İçeriğe geç
0258 241 55 54Görüşme Talep Et
TR EN
Yayın: · 15 dk okuma

Son gözden geçirme:

Eski Çalışan Rakip Şirket Kurarsa: Çalışan/Müşteri Ayartma, Ticari Sır, Haksız Rekabet (TTK 55, TBK 444-447)

Yazı boyutuTema

Kısa cevap: Yargıtay’ca onanan bir kararda, birkaç çalışanın kendi isteğiyle istifa edip rakip şirkette işe başlaması tek başına haksız rekabet sayılmamıştır; incelenen kararlarda dürüstlüğe aykırı somut bir davranışın ispatı aranmıştır. Müşterileri mevcut sözleşmelerine aykırı davranmaya yöneltmek, çalışanları iş sırlarını ifşaya yöneltmek ya da hukuka aykırı öğrenilen iş sırlarını kullanmak ise haksız rekabettir (TTK m.55/1-b ve d). Sözleşme bittikten sonra rekabet etmeme yükümlülüğü ancak yazılı ve TBK m.444–445’e uygun bir kayıtla doğar; sözleşme işverence haklı sebep olmaksızın ya da işverene yüklenebilen bir nedenle işçi tarafından feshedilirse yasak sona erer (TBK m.447). Yargıtay 9. Hukuk Dairesi kararlarındaki aktarıma göre, 13.06.2025 tarihli içtihadı birleştirme kararıyla sözleşme sonrası rekabet yasağı davalarında asliye ticaret mahkemesi görevli kabul edilmiştir; aynı Daire, iş ilişkisi sürerken gerçekleşen aykırılıktan doğan cezai şart talebinde iş mahkemesini görevli görmüştür. İşverenlerin birbirinin çalışanını almama anlaşmasını ise Rekabet Kurulu 13.04.2023 tarihli bir uzlaşma kararında 4054 sayılı Kanun m.4’e aykırı bulmuş; meşru bir işbirliğine bağlı, yalnız ilgili personelle sınırlı ve öteki koşulları taşıyan kayıtların yan sınırlama sayılabileceğini belirtmiştir.

Kısaca

Eski çalışanın rakip işletme kurması ya da rakibe geçmesi hâlinde müşteri ve çalışan ayartma ile iş sırrı kullanımı: TTK m.55/1-b ve d’deki haksız rekabet, TBK m.396’daki sadakat borcu, TBK m.444–447’deki rekabet yasağı, görevli mahkeme ve Rekabet Kurulu’nun çalışan ayartmama (centilmenlik) anlaşmaları kararı.

İşten ayrılan çalışan rakip işletme kurduğunda ya da rakibe geçtiğinde müşteri ve personel götürme ile iş sırrı kullanımının hukuki sonuçları: haksız rekabet (TTK m.55/1-b ve d), sadakat borcu (TBK m.396), sözleşmesel rekabet yasağı (TBK m.444–447) ve işverenler arası çalışan ayartmama anlaşmaları (4054 sayılı Kanun m.4).

Eski Çalışan Rakip Olursa: Hangi Kurallar Uygulanır?

Müşteri ve çalışan kaybı ya da bilgi kullanımı iddiaları üç ayrı hukuki temele dayanabilir:

  • Sadakat borcu (TBK m.396): İş sözleşmesi sürerken kanundan doğar; ayrıca bir anlaşma gerekmez.
  • Sözleşmesel rekabet yasağı (TBK m.444–447): Sözleşmenin sona ermesinden sonraki dönem için ancak işçinin yazılı olarak üstlendiği bir kayıtla doğar ve kanuni sınırlara bağlıdır. Davalı eski çalışandır.
  • Haksız rekabet (TTK m.54 ve devamı): Taraflar arasında sözleşme aramaz; dürüstlük kuralına aykırı davranışı yaptırıma bağlar. Davalı eski çalışan olabileceği gibi onu işe alan ya da onunla şirket kuran rakip işletme de olabilir.

