Son gözden geçirme:
Vasiyetnamenin İptali Davası: Şartları, Şekil Kuralları ve Yargıtay 7. Hukuk Dairesi Kararları
Seslendirme tarayıcınızın ses motoruyla yapılır.
Kısa cevap: Vasiyetname, TMK m.557’de sınırlı olarak sayılan dört sebepten biriyle iptal ettirilebilir: tasarruf ehliyetinin bulunmaması, yanılma, aldatma, korkutma veya zorlama, içeriğin ya da yüklemelerin hukuka veya ahlaka aykırılığı ve kanundaki şekle uyulmaması. Bu sakatlıklar vasiyetnameyi kendiliğinden geçersiz kılmaz; tasarrufun iptalinde menfaati bulunan mirasçı veya vasiyet alacaklısının, mirasbırakanın son yerleşim yerindeki asliye hukuk mahkemesinde iptal davası açması gerekir (TMK m.558, TMK m.576). Dava hakkı, davacının tasarrufu, iptal sebebini ve hak sahibi olduğunu öğrendiği tarihten itibaren bir yıl ve her hâlde vasiyetnamenin açılmasından başlayarak iyiniyetli davalılara karşı on, iyiniyetli olmayanlara karşı yirmi yıl geçmekle düşer; hükümsüzlük ise def’i yoluyla her zaman ileri sürülebilir (TMK m.559). Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’na göre resmî vasiyetnamede resmî memurun işlemlerinden kaynaklanan şekle aykırılıklar vasiyetname lehine yorum ilkesi kapsamında değerlendirilebilir; ancak vasiyetnamenin resmî memurca düzenlenmemesi veya iki tanığın katılmaması bu yolla giderilemez.
Vasiyetnamenin iptali davası, mirasbırakanın son iradesini içeren vasiyetnamenin ehliyetsizlik, irade sakatlığı, hukuka/ahlaka aykırılık veya şekle aykırılık nedenlerinden biriyle sakatlanması hâlinde açılan davadır. Bu yazıda TMK m.502, 531, 532, 536, 538, 557, 558, 559 ve 576 çerçevesinde vasiyet ehliyeti, vasiyetname şekilleri, iptal sebepleri, dava hakkı, görevli-yetkili mahkeme, hak düşürücü süreler ve Yargıtay Hukuk Genel Kurulu ile 7. Hukuk Dairesinin güncel ilke kararları ele alınmaktadır.
Vasiyetnamenin iptali davasının şartları: vasiyet ehliyeti (TMK m.502), resmî/el yazılı/sözlü vasiyetname şekilleri (TMK m.531, 532, 536, 538), TMK m.557'deki dört iptal sebebi (ehliyetsizlik, irade sakatlığı, hukuka veya ahlaka aykırılık, şekle aykırılık), dava hakkı (TMK m.558), görevli ve yetkili mahkeme ile Yargıtay'da ihtisas dairesi (TMK m.576), hak düşürücü süreler (TMK m.559), ispat ve tenkis davasından farkı.
Vasiyetname (Ölüme Bağlı Tasarruf) Nedir?
Vasiyetname, bir kimsenin (mirasbırakanın) ölümünden sonra hüküm doğurmak üzere, malvarlığı ve bazı kişisel konularda tek taraflı irade açıklamasıyla yaptığı ölüme bağlı tasarruftur. Kanun, ölüme bağlı tasarrufları iki ana gruba ayırır: mirasbırakanın tek başına yaptığı ve her zaman dönebileceği vasiyetname (TMK m.531 vd.) ile iki tarafın karşılıklı ve bağlayıcı iradesiyle kurulan miras sözleşmesi (TMK m.545 vd.). Vasiyetname, mirasbırakan hayatta olduğu sürece herhangi bir sebep göstermeksizin her zaman değiştirilebilir veya geri alınabilir; bağlayıcılığı ancak mirasbırakanın ölümüyle doğar.
