesi (HMK m.4/1-a), diğer sözleşmelerde aksine düzenleme yoksa asliye hukuk mahkemesi (HMK m.2/1) görevlidir; davalının yerleşim yeri mahkemesi yanında sözleşmenin ifa yeri mahkemesi de yetkilidir (HMK m.10). Kira uyuşmazlıklarında dava açmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır (6325 sayılı Kanun m.18/B). **Götürü bedelli eser sözleşmesinde yüklenici bedelin artırılmasını isteyebilir mi?** Kural olarak hayır (TBK m.480/1). Ancak başlangıçta öngörülemeyen veya öngörülebilip de taraflarca göz önünde tutulmayan durumlar eserin bu bedelle yapılmasını engeller ya da son derece güçleştirirse yüklenici hâkimden uyarlama, bu mümkün değilse dönme isteyebilir (TBK m.480/2). ### Vekâlet Sözleşmesi ve Azil - Adres: https://capar.av.tr/makale/vekalet-sozlesmesi-ve-azil - Tarih: 2026-10-19 - Güncelleme: 2026-11-19 - Özet: Vekâlet sözleşmesinin tanımı, tarafların borç ve yükümlülükleri, tek taraflı sona erdirme yolları — azil ve istifa — ile avukatlık vekâletine özgü azil sonuçları; Türk Borçlar Kanunu ve Avukatlık Kanunu hükümleri ile Yargıtay kararları ışığında ele alınmaktadır. - Anahtar kelimeler: vekalet sozlesmesi, azil, istifa, vekilin ozen borcu, hesap verme borcu, vekalet ucreti, haksiz azil, hakli azil, TBK 502, TBK 506, TBK 512, TBK 513, TBK 147, 13. Hukuk Dairesi, 23. Hukuk Dairesi - English: Agency (Mandate) Contract and Revocation of Authority (https://capar.av.tr/en/article/agency-contract-revocation-authority) — An analysis of the agency (vekalet/mandate) contract under Turkish law — its definition, the parties' obligations, unilateral termination (revocation and withdrawal) and the specific consequences of an attorney's revocation — examined in light of the Turkish Code of Obligations, the Attorneys Act and Court of Cassation case law. **Vekil ne zaman haklı olarak azledilebilir?** Vekilin güven ilişkisini sarsan bir davranışı — örneğin işi özenle takip etmemesi, talimata aykırı hareket etmesi ya da müvekkile karşı sadakat yükümlülüğünü ihlal etmesi — haklı azil nedeni sayılabilir. Yargıtay, bir avukatın dava henüz sonuçlanmadan vekalet ücreti talep etmesini dahi somut olayda güven ilişkisini zedeleyen ve haklı azli haklı kılan bir davranış olarak değerlendirebilmiştir. Haklı azlin ispat yükü, azil işlemini haklı gösteren tarafa aittir. **Haksız azil halinde avukat tüm ücretini alabilir mi?** Avukatlık Kanunu m.174/2 uyarınca haksız azil halinde avukat, hangi aşamada olursa olsun üstlendiği işin tüm vekalet ücretine hak kazanır. Buna karşılık haklı azil halinde avukat, yalnızca azil tarihi itibarıyla sonuçlanıp kesinleşmiş işlerden dolayı ücret talep edebilir; azil tarihinde derdest olan işler için ücret istenemez. **Vekil her zaman istifa edebilir mi, bunun bir bedeli var mıdır?** TBK m.512 uyarınca hem vekâlet veren hem vekil, sözleşmeyi her zaman tek taraflı olarak sona erdirebilir; bu, vekâlet ilişkisinin kişisel güvene dayanan yapısının bir sonucudur. Ancak uygun olmayan bir zamanda sözleşmeyi sona erdiren taraf, karşı tarafın bu yüzden uğradığı zararı (menfi zararı) gidermekle yükümlüdür. **Vekâlet veren veya vekilin ölümü sözleşmeyi kendiliğinden sona erdirir mi?** TBK m.513 uyarınca, aksi sözleşmeden veya işin niteliğinden anlaşılmadıkça, taraflardan birinin ölümü, ehliyetini kaybetmesi ya da iflası ile vekâlet sözleşmesi kendiliğinden sona erer. Ancak sona erme vekâlet verenin menfaatini tehlikeye düşürüyorsa, işler devralınana kadar vekilin (veya mirasçısının) vekâleti ifaya devam etme yükümlülüğü sürer. **Vekilin hesap verme borcu ne zaman zamanaşımına uğrar?** Yargıtay'a göre vekilin hesap verme ve aldıklarını iade borcunda zamanaşımı, vekâlet ilişkisi sürdükçe işlemez; muacceliyet vekilin hesap vermesi veya sözleşme ilişkisinin sona ermesi ile başlar. Vekâlet sözleşmesinden doğan alacaklar ise TBK m.147/5 uyarınca genel olarak beş yıllık zamanaşımına tabidir. **Avukata verilen vekâletnamede başkasını tevkil yetkisi ne anlama gelir?** Avukatlık Kanunu m.171 uyarınca, vekâletnamede başkasını tevkile (bir başka avukata devretmeye) yetki tanınmışsa avukat işi başka bir avukatla birlikte veya ona devrederek takip ettirebilir; ancak bu durumda da asıl avukatın müvekkile karşı sorumluluğu, tevkil ettiği avukatla birlikte müşterek ve müteselsil olarak devam eder. ### Yargıtay Hukuk Genel Kurulu: Ağır Kusurlu Satıcı Ayıplı Malda İki Yıllık Zamanaşımından Yararlanamaz - Adres: https://capar.av.tr/makale/agir-kusurlu-satici-ayipli-malda-iki-yillik-zamanasimindan-yararlanamaz - Tarih: 2026-11-07 - Özet: Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, ticari satımla alınan ve sürekli arıza yapan cihazlarda satıcıyı TBK m.225/1 anlamında ağır kusurlu sayarak TBK m.231’deki iki yıllık zamanaşımının dolmadığına ve alıcının sözleşmeden dönüp bedelin iadesini isteyebileceğine oy birliğiyle karar verdi. - Anahtar kelimeler: ayıplı mal zamanaşımı 2 yıl, satıcının ağır kusuru, TBK 231 zamanaşımı, TBK 225 ağır kusur, ayıplı malda sözleşmeden dönme, ayıplı makine bedel iadesi, ticari satışta ayıp ihbarı, TTK 23 ayıp ihbarı, gizli ayıp zamanaşımı, Hukuk Genel Kurulu ayıplı mal - English: Seller at Gross Fault Loses 2-Year Defect Limitation: Turkish Court of Cassation Assembly of Civil Chambers (https://capar.av.tr/en/article/seller-gross-fault-two-year-limitation-defective-goods) — Under Turkish law, the Assembly of Civil Chambers of the Court of Cassation unanimously held that a seller whose devices, bought in a commercial sale, kept breaking down was at gross fault within the meaning of Code of Obligations art. 225/1, that the two-year limitation period in Code of Obligations art. 231 had not expired, and that the buyer could withdraw from the contract and recover the price. **Ayıplı mal için dava açma süresi ne kadar?** TBK m.231/1’e göre satılanın ayıbından doğan her türlü dava, ayıp sonradan ortaya çıksa bile satılanın alıcıya devrinden başlayarak iki yılda zamanaşımına uğrar. Satıcı daha uzun bir süre üstlenmişse o süre geçerlidir. **Satıcının ağır kusuru varsa iki yıllık süre uygulanır mı?** Hayır. TBK m.231/2’ye göre satılanı ayıplı olarak devretmekte ağır kusurlu olan satıcı iki yıllık süreden yararlanamaz. Hukuk Genel Kurulu bu kararda, cihazların tesliminden ya da değişiminden iki yılı aşkın süre sonra açılan davayı zamanaşımına uğramış saymadı. **Ağır kusur ne demektir?** Kurula göre ağır kusur kasıt ve ağır ihmalden oluşur; hile de bu kapsama dâhil edilebilir. Kurul, alıcının ayıbı bildirmesini engellemeye yönelik ağır kusurlu davranışın da TBK m.225/1’deki istisnaya girebileceğini belirtti. **Ayıp süresinde bildirilmemişse alıcı hakkını kaybeder mi?** Kural olarak alıcı ayıbı süresinde bildirmelidir (TBK m.223; ticari satışta TTK m.23/1-c). Ağır kusurlu satıcı ise ayıbın süresinde bildirilmediğini ileri sürerek sorumluluktan kurtulamaz (TBK m.225/1). **Ağır kusurlu satıcıya karşı ayıplı malda alıcı hangi seçimlik hakkı kullandı?** Alıcı, TBK m.227’deki seçimlik haklardan sözleşmeden dönmeyi seçti ve cihazları iade etmek koşuluyla ödediği bedeli istedi; Kurul bu hakkın bulunduğunu kabul etti. ### Zamanaşımı ve Hak Düşürücü Süreler: Farkları, Genel ve Beş Yıllık Zamanaşımı, Durma ve Kesilme Sebepleri - Adres: https://capar.av.tr/makale/zamanasimi-ve-hak-dusurucu-sureler - Tarih: 2026-10-19 - Güncelleme: 2026-11-08 - Özet: Zamanaşımı ile hak düşürücü süre arasındaki farklar (def’i ve itiraz, hâkimin kendiliğinden gözetmesi, durma ve kesilme), on yıllık genel zamanaşımı ve beş yıllık zamanaşımı (TBK m.146-147), haksız fiil (TBK m.72) ve sebepsiz zenginleşmede (TBK m.82) iki ve on yıllık süreler, uzamış ceza zamanaşımı, zamanaşımının durması ve kesilmesi (TBK m.153-158), uygulamada sık karşılaşılan süreler ve Yargıtay Hukuk Genel Kurulu kararlarıyla ayrım ölçütleri. - Anahtar kelimeler: zamanaşımı, hak düşürücü süre, zamanaşımı ile hak düşürücü süre farkı, zamanaşımı def’i, hak düşürücü süre re’sen gözetilir, zamanaşımının kesilmesi, zamanaşımının durması, on yıllık zamanaşımı, beş yıllık zamanaşımı, haksız fiil zamanaşımı, uzamış ceza zamanaşımı, sebepsiz zenginleşme zamanaşımı, zamanaşımına uğramış borcun ödenmesi, itirazın iptali bir yıllık süre, TBK 146, TBK 147, TBK 72, TBK 82, TBK 153, TBK 154, TBK 156, TBK 157, TBK 158, TBK 161, TBK 39, TBK 231, TMK 559, TMK 571, TTK 749, İİK 67, İş Kanunu ek madde 3 - English: Limitation vs Preclusive Periods in Turkish Law: General and Five-Year Periods, Suspension and Interruption (https://capar.av.tr/en/article/limitation-periods-preclusive-periods) — The differences between limitation and preclusive periods in Turkish law (defence and objection, consideration by the judge of its own motion, suspension and interruption), the ten-year general and five-year limitation periods (Code of Obligations arts. 146-147), the two- and ten-year periods in tort (art. 72) and unjust enrichment (art. 82), the extended criminal limitation period, suspension and interruption of limitation (arts. 153-158), periods frequently encountered in practice and the distinguishing criteria in decisions of the Assembly of Civil Chambers of the Court of Cassation. **Zamanaşımı ile hak düşürücü süre arasındaki temel fark nedir?** Zamanaşımı alacağı sona erdirmez; borçluya alacağın dava veya takip yoluyla istenmesini engelleyen bir def’i hakkı verir ve ileri sürülmedikçe hâkim tarafından gözetilemez (TBK m.161). Hak düşürücü süre ise hakkın kendisini sona erdirir, hâkim tarafından kendiliğinden gözetilir ve Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’na göre durma veya kesilmeye tabi değildir. **Zamanaşımına uğramış bir borcu ödeyen kişi parayı geri isteyebilir mi?** Hayır. Zamanaşımına uğramış bir borcun ifasından kaynaklanan zenginleşmeler geri istenemez (TBK m.78/2). Zamanaşımı borcu ortadan kaldırmaz; alacağın hukuki yoldan tahsil imkânını ortadan kaldırır. **Zamanaşımı hangi hâllerde kesilir ve kesilince ne olur?** Borçlunun borcu ikrar etmesi (özellikle faiz ödemesi, kısmen ifada bulunması, rehin vermesi veya kefil göstermesi) ile alacaklının dava veya def’i yoluyla mahkemeye ya da hakeme başvurması, icra takibinde bulunması veya iflas masasına başvurması zamanaşımını keser (TBK m.154). Kesilmeyle yeni bir süre işlemeye başlar; borç senetle ikrar edilmiş veya mahkeme ya da hakem kararına bağlanmışsa yeni süre her zaman on yıldır (TBK m.156). **Haksız fiilde zamanaşımı ne zaman başlar, ceza zamanaşımı ne zaman uygulanır?** Tazminat istemi, zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak iki yıl ve her hâlde fiilin işlendiği tarihten başlayarak on yıl geçmekle zamanaşımına uğrar; tazminat, ceza kanunlarının daha uzun zamanaşımı öngördüğü cezayı gerektiren bir fiilden doğmuşsa bu süre uygulanır (TBK m.72). Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’na göre fiilin cezayı gerektirip gerektirmediğini kural olarak hukuk hâkimi belirler. **Zamanaşımı süresi sözleşmeyle uzatılabilir veya kısaltılabilir mi?