Talepler, zamanaşımı ve arabuluculuk şartı haksız rekabet davası yazısındadır.

Çalışma Sürerken: Sadakat Borcu ve Sır Saklama (TBK m.396)

İş sözleşmesi devam ederken işçinin işvereniyle rekabet etmesi sadakat borcuna aykırıdır. Sır saklama yükümlülüğü ise işverenin haklı menfaatinin gerektirdiği ölçüde sözleşme bittikten sonra da sürer; bu, sözleşme sonrası rekabet yasağından ayrı bir yükümlülüktür.

İlgili Kanun Hükmü — 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.396/3-4 (Özen ve sadakat borcu)

“İşçi, hizmet ilişkisi devam ettiği sürece, sadakat borcuna aykırı olarak bir ücret karşılığında üçüncü kişiye hizmette bulunamaz ve özellikle kendi işvereni ile rekabete girişemez.

İşçi, iş gördüğü sırada öğrendiği, özellikle üretim ve iş sırları gibi bilgileri, hizmet ilişkisinin devamı süresince kendi yararına kullanamaz veya başkalarına açıklayamaz. İşverenin haklı menfaatinin korunması için gerekli olduğu ölçüde işçi, hizmet ilişkisinin sona ermesinden sonra da sır saklamakla yükümlüdür.”

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi de iş sözleşmesi sürerken rekabet etmeme borcunun sadakat borcunun özel bir görünümü olduğunu ve bunun için ayrı bir anlaşmaya gerek bulunmadığını belirtmiştir (karar aşağıda).

Ayrıldıktan Sonra: Sözleşmesel Rekabet Yasağı (TBK m.444–447)

İlgili Kanun Hükmü — 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.444 (Rekabet yasağının koşulları)

“Fiil ehliyetine sahip olan işçi, işverene karşı, sözleşmenin sona ermesinden sonra herhangi bir biçimde onunla rekabet etmekten, özellikle kendi hesabına rakip bir işletme açmaktan, başka bir rakip işletmede çalışmaktan veya bunların dışında, rakip işletmeyle başka türden bir menfaat ilişkisine girişmekten kaçınmayı yazılı olarak üstlenebilir.

Rekabet yasağı kaydı, ancak hizmet ilişkisi işçiye müşteri çevresi veya üretim sırları ya da işverenin yaptığı işler hakkında bilgi edinme imkânı sağlıyorsa ve aynı zamanda bu bilgilerin kullanılması, işverenin önemli bir zararına sebep olacak nitelikteyse geçerlidir.”

Hâkim, aşırı nitelikteki yasağı kapsamı ya da süresi bakımından sınırlayabilir (TBK m.445/2).

İlgili Kanun Hükmü — 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.445 (Sınırlandırılması)

“Rekabet yasağı, işçinin ekonomik geleceğini hakkaniyete aykırı olarak tehlikeye düşürecek biçimde yer, zaman ve işlerin türü bakımından uygun olmayan sınırlamalar içeremez ve süresi, özel durum ve koşullar dışında iki yılı aşamaz.

Hâkim, aşırı nitelikteki rekabet yasağını, bütün durum ve koşulları serbestçe değerlendirmek ve işverenin üstlenmiş olabileceği karşı edimi de hakkaniyete uygun biçimde göz önünde tutmak suretiyle, kapsamı veya süresi bakımından sınırlayabilir.”

Aykırılığın temel sonucu tazminat ve varsa ceza koşuludur; aykırı davranışa son verilmesi ancak sözleşmede yazılı olarak açıkça saklı tutulmuşsa ve işverenin ihlal veya tehdit edilen menfaatlerinin önemi ile işçinin davranışı bunu haklı gösteriyorsa istenebilir.

İlgili Kanun Hükmü — 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.446 (Aykırı davranışların sonuçları)

“Rekabet yasağına aykırı davranan işçi, bunun sonucu olarak işverenin uğradığı bütün zararları gidermekle yükümlüdür.