Vasiyetname mirasbırakanın son iradesini yansıttığından, kanun onun geçerliliğine büyük önem verir: hem vasiyetnameyi yapan kişide belirli bir ehliyet arar hem de iradenin sağlıklı ve sıkı şekil kurallarına uygun oluşmasını şart koşar. Bu şartlardan biri eksikse vasiyetname kendiliğinden geçersiz sayılmaz; menfaati bulunan mirasçı veya vasiyet alacaklısının açacağı iptal davası ile hükümsüz kılınması gerekir.
Vasiyet Ehliyeti
“Vasiyet yapabilmek için ayırt etme gücüne sahip ve onbeş yaşını doldurmuş olmak gerekir.”
Ayırt etme gücü (temyiz kudreti), kişinin makul biçimde hareket edebilme, yaptığı işlemin anlam ve sonuçlarını değerlendirebilme yeteneğidir; yaş küçüklüğü, akıl hastalığı, akıl zayıflığı, sarhoşluk veya benzeri sebeplerle bu güçten yoksun olunması ehliyetsizlik doğurur. Önemle belirtmek gerekir ki, Yargıtay'ın yerleşik uygulamasına göre ehliyetsiz bir kişinin yaptığı vasiyetname kendiliğinden batıl (yok hükmünde) sayılmaz; geçerliliğini ancak menfaati bulunan kişinin açacağı iptal davasıyla kaybeder.
Vasiyetname Şekilleri
“Vasiyet, resmî şekilde veya mirasbırakanın el yazısı ile ya da sözlü olarak yapılabilir.”
Resmî vasiyetname
“Resmî vasiyetname, iki tanığın katılmasıyla resmî memur tarafından düzenlenir. Resmî memur, sulh hâkimi, noter veya kanunla kendisine bu yetki verilmiş diğer bir görevli olabilir.”
Uygulamada resmî vasiyetname en çok noterlikte düzenlenir. Kanun, okuma yazma bilenler ile bilmeyenler için ayrı prosedürler öngörmüştür; aşağıdaki Yargıtay Kararları bölümünde incelenen bir Hukuk Genel Kurulu kararında da vurgulandığı üzere, okuma yazma bilmeyen mirasbırakan için memurun vasiyetnameyi tanıklar önünde bizzat okuması ve tanıkların bu okumaya bizzat şahit olduklarını vasiyetnameye yazarak beyan etmeleri aranır. Kanun ayrıca resmî vasiyetnamenin düzenlenmesine kimlerin memur veya tanık olarak katılamayacağını ve kimlere kazandırma yapılamayacağını sıkı biçimde sınırlamıştır:
“Fiil ehliyeti bulunmayanlar, bir ceza mahkemesi kararıyla kamu hizmetinden yasaklılar, okur yazar olmayanlar, mirasbırakanın eşi, üstsoy ve altsoy kan hısımları, kardeşleri ve bu kişilerin eşleri, resmî vasiyetnamenin düzenlenmesine memur veya tanık olarak katılamazlar. Resmî vasiyetnamenin düzenlenmesine katılan memura ve tanıklara, bunların üstsoy ve altsoy kan hısımlarına, kardeşlerine ve bu kişilerin eşlerine o vasiyetname ile kazandırmada bulunulamaz.”
Bu hükümdeki yasak, uygulamada mutlak katılma yasağı olarak anılır; yasaklı bir kişinin tanık veya memur olarak vasiyetnamenin düzenlenmesine katılması ya da kendisine bu yolla kazandırma yapılması, davalarda sıklıkla ileri sürülen bir şekle aykırılık iddiasıdır.
El yazılı vasiyetname
“El yazılı vasiyetnamenin yapıldığı yıl, ay ve gün gösterilerek başından sonuna kadar mirasbırakanın el yazısıyla yazılmış ve imzalanmış olması zorunludur. El yazılı vasiyetname, saklanmak üzere açık veya kapalı olarak notere, sulh hâkimine veya yetkili memura bırakılabilir.”
El yazılı vasiyetnamede en sık karşılaşılan uyuşmazlık konusu, yazının ve imzanın gerçekten mirasbırakana ait olup olmadığıdır; bu husus, aşağıda incelenen kararlardan birinde olduğu gibi Adli Tıp Kurumu'nun yazı ve imza incelemesiyle çözümlenir.
