Miras Payı ve Saklı Pay Hesaplama: Eşin, Çocukların, Ana-Babanın ve Kardeşlerin Payı
Türk Medeni Kanunu'nun yasal mirasçılık kurallarına göre kimin mirasçı olduğunu ve her mirasçının yasal miras payını tam kesir ve yüzde olarak gösterir: zümre sistemi, her derecede halefiyet, ana-baba bir ve yarım kan kardeş ayrımı, sağ kalan eşin zümreye göre payı, mirası reddeden, mirasçılıktan çıkarılan ve mirastan yoksun olan mirasçının payının kime geçtiği. Her mirasçının saklı payını ve tasarruf edilebilir kısmı hesaplar; tutar girerseniz hesap terekesini ve vasiyet gibi tasarrufların tasarruf edilebilir kısmı aşıp aşmadığını gösterir. Her adım madde numarasıyla açıklanır.
Kısa cevap: Türk Medeni Kanunu'na göre önce altsoy (çocuklar; önce ölen çocuğun yerine kendi çocukları) mirasçı olur; altsoy yoksa ana ve baba ile onların altsoyu (kardeşler, yeğenler), onlar da yoksa büyük ana ve büyük babalar ile onların altsoyu. Sağ kalan eş altsoyla birlikte mirasın 1/4'ünü, ana-baba zümresiyle 1/2'sini, büyük ana-büyük babalar ve onların çocuklarıyla 3/4'ünü, bunlar da yoksa tamamını alır. Saklı pay altsoy için yasal payın yarısı, ana ve babadan her biri için dörtte biri, eş için altsoy ya da ana-baba zümresiyle birlikteyse tamamı, diğer hâllerde dörtte üçüdür; kardeşlerin saklı payı yoktur (TMK m.495–499, m.506).
Bilgi aracıdır; hukuki görüş değildir.
Nasıl kullanılır: ölüm tarihini ve sağ kalan eşin durumunu girin, çocukları sayısıyla ekleyin; çocuk yoksa ana-baba ve kardeşler, onlar da yoksa büyük ana ve büyük babalar bölümünü doldurun ve hesapla düğmesine basın; hazır aile yapılarından biriyle de başlayabilirsiniz. Mirasın reddinin, mirasçılıktan çıkarmanın ve mirastan yoksunluğun paylara etkisini görmek için formun başındaki hesap türü düğmelerinden ilgili olanı seçin. Sonuç bu sayfada, formun hemen altında görünür. Sonuçlar ön hesaptır.
Girdiğiniz bilgiler tarayıcınızda hesaplanır, sunucuya gönderilmez.
Sonucu kendi durumunuzla birlikte değerlendirmek isterseniz Miras Hukuku sayfasına bakabilir ya da İletişim sayfasından ulaşabilirsiniz.
Hesap nasıl yapılır
- Birinci zümre, altsoy: çocuklar eşit pay alır; mirasbırakandan önce ölen çocuğun yerini her derecede kendi altsoyu alır (TMK m.495). Evlatlık ve altsoyu evlat edinene kan hısımı gibi mirasçıdır (TMK m.500); soybağı kurulmuş evlilik dışı çocuk baba yönünden evlilik içi çocuk gibi mirasçıdır (TMK m.498).
- İkinci zümre, ana ve baba: altsoy yoksa ana ve baba eşit pay alır; önce ölenin yerini kendi altsoyu (mirasbırakanın kardeşleri, yeğenleri) alır; bir tarafta hiç mirasçı yoksa bütün miras diğer taraftakilere kalır (TMK m.496). Yalnız ana bir ya da yalnız baba bir kardeş yalnız ortak ebeveynin payından alır.
- Üçüncü zümre, büyük ana ve büyük babalar: ikinci zümre de yoksa dört büyük ana-büyük baba eşit pay alır; önce ölenin yerini kendi altsoyu alır; altsoysuz ölenin payı aynı taraftakilere, bir taraf tümüyle boşsa diğer tarafa geçer (TMK m.497).