** Türk Borçlar Kanunu’nun zamanaşımı ayırımında belirlenen süreler sözleşmeyle değiştirilemez (TBK m.148) ve zamanaşımından önceden feragat edilemez (TBK m.160). Yargıtay Hukuk Genel Kurulu da tarafların hak düşürücü süreleri sözleşmeyle değiştirmesini veya ortadan kaldırmasını olanaksız saymaktadır. ## Vatandaşlık ve Yabancılar Hukuku ### Sınır Dışı Etme (Deport) Kararına ve İkamet İzni Reddine Karşı Dava: 6458 Sayılı Kanun m.53, m.57 ve m.25 - Adres: https://capar.av.tr/makale/sinir-disi-etme-karari-ve-ikamet-izni-reddine-karsi-dava-6458 - Tarih: 2026-11-15 - Özet: Sınır dışı etme kararına karşı dava, tebliğden itibaren yedi gün içinde idare mahkemesinde açılır; mahkemenin kararı kesindir ve yargılama bitene kadar yabancı, rızası olmadıkça sınır dışı edilmez. Yazı; idari gözetime karşı sulh ceza hâkimliği yolunu, giriş yasağını, ikamet izni reddine karşı davayı ve Anayasa Mahkemesi ile Danıştay kararlarını anlatır. - Anahtar kelimeler: sınır dışı etme kararına itiraz, deport kararına itiraz, sınır dışı dava süresi yedi gün, 6458 sayılı kanun 53. madde, idari gözetim itiraz sulh ceza, geri gönderme merkezi, türkiye'ye giriş yasağı, ikamet izni reddine karşı dava, ikamet izni iptali dava süresi, yabancılar ve uluslararası koruma kanunu - English: Challenging a Deportation Order and a Residence Permit Refusal in Türkiye: Law No. 6458 Arts. 53, 57 and 25 (https://capar.av.tr/en/article/deportation-order-residence-permit-refusal-turkiye) — Under Turkish law, an action against a deportation order must be brought before the administrative court within seven days of notification; the court's decision is final and, unless the foreigner consents, the foreigner is not deported until the proceedings end. The article explains the challenge to administrative detention before the criminal judge of peace, the entry ban, actions against residence permit refusals, and decisions of the Constitutional Court and the Council of State. **Sınır dışı etme (deport) kararına karşı dava açma süresi 6458 sayılı Kanuna göre kaç gündür?** Sınır dışı etme kararına karşı dava, kararın tebliğinden itibaren yedi gün içinde idare mahkemesinde açılır (6458 sayılı Kanun m.53/3). Bu süre, idari davalardaki altmış günlük genel süreden çok kısadır ve özel kanun hükmü olduğu için önce uygulanır. Dava açan kişi, başvurusunu sınır dışı etme kararını veren makama da bildirir. Yabancının rızası saklı kalmak üzere, dava süresi içinde ve dava açılmışsa yargılama sonuçlanıncaya kadar yabancı sınır dışı edilmez. **Sınır dışı etme kararına karşı idare mahkemesinin verdiği karar kesin midir, istinaf veya temyiz edilebilir mi?** 6458 sayılı Kanun m.53/3’e göre idare mahkemesinin sınır dışı etme kararına karşı açılan davada verdiği karar kesindir; istinaf ve temyiz yolu kapalıdır. Anayasa Mahkemesi 7533 sayılı Kanundan önceki metin üzerine verdiği 2024/116 sayılı kararında bu kuralı Anayasa’ya aykırı bulmamıştır; kural güncel metinde de korunmuştur. Kesin karardan sonra temel hak ihlali iddiaları, şartları varsa Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru konusu olabilir; bu yolun şartları ayrıca incelenmelidir. **Geri gönderme merkezinde idari gözetim kararına karşı nereye ve nasıl başvurulur?** İdari gözetim kararına karşı idare mahkemesine değil, sulh ceza hâkimine başvurulur (6458 sayılı Kanun m.57/6). Başvuruyu yabancı, yasal temsilcisi ya da avukatı yapabilir; başvuru gözetimi durdurmaz. Hâkim incelemeyi beş gün içinde sonuçlandırır ve kararı kesindir. Gözetim şartlarının ortadan kalktığı veya değiştiği iddiasıyla yeniden başvurmak mümkündür. **İkamet izni başvurusunun reddine, iptaline veya uzatılmamasına karşı dava açma süresi nedir?** 6458 sayılı Kanun, ikamet izni talebinin reddi, iptali veya uzatılmamasına karşı ayrı bir dava süresi öngörmez. Bu yazının çıkarımına göre bu durumda kural olarak 2577 sayılı İYUK m.7’deki altmış günlük genel süre uygulanır ve süre yazılı bildirimin yapıldığı tarihi izleyen gün başlar. Uzatma başvurusu reddedilen yabancı on gün içinde çıkış yapmazsa hakkında sınır dışı etme kararı alınabileceğinden (m.54/1-j) bu on günlük süre ayrıca izlenmelidir. **Türkiye’den sınır dışı edilen yabancıya uygulanan Türkiye’ye giriş yasağı kaç yıl sürer ve kaldırılabilir mi?** 6458 sayılı Kanun m.9’a göre Türkiye’den sınır dışı edilen yabancının girişi Genel Müdürlük veya valiliklerce yasaklanır. Kanunda bazı hâllerde giriş yasağı kararı alınmayabileceği de düzenlenmiştir (m.9/4 ve 9/5). Giriş yasağı en fazla beş yıldır; kamu düzeni veya kamu güvenliği açısından ciddi tehdit varsa en fazla on yıl daha artırılabilir. Genel Müdürlük giriş yasağını kaldırabilir ya da yasak saklı kalmak üzere belirli bir süre için girişe izin verebilir. ### Türk Vatandaşlığının Sonradan Kazanılması: Başvuru Yolları, Şartlar ve Ret Kararına Karşı Dava - Adres: https://capar.av.tr/makale/turk-vatandasliginin-sonradan-kazanilmasi-ve-ret-kararina-karsi-dava - Tarih: 2026-11-15 - Özet: Türk vatandaşlığı sonradan genel yolla (beş yıl kesintisiz ikamet), evlenme (en az üç yıllık evlilik), istisnai yol, yeniden kazanma ve evlat edinilme yoluyla kazanılabilir; şartları taşımak mutlak bir hak sağlamaz. Yazı; 5901 sayılı Kanundaki şartları, başvuru usulünü, altmış günlük dava süresini, görevli mahkemeyi ve Danıştay ile Anayasa Mahkemesi kararlarında ret işleminin denetimini anlatır. - Anahtar kelimeler: türk vatandaşlığı başvurusu şartları, vatandaşlık başvurusu reddedildi dava, evlilik yoluyla türk vatandaşlığı, türk vatandaşlığının sonradan kazanılması, 5901 sayılı kanun m.11, istisnai yoldan vatandaşlık, yatırım yoluyla türk vatandaşlığı, vatandaşlık başvurusunun reddi iptal davası, vatandaşlık başvuru inceleme komisyonu, türk vatandaşlığının iptali m.31, vatandaşlıkta beş yıl ikamet şartı - English: Acquiring Turkish Citizenship after Birth: Routes, Conditions and Challenging a Refusal (https://capar.av.tr/en/article/acquiring-turkish-citizenship-routes-conditions-refusal) — Under Turkish law, citizenship may be acquired after birth through the general route (five years of uninterrupted residence), marriage (at least three years), the exceptional route, re-acquisition and adoption; meeting the conditions does not give an absolute right. The article explains the conditions in Law No. 5901, the application procedure in Türkiye, the sixty-day time limit, the competent court and how the Council of State and the Constitutional Court review refusals. **Türk vatandaşlığı başvurusu için Türkiye’de kaç yıl ikamet etmek gerekir?** Genel yolda başvuru tarihinden geriye doğru Türkiye’de kesintisiz beş yıl ikamet aranır (5901 sayılı Kanun m.11/1-b). Başvuru sahibi bu süre içinde toplam on iki ayı geçmemek üzere yurt dışında bulunabilir (m.15). Evlenme yoluyla başvuruda ölçüt ikamet süresi değil, en az üç yıldır süren evliliktir (m.16). Şartları taşımak tek başına vatandaşlık hakkı vermez (m.10/1). **Türk vatandaşıyla evlenen yabancı, evlilik yoluyla Türk vatandaşlığına ne zaman ve hangi şartlarla başvurabilir?** Evlenme doğrudan vatandaşlık kazandırmaz. Bir Türk vatandaşıyla en az üç yıldan beri evli olan ve evliliği devam eden yabancı başvurabilir; aile birliği içinde yaşama, evlilik birliğiyle bağdaşmayacak bir faaliyette bulunmama ve millî güvenlik ile kamu düzeni bakımından engel bulunmaması aranır (5901 sayılı Kanun m.16/1). Şartlar sağlansa da idarenin takdir yetkisi vardır (m.10/1). **Yatırım yoluyla Türk vatandaşlığı için aranan tutar kanunda mı yazıyor?** Hayır. Kanun yalnızca istisnai yolu ve Cumhurbaşkanı kararını düzenler (5901 sayılı Kanun m.12/1-b); tutarlar Kanunun uygulanmasına ilişkin Yönetmeliğin 20. maddesindedir. Yönetmeliğin 14 Kasım 2026’da alınan metnine göre taşınmaz satın alma ya da noterde satış vaadi sözleşmesinde en az 400.000 ABD doları ve tapuda üç yıllık şerh, sayılan diğer yatırım seçeneklerinde en az 500.000 ABD doları ya da en az 50 kişilik istihdam aranır. Bunlar yönetmelik hükmüdür ve geçmişte Cumhurbaşkanı kararlarıyla değiştirilmiştir; başvurudan önce güncel metne bakılmalıdır. **Türk vatandaşlığı başvurusu reddedilirse hangi mahkemede ve kaç gün içinde dava açılır?** Bakanlığın ret işlemine karşı, yazılı bildirimi izleyen günden itibaren altmış gün içinde idare mahkemesinde iptal davası açılabilir (İYUK m.7). Yetkili mahkeme, özel bir kural bulunmadığından işlemi yapan merciin bulunduğu yerdeki idare mahkemesidir (İYUK m.32). Dava konusu işlem bir Cumhurbaşkanı kararıysa ilk derece mahkemesi Danıştaydır (2575 sayılı Kanun m.24/1-a). İdare mahkemesi kararına karşı tebliğden itibaren otuz gün içinde istinafa başvurulabilir (İYUK m.45). **Vatandaşlık başvurusunun reddi mahkemece iptal edilirse başvuru sahibi doğrudan Türk vatandaşı olur mu?** Hayır. İdari yargı yerindelik denetimi yapamaz ve idarenin takdir yetkisini kaldıracak biçimde karar veremez (İYUK m.2/2). Danıştay 10. Dairesi, 15.10.2025 tarihli ve kesinleşmemiş olabilecek kararında, ret işleminin iptalinin başvuru sahibinin doğrudan vatandaşlığa alınması sonucunu doğurmayacağını; idarenin mevzuatın aradığı diğer hususlar yönünden yeniden değerlendirme yaparak olumlu ya da olumsuz yeni bir işlem kurabileceğini belirtmiştir. **Sonradan kazanılan Türk vatandaşlığı iptal edilebilir mi?** Evet. Kazanma kararı, ilgilinin yalan beyanı veya vatandaşlığı kazanmaya esas teşkil eden önemli hususları gizlemesi sonucunda verilmişse kararı veren makam tarafından iptal edilir (5901 sayılı Kanun m.31). İptal bir Cumhurbaşkanı kararıyla yapılmışsa dava ilk derecede Danıştayda görülür. ### Yabancıların Çalışma İzni: Ret Kararına İtiraz ve İzinsiz Yabancı Çalıştırma Cezası (6735 s.K. m.21, 23) - Adres: https://capar.av.tr/makale/yabancilarin-calisma-izni-reddi-ve-kacak-yabanci-calistirma-para-cezasi-6735 - Tarih: 2026-11-15 - Özet: Çalışma izni reddine karşı tebliğden itibaren otuz gün içinde Bakanlığa itiraz edilebilir, itiraz reddedilirse idari yargıya başvurulabilir; izinsiz çalışan yabancıya ve çalıştıran işverene idari para cezası verilir, yabancı sınır dışı edilmek üzere bildirilir. Yazı, 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu’nun başvuru, ret, itiraz ve ceza hükümlerini Danıştay ve Yargıtay kararlarıyla anlatır. - Anahtar kelimeler: çalışma izni reddine itiraz, izinsiz yabancı çalıştırma cezası, 6735 sayılı uluslararası işgücü kanunu, çalışma izni ret sebepleri, yabancı işçi çalışma izni, çalışma izni uzatma başvurusu, kaçak yabancı işçi idari para cezası, çalışma izni olmadan çalışan yabancı, sınır dışı bildirimi, idari para cezasına itiraz sulh ceza - English: Work Permits for Foreign Nationals in Türkiye: Challenging a Refusal and Fines (Law No. 6735 Arts. 21, 23) (https://capar.av.tr/en/article/work-permit-refusal-objection-unpermitted-employment-fine) — Under Turkish law, an objection against a work permit refusal may be filed with the Ministry within thirty days of notification, and the administrative courts may be seized if the objection is rejected; foreigners working without a permit and the employers who employ them face administrative fines, and the foreigner is reported for deportation. The article explains the application, refusal, objection and penalty provisions of the International Labour Force Law No. 6735 with decisions of the Council of State and the Court of Cassation. **Çalışma izni reddine itiraz süresi ne kadardır?** 6735 sayılı Kanun m.21’e göre Bakanlığın bu Kanun kapsamında verdiği kararlara karşı tebliğ tarihinden itibaren otuz gün içinde Bakanlığa itiraz edilebilir. İtiraz reddedilirse idari yargı yoluna başvurulabilir. Kanun dava için ayrı bir süre yazmadığından, bu yazının çıkarımına göre dava süresi kural olarak İdari Yargılama Usulü Kanunu m.7’deki altmış gündür; sürenin hesabında itirazın reddinin bildirim tarihi dikkate alınmalıdır. **Çalışma izni başvurusu hangi sebeplerle reddedilir?** 6735 sayılı Kanun m.9 ret sebeplerini sayar; bunlar arasında uluslararası işgücü politikasına uygun olmama, sahte veya yanıltıcı belge, yetersiz istihdam gerekçesi, Türk vatandaşlarına ayrılmış meslekler, kamu düzeni, kamu güvenliği veya kamu sağlığı yönünden sakınca ve süresinde yapılmayan ya da eksiği tamamlanmayan başvurular vardır. Hangi bendin uygulandığı ret kararında aranmalıdır. **İzinsiz yabancı çalıştıran işverene ne kadar idari para cezası verilir?