Sözlü vasiyet
Mirasbırakan; yakın ölüm tehlikesi, ulaşımın kesilmesi, hastalık, savaş gibi olağanüstü durumlar yüzünden resmî veya el yazılı vasiyetname yapamıyorsa, son arzularını iki tanığa anlatıp onlara bir vasiyetname yazmaları veya yazdırmaları görevini yükleyerek sözlü vasiyet yoluna başvurabilir; bu yol istisnai olup olağanüstü hâlin ortadan kalkmasından belirli bir süre sonra hükmünü yitirir.
İptal Sebepleri
“Aşağıdaki sebeplerle ölüme bağlı bir tasarrufun iptali için dava açılabilir: 1. Tasarruf mirasbırakanın tasarruf ehliyeti bulunmadığı bir sırada yapılmışsa, 2. Tasarruf yanılma, aldatma, korkutma veya zorlama sonucunda yapılmışsa, 3. Tasarrufun içeriği, bağlandığı koşullar veya yüklemeler hukuka veya ahlâka aykırı ise, 4. Tasarruf kanunda öngörülen şekillere uyulmadan yapılmışsa.”
Kanun, iptal sebeplerini sınırlı sayı (numerus clausus) ilkesiyle dört başlıkta toplamıştır:
1. Tasarruf ehliyetsizliği
Vasiyetnamenin düzenlendiği tarihte mirasbırakanın ayırt etme gücünden yoksun olmasıdır (TMK m.502). Uygulamada bu iddia genellikle ileri yaş, demans, bilinç bulanıklığı veya akıl hastalığı gerekçesiyle ileri sürülür ve çoğunlukla Adli Tıp Kurumu raporuyla ispatlanmaya çalışılır.
2. İrade sakatlığı
Vasiyetnamenin yanılma, aldatma, korkutma veya zorlama sonucunda yapılmış olmasıdır. Burada mirasbırakanın ehliyeti yerindedir; ancak iradesi dışarıdan sakatlanmıştır.
3. Hukuka veya ahlaka aykırılık
Tasarrufun içeriğinin, bağlandığı koşulların veya yüklemelerin (mükellefiyetlerin) hukuka ya da ahlaka aykırı olmasıdır.
4. Şekle aykırılık
Vasiyetnamenin kanunda öngörülen resmî, el yazılı veya sözlü şekil kurallarına uyulmadan yapılmasıdır. Aşağıda incelenen Yargıtay Hukuk Genel Kurulu kararı, resmî vasiyetnamedeki şekil eksikliklerinin ne zaman iptali gerektirdiğini ve vasiyetname lehine yorum (favor testamenti) ilkesinin bu değerlendirmedeki sınırlayıcı rolünü ayrıntılı biçimde açıklamaktadır.
İptal davası, tasarrufun tamamına yönelik olabileceği gibi yalnızca bir kısmına da yönelik olabilir; vasiyetnameyle kendilerine, eşlerine veya hısımlarına kazandırma yapılanların düzenlemeye katılmalarından kaynaklanan bir sakatlık söz konusuysa, iptal yalnızca bu kazandırmalarla sınırlı kalır (TMK m.558/3, aşağıda).
Dava Hakkı: Kimler Açabilir?
“İptal davası, tasarrufun iptal edilmesinde menfaati bulunan mirasçı veya vasiyet alacaklısı tarafından açılabilir. Dava, ölüme bağlı tasarrufun tamamının veya bir kısmının iptaline ilişkin olabilir. İptal davası, ölüme bağlı tasarrufla kendilerine, eşlerine veya hısımlarına kazandırma yapılanların tasarrufun düzenlenmesine katılmalarının yol açtığı sakatlığa dayandığı takdirde tasarrufun tamamı değil, yalnız bu kazandırmalar iptal edilir.”