- Sağ kalan eş: altsoyla birlikte mirasın dörtte biri, ana-baba zümresiyle yarısı, büyük ana-büyük babalar ve onların çocuklarıyla dörtte üçü; bunlar da yoksa tamamı (TMK m.499). Eşle birlikte üçüncü zümrede yalnız büyük ana-büyük babalar ve onların çocukları mirasçı olur (TMK m.497/5). Hiç mirasçı yoksa miras Devlete geçer (TMK m.501).
- Ret, çıkarma, yoksunluk: mirası reddedenin payı, kendisi sağ değilmiş gibi hak sahiplerine geçer (TMK m.611/1); altsoyun tamamı reddederse payları sağ kalan eşe geçer (TMK m.613); en yakın yasal mirasçıların tamamı reddederse miras tasfiye edilir ve hesaplayıcı pay vermez (TMK m.612). Mirasçılıktan çıkarılanın ve mirastan yoksunun payı, önce ölmüş gibi altsoyuna geçer (TMK m.511/2, m.579/2).
- Saklı pay: altsoy için yasal payın yarısı, ana ve babadan her biri için dörtte biri; sağ kalan eş için altsoy ya da ana-baba zümresiyle birlikteyse yasal payın tamamı, diğer hâllerde dörtte üçü (TMK m.506). Kardeşlerin saklı payı 5650 sayılı Kanunla kaldırıldı (RG 10.05.2007). Saklı paylar dışındaki kısım tasarruf edilebilir kısımdır; saklı paylı mirasçı yoksa mirasbırakan mirasının tamamında tasarruf edebilir (TMK m.505).
- Tutarlar: tasarruf edilebilir kısım ölüm günündeki terekeye göre hesaplanır; borçlar, cenaze giderleri, mühürleme ve yazım giderleri ile birlikte yaşayıp bakılanların üç aylık geçim giderleri indirilir (TMK m.507); tenkise tabi sağlararası karşılıksız kazandırmalar eklenir (TMK m.508, m.565). Yasal pay tutarı net tereke, saklı pay tutarı hesap terekesi üzerinden bulunur. Her tutar kuruşa aşağı yuvarlanır; artan kuruşlar ayrıca gösterilir.
Hesaba dahil olmayanlar
- Mal rejiminin tasfiyesi: mal rejimi ölümle sona erer (TMK m.225) ve eşin mal rejiminden doğan alacağı (ör. artık değere katılma, TMK m.236) terekeden önce ayrılır. Tereke tutarına tasfiye sonrası değeri girin.
- 01.01.2002'den önceki ölümler: mirasçılık ölüm tarihindeki hükümlere, yani 743 sayılı Kanuna göre belirlenir (4722 sayılı Kanun m.17); hesaplayıcı sonuç vermez. 10.05.2007'den önceki ölümlerde kardeşler mirasçıysa saklı paylar gösterilmez.
- Denkleştirme (TMK m.669 vd.), vasiyetnamenin ve miras sözleşmesinin geçerliliği ve yorumu, tenkis sırası (TMK m.570).
- Aile konutu ve ev eşyasının sağ kalan eşe özgülenmesi (TMK m.652), art mirasçılık, gaiplik ve yabancılık unsuru taşıyan durumlar.
- Ret, çıkarma ve yoksunluğun koşulları, süreleri ve geçerliliği: hesaplayıcı yalnız etkisini gösterir.
- Kişisel veri istenmez; hesap tarayıcınızda yapılır.
Sık Sorulan Sorular
Sağ kalan eşin miras payı ne kadardır?
Eşin payı birlikte mirasçı olduğu zümreye göre değişir: altsoyla (çocuklar, torunlar) birlikte mirasın dörtte biri, ana-baba zümresiyle (ana, baba, kardeşler ve onların çocukları) yarısı, büyük ana-büyük babalar ve onların çocuklarıyla dörtte üçü; bunlar da yoksa mirasın tamamı. Eşle birlikte büyük ana-büyük babaların torunları (kuzenler) mirasçı olmaz. Dayanak: TMK m.499, m.497/5.
Saklı pay nedir, kimlerin saklı payı vardır?
Saklı pay, mirasbırakanın vasiyet ya da miras sözleşmesi gibi ölüme bağlı tasarruflarla dokunamayacağı kısımdır. Altsoy için yasal miras payının yarısı, ana ve babadan her biri için dörtte biri; sağ kalan eş için altsoy ya da ana-baba zümresiyle birlikte mirasçıysa yasal payın tamamı, diğer hâllerde dörtte üçüdür. Saklı paylar dışında kalan kısım tasarruf edilebilir kısımdır. Dayanak: TMK m.505, m.506.