** 6735 sayılı Kanun m.23/5’e göre çalışma izni olmaksızın yabancı çalıştıran işverene veya işveren vekiline her bir yabancı için altı bin Türk lirası idari para cezası verilir. Bu, kanun metnindeki tutardır; Kabahatler Kanunu m.17/7 uyarınca her yıl yeniden değerleme oranında artırılır. Yargıtay 7. Ceza Dairesinin bir kararında 2019 yılı için yabancı başına 8.821 TL uygulanmıştır. Fiilin tekrarında ceza bir kat artırılır. **Çalışma izni olmadan çalışan yabancıya hangi yaptırımlar uygulanır?** Kanun metnine göre bir işverene bağlı olarak izinsiz çalışan yabancıya iki bin dört yüz, bağımsız çalışan yabancıya dört bin sekiz yüz Türk lirası idari para cezası verilir; bu tutarlar her yıl güncellenir. Ayrıca çalışma izni bulunmadan çalıştığı tespit edilen yabancı, 6735 sayılı Kanun m.23/8 uyarınca sınır dışı edilmek üzere İçişleri Bakanlığına bildirilir. Kanun burada bildirimi düzenler; sınır dışı etme kararı ayrı bir değerlendirmedir (bu yazının değerlendirmesi). **İzinsiz yabancı çalıştırma cezasına nereye ve hangi sürede itiraz edilir?** Kabahatler Kanunu m.27’ye göre idari para cezasına karşı tebliğ veya tefhim tarihinden itibaren en geç on beş gün içinde sulh ceza mahkemesine başvurulabilir; süre geçirilirse karar kesinleşir. Aktarılan Yargıtay kararlarında 6735 sayılı Kanun’a göre verilen cezalara karşı başvuruları sulh ceza hâkimlikleri incelemiştir. Aynı işlemde idari yargının görev alanına giren bir karar da verilmişse, m.27/8 uyarınca ceza o işlemle birlikte idari yargıda incelenir. ## Vergi Hukuku ### Vergi Ziyaı Cezası ve Uzlaşma: Uzlaşma Talebi Dava Süresini Nasıl Etkiler? (VUK m.344, 376, Ek 1–11; İYUK 7) - Adres: https://capar.av.tr/makale/vergi-ziyai-cezasi-uzlasma-ve-vergi-davasi-acma-suresi - Tarih: 2026-11-15 - Özet: Vergi ziyaı cezası kural olarak verginin bir katıdır; tarhiyat sonrası uzlaşma ihbarnamenin tebliğinden itibaren otuz gün içinde istenir ve uzlaşma vaki olmazsa cezaya karşı dava süresi, gerekiyorsa tutanağın tebliğinden itibaren on beş güne uzar. Yazı m.376 indirimini, tarhiyat öncesi uzlaşmayı, uzlaşma dışı cezaları ve 7524 sayılı Kanunla gelen değişikliği anlatır. - Anahtar kelimeler: vergi ziyaı cezası uzlaşma, tarhiyat sonrası uzlaşma süresi, tarhiyat öncesi uzlaşma, uzlaşma vergi davası açma süresi, uzlaşmanın vaki olmadığına dair tutanak 15 gün, VUK ek madde 7, VUK 376 ceza indirimi, vergi ziyaı cezası kaç kat, uzlaşma dışı cezalar, 7524 sayılı kanun uzlaşma değişikliği - English: Tax Loss Penalty and Settlement in Türkiye: How a Settlement Request Affects the Time to Sue (VUK, İYUK) (https://capar.av.tr/en/article/tax-loss-penalty-settlement-tax-court-deadline-turkiye) — Under Turkish law, the tax loss penalty is as a rule one times the tax; post-assessment settlement is requested within thirty days of service of the tax notice and, if no settlement is reached, the time limit for an action against the penalty is extended where necessary to fifteen days from service of the record. The article explains the art. 376 reduction, pre-assessment settlement, penalties excluded from settlement and the change made by Law No. 7524. **Vergi ziyaı cezası kaç kat uygulanır?** Kural olarak vergi ziyaı cezası ziyaa uğratılan verginin bir katıdır (VUK m.344). Ziya VUK m.359’daki kaçakçılık fiilleriyle doğmuşsa ceza üç kat, bu fiillere iştirak edenler için bir kat uygulanır. Kanuni süresi geçtikten sonra, ama vergi incelemesine başlanmadan ve takdir komisyonuna sevk edilmeden önce verilen beyannamelerde ceza yüzde elli oranında uygulanır. 2 Ağustos 2024’ten beri mükellefiyet tesis ettirmeden faaliyette bulunarak ziyaa yol açılırsa ceza yüzde elli artırılır. **Vergi ziyaı cezasında tarhiyat sonrası uzlaşma talebi ne zamana kadar yapılır?** Tarhiyat sonrası uzlaşma talebi, vergi ihbarnamesinin tebliğ tarihinden itibaren otuz gün içinde yapılır (VUK ek m.1). Uzlaşma vaki olmaz ya da temin edilemezse aynı ceza için yeniden uzlaşma istenemez. Tarhiyat öncesi uzlaşmada anlaşma sağlanamamışsa, ceza kesildikten sonra tarhiyat sonrası uzlaşma da istenemez (VUK ek m.11). Kaçakçılık fiilleriyle ziyada kesilen cezalar gibi bazı cezalar ise hiç uzlaşmaya konu edilemez. **Uzlaşma talebi vergi davası açma süresini nasıl etkiler?** Uzlaşma istenen ceza için dava ancak uzlaşma vaki olmazsa açılabilir (VUK ek m.7). Uzlaşmanın vaki olmadığına dair tutanak tebliğ edildiğinde otuz günlük dava süresi bitmiş ya da on beş günden az kalmışsa süre, tutanağın tebliğinden itibaren on beş gün olarak uzar. On beş günden fazla kalmışsa asıl süre işlemeye devam eder. Güncel metin bu kuralı cezaya karşı dava için söylediğinden, vergi aslına karşı davanın otuz gün içinde açılması temkinli yoldur; bu, bu yazının çıkarımıdır. **Vergi ziyaı cezasında uzlaşılan tutara karşı dava açılabilir mi?** Hayır. Uzlaşma tutanakları kesindir; mükellef üzerinde uzlaşılan ve tutanakla tespit olunan hususlar hakkında dava açamaz ve hiçbir mercie şikâyette bulunamaz (VUK ek m.6). Tarhiyat öncesi uzlaşmada varılan anlaşma için de aynı kural geçerlidir (VUK ek m.11). Danıştay 9. Dairesi 2025 tarihli bir kararında, uzlaşılarak ödenen vergi ve cezanın sonradan düzeltme ve şikâyet yoluyla geri istendiği davada ret kararını, uzlaşılan husus hakkında dava açılamayacağı gerekçesiyle sonucu itibarıyla onamıştır. **VUK m.376 indirimi ile uzlaşma aynı vergi ziyaı cezası için birlikte kullanılabilir mi?** Hayır. Üzerinde uzlaşılan cezalara başka indirim uygulanmaz; m.376’daki indirimden yararlanılan cezalarda da uzlaşma hükümleri işlemez (VUK ek m.9). Uzlaşma isteyen mükellef, tutanağı imzalayıncaya kadar uzlaşmadan vazgeçerek m.376’nın uygulanmasını isteyebilir. m.376 indirimi, ihbarnamenin tebliğinden itibaren otuz gün içinde başvurup vergiyi ve cezanın kalan yarısını vadesinde ödemeyi gerektirir; dava açılırsa indirim düşer. ### Şirketin Vergi Borcundan Ortak ve Kanuni Temsilci Sorumlu mu? 6183 Sayılı Kanun m.35 ve Ödeme Emrine Dava - Adres: https://capar.av.tr/makale/sirket-vergi-borcundan-ortak-ve-kanuni-temsilcinin-sorumlulugu-odeme-emri - Tarih: 2026-11-15 - Özet: Limited şirketin ödenmeyen vergi borcu için ortağın sermaye payı oranındaki ve kanuni temsilcinin vergi ödevlerine bağlı sorumluluğu, takip sırası, sorumlu olunan dönem ve ödeme emrine karşı 15 günlük dava süresi; Anayasa Mahkemesi ve Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulu kararlarıyla. - Anahtar kelimeler: şirketin vergi borcundan ortak sorumlu mu, limited şirket ortağının vergi borcu sorumluluğu, 6183 sayılı Kanun 35. madde, sermaye hissesi oranında sorumluluk, kanuni temsilci ödeme emri, mükerrer 35 kusur şartı, şirketten tahsil edilemeyen amme alacağı, mal varlığı araştırması, hisse devri sonrası vergi borcu, ödeme emrine karşı dava 15 gün - English: Company Tax Debt in Türkiye: Shareholder and Legal Representative Liability (Law 6183 Art. 35), Payment Orders (https://capar.av.tr/en/article/company-tax-debt-shareholder-legal-representative-liability) — Under Turkish law, the shareholder's proportional liability and the legal representative's duty-based liability for a limited company's unpaid tax debt, the order of enforcement, the relevant period and the 15-day time limit to challenge a payment order, with Constitutional Court and Council of State decisions. **Limited şirketin vergi borcundan ortak hangi tutarda sorumludur?** Limited şirket ortağı, şirketten tahsil edilemeyen ya da tahsil edilemeyeceği anlaşılan vergi borcundan sermaye payı oranında sorumludur (6183 sayılı Kanun m.35). Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulu 2025 tarihli bir kararında bu sorumluluğu ikincil ve kusursuz sorumluluk olarak nitelendirmiştir. Payı devreden ve devralan, devir öncesine ait borçtan müteselsilen sorumlu tutulur. **Şirketin vergi borcu için önce şirkete mi, ortağa veya kanuni temsilciye mi gidilir?** Önce şirkete gidilir. Anayasa Mahkemesi, kanuni temsilcinin sorumluluğunun ikincil olduğunu ve kamu alacağının öncelikle tüzel kişiden tahsil edilmeye çalışılması gerektiğini belirtmiştir. Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulunun verdiği ve onadığı kararlarda şirkete ödeme emrinin usulüne uygun tebliği ve ardından yeterli mal varlığı araştırması aranmıştır. **Şirket müdürü olmayan limited şirket ortağı şirketin vergi borcundan sorumlu tutulabilir mi?** Evet, kural olarak tutulabilir. 6183 sayılı Kanun m.35, ortağın sorumluluğunu müdürlük sıfatına bağlamaz; Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulu ortaklık dışında bir şart aranmadığını belirtmiştir. Sorumluluk, ortaklık dönemine ait ve şirketten tahsil edilemeyen borçla, sermaye payı oranında sınırlıdır. **Hisselerini devreden limited şirket ortağı, devirden sonra kesilen vergi cezasından sorumlu olur mu?** Duruma göre değişir. Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulu, ortaklık döneminin vergilerinden devirden sonra da sorumluluğun sürdüğünü kabul etmiştir. Ancak bir kararında, ortaklık sona erdikten sonra işlenen pişmanlık ihlali nedeniyle kesilen vergi ziyaı cezasından eski ortağın sorumlu tutulamayacağına oyçokluğuyla karar vermiştir. **Ortak ya da kanuni temsilci sıfatıyla gelen vergi ödeme emrine karşı dava süresi nedir?** Süre, ödeme emrinin tebliğinden itibaren 15 gündür (6183 sayılı Kanun m.58). Kanundaki “itiraz komisyonu” deyimi vergi mahkemesi, “itiraz” deyimi dava açılması anlamına geldiğinden dava vergi mahkemesinde açılır (2576 sayılı Kanun m.13). Borcun bir kısmına itiraz ediliyorsa o kısım ve miktarı açıkça gösterilmelidir. ## Kamulaştırma ve İmar Hukuku ### İmar Para Cezası ve Yıkım Kararına Nasıl İtiraz Edilir? 3194 Sayılı İmar Kanunu m.32 ve m.42 - Adres: https://capar.av.tr/makale/imar-para-cezasi-ve-yikim-kararina-karsi-dava-3194-m-32-42 - Tarih: 2026-11-15 - Özet: Ruhsatsız ya da ruhsata aykırı yapıda yapı tatil tutanağı, yıkım kararı ve imar para cezasına karşı kural olarak İYUK m.7’deki altmış günlük süre içinde iptal davası açılır; aktarılan kararlarda davalar idare mahkemesinde görülmüştür. Yazı; bir aylık ruhsata bağlama süresini, cezanın hesabını, cezanın kime verileceğini ve TCK m.184 bağlantısını anlatır. - Anahtar kelimeler: imar para cezasına itiraz, yıkım kararına itiraz, yapı tatil tutanağı, 3194 sayılı imar kanunu 32. madde, imar kanunu 42. madde, imar para cezası hesaplama, ruhsatsız yapı yıkım kararı, encümen kararı iptal davası, imar para cezası dava süresi, kaçak yapı cezası, TCK 184 imar kirliliği - English: How to Challenge a Zoning Fine and a Demolition Order in Türkiye: Zoning Law No. 3194 Arts. 32 and 42 (https://capar.av.tr/en/article/zoning-fine-demolition-order-challenge-law-3194-turkiye) — Under Turkish law, an action against a stop-work report, a demolition order and a zoning fine for an unlicensed building is, as a rule, brought within the sixty-day period in art. 7 of the Administrative Procedure Law; in the decisions cited, the actions were heard by administrative courts. The article explains the one-month period to obtain a permit, how the fine is calculated, who is liable and the link with art. 184 of the Turkish Criminal Code. **İmar para cezasına ve yıkım kararına karşı idare mahkemesinde dava açma süresi ne kadardır?** İmar Kanunu ayrı bir süre öngörmediğinden kural olarak İdari Yargılama Usulü Kanunu m.7’deki altmış günlük süre uygulanır; süre yazılı bildirimin yapıldığı günü izleyen günden başlar. Danıştay 6. Dairesi bir kararında, yıkım ve para cezasını içeren encümen kararına karşı süreyi kararın usulüne uygun tebliğinden, yapı tatil tutanağına karşı süreyi ise tutanağın yapıya asıldığı tarihten başlatmıştır. Tebliğin usulüne uygun olup olmadığı her dosyada ayrıca incelenir. **Yapı tatil tutanağına karşı ayrıca dava açmak gerekir mi?