Dava açma hakkı, tasarrufun iptalinde hukuki menfaati bulunan her mirasçıya (yasal veya atanmış) ve vasiyet alacaklısına tanınmıştır; davalı ise vasiyetnameyle kazandırma yapılan kişi ya da kişilerdir. Davacının saklı pay sahibi olması şart değildir; iptal hâlinde yasal miras payı artacak her mirasçının dava açmakta menfaati bulunur.
Görevli ve Yetkili Mahkeme; Yargıtay'da İhtisas Dairesi
“Miras, malvarlığının tamamı için mirasbırakanın yerleşim yerinde açılır. Mirasbırakanın tasarruflarının iptali veya tenkisi, mirasın paylaştırılması ve miras sebebiyle istihkak davaları bu yerleşim yeri mahkemesinde görülür.”
Vasiyetnamenin iptali davasında görevli mahkeme asliye hukuk mahkemesi, yetkili mahkeme ise mirasbırakanın son yerleşim yeri (ikametgâh) mahkemesidir; bu, kanunda öngörülen kesin yetki kuralıdır.
Yargıtay'da ihtisas dairesi zaman içinde değişmiştir. Bu yazıda incelenen ve tarihleri 2014-2020 arasına uzanan eski kararlarda vasiyetnamenin iptali davalarına Yargıtay 3. Hukuk Dairesi bakmaktaydı; 2020-2022 döneminde bazı dosyalar (özellikle tapu iptali/muris muvazaası talebiyle birleşen davalar) Yargıtay 1. Hukuk Dairesi önüne gelmiştir. Yargıtay Büyük Genel Kurulunun 26.06.2025 tarihli ve 2025/1 sayılı dairelerin iş bölümüne ilişkin kararı uyarınca, vasiyetnamenin iptali ve tenkis davalarını inceleme görevi güncel olarak Yargıtay 7. Hukuk Dairesine verilmiştir; nitekim bu konudaki 2025-2026 tarihli kararların tamamı bu Dairece verilmiştir. Bir dosyada, davanın aslında vasiyetnamenin iptali değil tenkis istemine ilişkin olduğu anlaşılınca dahi görevin yine 7. Hukuk Dairesinde kaldığı ayrıca belirtilmiştir. Öte yandan vasiyetnamenin iptali talebi tapu iptali ve tescil (muris muvazaası) talebiyle birlikte açılmışsa, dosyanın bütünü hâlâ Yargıtay 1. Hukuk Dairesinin önüne gelebilmektedir; somut dosyada hangi dairenin görevli olduğu, talebin niteliğine göre ayrıca değerlendirilmelidir.
Hak Düşürücü Süreler
“İptal davası açma hakkı, davacının tasarrufu, iptal sebebini ve kendisinin hak sahibi olduğunu öğrendiği tarihten başlayarak bir yıl ve her hâlde vasiyetnamelerde açılma tarihinin, diğer tasarruflarda mirasın geçmesi tarihinin üzerinden, iyiniyetli davalılara karşı on yıl, iyiniyetli olmayan davalılara karşı yirmi yıl geçmekle düşer. Hükümsüzlük, def'i yoluyla her zaman ileri sürülebilir.”
Süre iki kademelidir: göreceli (nispi) süre — davacının tasarrufu, iptal sebebini ve kendi hak sahipliğini öğrendiği tarihten itibaren bir yıl; ve mutlak (azami) süre — vasiyetnamelerde vasiyetnamenin açılıp okunması tarihinden, diğer ölüme bağlı tasarruflarda mirasın açılması (ölüm) tarihinden itibaren iyiniyetli davalılara karşı on yıl, iyiniyetli olmayan davalılara karşı yirmi yıl. Aşağıda incelenen bir Yargıtay 7. Hukuk Dairesi kararında bir yıllık sürenin, davacının vasiyetnameyi, iptal sebebini ve hak sahibi olduğunu öğrendiği tarihten başlayacağı belirtilmiş; somut olayda vasiyetnamenin davacıya tebliğ edildiği tarih ile davacının duruşmadaki beyanı esas alınmıştır. Aynı Daire bu dosyadaki önceki bozmasında süreyi “vasiyetnamenin açılıp okunması” kararının kesinleşmesinden başlatmış, ancak ilk derece mahkemesinin buna karşı verdiği direnme kararını onamıştır; başlangıç tarihi bu nedenle somut olayın özelliklerine göre ayrıca değerlendirilmelidir. Buna karşılık hükümsüzlük iddiası, süreye bakılmaksızın def'i yoluyla her zaman ileri sürülebilir; yani dava açma hakkı düşmüş olsa bile, aynı iddia başka bir davada savunma (def'i) olarak öne sürülebilir.