Yasağa aykırı davranış bir ceza koşuluna bağlanmışsa ve sözleşmede aksine bir hüküm de yoksa, işçi öngörülen miktarı ödeyerek rekabet yasağına ilişkin borcundan kurtulabilir; ancak, işçi bu miktarı aşan zararı gidermek zorundadır.

İşveren, ceza koşulu ve doğabilecek ek zararlarının ödenmesi dışında, sözleşmede yazılı olarak açıkça saklı tutması koşuluyla, kendisinin ihlal veya tehdit edilen menfaatlerinin önemi ile işçinin davranışı haklı gösteriyorsa, yasağa aykırı davranışa son verilmesini de isteyebilir.”

Yasak, sözleşmenin nasıl sona erdiğine de bağlıdır; bu yüzden fesih sebebi bu davaların ilk tartışma konusudur.

İlgili Kanun Hükmü — 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.447 (Sona ermesi)

“Rekabet yasağı, işverenin bu yasağın sürdürülmesinde gerçek bir yararının olmadığı belirlenmişse sona erer.

Sözleşme, haklı bir sebep olmaksızın işveren tarafından veya işverene yüklenebilen bir nedenle işçi tarafından feshedilirse, rekabet yasağı sona erer.”

Haksız Rekabet: Müşteri ve Çalışan Ayartma, İş Sırrı (TTK m.55/1-b ve d)

İlgili Kanun Hükmü — 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m.55/1-b ve d (Dürüstlük kuralına aykırı davranışlar, ticari uygulamalar)

“b) Sözleşmeyi ihlale veya sona erdirmeye yöneltmek; özellikle; … Müşterilerle kendisinin bizzat sözleşme yapabilmesi için, onları başkalarıyla yapmış oldukları sözleşmelere aykırı davranmaya yöneltmek, … Üçüncü kişilerin işçilerine, vekillerine ve diğer yardımcı kişilerine, haketmedikleri ve onları işlerinin ifasında yükümlülüklerine aykırı davranmaya yöneltebilecek yararlar sağlayarak veya önererek, kendisine veya başkalarına çıkar sağlamaya çalışmak, … İşçileri, vekilleri veya diğer yardımcı kişileri, işverenlerinin veya müvekkillerinin üretim ve iş sırlarını ifşa etmeye veya ele geçirmeye yöneltmek,

… d) Üretim ve iş sırlarını hukuka aykırı olarak ifşa etmek; özellikle, gizlice ve izinsiz olarak ele geçirdiği veya başkaca hukuka aykırı bir şekilde öğrendiği bilgileri ve üretenin iş sırlarını değerlendiren veya başkalarına bildiren dürüstlüğe aykırı davranmış olur.”

Kanun, çalışanın rakibe geçmesini değil, sözleşmeyi ihlale veya sona erdirmeye ya da sır ifşasına yöneltmeyi haksız rekabet sayar; onanan bir kararda, sona erdirmeye yöneltmenin dürüstlüğe aykırı sayılması için çalışanların sistematik ve planlı biçimde ayartılması aranmıştır. Kararlardan çıkan ölçütler (bu yazının çıkarımıdır):