** Kanun, yapı tatil zaptının yapı yerine asılmasıyla yapı sahibine tebliğ edilmiş sayılacağını söyler (3194 sayılı Kanun m.32/2). Danıştay 6. Dairesi bir kararında tutanağa karşı dava süresini bu asılma tarihinden başlatmış ve süresinden sonra açılan davayı bu kısım yönünden süre aşımıyla reddedilmesi gereken dava olarak görmüştür. Bu nedenle tutanağı, asıldığı tarihten itibaren altmış gün içinde ve gerekirse encümen kararıyla birlikte dava konusu yapmak, bu yazının çıkarımına göre daha güvenli yoldur. **Ruhsatsız yapıyı kiracı yaptıysa imar para cezası taşınmaz malikine verilebilir mi?** Anayasa Mahkemesi ve Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu’na göre 3194 sayılı Kanun m.42’deki “yapının sahibi”, malik olsun olmasın inşai faaliyeti yapan ya da yaptıran kişidir; kiracı da bu kapsamdadır. İdare, aykırı yapıyı kimin yaptığını araştırmadan cezayı doğrudan malike veremez. Ancak Kurul, ruhsatta yapı sahibi görünen ve yapıya rıza göstererek katılan malike verilen cezada bu ilke yönünden hukuka aykırılık görmemiştir. **İmar para cezası 3194 sayılı Kanun m.42’ye göre nasıl hesaplanır?** Temel ceza, aykırı alanın metrekaresi ile yapının sınıf ve grubuna göre Kanunda yazılı birim tutarın çarpılmasıyla bulunur; bu tutarlar kanun metnindeki tutarlardır ve her yıl yeniden değerleme oranında artırılır. Alan üzerinden hesaplanamayan aykırılıkta birim fiyat listesine göre belirlenen bedelin yüzde yirmisi esas alınır. Ruhsatsızlık (yüzde 180), imar planı bulunan alan (yüzde 20) gibi her artırım nedeni temel cezaya göre ayrı hesaplanıp eklenir. Ayrıca aykırı alan ile emlak vergisine esas asgari metrekare birim değerinin çarpımı kadar ilave ceza verilir. **Ruhsatsız yapı nedeniyle Türk Ceza Kanunu m.184’e göre ceza davası da açılır mı?** Açılabilir. Ruhsat almadan veya ruhsata aykırı bina yapan ya da yaptıran kişi bir yıldan beş yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılır; bu hüküm kural olarak belediye sınırları içinde veya özel imar rejimine tabi yerlerde uygulanır. Bina imar planına ve ruhsatına uygun hale getirilirse kamu davası açılmaz, açılmış dava düşer. Aynı fiilden mahkûm olana, tahsil edilen imar para cezası faizsiz iade edilir (3194 sayılı Kanun m.42). ### İmar Uygulaması (3194 Sayılı Kanun m.18): Düzenleme Ortaklık Payı, Askıya İtiraz ve İptal Davası - Adres: https://capar.av.tr/makale/imar-uygulamasi-18-madde-duzenleme-ortaklik-payi-ve-parselasyona-itiraz - Tarih: 2026-11-15 - Özet: İmar Kanunu m.18 uyarınca belediye, malikin rızası aranmaksızın arsa ve arazileri birleştirip yeniden parselleyebilir ve düzenlemeden önceki yüzölçümünün en çok yüzde kırk beşini düzenleme ortaklık payı olarak kesebilir. Yazı; payın kapsamını ve sınırlarını, parsellerin dağıtımını, askı ve itiraz usulünü, iptal davasının süresini ve iptal sonrası geri dönüşümü Danıştay kararlarıyla anlatır. - Anahtar kelimeler: imar uygulamasına itiraz, 18. madde uygulaması, düzenleme ortaklık payı, DOP oranı yüzde 45, parselasyon planı askı süresi, parselasyona karşı iptal davası, parselasyon dava açma süresi, kök parsele geri dönüşüm, arazi ve arsa düzenlemeleri yönetmeliği, PARSİD itiraz - English: Zoning Readjustment under Art. 18 of Law No. 3194 in Türkiye: Contribution Share, Objection, Annulment Action (https://capar.av.tr/en/article/zoning-readjustment-article-18-law-3194-turkiye) — Under article 18 of the Zoning Law (Law No. 3194), a municipality in Türkiye may merge and re-parcel land and plots without the owners’ consent and may deduct up to forty-five per cent of the pre-readjustment area as the readjustment contribution share. The article explains the scope and limits of that share, the allocation of parcels, posting and objection, the time limit for an annulment action and reversal after annulment, with decisions of the Council of State. **İmar uygulamasında (3194 sayılı Kanun m.18) düzenleme ortaklık payı en çok ne kadar kesilebilir?** İmar Kanunu m.18/2’ye göre düzenleme ortaklık payı, düzenlemeye tabi arazi ve arsaların düzenlemeden önceki yüzölçümünün yüzde kırk beşini geçemez. Kural olarak bir parselden bu pay bir kez alınır; yapılaşma koşulunda ve nüfusta artış getiren bir plan kararı varsa, parselin değeri azalmamak kaydıyla ilk uygulamadaki oran %45’e kadar tamamlanabilir. Umumi hizmet alanları bu sınırı aşıyorsa aşan kısım Kanunun 13. maddesindeki yöntemlerle, örneğin kamulaştırmayla kamuya geçirilir. **Parselasyon planına (18. madde uygulamasına) askı süresinde nasıl itiraz edilir?** İmar Kanunu m.19, parselasyon planının bir ay ilgili idarede asılacağını ve bu sürenin sonunda kesinleşeceğini söyler; itiraz usulünü ise Arazi ve Arsa Düzenlemeleri Hakkında Yönetmelik düzenler. Yönetmeliğin 11/9/2025’te değişen 26. maddesine göre askı otuz gündür, malike e-Devlet üzerinden bildirim yapılır ve itiraz PARSİD sistemi üzerinden de yapılabilir. İtirazı ilgili idare değerlendirir; uygun bulunmazsa plan, gerekçeli idare kararıyla kesinleşir. **İmar uygulamasına (parselasyon işlemine) karşı iptal davası ne zaman açılmalıdır?** İdare mahkemesinde dava açma süresi, özel kanunda ayrı süre yoksa altmış gündür (İYUK m.7). Danıştay 6. Dairesi, 2017’deki bir askıda itiraz edilip idare o tarihteki altmış günlük süre içinde cevap vermediğinde davanın ilan süresinin son gününü izleyen ikinci altmış gün içinde açılması gerektiğini ve sonradan bildirilen ret işleminin yeni süre başlatmadığını kabul etmiştir. İYUK m.11’deki cevap süresi 14/7/2021’den beri otuz gündür; 2025 Yönetmelik değişikliğinin hesaba etkisi incelenen kararlarda ele alınmamıştır. Bu yüzden süreyi en erken başlangıca göre hesaplamak gerekir; bu, yazının çıkarımıdır. **İmar uygulamasında yeni parsel eski parselin bulunduğu yerden verilmek zorunda mı?** Kural olarak evet. İmar Kanunu m.18’e göre parseller öncelikle taşınmazın bulunduğu yerden, bu mümkün olmuyorsa en yakındaki eşdeğer alandan verilir. Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu, eski yerden tahsisi engelleyen hukuki, fiili ya da teknik bir zorunluluk yokken başka adadan pay verilmesini mevzuata aykırı bulmuştur. Parselin umumi hizmet alanına denk gelmesi ya da tek başına imar parseli olacak büyüklükte olmaması gibi hallerde başka yerden veya hisseli tahsis yapılabilir. **İmar uygulaması mahkemece iptal edilirse kök parsele geri dönülür mü?** Arazi ve Arsa Düzenlemeleri Hakkında Yönetmelik m.37’ye göre parselasyon planı ya da onay kararı iptal edilirse kural olarak geri dönüşüm yapılarak kök parsellere dönülür; parsel bazlı iptalde yalnız ilgili parsellerde düzeltme yapılabilir. Danıştay 6. Dairesi, genel bir iptal sebebi varsa geri dönüşümün mutlaka uygulanması gerektiğini belirtmiştir. Kök parsele dönmek hukuken ya da fiilen imkânsızsa Kanun m.18 tescilli imar parselleri üzerinden yeni uygulamayı, olmazsa uygun yer tahsisini ya da rayiç bedel ödenmesini öngörür. ## Rekabet Hukuku ### Bayilikte Yeniden Satış Fiyatı, Münhasırlık, Rekabet Yasağı: Beş Yıl Sınırı, Grup Muafiyeti (4054 m.4, 5, 56) - Adres: https://capar.av.tr/makale/bayilik-sozlesmesinde-yeniden-satis-fiyati-munhasirlik-rekabet-etmeme - Tarih: 2026-11-15 - Özet: Bayilik sözleşmesinde sabit veya asgari satış fiyatı grup muafiyetini düşürür; rekabet etmeme yükümlülüğü beş yılı aşarsa muafiyetten yararlanamaz. Yazı; %30 pazar payı eşiğini, münhasırlığı, intifa sözleşmelerini ve 4054 sayılı Kanun m.56 geçersizliğini Yargıtay Hukuk Genel Kurulu ve Rekabet Kurulu kararlarıyla anlatır. - Anahtar kelimeler: bayilik sözleşmesi rekabet yasağı, yeniden satış fiyatının belirlenmesi, 2002/2 sayılı tebliğ, dikey anlaşmalar grup muafiyeti, bayilik münhasırlık, akaryakıt bayiliği intifa beş yıl, rekabet etmeme yükümlülüğü süresi, 4054 sayılı kanun 56. madde geçersizlik, tavsiye fiyat azami fiyat, aktif satış pasif satış - English: Resale Price, Exclusivity and Non-Compete in Dealership Agreements in Türkiye: Five-Year Limit (Law No. 4054) (https://capar.av.tr/en/article/dealership-resale-price-exclusivity-non-compete-turkiye) — Under Turkish law, a fixed or minimum resale price removes a dealership agreement from the block exemption, and a non-compete obligation exceeding five years cannot benefit from it. The article explains the 30% market share threshold, exclusivity, usufruct agreements and invalidity under art. 56 of Law No. 4054 with decisions of the Court of Cassation Assembly of Civil Chambers and the Competition Board. **Bayilik sözleşmesinde sağlayıcı bayinin satış fiyatını belirleyebilir mi?** Kural olarak hayır. 2002/2 sayılı Tebliğ’e göre bayinin kendi satış fiyatını belirleme serbestisinin engellenmesi, anlaşmanın tamamını grup muafiyeti dışına çıkarır. Sağlayıcı azami satış fiyatı belirleyebilir veya fiyat tavsiye edebilir; ancak bu fiyat baskı ya da teşvikle sabit veya asgari fiyata dönüşmemelidir. Rekabet Kurulu, taban fiyat listesi ve iskonto iptali gibi uygulamaları yeniden satış fiyatının belirlenmesi saymıştır. **Bayilik sözleşmesinde rekabet yasağı en fazla kaç yıl olabilir?** Grup muafiyetinden yararlanmak için bayiye getirilen rekabet etmeme yükümlülüğü beş yılı aşmamalıdır; belirsiz süreli veya zımnen beş yılı aşacak şekilde yenilenebilen yükümlülük muafiyet dışında kalır. Tesis sağlayıcıya aitse ya da sağlayıcı bu tesis üzerinde bayiyle bağlantısız üçüncü kişilerden kullanım hakkı edinmişse süre tesisin kullanıldığı süreye bağlanabilir. Sözleşme bittikten sonraki rekabet yasağı ise Tebliğ’deki koşullarla en çok bir yıldır. **Akaryakıt bayiliğinde beş yılı aşan intifa sözleşmesi geçerli midir?** Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’na göre beş yılı aşan kısım grup muafiyetinden yararlanamaz: bayilik ile ona bağlı intifa ve kira sözleşmeleri tek dikey anlaşma sayılır. 18.09.2005’ten önce yapılan ve beş yılı aşan sözleşmeler en geç 18.09.2010’a kadar, sonra yapılanlar ise yapıldıkları tarihten itibaren en fazla beş yıl muafiyetten yararlanır. Sonuç her olayın sözleşme yapısına göre değerlendirilir. **Rekabet Kanunu’na aykırı bayilik sözleşmesinde ödenen bedel geri istenebilir mi?** 4054 sayılı Kanun’un 56. maddesine göre 4. maddeye aykırı anlaşma geçersizdir ve önceden yerine getirilmiş edimlerin iadesi sebepsiz zenginleşme kurallarına tabidir. Hukuk Genel Kurulu, 18.09.2005’ten önce yapılmış uzun süreli intifa ve kira sözleşmelerinin 18.09.2010 itibarıyla geçersiz hâle gelmesi üzerine yapılan kazandırmaların sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre tasfiye edileceğini kabul etmiştir. Ancak sözleşme ve intifa hakkı devam ederken açılan iade davası esastan reddedilmiştir; yatırım bedeli isteniyorsa yatırımın taşınmaza değer kattığının ispatı da aranmıştır. **Bayilik sözleşmesinde bölge münhasırlığı tanınması Rekabet Kanunu’na aykırı mıdır?** Kendiliğinden aykırı değildir. 2002/2 sayılı Tebliğ, sağlayıcının kendisine veya başka bir bayiye tahsis ettiği münhasır bölge ya da müşteri grubuna yönelik aktif satışların kısıtlanmasına izin verir. Buna karşılık bayinin, kendisine başvuran müşteriye satış yapmasının (pasif satış) yasaklanması bu istisnaya girmez ve muafiyeti düşürebilir. Sağlayıcının pazar payının %30’u aşmaması da şarttır. ### Rakipler Arası Fiyat Anlaşması, Bilgi Değişimi ve Uyumlu Eylem (4054 m.4): Karine, Para Cezası, Pişmanlık - Adres: https://capar.av.tr/makale/rakipler-arasi-fiyat-anlasmasi-bilgi-degisimi-uyumlu-eylem-4054 - Tarih: 2026-11-15 - Özet: Rakiplerin fiyatı birlikte belirlemesi, rekabete hassas bilgi paylaşması ve uyumlu eylem 4054 sayılı Kanun m.4 ile yasaktır; Kurul yıllık gayrisafi gelirin yüzde onuna kadar ceza verebilir. Yazı; uyumlu eylem karinesini, cezanın hesabını, pişmanlık, uzlaşma ve taahhüt yollarını Rekabet Kurulu ve Danıştay kararlarıyla anlatır. - Anahtar kelimeler: rakipler arası fiyat anlaşması, uyumlu eylem, uyumlu eylem karinesi, rekabete hassas bilgi değişimi, 4054 sayılı kanun 4. madde, rekabet kurulu idari para cezası, kartel, pişmanlık başvurusu, rekabet soruşturmasında uzlaşma, taahhüt - English: Price-Fixing, Information Exchange and Concerted Practices in Türkiye (Law No. 4054 Art. 4): Fines, Leniency (https://capar.av.tr/en/article/price-fixing-information-exchange-concerted-practice-turkiye) — Under Turkish law, joint price-setting, exchange of competitively sensitive information and concerted practices between competitors are prohibited by Article 4 of Law No. 4054, and the Competition Board may impose fines of up to ten percent of annual gross revenue. This guide explains the presumption of concerted practice, how fines are calculated, and leniency, settlement and commitments, with Competition Board and Council of State decisions. **Rakipler arasında fiyat bilgisi paylaşmak tek başına 4054 sayılı Kanun m.4 ihlali midir?