İspat
İspat yükü, genel kural uyarınca iptal talep eden davacıdadır. Ehliyetsizlik iddiasında ispat aracı çoğunlukla Adli Tıp Kurumu'ndan alınan sağlık kurulu raporlarıdır; mahkemeler, vasiyetname tarihine en yakın tıbbi kayıtları, tanık beyanlarını ve gerekirse Adli Tıp Kurumu'nun konsolide görüşünü birlikte değerlendirir. El yazılı vasiyetnamelerde yazı ve imzanın mirasbırakana ait olup olmadığı, mirasbırakana ait karşılaştırma (mukayese) yazı ve imza örnekleri toplanarak Adli Tıp Kurumu Fizik İhtisas Dairesi'nce incelenir; aşağıda incelenen bir kararda görüleceği üzere, salt imza incelemesiyle yetinilmesi ve yazı örneklerinin ayrıca araştırılmaması eksik inceleme sayılmıştır. Şekle aykırılık iddiasında ise vasiyetnamenin bizzat metni (resmî memurun düzenleme biçimi, tanıkların beyanları) esas alınır.
Yargıtay Kararları
Aşağıdaki kararların tamamı resmî karar veri tabanından tam metinleri çekilerek doğrulanmış; alıntılar birebir olup elemeler … ile gösterilmiştir.
Okuma yazma bilmeyen mirasbırakanın resmî vasiyetnamesinde şekil şartı ve vasiyetname lehine yorum ilkesi
“…Vasiyetname lehine yorum ilkesi… Bu ilke iptal edilme ihtimali olan bir vasiyetnamenin yorum yoluyla ayakta tutulmasını sağlar. Amaç mirasbırakanın son arzusunun yerine getirilmesidir… Vasiyetname lehine yorum ilkesinin uygulanabilmesi için; mirasbırakanın vasiyetname yapma iradesinin varlığı, vasiyetnamenin farklı biçimlerde yorumlanabilir olması ve mirasbırakanın gerçek iradesinin belirlenebilir olması koşullarının bir arada bulunması gerekir… Resmî vasiyetnamenin resmî memur tarafından düzenlenmemesi veya bu işleme iki tanığın katılmaması sebepleriyle oluşan şekle aykırılığın, lehe yorum ilkesi kapsamında giderilemeyeceği şüphesizdir… Bu kapsamda; resmî vasiyetnamelerde özellikle resmî memurun veya yardımcılarının işlemlerinden kaynaklanan şekle aykırılıkların, vasiyetname lehine yorum ilkesi kapsamında değerlendirilmesine hiçbir engel yoktur.”
Hukuk Genel Kurulu, okur yazar olmayan mirasbırakan için TMK m.535/2'de aranan “tanıkların mirasbırakanın beyanının kendi önlerinde yapıldığına” ilişkin ayrı ibarenin vasiyetnamede yer almamasının, işlemin bütünlüğünden bu husus açıkça anlaşıldığı takdirde vasiyetnameyi geçersiz kılmayacağına ve iptal talebinin reddi gerektiğine oy çokluğuyla karar vererek direnme kararını bozmuştur.