  • Personel geçişi tek başına yetmez. Onanan bir kararda, birkaç çalışanın kendi isteğiyle istifa edip rakip şirkete başvurarak işe girmesi, istifa ile işe başlama tarihlerinin yakın olması ve daha yüksek ücret teklif edilmesi haksız rekabet sayılmamış; çalışanların sistematik ve planlı biçimde ayartıldığının ispatı aranmıştır. Buna karşılık, rekabet yasağı bulunduğu bilinen personelin işe alınıp onun aracılığıyla çok sayıda müşterinin kısa sürede çekildiği bir olayda haksız rekabet kabul edilmiştir (bkz. haksız rekabet davası yazısı).
  • Müşteri kaybı, ayartmanın ispatıyla anlam kazanır. Aynı işkolundaki işletmelerin aynı müşteri çevresine hitap etmesi kaçınılmaz görülmüş; müşterinin yeni şirkete geçtiğine dair kayıt ve kârlılık verisi aranmıştır.
  • Çalışırken kurulan bağlantılar belirleyici olabilir. Çalışan henüz işteyken rakip şirketle bağlantı kurup eski işverenin müşteri portföyünden o şirket lehine yararlanmaya yöneldiğinde haksız rekabet kabul edilmiş ve kâr kaybına hükmedilmiştir.
  • Sır iddiası somut olmalıdır. Aynı kararda, CNC tezgâhına sahip tüm makinelerde üretilebilen ürünlerin imalat sırrı oluşturmadığı belirlenmiştir. Hangi bilginin sır olduğunun ve nasıl kullanıldığının gösterilmesi gerekir.

İşverenler Arası Çalışan Ayartmama (Centilmenlik) Anlaşmaları

Konunun öteki yüzü, işverenlerin birbirinin çalışanını almamak için anlaşmasıdır. Bu anlaşmalar TTK’daki haksız rekabetten ayrı olarak 4054 sayılı Kanun kapsamında değerlendirilir ve Rekabet Kurulu’nun incelemesine konu olabilir.

İlgili Kanun Hükmü — 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun m.4/1 (Rekabeti sınırlayıcı anlaşma, uyumlu eylem ve kararlar)

“Belirli bir mal veya hizmet piyasasında doğrudan veya dolaylı olarak rekabeti engelleme, bozma ya da kısıtlama amacını taşıyan veya bu etkiyi doğuran yahut doğurabilecek nitelikte olan teşebbüsler arası anlaşmalar, uyumlu eylemler ve teşebbüs birliklerinin bu tür karar ve eylemleri hukuka aykırı ve yasaktır.”

Rekabet Kurulu’nun 13.04.2023 tarihli ve 23-18/326-111 sayılı kararı örnektir. Dosyada, yazılım test hizmeti veren bir teşebbüsün bir müşterisiyle, alt yüklenicisi olduğu bir projenin ana yüklenicisiyle ve aynı projedeki öteki alt yüklenicilerle birbirlerinin çalışanlarını almama yönünde anlaştığı tespit edilmiştir. Kurul bu anlaşmaları şöyle tanımlamıştır: “Çalışan ayartmama anlaşmaları, emek için rekabet halinde olan teşebbüslerin, birbirlerinin çalışanlarını istihdam etmemeye yönelik yaptıkları anlaşmalardır.” Kurula göre anlaşmanın yazılı olması, hukuken geçerli olması ya da yaptırım içermesi gerekmez. Kararda iki ayrım öne çıkar:

  • Meşru bir işbirliğine bağlı, dar kapsamlı kayıtlar: Kurula göre proje temelli faaliyetlerde “yalnızca ilgili personeller için geçerli olacak şekilde ayartmama şartı getirilmesi; yazılı olması, orantılık, ölçülülük, gereklilik, süre gibi diğer bazı koşulların da bulunması halinde yan sınırlama olarak kabul edilebilecektir”.
  • Bütün çalışanları kapsayan kayıtlar: Bir hizmet alım sözleşmesinde tarafların sözleşme süresince ve sonrasındaki iki yıl boyunca birbirlerinin personeline karşı tarafın onayı olmadan iş teklif edemeyeceği kararlaştırılmıştı. Kurul, bu kaydın sözleşmeyle görevlendirilen personelle sınırlı kalmayıp “her iki teşebbüsün bütün çalışanlarını kapsayacak şekilde getirildiği” sonucuna vararak onu yan sınırlama saymamıştır.