** Her bilgi paylaşımı ihlal değildir; Rekabet Kurulu’na göre bilgi değişimi etkinlik kazanımlarına da yol açabilir, ancak rakiplerin gelecekteki davranışa ilişkin belirsizliğini azaltan bilgi değişimi koordinasyonun varlığını göstermeye yeterlidir. Gelecekteki fiyat, zam, kampanya veya maliyet bilgisinin rakiple paylaşılması ise uyumlu eylem sayılabilir; Rekabet Kurulu, fiyat tespiti amacı taşıyan ya da kartelin işleyişini kolaylaştıran bilgi değişimlerini doğrudan kartel olarak nitelendirebilmektedir. Bilgi akışı tek taraflıysa ortak iradenin ispatı aranabilir; incelenen bir kararda bu ispat yapılamadığı için ihlal bulunmamıştır. **4054 sayılı Kanun’daki uyumlu eylem karinesi nedir ve teşebbüs bu karineyi nasıl çürütebilir?** Anlaşma ispatlanamazsa, fiyat değişmelerinin veya faaliyet bölgelerinin rekabetin kısıtlandığı piyasalardakine benzemesi uyumlu eyleme karine sayılır (m.4/3). Teşebbüs, ekonomik ve rasyonel gerçeklere dayanarak uyumlu eylemde bulunmadığını ispatlarsa sorumluluktan kurtulur (m.4/4); maliyet, kur ve talep verileri bu amaçla kullanılabilir. Danıştay’ın 2025 tarihli bir kararında, iletişim ya da temas gösterilmeden yalnız fiyat paralelliğinin ispat için yeterli olmadığı kabul edilmiştir. **Rakiplerle fiyat anlaşmasına Rekabet Kurulu ne kadar idari para cezası verebilir?** Kurul, m.16/3 uyarınca nihai karardan bir önceki mali yıl sonundaki (hesaplanamazsa karar tarihine en yakın mali yıl sonundaki) yıllık gayrisafi gelirin yüzde onuna kadar idari para cezası verebilir; bu bir üst sınırdır. Somut oran Kurul’un ceza yönetmeliğine göre başlangıç oranı, süre, ağırlaştırıcı ve hafifletici unsurlar dikkate alınarak hesaplanır. İhlalde belirleyici etkisi olan yönetici ve çalışanlara ayrıca teşebbüs cezasının yüzde beşine kadar ceza verilebilir. **Fiyat anlaşması soruşturmasında Rekabet Kurumu’na taahhüt sunularak soruşturma kapatılabilir mi?** Hayır. m.43/3, rakipler arasında fiyat tespiti, bölge veya müşteri paylaşımı ya da arz miktarının kısıtlanması gibi açık ve ağır ihlallerde taahhüt kabul edilmeyeceğini açıkça düzenler. Taahhüt yolu bu ihlallerin dışında kalan bazı 4. ve 6. madde sorunlarında kullanılabilir; Kurul bu durumda taahhüdü bağlayıcı hâle getirip soruşturma açmayabilir ya da açılmış soruşturmaya son verebilir. **Rekabet soruşturmasında uzlaşma ile pişmanlık (aktif işbirliği) arasındaki fark nedir?** Pişmanlıkta (Kanun’daki terimle aktif işbirliğinde) teşebbüs ya da yöneticisi kartelin ortaya çıkarılmasına aktif olarak yardım eder; m.16/6 uyarınca işbirliğinin niteliği, etkinliği ve zamanlamasına göre ceza verilmeyebilir ya da indirim yapılabilir. Uzlaşma ise soruşturma başladıktan sonra, soruşturma raporunun tebliğine kadar ihlalin varlığı ve kapsamı kabul edilerek yapılır; cezada yüzde yirmi beşe kadar indirim uygulanabilir, ancak ceza ve uzlaşma metnindeki hususlar uzlaşan tarafça dava konusu yapılamaz (m.43). ### Rekabet Kurulu Kararlarına Karşı Dava: İdari Para Cezası, Görevli Mahkeme ve Süreler - Adres: https://capar.av.tr/makale/rekabet-kurulu-kararlarina-karsi-dava-ve-idari-para-cezasi - Tarih: 2026-11-15 - Özet: Rekabet Kurulunun idari yaptırım kararlarına karşı yetkili idare mahkemesinde dava açılır; dava süresi gerekçeli kararın tebliğinden itibaren altmış gündür ve dava açmak cezanın tahsilini durdurmaz. Yazı; 4054 sayılı Kanun’daki soruşturma usulünü, savunma hakkını, yerinde incelemeyi, ceza oranlarını, uzlaşmayı, yürütmenin durdurulmasını, istinaf ve temyizi Anayasa Mahkemesi ve Danıştay kararlarıyla anlatır. - Anahtar kelimeler: rekabet kurulu kararına karşı dava, rekabet kurulu idari para cezası iptal, rekabet kurulu kararı hangi mahkeme, rekabet kurulu kararına itiraz, 4054 sayılı kanun idari para cezası, rekabet kurulu dava açma süresi, rekabet kurulu yerinde inceleme, rekabet kurulu uzlaşma, rekabet soruşturması savunma hakkı, rekabet kurulu yürütmenin durdurulması, rekabet hukuku üç kat tazminat - English: Challenging Competition Board Decisions in Türkiye: Administrative Fines, Competent Court and Time Limits (https://capar.av.tr/en/article/competition-board-fines-judicial-review-turkiye) — Under Turkish law, an action against an administrative sanction decision of the Competition Board is brought before the competent administrative court; the time limit is sixty days from notification of the reasoned decision, and filing the action does not suspend collection of the fine. The article covers the investigation procedure under Law No. 4054, rights of defence, on-site inspections, fine rates, settlement, stay of execution and appeals, with Constitutional Court and Council of State decisions. **Rekabet Kurulu kararına karşı hangi mahkemede dava açılır?** Rekabet Kurulunun idari yaptırım kararlarına karşı yetkili idare mahkemesinde dava açılır (4054 sayılı Kanun m.55/1). Kanun mahkemeyi adıyla saymaz. İdari Yargılama Usulü Kanunu m.32’ye göre yetkili mahkeme, işlemi yapan idari merciin bulunduğu yerdeki idare mahkemesidir; Rekabet Kurumunun merkezi Ankara’da olduğundan (m.20) bu kural Ankara idare mahkemelerini gösterir. Bu sonuç iki hükmün birlikte okunmasına dayanır. **Rekabet Kurulu kararına karşı dava açma süresi kaç gündür?** 4054 sayılı Kanun’un yargı yolunu düzenleyen 55. maddesi ayrı bir süre göstermediğinden idare mahkemelerindeki altmış günlük genel dava süresi uygulanır (İdari Yargılama Usulü Kanunu m.7). Rekabet Kurulu kararlarında süreler gerekçeli kararın taraflara tebliğ tarihinden itibaren başlar (4054 sayılı Kanun m.54); süre tebliği izleyen günden işler. İvedi yargılama usulündeki otuz günlük süre bu davalarda uygulanmaz, çünkü Kurul kararları İdari Yargılama Usulü Kanunu m.20/A’daki listede yer almaz. **Rekabet Kurulu idari para cezasına karşı dava açmak cezanın tahsilini durdurur mu?** Hayır. Kurul kararlarına karşı yargı yoluna başvurulması kararların uygulanmasını ve idari para cezalarının takip ve tahsilini durdurmaz (4054 sayılı Kanun m.55/2). Tahsilin durması için mahkemeden yürütmenin durdurulması istenir; mahkeme, telafisi güç veya imkânsız zarar ile açık hukuka aykırılık şartları birlikte gerçekleşirse bu kararı verebilir ve kural olarak teminat ister (İdari Yargılama Usulü Kanunu m.27). **Rekabet Kurulu ile uzlaşan teşebbüs idari para cezasına karşı dava açabilir mi?** Kural olarak hayır. Uzlaşma usulü sonucunda idari para cezasında yüzde yirmi beşe kadar indirim uygulanabilir; süreç uzlaşmayla sonuçlanırsa idari para cezası ve uzlaşma metninde yer alan hususlar uzlaşmanın taraflarınca dava konusu yapılamaz (4054 sayılı Kanun m.43). Uzlaşma, ihlalin varlığını ve kapsamını kabul eden teşebbüsle soruşturma raporunun tebliğine kadar yapılabilir. Uzlaşmanın diğer usul ve esasları Kurulun çıkardığı yönetmelikle belirlenir. **Rekabet Kurulunun yerinde incelemesi için hâkim kararı gerekir mi?** 4054 sayılı Kanun m.15’e göre Kurul gerekli gördüğü hâllerde yerinde inceleme yapabilir; sulh ceza hâkimi kararı yalnız incelemenin engellenmesi ya da engellenme olasılığı hâlinde aranır. Anayasa Mahkemesi 2023’te bir bireysel başvuruda, hâkim kararı olmadan yapılan yerinde incelemenin konut dokunulmazlığı hakkını ihlal ettiğine karar vermiştir. Mahkeme 2025’te ise aynı maddedeki “gerekli gördüğü hallerde” ibaresinin iptali istemini oyçokluğuyla reddetmiştir. Madde yürürlüktedir. ### Rekabet İhlalinden Doğan Tazminat Davası: Üç Kat Tazminat, İspat, Kurul Kararı ve Zamanaşımı (4054 m.56-59) - Adres: https://capar.av.tr/makale/rekabet-ihlalinden-dogan-tazminat-davasi-uc-kat-tazminat - Tarih: 2026-11-15 - Özet: Rekabeti sınırlayan anlaşma ya da hâkim durumun kötüye kullanılması nedeniyle zarar gören alıcı ve rakiplerin 4054 sayılı Kanun m.56–59’a göre tazminat hakkı: geçersizlik, zararın hesabı, üç kat tazminat, m.59 ispat karinesi, Rekabet Kurulu kararının bekletici mesele olması, sekiz yıllık zamanaşımı uygulaması ve görevli mahkeme; Yargıtay kararları ve bir Rekabet Kurulu kararı örneğiyle. - Anahtar kelimeler: rekabet ihlali tazminat davası, 4054 sayılı Kanun 57, 4054 sayılı Kanun 58, üç kat tazminat, kartel tazminatı, hakim durumun kötüye kullanılması tazminat, Rekabet Kurulu kararı bekletici mesele, rekabet tazminatı zamanaşımı, 4054 sayılı Kanun 59 ispat yükü, kartel faizi tazminat davası - English: Competition Damages in Türkiye: Treble Damages, Proof, Board Decisions, Limitation (Law No. 4054 Arts. 56-59) (https://capar.av.tr/en/article/competition-law-damages-action-treble-damages-turkiye) — Under Turkish law, buyers and competitors harmed by an anti-competitive agreement or an abuse of dominance may claim damages under arts. 56–59 of Law No. 4054: invalidity, calculation of loss, treble damages, the presumption in art. 59, the Competition Board decision as a preliminary question, the eight-year limitation period applied by the Court of Cassation and the competent court, with Court of Cassation decisions and an example Competition Board decision. **Rekabet ihlalinden doğan tazminat davasında üç kat tazminat her zaman verilir mi?** Hayır. 4054 sayılı Kanun m.58/2’ye göre zarar, tarafların anlaşması ya da kararı veya ağır ihmalinden kaynaklanmalı ve zarar gören bunu talep etmelidir; hâkim üç kat tazminata “hükmedebilir”, yani takdir yetkisi vardır. Yargıtay 11. Hukuk Dairesi 2023 tarihli bir kararında üç kat tazminatın gerekçesinin kararda gösterilmiş olmasını gözeterek bu yöndeki itirazı reddetmiştir. Bu yazının değerlendirmesine göre gerekçesiz bir üç kat hükmü temyizde tartışma konusu olabilir. **Rekabet ihlali tazminat davası açmak için Rekabet Kurulu kararının kesinleşmesi gerekir mi?** Yargıtay 11. Hukuk Dairesi 2016 tarihli kararında Kurul kararının kesinleşmesini dava için ön şart saymamış, Kurul önündeki sürecin ve itirazın sonucunun bekletici mesele yapılmasını istemiştir. Ancak bölge adliye mahkemesinin dayanak Kurul kararının idari yargıda hukuka aykırı bulunduğunu belirttiği dosyalarda davanın reddine ilişkin istinaf kararları onanmıştır; Kurul kararı hiç bulunmayan bir dosyada Kurul tespitini koşul sayan istinaf kararı da onanmıştır. Bu nedenle Kurul süreci ve iptal davası yakından izlenmelidir. **Rekabet ihlalinden doğan tazminat davasında zamanaşımı süresi nedir?** 4054 sayılı Kanun’un 56–59. maddelerinde ayrı bir süre yoktur; genel kural TBK m.72’deki iki ve on yıllık sürelerdir, ancak fiil ceza kanunlarında daha uzun zamanaşımına bağlı bir cezayı gerektiriyorsa o süre uygulanır. Yargıtay 11. Hukuk Dairesi 2022 tarihli kararında, nispî idari para cezası gerektiren bir hâkim durum ihlalinde Kabahatler Kanunu’ndaki sekiz yıllık sürenin uygulanması gerektiğini belirtmiştir. Sürenin başlangıcı her dosyada ayrıca değerlendirilir. **Rekabet Kurulu’na şikâyette bulunmamış bir rakip, rekabet ihlali nedeniyle tazminat davası açabilir mi?