Ehliyetsizlik iddiasında çelişkisiz Adli Tıp Kurulu raporlarına dayanan ret kararının onanması
“… vasiyetnamenin düzenlendiği tarihte mirasbırakanın hukuk işlem ehliyeti bulunmadığı iddiasıyla vasiyetnamenin iptali talebinde bulunulmuş olup, Yargıtay bozma ilamı öncesinde ve sonrasında alınan Adli Tıp Kurulu raporlarında çelişkisiz bir şekilde vasiyet tarihi olan 14/05/2009 tarihi itibariyle müteveffanın fiili ehliyetini haiz olduğunun mütalaa edildiği …”
Daire, taraf tanıkları dinlenip deliller toplanmadan karar verildiği gerekçesiyle önceki kararı bozmuş; bozmaya uyan ilk derece mahkemesi, bozma öncesi ve sonrasında alınan çelişkisiz Adli Tıp Kurulu raporlarına dayanarak davayı yeniden reddetmiş, Daire bu kararı bozmaya uygun bularak onamıştır.
El yazılı vasiyetnamede yazı ve imzanın mirasbırakana aitliği: eksik inceleme ve karşı oy
“…asıl ve birleştirilen davada davacılar, itiraz konusu 15.07.2014 tarihli el yazılı vasiyetnamenin murisin eli ürünü olup olmadığının tespiti gerektiğini belirttiğinden Mahkemece, murise ait imza ve yazı örneklerinin ilgili kurumlardan temin edilmesi suretiyle araştırılması ve sonucuna göre hüküm tesisi yoluna gidilmesi gerekirken eksik inceleme ile salt imza incelemesini içerir Adli Tıp Fizik İhtisas Dairesinin … raporu hükme esas alınarak vasiyetnamenin murisin el ürünü olduğu sonucuna varılmasının doğru görülmediği…”
Bozmadan sonra yazı örnekleri de toplanarak yapılan yeniden incelemede vasiyetnamenin murisin el ürünü olduğu ve ehliyetinin yerinde bulunduğu tespit edilmiş, karar oy çokluğuyla onanmıştır; karşı oy, yazının murise aitliğinin ispatlanamadığı görüşündedir.
Hak düşürücü sürenin başlangıcı: tebliğle öğrenme tarihini esas alan direnme kararının onanması
“Vasiyetnamenin iptali ve tenkis davalarında 4721 sayılı Kanun'un 559. maddesinde düzenlenen 1 yıllık hak düşürücü sürenin iptal davalarında; davacının vasiyetnameyi, iptal sebebini ve kendisinin hak sahibi olduğunu öğrendiği tarihten itibaren, tenkis davalarında ise saklı payının zedelendiğini öğrendiği tarihten başlayacağı, somut olayda vasiyetnamenin davacıya 05.08.2021’de tebliğ edildiği, davacının … celsede vasiyetnameden tebliğ ile haberdar olduğunu kabul etmediğini beyan ettiği anlaşılmakla hak düşürücü sürenin dolduğu…”
Daire, önceki bozma kararında bir yıllık sürenin “vasiyetnamenin açılıp okunması” kararının kesinleşmesinden itibaren işleyeceğini belirterek işin esasının incelenmesini istemişti. İlk derece mahkemesi bu bozmaya uymayıp direnmiş; vasiyetnamenin davacıya 05.08.2021'de tebliğ edildiğini ve davacının içeriğinden bu tarihte haberdar olduğunu duruşmadaki beyanıyla da teyit ettiğini belirterek davayı yeniden hak düşürücü süre nedeniyle reddetmiştir. Daire, tebliğ tarihini ve davacının beyanını esas alarak sürenin dolduğunu kabul etmiş, direnme kararını yerinde bularak hükmü oy birliğiyle onamıştır.
İptal sebepleri sınırlıdır; saklı payın çiğnenmesi iptal değil tenkis sebebidir (Hukuk Genel Kurulu, 2026)
“Türk Medeni Kanunu'nun 557. maddesinde sayılan sebeplerin bulunması hâlinde vasiyetnamenin iptali gerekir. Bu sebepler dışında kalan durumlara dayanılarak ölüme bağlı tasarrufun iptali istenilemez ancak saklı paylı mirasçılar, saklı paylarının ihlâli hâlinde tenkis talebinde bulunabilirler.”