Kurul, teşebbüsün çalışan ayartmama anlaşması yaparak 4054 sayılı Kanun m.4’ü ihlal ettiğine karar vermiştir. Uzlaşma ara kararında ihlal ceza hesabı bakımından “kartel” kategorisinde değerlendirilmiş; 906.628,54 TL olarak belirlenen idari para cezası, aktif işbirliği ve uzlaşma usulü sonucunda (uzlaşma indirimi %25) nihai olarak 407.982,84 TL’ye inmiştir. Kararda yargı yolunun açık olduğu belirtilmiştir; kararın dava konusu edilip edilmediği bilgisine ulaşamadık. Uzlaşma usulünde teşebbüs, idari para cezasını ve uzlaşma metnindeki hususları dava konusu yapmayacağını kabul eder. Kurul kararı bir yargı kararı değildir.

Usul: Görevli Mahkeme, Talepler ve İspat

Görevli mahkeme. TTK m.4/1-c, TBK’nın rekabet yasağına ilişkin 444 ve 447. maddelerinde öngörülen hususlardan doğan davaları, tarafların tacir olup olmadığına bakılmaksızın ticari dava sayar.

İlgili Kanun Hükmü — 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m.4/1-c (Ticari davalar)

“(1) Her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın; … c) 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun … rekabet yasağına ilişkin 444 ve 447, … öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılır.”

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi kararlarında, Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulunun 13.06.2025 tarihli ve 2023/1 E., 2025/3 K. sayılı kararıyla TBK m.444–447 uyarınca rekabet yasağına aykırılık sebebiyle açılacak davalarda asliye ticaret mahkemelerinin görevli olduğuna karar verildiği aktarılmaktadır (Yargıtay 9. HD, 2025/5469 E., 2025/7112 K.). İş ilişkisi sürerken gerçekleşen aykırılık için aşağıdaki 9. HD kararına bakınız. İçtihadı birleştirme kararının tam metnine erişemedik; burada yalnız Daire kararlarındaki aktarıma dayanıyoruz.

Talepler ve davalı. Rekabet yasağına aykırılıkta eski çalışandan tazminat ya da ceza koşulu, sözleşmede yazılı olarak açıkça saklı tutulmuş ve m.446/3’teki koşullar varsa aykırı davranışa son verilmesi istenebilir (TBK m.446). Haksız rekabete dayanan talepler rakip işletmeye karşı da yöneltilebilir. Her iki temel birlikte ileri sürülecekse, rekabet yasağına ve haksız rekabete dayanan iddiaların dilekçede ayrı ayrı açıklanması yararlıdır (bu yazının önerisidir).

İspat. İncelenen kararlarda davacı işverenden somut delil beklenmiştir: ayartmaya yönelik yazışmalar, şirket kuruluş ve sicil ilan tarihleri, SGK kayıtları, müşteri bazında satış verileri ve ticari defterler üzerinde bilirkişi karşılaştırması.

Yargı Kararlarında Konu

Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin aşağıdaki üç kararı genel onama kararıdır; alıntılar onanan mahkeme gerekçesindendir.

Yargıtay Kararı (onanan ilk derece mahkemesi gerekçesi)
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2025/3135 E., 2025/7794 K., 25.12.2025 (personel geçişi; bölge adliye mahkemesinin esastan ret kararı onanmıştır)

“sözleşmeyi sona erdirmeye yöneltme eyleminin TTK’nın 54. maddesi kapsamında dürüstlük kurallarına aykırılık teşkil etmesi için davacı nezdinde çalışanların sistematik ve planlı bir şekilde ayartılması koşulunun oluşması gerektiği, aynı konuda faaliyet gösteren firmalardan biri nezdinde çalışan birkaç personelin kendi isteğiyle görevden istifa ettikten sonra davalı şirkete iş başvurusu yaparak davalı şirket nezdinde çalışmaya başlamasının haksız rekabet olarak kabul edilmeyeceği”

Yazılı rekabet yasağı sözleşmesi bulunmadığı için TBK m.444 uygulanmamıştır. Bölge adliye mahkemesi, daha yüksek ücret teklif edilerek çalışan alınmasının iş sırlarının ele geçirildiğine delil sayılamayacağını eklemiş; bilirkişi, davacının bildirdiği müşterileri davalı kayıtlarında bulmamıştır.