** Yargıtay 11. Hukuk Dairesi’nin 2023 tarihli kararına göre açabilir. Daire, kanun koyucunun Rekabet Kurumu’na başvuruyu tazminat için ön şart olarak öngörmediğini, hâkim durumun kötüye kullanıldığını tespit eden Kurul kararı kesinleştiğinden zarar gören herkesin tazminat isteyebileceğini belirtmiştir. Kurul kararında başvuru sahibi olarak yer almayan rakip şirket yönünden davanın reddi bu gerekçeyle bozulmuştur. **Kartel faizi nedeniyle bankaya karşı açılan rekabet tazminatı davasına hangi mahkeme bakar?** Yargıtay 19. Hukuk Dairesi 2017 tarihli kararında, taraflar arasındaki sözleşmenin türü getirtilip tüketici sözleşmesi olup olmadığı belirlenmeden görevsizlik kararı verilemeyeceğini belirtmiştir; tüketici sözleşmesi ise tüketici mahkemesi işin esasına girer. Yalnız, incelenen kartel faizi dosyalarında bölge adliye mahkemesi dayanak Kurul kararının idari yargıda hukuka aykırı bulunduğunu belirttiği için davaların reddine ilişkin istinaf kararları 2024 ve 2026 tarihli kararlarla onanmıştır. ## Marka Hukuku ### Markanın Hükümsüzlüğü ve İptali: Nedenler, Süreler, Görevli Merci ve Kullanmama (SMK m.25-26) - Adres: https://capar.av.tr/makale/markanin-hukumsuzlugu-ve-iptali-smk-25-26 - Tarih: 2026-11-15 - Özet: Marka hükümsüzlük davası tescil anındaki bir engele dayanır ve mahkemede görülür; kullanmama, yaygın ad hâline gelme ve yanıltıcılık gibi sonradan doğan nedenlerde ise markanın iptali Türk Patent ve Marka Kurumundan istenir. Yazı; 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu’ndaki hükümsüzlük ve iptal nedenlerini, beş yıllık sessiz kalma ve kullanmama sürelerini, kullanmama def’ini, görevli merciyi ve kararın etkisini Yargıtay ve Anayasa Mahkemesi kararlarıyla anlatır. - Anahtar kelimeler: marka hükümsüzlük davası, kullanmama nedeniyle marka iptali, marka iptali Türk Patent başvuru, markanın hükümsüzlüğü ve iptali, marka iptal talebi, SMK 26, SMK 27, hükümsüzlük nedenleri, kötüniyetli marka tescili, hükümsüzlük davasında kullanmama def’i, markanın yaygın ad hâline gelmesi, marka iptalinde görevli merci - English: Trademark Invalidity and Revocation in Türkiye: Grounds, Time Limits, Authority, Non-Use (IPC Arts. 25-26) (https://capar.av.tr/en/article/trademark-invalidity-and-revocation-turkiye) — Under Turkish law, a trademark invalidity action rests on an obstacle that existed at registration and is heard by a court, while revocation for grounds arising later, such as non-use, becoming a common name or misleading the public, is requested from the Turkish Patent and Trademark Office. The article explains the grounds of invalidity and revocation in the Industrial Property Code (Law No. 6769), the five-year acquiescence and non-use periods, the non-use plea, the competent authority and the effect of the decision, with Court of Cassation and Constitutional Court decisions. **Marka hükümsüzlük davası ile marka iptali arasındaki fark nedir?** Hükümsüzlük, tescil sırasında var olan bir engele dayanır; mahkeme karar verir ve karar marka başvuru tarihinden itibaren etkilidir (SMK m.25, m.27/1). İptal, kullanmama ya da yaygın ad hâline gelme gibi tescilden sonra ortaya çıkan nedenlere dayanır; talep üzerine Türk Patent ve Marka Kurumu karar verir ve karar kural olarak talep tarihinden itibaren etkilidir (m.26, m.27/2). **Kullanmama nedeniyle marka iptali için Türk Patent ve Marka Kurumuna mı, mahkemeye mi başvurulur?** SMK m.26/1’e göre iptale talep üzerine Kurum karar verir. Bu madde Kanunun yayımından yedi yıl sonra yürürlüğe girmiştir; o tarihte mahkemelerde görülmekte olan iptal davalarını mahkemeler sonuçlandırır (m.192/1-a, geçici m.4). Talep imzalı formla, ücret ödenerek ve her marka için ayrı yapılır (Uygulama Yönetmeliği m.30/A). Kurum kararlarına karşı davada görevli ve yetkili mahkeme Ankara Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesidir (m.156/2). **Kullanmama nedeniyle marka iptalinde beş yıllık süre nasıl hesaplanır ve kullanımı kim ispatlar?** Marka, tescilden itibaren beş yıl içinde haklı sebep olmadan Türkiye’de ciddi biçimde kullanılmamışsa ya da kullanıma beş yıl kesintisiz ara verilmişse iptal edilir (SMK m.9/1). Beş yılın dolması ile talep arasında gerçekleşen ciddi kullanım iptali önler; talep öngörülerek yapılan son üç aydaki kullanım sayılmaz (m.26/4). Uygulama Yönetmeliği delili marka sahibinden ister (m.30/A-10); Yargıtayın onadığı kararlarda da ispat yükü marka sahibinde görülmüştür. **Marka hükümsüzlük davası açmak için bir süre var mıdır?** SMK m.25’in metninde hükümsüzlük davası için genel bir dava açma süresi yazılı değildir. Ancak önceki marka sahibi, sonraki markanın kullanıldığını bildiği veya bilmesi gerektiği hâlde birbirini izleyen beş yıl sessiz kalmışsa, sonraki tescil kötüniyetli olmadıkça markasını hükümsüzlük gerekçesi yapamaz (m.25/6). Yargıtay 11. Hukuk Dairesi bir kararında bu beş yılı hak düşürücü süre saymıştır. **Marka hükümsüzlük davası hangi mahkemede ve kime karşı açılır?** Görevli mahkeme fikri ve sınai haklar hukuk mahkemesidir; bu mahkemenin kurulmadığı yerlerde belirlenen asliye hukuk mahkemesi bakar (SMK m.156/1). Dava, dava tarihinde sicilde marka sahibi olarak kayıtlı kişiye veya hukuki halefine karşı açılır; Kurum taraf gösterilmez (m.25/3). Üçüncü kişilerin hak sahibine karşı açacağı davalarda yetkili mahkeme, kural olarak davalının yerleşim yeri mahkemesidir (m.156/5). ### Tasarım Hakkının Korunması: Tescilli ve Tescilsiz Tasarım, Yenilik, Ayırt Edicilik, Tecavüz (SMK m.55-81) - Adres: https://capar.av.tr/makale/tasarim-hakkinin-korunmasi-tescilli-ve-tescilsiz-tasarim-smk - Tarih: 2026-11-15 - Özet: 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu’na göre tasarım, tescil edilmişse tescilli, ilk kez Türkiye’de kamuya sunulmuşsa tescilsiz tasarım olarak korunur; her iki durumda da yeni ve ayırt edici olması gerekir. Yazı; koruma şartlarını, on iki aylık hoşgörü süresini, koruma sürelerini, tecavüz ve hükümsüzlük davalarını ve haksız rekabet hükümleriyle ilişkiyi Yargıtay kararlarıyla anlatır. - Anahtar kelimeler: tescilsiz tasarım koruması, tescilli tasarım, tasarım hakkına tecavüz, tasarımın hükümsüzlüğü, endüstriyel tasarım, 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu, SMK 55, SMK 56, SMK 69, bilgilenmiş kullanıcı, on iki aylık hoşgörü süresi, tasarım ve haksız rekabet - English: Design Protection in Türkiye: Registered and Unregistered Designs, Novelty, Infringement (IPC Arts. 55-81) (https://capar.av.tr/en/article/design-protection-registered-unregistered-designs-turkiye) — Under Turkish law, a design is protected as a registered design if registered and as an unregistered design if first made available to the public in Türkiye; in both cases it must be new and have individual character. The article explains the conditions of protection, the twelve-month grace period, terms of protection, infringement and invalidity actions and the relationship with unfair competition rules, with Court of Cassation decisions. **Tescilsiz tasarım Sınai Mülkiyet Kanunu’na göre ne kadar süre korunur?** Tescilsiz tasarımın koruma süresi, tasarımın kamuya ilk sunulduğu tarihten itibaren üç yıldır (6769 sayılı Kanun m.69/2). Bu korumadan yararlanmak için tasarımın yeni ve ayırt edici olması ve ilk kez Türkiye’de kamuya sunulmuş olması gerekir (m.55/4, m.56). Tescilli tasarım ise başvuru tarihinden itibaren beş yıl korunur; süre beşer yıllık dönemlerle yenilenerek toplam yirmi beş yıla kadar uzatılabilir (m.69/1). **Yurt dışında ilk kez sergilenen bir tasarım Türkiye’de tescilsiz tasarım olarak korunur mu?** Kural olarak korunmaz. SMK m.55/4 tescilsiz tasarım korumasını tasarımın ilk kez Türkiye’de kamuya sunulmasına bağlar; Yargıtay 11. Hukuk Dairesi de 2025/7420 K. sayılı kararında korumanın, tasarım dünyanın hiçbir yerinde kamuya sunulmamışken ilk kez Türkiye’de sunulmasıyla başladığını belirtmiştir. Tescil yolu ayrıca değerlendirilir: tasarımcının kendi sunumu, başvurudan önceki on iki ay içinde yapılmışsa yeniliği ve ayırt edici niteliği etkilemez (m.57/2). **Tasarımı tescil başvurusundan önce satışa sunmak tasarım tescilini geçersiz kılar mı?** Satış kamuya sunma sayılır (SMK m.57/1). Tasarımcının ya da izin verdiği kişinin sunumu başvurudan önceki on iki ay içinde kalırsa yeniliği etkilemez (m.57/2). Bu süre aşılmışsa tasarım yeni sayılmayabilir ve hükümsüzlüğüne karar verilebilir (m.77/1-a). Yargıtay 11. Hukuk Dairesi’nin 2026/5010 K. sayılı kararıyla onanan bölge adliye mahkemesi gerekçesinde, tescilden yaklaşık yirmi altı ay önce satılan dantel deseni bu nedenle yeni sayılmamış ve ilk derece mahkemesinin hükümsüzlük kararı yerinde bulunmuştur. **Tescilsiz tasarıma tecavüz davasında davacı neyi ispat etmelidir?** Davacı, tasarımın ilk kez ne zaman ve nerede kamuya sunulduğunu ve karşı tarafın tasarımı kopyaladığını ortaya koymalıdır; mutlak yenilik mahkemece resen de araştırılır, ayırt edicilik ise tarafların sunduğu delillerle değerlendirilir. Tescilsiz tasarım yalnız aynısının ya da genel izlenim itibarıyla ayırt edilemeyecek kadar benzerinin kopyalanmasına karşı korunur; korunan tasarımı makul yollarla bilemeyecek bir tasarımcının bağımsız tasarımı kopya sayılmaz (SMK m.59/2). 2026/5010 K. sayılı kararla onanan gerekçede ilk sunumun zamanı ve yeri gösterilemediği için iddia ispatlanmamış sayılmıştır. **Tasarım hakkına tecavüzde Sınai Mülkiyet Kanunu’nun yanında haksız rekabet hükümlerine de dayanılabilir mi?** Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, oy çokluğuyla verdiği 2026/928 K. sayılı kararında, SMK ile korunan tescilsiz tasarım bakımından aynı olay için ayrıca TTK’nın haksız rekabet hükümlerinin uygulanamayacağını, kümülatif korumanın uygulama alanı kalmadığını kabul etmiştir; kararda bu görüşe katılmayan bir karşı oy vardır. SMK’nın yürürlüğe girdiği 10.01.2017’den önce kamuya sunulan tescilsiz tasarımlar ise Dairenin 2025/7420 K. sayılı kararına göre TTK m.55/1-a-4 kapsamında değerlendirilir. ### Telif Hakkı İhlalinde Tazminat, Üç Kat Bedel ve Ceza Şikâyeti: Ref ve Men Davası, Süreler (FSEK m.66–71, 75) - Adres: https://capar.av.tr/makale/telif-hakki-ihlali-fsek-tazminat-uc-kat-bedel-ve-ceza-sikayeti - Tarih: 2026-11-15 - Özet: Telif hakkı ihlal edilen kişi kusur aranmaksızın tecavüzün ref’ini ve men’ini, mali haklarda sözleşme ya da rayiç bedelin en çok üç kat fazlasını, kusur varsa tazminat isteyebilir; ihlal aynı zamanda şikâyete bağlı bir suçtur ve şikâyet süresi altı aydır. Yazı FSEK m.66–71, m.75 ve m.76’yı Yargıtay Hukuk Genel Kurulu ve Anayasa Mahkemesi kararlarıyla anlatır. - Anahtar kelimeler: telif hakkı ihlali tazminat, FSEK 68 üç kat bedel, telif hakkı ihlali şikâyet süresi, tecavüzün ref’i ve men’i davası, FSEK 70 manevi tazminat, FSEK 71 suç, FSEK 75 şikâyet, FSEK 76 görevli mahkeme, farazi sözleşme, fikri ve sınai haklar hukuk mahkemesi, eser sahibinin mali hakları - English: Copyright Infringement in Türkiye: Triple Fee, Damages, Complaint, Time Limits (Law No. 5846 Arts. 66–71, 75) (https://capar.av.tr/en/article/copyright-infringement-turkiye-triple-fee-damages) — Under Turkish law, a person whose copyright is infringed may seek removal and prevention of the infringement without proof of fault, up to three times the contractual fee or market value for economic rights, and damages if the infringer is at fault; infringement is also a complaint-based offence with a six-month complaint period. The article explains arts. 66–71, 75 and 76 of Law No. 5846 with decisions of the Court of Cassation Assembly of Civil Chambers and the Constitutional Court. **Telif hakkı ihlalinde üç kat bedel istemek için tecavüz edenin kusurlu olması gerekir mi?** Hayır. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 2020 tarihli kararında FSEK m.68 uyarınca istenen bedelin kusur aranmadan istenebileceğini, bu talebin haksız fiil tazminatından farklı olduğunu belirtmiştir. Buna karşılık m.70/2 uyarınca maddi tazminat istenecekse tecavüz edenin kusuru aranır. **FSEK m.68’e göre üç kat bedel istendiğinde hâkim daha az bir tutara hükmedebilir mi?