Aynı kararda Kurul, saklı payların çiğnendiğini ileri süren ve nispi harç da yatıran davacıların davasını, vasiyetnamenin iptali yanında terditli tenkis istemini de içeren bir dava olarak nitelendirmiş ve bölge adliye mahkemesinin yalnız iptal istemini inceleyen direnme kararını oy çokluğuyla bozmuştur.
Vasiyetnamenin İptali mi, Tenkis mi?
Uygulamada davacılar çoğu zaman vasiyetnamenin iptalini, kabul edilmediği takdirde tenkisini terditli (kademeli) olarak talep eder. İki dava birbirinden farklıdır: iptal davası vasiyetnamenin bir ehliyetsizlik, irade sakatlığı, hukuka/ahlaka aykırılık veya şekil eksikliği nedeniyle tamamen veya kısmen hükümsüz kılınmasını amaçlar ve her menfaati bulunan mirasçı (saklı pay sahibi olmasa da) dava açabilir; tenkis davası ise şeklen ve içerik olarak geçerli bir vasiyetnamenin veya sağlararası kazandırmanın, yalnızca saklı payı zedelediği ölçüde ve yalnızca saklı pay sahibi mirasçılar tarafından geriye çekilmesini sağlar. İptal davası kabul edilirse vasiyetname (veya ilgili kısmı) baştan itibaren hükümsüz sayılır; tenkis davasında ise vasiyetname geçerliliğini korur, yalnızca kazandırma tutarı saklı payı aşmayacak şekilde indirilir. Tenkis davasının şartları, saklı pay oranları ve hesap yöntemi hakkında ayrıntılı bilgi için Tenkis Davası başlıklı yazımıza bakabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Vasiyetname hangi sebeplerle iptal edilebilir?
TMK m.557'de sınırlı sayıda dört sebep sayılmıştır: tasarruf ehliyetsizliği, yanılma/aldatma/korkutma/zorlama sonucu irade sakatlığı, içeriğin veya yüklemelerin hukuka ya da ahlaka aykırı olması ve kanunda öngörülen şekle uyulmamış olması.
Vasiyetnamenin iptali davasını kimler açabilir?
Tasarrufun iptalinde hukuki menfaati bulunan her mirasçı (saklı pay sahibi olması şart değildir) veya vasiyet alacaklısı dava açabilir. Davalı, vasiyetnameyle kazandırma yapılan kişi ya da kişilerdir.
Vasiyetnamenin iptali davası ne kadar süre içinde açılmalı?
Davacının tasarrufu, iptal sebebini ve hak sahipliğini öğrendiği tarihten itibaren bir yıl; her hâlde vasiyetnamenin açılıp okunmasından/mirasın açılmasından itibaren iyiniyetli davalıya karşı on yıl, iyiniyetli olmayan davalıya karşı yirmi yıl geçmekle dava hakkı düşer. Hükümsüzlük iddiası ise def'i yoluyla her zaman ileri sürülebilir.
Vasiyetnamenin iptali davasına hangi mahkeme ve Yargıtay dairesi bakar?
Görevli mahkeme asliye hukuk mahkemesi, yetkili mahkeme mirasbırakanın son yerleşim yeri mahkemesidir. Yargıtay Büyük Genel Kurulunun 26.06.2025 tarihli 2025/1 sayılı iş bölümü kararı uyarınca inceleme görevi güncel olarak Yargıtay 7. Hukuk Dairesindedir; tapu iptali/muris muvazaası talebiyle birleşen dosyalar hâlen 1. Hukuk Dairesi önüne gelebilmektedir.
El yazılı vasiyetnamenin geçerli olması için nelere dikkat edilmeli?
Vasiyetnamenin yapıldığı yıl, ay ve gün gösterilmeli; metnin başından sonuna kadar mirasbırakanın kendi el yazısıyla yazılmış ve imzalanmış olması zorunludur. Uyuşmazlık hâlinde yazı ve imzanın mirasbırakana aitliği Adli Tıp Kurumu incelemesiyle belirlenir.
Vasiyetnamenin iptali ile tenkis davası arasındaki fark nedir?