Yargıtay Kararı (onanan ilk derece mahkemesi gerekçesi)
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2023/5673 E., 2024/4368 K., 28.05.2024 (müşteri portföyü; bozmaya uyularak verilen kısmen kabul kararı onanmıştır)

“davalı şirket tarafından imalatı yapılan ürünlerin imalat sırrı teşkil edebilecek nitelikte bulunmadığı, bu durumun rekabet yasağı kapsamına girmediği … davalının henüz davacı şirkette çalıştığı dönemde davalı … Ltd. Şti.ile kurduğu bağlantılar nedeniyle davacı şirkete ait müşteri portföyünden davalı şirket lehine yararlanmaya yönelik haksız bir rekabetin bulunduğu”

Kalite güvence sorumlusu olarak çalışan davalı, ayrılışından yaklaşık yedi ay sonra aynı alandaki bir şirkete ortak olmuştur. Mahkeme haksız rekabetin tespitine, men’ine ve bilirkişi raporuna göre hesaplanan kâr kaybının tahsiline karar vermiştir. İş sözleşmesinde ayrılıştan sonra beş yıl süren ve yer bakımından sınırlanmamış bir rekabet etmeme hükmü bulunuyordu; ilk derece mahkemesi ortaklığı hem bu hükme (TBK m.444) hem TTK m.54’e aykırı bulmuştur. Olay 6098 sayılı Kanun’un yürürlüğünden önceki döneme ilişkindir. Daire aynı dosyada daha önce, iş mahkemesinin görevli olduğu gerekçesiyle verilen görevsizlik kararını bozmuştur.

Yargıtay Kararı (istinaf başvurusu esastan reddedilen ilk derece mahkemesi gerekçesi)
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2021/6600 E., 2023/1707 K., 20.03.2023 (haklı fesih ve rekabet yasağının sona ermesi; bölge adliye mahkemesinin esastan ret kararı onanmıştır)

“davalının işten ayrıldıktan sonra aynı sektörde faaliyet gösteren bir şirket kurduğu, tanık beyanlarına göre davacı şirketin müşteri portföyünü de kendi kurduğu şirketine taşıdığı sabit ise de davalı davacı işyerinden sözleşmeyi haklı feshederek ayrıldığından rekabet yasağının kanunen sona erdiği”

İşçinin sözleşmeyi haklı nedenle feshettiği, kesinleşen iş mahkemesi kararıyla belirlenmişti. Olaya mülga 818 sayılı Borçlar Kanunu uygulanmış; ilk derece mahkemesi TBK m.447/2’nin de aynı doğrultuda olduğunu belirtmiştir. Dava rekabet yasağına dayandığından, kararlarda müşteri portföyünün taşınması TTK m.55’in bentleri bakımından ayrıca incelenmemiştir (bu yazının çıkarımı).

Yargıtay Kararı
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, 2026/3969 E., 2026/3579 K., 21.04.2026 (Dairenin kendi gerekçesi; görev yönünden bozma)

“İşçinin sözleşme devam ederken rekabet etmeme borcu, sadakat borcunun özel bir görünümü olup bu borca aykırı davranan işçi, sadakat borcuna aykırı davranmış olur. … İçtihadı Birleştirme Kararı taraflar arasındaki iş ilişkisinin sona ermesinden sonra meydana gelen rekabet koşullarına aykırılık hâlinde asliye … mahkemesinin görevli olduğu noktasındadır.”

Davada, iş sözleşmesi sürerken firmaya ait çizimlerin eski çalışanlarca kurulan bir şirkete iletildiği ileri sürülerek cezai şart istenmiştir. İlk derece mahkemesinin görevsizlik kararını Daire, aykırılık iş ilişkisi sürerken gerçekleştiği için iş mahkemesinin görevli olduğu gerekçesiyle bozmuştur. Karar metninde mahkeme adı anonimleştirilmiştir; içtihadı birleştirme kararını aktaran aynı Dairenin 2025/5469 E. sayılı kararında bu ifade “asliye ticaret mahkemeleri” olarak geçmektedir.