** Bu konu tartışmalıdır. Anayasa Mahkemesi üç katın üst sınır olduğunu ve hâkimin bu sınır içinde takdir yetkisi bulunduğunu belirtmiştir; Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin okunan iki kararında ise talep hâlinde üç kata hükmedilmesi gerektiğini söyleyen bölge adliye mahkemesi gerekçeleri oy çokluğuyla onanmıştır; okunan kararlarda Daire çoğunluğu bu yöndedir. **Telif hakkı ihlali suçu için şikâyet süresi ne kadardır?** FSEK m.71’deki suçlar şikâyete bağlıdır ve şikâyet süresi Türk Ceza Kanunu m.73 uyarınca altı aydır; süre fiil ve failin öğrenildiği günden başlar. FSEK m.75’e göre hak sahipliğini kanıtlayan belge ve deliller de bu süre içinde Cumhuriyet başsavcılığına verilmelidir; verilmezse kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilir. **Telif hakkı ihlali davası hangi mahkemede açılır?** FSEK’ten doğan davalarda görevli mahkeme, Sınai Mülkiyet Kanunu m.156/1’deki fikri ve sınai haklar hukuk ve ceza mahkemeleridir. Bu mahkemelerin kurulmadığı yerlerde Hâkimler ve Savcılar Kurulunun belirlediği asliye hukuk ve asliye ceza mahkemeleri bakar. Eser sahibi ref ve men davasını kendi ikamet ettiği yerde de açabilir (FSEK m.66). **FSEK m.68’e göre üç kat bedel alındıktan sonra izinsiz kullanım devam ederse ne olur?** Hukuk Genel Kurulu’na göre m.68 bedeli, yalnız dava konusu ve dava tarihinden önceki kullanımlar için farazi sözleşme kurar. Dava tarihinden sonra devam eden veya tekrarı muhtemel kullanımlar hukuka uygun hâle gelmez; bunlar için men davası (FSEK m.69) ve yeni talepler mümkündür. Manevi hak ihlalleri de bu kapsama girmez. ## Kentsel Dönüşüm ve İnşaat Hukuku ### Kat Karşılığı İnşaatta Gecikme: Gecikme Tazminatı, Geriye ve İleriye Etkili Fesih, Tapu İptali (TBK m.125) - Adres: https://capar.av.tr/makale/kat-karsiligi-insaat-sozlesmesinde-gecikme-fesih-ve-arsa-sahibinin-haklari - Tarih: 2026-11-15 - Güncelleme: 2026-11-19 - Özet: Yüklenici teslimi geciktirdiğinde arsa sahibi TBK m.125 uyarınca ifayı bekleyip en az rayiç kira düzeyinde gecikme tazminatı isteyebilir ya da sözleşmenin mahkeme kararıyla feshini isteyebilir. Yazı; şekil şartını, cezai şartı, yüzde 90 ölçütünü, ileriye etkili feshin tasfiyesini ve tapu iptalini Yargıtay kararlarıyla anlatır. - Anahtar kelimeler: kat karşılığı inşaat sözleşmesinin feshi, kat karşılığı inşaatta gecikme tazminatı, arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi gecikme, yüklenicinin temerrüdü TBK 125, kira kaybı tazminatı müteahhit, geriye etkili fesih yüzde 90, ileriye etkili fesih tasfiye, kat karşılığı sözleşme şekil şartı, düzenleme şeklinde inşaat sözleşmesi, müteahhit cezai şart - English: Contractor Delay in Flat-for-Land Construction in Türkiye: Delay Damages, Termination, Title (TCO Art. 125) (https://capar.av.tr/en/article/flat-for-land-contract-delay-termination-turkiye) — Under Turkish law, when the contractor delays delivery the landowner may await performance and claim delay compensation at least equal to the market rent under art. 125 of the Code of Obligations, or seek termination of the contract by court judgment. The article explains the form requirement, contractual penalty, the 90 percent threshold, settlement in forward-looking termination and title annulment with Court of Cassation decisions. **Kat karşılığı inşaat sözleşmesinde yüklenici teslimi geciktirirse arsa sahibi hangi tazminatı isteyebilir?** Arsa sahibi, kural olarak ifayı bekleyip gecikme sebebiyle tazminat isteyebilir (TBK m.125/1). Yargıtay Hukuk Genel Kuruluna göre bunun için yüklenicinin temerrüdü, arsa sahibinin zararı ve yüklenicinin kusuru gerekir. Sözleşmede tutar yazmasa da tazminat en az mahalli rayiçlere göre aylık kira düzeyinde istenebilir; sözleşmede kira tazminatı kararlaştırılmışsa o şart uygulanır. Sözleşmede teslimde gecikme için ayrıca ceza konmuşsa, alacaklı hakkından feragat etmedikçe veya ifayı çekincesiz kabul etmedikçe cezayı asıl borçla birlikte isteyebilir (TBK m.179/2). **Kat karşılığı inşaat sözleşmesinde gecikme tazminatı hangi tarihe kadar hesaplanır?** Hukuk Genel Kuruluna göre gecikme tazminatı kural olarak sözleşmedeki teslim tarihinden, bağımsız bölümün eksiksiz ve kullanıma elverişli teslim edildiği ya da arsa sahibinin onu fiilen kullanmaya başladığı tarihe kadar istenebilir. Teslim iskân ruhsatına bağlanmışsa ve daha önce fiilî teslim yoksa hesap iskân tarihine kadar yapılır. Yüklenici, iskândan önce fiilî teslim, kiraya verme veya satış olduğunu ispatlarsa tazminat o tarihe kadar hesaplanır. **Kat karşılığı inşaat sözleşmesi arsa sahibinin tek taraflı bildirimiyle feshedilebilir mi?** Yargıtay 6. Hukuk Dairesinin kararlarına göre hayır: sözleşme arsa payı devri vaadi içerdiğinden, taraflar fesihte anlaşmadıkça ancak haklı sebebin varlığı hâlinde mahkemenin vereceği fesih kararıyla sona erer. Arsa sahibinin fesih iradesini yükleniciye bildirmesi yine önemlidir; Daire, ileriye etkili fesihte cezai şartın hesabında bu bildirim tarihini esas almıştır. **Kat karşılığı inşaat sözleşmesinde geriye etkili fesih ile ileriye etkili fesih arasındaki fark nedir?** Geriye etkili fesihte taraflar sözleşmeden önceki duruma döner; arsa sahibi avans olarak devrettiği payları geri ister, yüklenici ise yasaya uygun imalatın bedelini isteyebilir. İleriye etkili fesihte yüklenici yaptığı iş oranında bağımsız bölüm veya pay alır; arsa sahibi ise gecikme tazminatı ve ifaya ekli cezayı da isteyebilir. Yargıtay 6. Hukuk Dairesi, inşaat seviyesi yüzde 90 ve üzerindeyse geriye etkili feshe karar verilemeyeceğini kabul etmektedir; arsa sahibi daha düşük seviyede de ileriye etkili fesih isteyebilir. **Noterde düzenleme şeklinde yapılmayan kat karşılığı inşaat sözleşmesi geçersiz midir?** Kural olarak evet. Hukuk Genel Kuruluna göre bu sözleşme arsa payının devri vaadini içerdiği için noterde düzenleme şeklinde yapılması geçerlilik koşuludur (TMK m.706). Ancak edimler karşılıklı olarak tümüyle veya önemli oranda yerine getirilmişse ya da arsa payı yükleniciye devredilmişse şekil eksikliği ileri sürülemez. Bu istisnanın uygulanıp uygulanmayacağı her dosyada somut olaya göre belirlenir. ### Rezerv Yapı Alanı İlanına Karşı İptal Davası: 6306 Sayılı Kanun m.2 ve m.6/9, Süre ve Yürütmenin Durdurulması - Adres: https://capar.av.tr/makale/rezerv-yapi-alani-ilani-ve-iptal-davasi-6306 - Tarih: 2026-11-15 - Özet: Rezerv yapı alanı, 6306 sayılı Kanun uygulamalarında kullanılmak üzere Bakanlıkça belirlenen alandır; Kanun uyarınca tesis edilen işlemlere karşı tebliğden itibaren otuz gün içinde idari yargıda dava açılabilir. Yazı; 7471 sayılı Kanunla değişen tanımı, imar durdurma süresini, çoğunluk kararını, yürütmenin durdurulmasını ve acele kamulaştırmaya ilişkin Danıştay ve Anayasa Mahkemesi kararlarını anlatır. - Anahtar kelimeler: rezerv yapı alanı iptal davası, rezerv yapı alanı ilanı, 6306 sayılı kanun rezerv alan, rezerv yapı alanı dava süresi, rezerv alan yürütmenin durdurulması, 7471 sayılı kanun rezerv yapı alanı, rezerv alanda acele kamulaştırma, rezerv alanda imar durdurma, kentsel dönüşüm iptal davası - English: Reserve Building Area Designation Annulment (Law No. 6306): Time Limit and Stay of Execution in Türkiye (https://capar.av.tr/en/article/reserve-building-area-annulment-law-6306-turkiye) — Under Turkish law, a reserve building area is an area designated by the Ministry for use in implementations under Law No. 6306; an action may be brought before the administrative courts within thirty days of notification against acts taken under the Law. The article explains the definition amended by Law No. 7471, the suspension of zoning procedures, the majority decision, stay of execution and decisions of the Council of State and the Constitutional Court on urgent expropriation. **Rezerv yapı alanı ilanına karşı dava açma süresi kaç gündür?** 6306 sayılı Kanun uyarınca tesis edilen idari işlemlere karşı tebliğ tarihinden itibaren otuz gün içinde idari yargıda dava açılabilir (m.6/9). Danıştay 6. Dairesi, Cumhurbaşkanı kararıyla verilen bir acele kamulaştırma kararına ilişkin, oyçokluğuyla verilmiş ve kesinleşmemiş olabilecek bir kararında, İdari Yargılama Usulü Kanunu m.20/A’daki özel süre işlemde gösterilmediği için altmış günlük genel süreyi uygulamıştır; bu karar m.6/9’daki otuz günlük süreyi ele almamıştır. Sürenin başlangıcı tebliğ, ilan ya da öğrenme tarihine göre her dosyada ayrıca belirlenir. **Rezerv yapı alanı ilanına karşı açılan davada yürütmenin durdurulması istenebilir mi?** Evet. Kanunun ilk metni 6306 sayılı Kanun uyarınca açılan davalarda yürütmenin durdurulmasını yasaklıyordu; Anayasa Mahkemesi bu cümleyi 2014 tarihli E.2012/87, K.2014/41 sayılı kararıyla iptal etmiştir. Bugün yürütmenin durdurulması kural olarak İdari Yargılama Usulü Kanunu m.27’ye göre, işlemin açıkça hukuka aykırı olması ve uygulanırsa telafisi güç veya imkânsız zarar doğması şartlarının birlikte gerçekleşmesi hâlinde verilebilir. **7471 sayılı Kanunla 6306 sayılı Kanundaki rezerv yapı alanı tanımında ne değişti?** 7/11/2023 tarihli 7471 sayılı Kanunla tanımdaki “yeni yerleşim alanı olarak” ibaresi çıkarılmıştır. Güncel metne göre rezerv yapı alanı, Kanun uyarınca gerçekleştirilecek uygulamalarda kullanılmak üzere TOKİ’nin veya İdarenin talebiyle ya da resen Bakanlıkça belirlenen alandır (m.2/1-c). Danıştay 6. Dairesi bu değişikliği aktardığı bir kararında, paydaşların istemiyle ilan edilen boş bir parseldeki rezerv yapı alanı ilanını hukuka uygun bulmuştur. **Rezerv yapı alanı ilan edilen taşınmazda imar ve yapılaşma işlemleri ne kadar süre durdurulabilir?** 6306 sayılı Kanun m.4/1’e göre Başkanlık ya da uygulamayı yürüten TOKİ veya İdare, rezerv yapı alanlarında imar ve yapılaşma işlemlerini iki yıl süreyle geçici olarak durdurabilir; uygulama gerektirirse bu süre bir yıl daha uzatılabilir. Kanunun ilk metni süre sınırı içermiyordu; Anayasa Mahkemesi süresiz imar yasağını mülkiyet hakkına aykırı bularak iptal etmiş, hüküm sonradan bu sürelerle yeniden düzenlenmiştir. **Rezerv yapı alanı ilan edilen bölgede acele kamulaştırma yapılabilir mi?** Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun onadığı Altıncı Daire gerekçesine göre rezerv yapı alanına yönelik ilanlar iskân projesi niteliğindedir ve kamulaştırmaya ilişkin diğer hususlar yerine getirilmişse acelelik hâli bulunur. Karar oyçokluğuyla verilmiştir; karşı oy, ilanın somut, teknik ve bilimsel verilere dayanıp dayanmadığının da denetlenmesi gerektiğini savunmuştur. Sonuç her dosyada işlemin gerekçesine ve dosyadaki belgelere göre değişebilir. ## Arabuluculuk ve Tahkim ### Yargıtay HGK: Arabuluculuk Anlaşması Ödenmez ve Belgede Öngörülmüşse Bütün Alacak Dava Edilebilir - Adres: https://capar.av.tr/makale/arabuluculuk-anlasma-belgesi-odenmezse-dava-acilabilir-mi - Tarih: 2026-11-19 - Özet: Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'na göre arabuluculuk anlaşma belgesi tam ve eksiksiz ödeme şartına bağlanmış ve ödenmezse bütün alacakların dava edilebileceği yazılmışsa, taksit ödenmeyince ödenenler mahsup edilerek alacağın tamamı dava edilebilir; m.18/5'teki dava açma yasağı bu durumda engel değildir. - Anahtar kelimeler: arabuluculuk anlaşması ödenmezse, arabuluculuk anlaşma belgesi dava açılamaz, 6325 sayılı Kanun 18/5, ihtiyari arabuluculuk taksit ödenmedi, arabuluculuk anlaşma belgesi ilam niteliğinde, arabuluculuk anlaşmasının iptali, işçilik alacağı arabuluculuk - English: Unpaid Mediation Settlement Can Open the Way to Suing for the Whole Claim: Turkish Court of Cassation Assembly (https://capar.av.tr/en/article/unpaid-mediation-settlement-action-turkiye) — Under Turkish law, according to the Assembly of Civil Chambers, where a mediation settlement is conditional on full payment and allows all claims to be sued for in case of non-payment, the whole claim may be sued for after deducting what was paid once an instalment is unpaid; the bar in Law No. 6325 art. 18(5) does not prevent this. **Arabuluculukta anlaşılan para ödenmezse işçi ne yapabilir?