İptal davası vasiyetnameyi bir geçersizlik sebebiyle tamamen veya kısmen ortadan kaldırır ve her menfaati olan mirasçı açabilir. Tenkis davası ise geçerli bir vasiyetnamenin veya kazandırmanın yalnızca saklı payı aşan kısmını indirir ve yalnızca saklı pay sahibi mirasçılar tarafından açılabilir.
Miras ve tasarruf uyuşmazlıklarına ilişkin çalışma alanımız için Gayrimenkul Hukuku sayfasına, mirastan mal kaçırma iddialarına ilişkin ayrı bir değerlendirme için Muris Muvazaası yazımıza bakabilirsiniz.
- Muris Muvazaası (Mirastan Mal Kaçırma): Yargıtay 1. Hukuk Dairesi Kararlarıyla Tapu İptali ve Tescil Davası
- Zamanaşımı ve Hak Düşürücü Süreler: Farkları, Genel ve Beş Yıllık Zamanaşımı, Durma ve Kesilme Sebepleri
- Mirasçılık Belgesi (Veraset İlamı) ve Mirasın Reddi: Noter mi Sulh Hukuk mu, 3 Aylık Süre, Hükmen Ret, Borçlar
İlgili Makaleler
- Muris Muvazaası (Mirastan Mal Kaçırma): Yargıtay 1. Hukuk Dairesi Kararlarıyla Tapu İptali ve Tescil Davası
- Zamanaşımı ve Hak Düşürücü Süreler: Farkları, Genel ve Beş Yıllık Zamanaşımı, Durma ve Kesilme Sebepleri
- Mirasçılık Belgesi (Veraset İlamı) ve Mirasın Reddi: Noter mi Sulh Hukuk mu, 3 Aylık Süre, Hükmen Ret, Borçlar
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Kanun metinleri Mevzuat Bilgi Sistemi'nden, kararlar resmî karar veri tabanından alınmıştır. Yazıda anılan kararlar, resmî veri tabanında yayımlanmış Yargıtay kararları olup büronun taraf olduğu dosyalara ilişkin değildir.
Yazar: Denizli miras Avukat Bayram Can Çapar - ÇAPAR HUKUK
Bu konuda sorunuz varsa
Bu yazıyı Av. Bayram Can Çapar hazırladı. Av. Bayram Can Çapar · ÇAPAR Hukuk olarak Denizli, İzmir, Aydın, Muğla, Manisa, Uşak, Afyonkarahisar, Kütahya, İstanbul ve Ankara'da ekibimizle avukatlık hizmeti veririz.
Miras Hukuku alanındaki diğer makaleler
- Ölünceye Kadar Bakma Sözleşmesi (TBK m.611–618): Şekil Şartı, Bakım Borcu, Fesih, Muvazaa ve Tenkis
- Yabancı Uyruklu Mirasçı Türkiye’deki Taşınmazı Nasıl Devralır? Tapu İntikali ve Edinim Sınırlamaları
- Yurt Dışındaki Mirasçının Veraset ve İntikal Vergisi: Beyan Süreleri, Ek Süre, Taksit ve Tapuda İlişik Kesme
- Türk Miras Hukuku Sistemi Nasıl İşler? Yasal Mirasçılar ve Zümreler, Eşin Payı, Saklı Pay, Vasiyet, Paylaşım
Anahtar kavramlar: vasiyetnamenin iptali · vasiyetname iptali davası · ölüme bağlı tasarrufun iptali · TMK 557 · TMK 558 · TMK 559 · vasiyet ehliyeti · resmî vasiyetname · el yazılı vasiyetname · vasiyetname lehine yorum ilkesi · hak düşürücü süre · tenkis · saklı pay
Kaynak gösterimi: Av. Bayram Can Çapar, “Vasiyetnamenin İptali Davası: Şartları, Şekil Kuralları ve Yargıtay 7. Hukuk Dairesi Kararları”, ÇAPAR Hukuk, 2026-11-19, https://capar.av.tr/makale/vasiyetnamenin-iptali

