Aşılmışlık notu: Bu yazı için 2019 sonrası Yargıtay kararlarında yapılan sınırlı taramada, personel geçişinin tek başına haksız rekabet sayılmadığı yaklaşımından dönüldüğünü gösteren bir karara rastlanmamıştır. Görev konusunda ise geçmişte iş mahkemesini görevli gören kararlar da bulunduğundan, 13.06.2025 tarihli içtihadı birleştirme kararından önceki kararlara dayanırken dikkatli olunmalıdır. Tarama, resmî veri tabanında yayımlanmış kararlarla sınırlıdır.

Uygulamada Dikkat Edilecekler

  • Rekabet yasağı kaydını yazılı ve ölçülü kurun. Kayıt, gerçekten müşteri çevresine veya sır niteliğindeki bilgiye erişen pozisyonlar için öngörülmelidir.
  • Fesih sebebini baştan değerlendirin. İşçinin açtığı işçilik alacağı davasındaki haklı fesih tespiti, rekabet yasağı davasının sonucunu belirleyebilir.
  • Doğru hukuki temeli ve davalıyı seçin. Rekabet yasağı yalnız eski çalışanı bağlar; rakip işletmeye karşı ancak haksız rekabet hükümleriyle gidilebilir. Aykırılığın iş ilişkisi sürerken mi, sona erdikten sonra mı gerçekleştiği görevli mahkemeyi değiştirebilir.
  • Rakiplerle personel anlaşması yapmayın. Birbirinin çalışanını almama yönündeki uzlaşılar, sözlü ya da gayriresmî olsa bile 4054 sayılı Kanun m.4 kapsamında incelenebilir. Meşru bir projeye bağlı bir kayıt gerekiyorsa, Kurul kararındaki ölçütlere göre yalnız ilgili personelle sınırlı, yazılı, orantılı, gerekli ve süreli olması gerekir; bu koşullar bile kaydın yan sınırlama sayılmasını kesinleştirmez.

Sıkça Sorulan Sorular

Eski çalışanın aynı sektörde şirket kurması haksız rekabet midir?

İncelenen kararlarda bunun tek başına haksız rekabet sayıldığına rastlanmamıştır. Onanan bir kararda, kendi isteğiyle ayrılan çalışanların rakip şirkette daha yüksek ücretle işe başlaması çalışma özgürlüğü çerçevesinde görülmüş; haksız rekabet için müşterileri sözleşmelerine aykırı davranmaya yöneltme, çalışanları sistematik biçimde ayartma ya da iş sırlarını hukuka aykırı kullanma gibi somut bir davranışın ispatı aranmıştır (TTK m.55/1-b ve d). Çalışan henüz işteyken eski işverenin müşteri portföyünden rakip şirket lehine yararlanmaya yöneldiği bir olayda ise haksız rekabet kabul edilmiştir.

İş sözleşmesinde rekabet yasağı yoksa eski çalışan müşterileri yeni şirketine götürebilir mi?

Yazılı bir rekabet yasağı kaydı yoksa eski çalışanın sözleşme bittikten sonra rekabet etmesi kural olarak serbesttir; müşterilerin kendi tercihleriyle geçmesi tek başına yaptırım doğurmaz. Ancak müşterileri eski işverenle yaptıkları sözleşmelere aykırı davranmaya yöneltmek ya da hukuka aykırı elde edilen bilgileri kullanmak haksız rekabet olabilir (TTK m.55/1-b ve d). Sır saklama yükümlülüğü de gerekli ölçüde sözleşmeden sonra sürer (TBK m.396).

İşçinin rekabet yasağı kaydı ne zaman geçersiz olur veya sona erer?