** Taraflar, avukatları ve arabulucunun birlikte imzaladığı anlaşma belgesi icra edilebilirlik şerhi aranmaksızın ilam niteliğindedir (6325 sayılı Kanun m.18/4); ödenmeyen kısım için ilamlı icra takibi yapılabilir. Anlaşma belgesinde ödeme yapılmazsa bütün alacakların dava edilebileceği öngörülmüşse, Hukuk Genel Kurulu’na göre ödenenler mahsup edilerek alacağın tamamı için dava da açılabilir. **Arabuluculuk anlaşmasında anlaşılan konular için sonradan dava açılabilir mi?** Kural olarak açılamaz; 6325 sayılı Kanun m.18/5 üzerinde anlaşılan hususlar hakkında dava açılmasını yasaklar. Hukuk Genel Kurulu’nun 2025/329 K. sayılı kararında ise anlaşma tam ve eksiksiz ödeme şartına bağlandığı ve taksit ödenmediği için uyuşmazlığın anlaşmayla kalıcı olarak çözülmediği kabul edilmiştir. **Dava açıldıktan sonra borçlu kalan taksiti öderse dava reddedilir mi?** Hukuk Genel Kurulu’na göre her dava açıldığı tarihteki fiilî ve hukuki sebeplere göre hükme bağlanır. Son taksitin dava açıldıktan sonra ödenmesi, ödemelerin vadesinde tam ve eksiksiz yapılmadığı sonucunu değiştirmemiş ve usulden ret gerekçesi yapılamamıştır. **Arabuluculuk anlaşma belgesinin geçersizliği hangi sebeplerle ileri sürülebilir?** Yargıtay 9. Hukuk Dairesi’ne göre anlaşma belgesi maddi anlamda kesin hüküm olmadığından kesin hükümsüzlük, aşırı yararlanma, yanılma, aldatma, korkutma ve sahtelik iddiaları ileri sürülebilir. Arabuluculuk öncesinde gerçek bir uyuşmazlık yoksa belge m.18/5 anlamında anlaşma belgesi sayılmaz. Geçersizliğin ayrı bir iptal davasıyla mı, alacak davasında ön sorun olarak mı inceleneceği Daire içinde tartışmalıdır. ### Yargıtay HGK: Görevsizlik Kararından Sonra Dosya Görevli Mahkemeye Gelmeden Arabuluculuk Tamamlanırsa Dava Şartı Gerçekleşir - Adres: https://capar.av.tr/makale/gorevsiz-mahkemede-acilan-davada-sonradan-arabulucuya-basvuru - Tarih: 2026-11-19 - Özet: Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'na göre görevsiz mahkemede açılan iş davasında, görevsizlik kararından sonra arabulucuya başvurulup süreç dosya görevli iş mahkemesinin esasına kaydedilmeden sonuçlanmışsa dava şartı yerine getirilmiş sayılır; davanın usulden reddi mahkemeye erişim hakkıyla bağdaşmaz. - Anahtar kelimeler: görevsizlik kararından sonra arabuluculuk, arabuluculuk dava şartı sonradan tamamlanır mı, arabulucuya başvurmadan dava açılırsa, iş mahkemesi arabuluculuk dava şartı, 7036 sayılı Kanun m.3, 6325 sayılı Kanun 18/A, işverenin işçiye tazminat davası arabuluculuk - English: Mediation Completed Before the File Reaches the Competent Court Meets the Precondition: Court of Cassation (https://capar.av.tr/en/article/mediation-after-lack-of-jurisdiction-turkiye) — Under Turkish law, according to the Assembly of Civil Chambers, where an employment action was filed in a court lacking jurisdiction and mediation was concluded after the decision of lack of jurisdiction but before the file was registered at the competent labour court, the precondition is satisfied; dismissal would breach the right of access to court. **Arabulucuya başvurmadan dava açılırsa ne olur?** Arabulucuya başvurulmadan dava açıldığı anlaşılırsa dava herhangi bir işlem yapılmaksızın dava şartı yokluğundan usulden reddedilir (7036 sayılı Kanun m.3/2; 6325 sayılı Kanun m.18/A/2). Hukuk Genel Kurulu’na göre bu hâlde davacıya arabulucuya başvurmak için süre verilmez. **Görevsizlik kararından sonra arabulucuya başvurmak dava şartını tamamlar mı?** Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 21.01.2026 tarihli kararına göre görevsiz mahkemede açılan dava, dosya görevli iş mahkemesinin esasına kaydedilmeden önce arabuluculuk süreci sonuçlandırılmışsa dava şartı yerine getirilmiş sayılır ve görevli mahkeme işin esasına girer. **Arabuluculuk son tutanağı dava dilekçesine eklenmezse dava hemen reddedilir mi?** Hayır. Arabulucuya başvurulmuş ama son tutanak eklenmemişse mahkeme bir haftalık kesin süre verir; tutanak bu sürede sunulmazsa dava dilekçesi karşı tarafa tebliğ edilmeden usulden reddedilir. Hukuk Genel Kurulu bu hâli tamamlanabilir bir dava şartı olarak nitelendirmektedir. **İşverenin işçiye karşı açacağı tazminat davası da arabuluculuğa tabi midir?** Evet. 7036 sayılı Kanun m.3/1 işçi veya işveren alacağı ve tazminatı için arabuluculuğu dava şartı yapar. Hukuk Genel Kurulu’nun aktardığı madde gerekçesine göre iş ilişkisinden kaynaklanan haksız fiil veya sebepsiz zenginleşme talepleri de kapsamdadır; iş kazası ve meslek hastalığından doğan tazminat davaları ise m.3/3 ile kapsam dışıdır. **Arabuluculuk süreci zamanaşımını ve hak düşürücü süreyi etkiler mi?** Arabuluculuk bürosuna başvurulmasından son tutanağın düzenlendiği tarihe kadar zamanaşımı durur ve hak düşürücü süre işlemez (7036 sayılı Kanun m.3/17). ## Maden ve Enerji Hukuku ### Maden Ruhsatının İptali, Teminatın İrat Kaydı ve İdari Para Cezasına Karşı Dava (3213 s.K. m.10, 13, 17, 24) - Adres: https://capar.av.tr/makale/maden-ruhsatinin-iptali-teminat-irat-kaydi-ve-idari-para-cezalarina-karsi-dava - Tarih: 2026-11-15 - Özet: Maden Kanunu’na göre verilen idari para cezalarına karşı tebliğden itibaren otuz gün içinde idare mahkemesinde dava açılır ve dava tahsilatı durdurmaz; ruhsat iptaline karşı ise, bu yazının çıkarımına göre, kural olarak altmış günlük genel süre uygulanır. Yazı; iptal ve ceza hâllerini, teminatın irat kaydını, görevli ve yetkili mahkemeyi Danıştay ve Anayasa Mahkemesi kararlarıyla açıklar. - Anahtar kelimeler: maden kanunu idari para cezası dava süresi, maden ruhsatı iptali davası, maden ruhsat bedeli ödenmezse ne olur, teminat irat kaydı maden, 3213 sayılı kanun m.13 otuz gün, maden ruhsatı iptaline itiraz süresi, maden kanunu geçici 21 teminat iradı, maden kanunu 24 idari para cezası anayasa mahkemesi, haksız hak iktisabı maden kanunu 10, ruhsatsız maden üretimi idari para cezası - English: Mining Licence Cancellation in Türkiye: Forfeited Security and Fines (Law No. 3213 Arts. 10, 13, 17, 24) (https://capar.av.tr/en/article/mining-licence-cancellation-administrative-fine-turkiye) — Under Turkish law, an action against an administrative fine imposed under the Mining Law must be brought before the administrative court within thirty days of notification, and the action does not stop collection; for the cancellation of a licence, on this article’s own inference, the general sixty-day limit applies as a rule. The article explains the grounds for cancellation and fines, forfeiture of the security deposit and the competent court with Council of State and Constitutional Court decisions. **Maden Kanunu’na göre verilen idari para cezasına karşı dava açma süresi ne kadardır?** 3213 sayılı Maden Kanunu m.13’e göre bu cezalara karşı tebliğden itibaren otuz gün içinde idare mahkemesinde dava açılabilir. Bu, İYUK m.7’deki altmış günlük genel sürenin yerine geçen özel süredir. Elektronik tebligatta tebliğin hangi gün yapılmış sayılacağı ve çalışmaya ara verme (adli tatil) gibi uzamalar ayrıca hesaba katılır; Danıştay 8. Dairesi bir kararında bu hesabı ayrıntılı yapmıştır. **Maden Kanunu’na göre verilen idari para cezasına dava açmak cezanın tahsilini durdurur mu?** Hayır. 3213 sayılı Kanun m.13, idari para cezalarına karşı yargı yoluna başvurulmasının takip ve tahsilatı durdurmadığını açıkça söyler. Ceza tebliğden itibaren bir ay içinde ödenir. Tahsilatın durması için dava açmak tek başına yetmez; mahkemeden ayrıca bir karar alınması gerekir. Bu yazıda yürütmenin durdurulması şartları ayrıca incelenmemiştir. **Maden ruhsatının iptaline karşı dava hangi sürede ve hangi mahkemede açılır?** Ruhsat iptali bir idari işlemdir ve idare mahkemesinde iptal davasıyla dava edilir. Bu yazıda incelenen Maden Kanunu maddelerinde ruhsat iptaline özgü bir dava süresi görülmediğinden, kural olarak İYUK m.7’deki altmış günlük genel süre uygulanır; bu bu yazının çıkarımıdır. İşlem aynı zamanda idari para cezası içeriyorsa otuz günlük süreyi esas almak daha güvenlidir. Yetkili mahkeme kural olarak işlemi yapan merciin bulunduğu yerdeki idare mahkemesidir (İYUK m.32). **Maden ruhsat bedeli ocak sonuna kadar ödenmezse ruhsat hemen iptal edilir mi?** Kural olarak hayır. 3213 sayılı Kanun m.13’ün bugünkü metnine göre ocak sonunda ödenmeyen kısım, o yıl haziran ayının son gününe kadar gecikme zammı oranında artırılarak ödenebilir; bu da yapılmazsa ruhsat iptal edilir ve ayrıca bildirim yapılmaz. Danıştay 8. Dairesi 27.02.2025 tarihli kararında, haziran sonu beklenmeden yapılan iptali hukuka aykırı bulan kararı onamıştır. **Maden ruhsatında teminatın irat kaydı bugün hangi hâllerde uygulanır?** 6592 sayılı Kanun’la (2015) teminat ve harç uygulaması kaldırılarak ruhsat bedeli uygulamasına geçildi; bugünkü m.13 ayrıca rehabilitasyon bedeli öngörür. Bugün 3213 sayılı Kanun m.17, arama ruhsatlarında faaliyet raporunun verilmemesi, asgari faaliyetin yapılmaması ya da yatırımın gerçekleşmemesi hâlinde teminatın irat kaydını öngörür. Geçmişten kalan, irat kaydı yapılamamış teminatlar için geçici m.21 teminat iradı kadar idari para cezası uygulanmasını öngörür. **Maden işletme izni için gereken izinler süresinde alınamazsa Maden Kanunu’na göre ceza verilir mi?** 3213 sayılı Kanun m.24 uyarınca ÇED kararı, mülkiyet izni ve işyeri açma ve çalışma ruhsatı gibi izinler işletme ruhsatının yürürlüğünden itibaren üç yıl içinde sunulmazsa her yıl idari para cezası verilir. Anayasa Mahkemesi 16.01.2025 tarihli kararında kuralı Anayasa’ya aykırı bulmamış; ancak gecikmede ruhsat sahibine yüklenebilecek bir kusur yoksa bu cezanın uygulanamayacağını belirtmiştir. ## Görevli Merciler ve İller Büro Denizli'dedir. Aşağıda on ilde görevli yargı yerleri yer alır; ayrıntı ve resmî kaynaklar çalışma alanı sayfalarındadır. - Denizli: adliye Denizli Adliyesi; istinaf Denizli Bölge Adliye Mahkemesi; idari istinaf İzmir Bölge İdare Mahkemesi; vergi Denizli Vergi Mahkemesi - İzmir: adliye İzmir Adliyesi (Konak); istinaf İzmir Bölge Adliye Mahkemesi; idari istinaf İzmir Bölge İdare Mahkemesi; vergi İzmir Vergi Mahkemeleri - Aydın: adliye Aydın Adliyesi; istinaf İzmir Bölge Adliye Mahkemesi; idari istinaf İzmir Bölge İdare Mahkemesi; vergi Aydın Vergi Mahkemesi - Muğla: adliye Muğla Adliyesi; istinaf Denizli Bölge Adliye Mahkemesi; idari istinaf İzmir Bölge İdare Mahkemesi; vergi Muğla Vergi Mahkemesi - Manisa: adliye Manisa Adliyesi; istinaf İzmir Bölge Adliye Mahkemesi; idari istinaf İzmir Bölge İdare Mahkemesi; vergi Manisa Vergi Mahkemesi - Uşak: adliye Uşak Adliyesi; istinaf Denizli Bölge Adliye Mahkemesi; idari istinaf İzmir Bölge İdare Mahkemesi; vergi Manisa Vergi Mahkemesi (Uşak dosyaları için) - Afyonkarahisar: adliye Afyonkarahisar Adliyesi; istinaf Konya Bölge Adliye Mahkemesi; idari istinaf Konya Bölge İdare Mahkemesi; vergi Konya Vergi Mahkemesi (Afyonkarahisar dosyaları için) - Kütahya: adliye Kütahya Adliyesi; istinaf Bursa Bölge Adliye Mahkemesi; idari istinaf Bursa Bölge İdare Mahkemesi; vergi Eskişehir Vergi Mahkemesi (Kütahya dosyaları için) - İstanbul: adliye İstanbul Adliyesi (Çağlayan); istinaf İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi; idari istinaf İstanbul Bölge İdare Mahkemesi; vergi İstanbul Vergi Mahkemeleri - Ankara: adliye Ankara Adliyesi (Sıhhiye); istinaf Ankara Bölge Adliye Mahkemesi; idari istinaf Ankara Bölge İdare Mahkemesi; vergi Ankara Vergi Mahkemeleri Son güncelleme: 2026-11-19