Kardeşlerin saklı payı var mı?
Hayır. Kardeşlere saklı pay tanıyan TMK m.506'nın 3. bendi 5650 sayılı Kanunla madde metninden çıkarıldı; Kanun 10.05.2007'de Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Bu tarihten sonraki ölümlerde kardeşler yasal mirasçı olabilir ama saklı payları yoktur. Dayanak: TMK m.506; 5650 sayılı Kanun m.2, m.3.
Evlatlık mirasçı olur mu?
Evet. Evlatlık ve altsoyu, evlat edinene kan hısımı gibi mirasçı olur ve evlatlığın kendi ailesindeki mirasçılığı da sürer; hesapta evlatlık çocuk olarak girilir. Evlat edinen ve hısımları ise evlatlığa mirasçı olmaz. Soybağı tanıma ya da hâkim hükmüyle kurulmuş evlilik dışı çocuk da baba yönünden evlilik içi çocuk gibi mirasçıdır. Dayanak: TMK m.500, m.498.
Mirası reddeden mirasçının payı kime geçer?
Yasal mirasçılardan biri mirası reddederse payı, miras açıldığında kendisi sağ değilmiş gibi hak sahiplerine geçer; reddeden çocuğun payı bu nedenle kendi altsoyuna, altsoyu yoksa öteki mirasçılara kalır. Altsoyun tamamı reddederse payları sağ kalan eşe geçer; en yakın yasal mirasçıların tamamı reddederse miras sulh mahkemesince iflas hükümlerine göre tasfiye edilir. Dayanak: TMK m.611, m.612, m.613.
Mal rejimi tasfiyesi miras payını nasıl etkiler?
Mal rejimi eşlerden birinin ölümüyle sona erer ve önce mal rejimi tasfiye edilir: yasal mal rejiminde her eş ya da mirasçıları, diğer eşe ait artık değerin yarısı üzerinde hak sahibidir. Sağ kalan eş bu alacağını mirastan önce alır; terekeye yalnız mirasbırakana kalan değer girer ve eş ayrıca miras payını alır. Hesaplayıcı mal rejimini tasfiye etmez; tutar girerken tasfiye sonrası değeri yazın. Dayanak: TMK m.225, m.236.
İlgili makaleler
- Türk Miras Hukuku Sistemi Nasıl İşler? Yasal Mirasçılar ve Zümreler, Eşin Payı, Saklı Pay, Vasiyet, Paylaşım
- Tenkis Davası: Saklı Pay, Hesap Yöntemi ve Yargıtay 7. Hukuk Dairesi Kararları
- Mirasçılık Belgesi (Veraset İlamı) ve Mirasın Reddi: Noter mi Sulh Hukuk mu, 3 Aylık Süre, Hükmen Ret, Borçlar
- Muris Muvazaası (Mirastan Mal Kaçırma): Yargıtay 1. Hukuk Dairesi Kararlarıyla Tapu İptali ve Tescil Davası
- Vasiyetnamenin İptali Davası: Şartları, Şekil Kuralları ve Yargıtay 7. Hukuk Dairesi Kararları
Miras uyuşmazlıklarına ilişkin genel bilgi için Miras Hukuku sayfasına bakabilirsiniz.
Mevzuat
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu (m.181, 225, 236, 495–501, 505–508, 510–511, 565, 570, 578–579, 599, 605–606, 609–614, 652, 669)
- 4722 sayılı Türk Medeni Kanununun Yürürlüğü ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun (m.17)
- 5650 sayılı Türk Medenî Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun (kabul 04.05.2007; Resmî Gazete 10.05.2007, sayı 26518; m.1–3)
Kuralların son teyit tarihi 16 Kasım 2026
© 2026 Av. Bayram Can Çapar · ÇAPAR Hukuk. Bu hesaplama aracı ve yazılımı 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu kapsamında korunur; izinsiz kopyalanamaz, başka sitede ya da ticari amaçla kullanılamaz. Hüküm ve Koşullar