İşçinin rekabet yasağı kaydı yazılı değilse, işçi müşteri çevresi, üretim sırları veya işverenin işleri hakkında bilgi edinemiyorsa ya da bu bilgilerin kullanılması işverene önemli bir zarar verecek nitelikte değilse geçerli değildir (TBK m.444). Aşırı yasak hâkimce daraltılabilir; süre özel durumlar dışında iki yılı aşamaz (TBK m.445). Yasak, işverenin gerçek yararı kalmamışsa ya da sözleşme işverence haklı sebep olmaksızın veya işverene yüklenebilen bir nedenle işçi tarafından feshedilmişse sona erer (TBK m.447).

Eski çalışana karşı rekabet yasağına aykırılık davası hangi mahkemede açılır?

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi kararlarındaki aktarıma göre, 13.06.2025 tarihli içtihadı birleştirme kararıyla iş ilişkisi sona erdikten sonraki rekabet yasağı aykırılıklarında asliye ticaret mahkemesi görevli kabul edilmiştir; TTK m.4/1-c de bu davaları ticari dava sayar. İş ilişkisi sürerken gerçekleşen aykırılıktan doğan cezai şart talebinde ise aynı Daire iş mahkemesini görevli görmüştür.

İşverenlerin birbirinin çalışanını almama anlaşması (çalışan ayartmama ya da centilmenlik anlaşması) yasal mıdır?

Rekabet Kurulu, rakip işverenlerin birbirlerinin çalışanlarını istihdam etmemeye yönelik anlaşmalarını 4054 sayılı Kanun m.4’e aykırı bulmuş ve 13.04.2023 tarihli kararında bir teşebbüse idari para cezası vermiştir; anlaşmanın yazılı olması gerekmez. Kurul’a göre proje temelli faaliyetlerde yalnız ilgili personelle sınırlı bir kayıt; yazılı olması ve orantılılık, ölçülülük, gereklilik, süre gibi koşulları da taşıması hâlinde yan sınırlama sayılabilir. Kurul kararı yargı kararı değildir.

İlgili Makaleler

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Kanun metinleri Mevzuat Bilgi Sistemi’nden, kararlar resmî karar veri tabanından, Rekabet Kurulu kararı Rekabet Kurumu’nun resmî sitesindeki gerekçeli karar metninden alınmıştır. Aktarılan kararlar büronun taraf olduğu dosyalar değildir.

Yazar:

Bu konuda sorunuz varsa

Bu yazıyı Av. Bayram Can Çapar hazırladı. Av. Bayram Can Çapar · ÇAPAR Hukuk olarak Denizli, İzmir, Aydın, Muğla, Manisa, Uşak, Afyonkarahisar, Kütahya, İstanbul ve Ankara'da ekibimizle avukatlık hizmeti veririz.

0258 241 55 54 · info@capar.av.tr · Mesaj gönder

Ticaret ve Şirketler Hukuku alanındaki diğer makaleler

Tüm Ticaret ve Şirketler Hukuku makaleleri →

Anahtar kavramlar: eski çalışan haksız rekabet · çalışan ayartma · müşteri ayartma · personel ayartma · ticari sır · iş sırrı · TTK 55/1-b · TTK 55/1-d · işçinin rekabet yasağı · TBK 444 · TBK 447 haklı fesih · sadakat borcu TBK 396 · rekabet yasağı görevli mahkeme · çalışan ayartmama anlaşması · centilmenlik anlaşması Rekabet Kurulu

Kaynak gösterimi: Av. Bayram Can Çapar, “Eski Çalışan Rakip Şirket Kurarsa: Çalışan/Müşteri Ayartma, Ticari Sır, Haksız Rekabet (TTK 55, TBK 444-447)”, ÇAPAR Hukuk, 2026-11-15, https://capar.av.tr/makale/calisan-ve-musteri-ayartma-ticari-sir-haksiz-rekabet

← Tüm makaleler

Güncel Makaleler

Tüm makaleler ›