İçeriğe geç
0258 241 55 54Görüşme Talep Et
TR EN
Yayın: · 15 dk okuma

Son gözden geçirme:

YÖK ve Üniversite İşlemlerine Karşı Hangi İdare Mahkemesinde Dava Açılır? İdari Yargıda Yetki Kuralları

Yazı boyutuTema

Kısa cevap: Üniversitenin bir öğrenciye ilişkin işlemine karşı dava, kural olarak işlemi yapan merciin bulunduğu yerdeki idare mahkemesinde açılır (İYUK m.32/1). Akademisyen ve idari personel gibi kamu görevlilerinde İYUK m.33’teki özel kurallar öne geçer: atama ve nakilde yeni veya eski görev yeri, görevden çıkarmada son görev yeri, görevle ilişiği kesmeyen disiplin cezaları ve özlük haklarında görevli bulunulan yer mahkemesi yetkilidir. Danıştay 8. Dairesi, YÖK’ün düzenleme yetkisine bağlı bir başvurunun reddi ile Üniversitelerarası Kurulun (ÜAK) doçentlik unvanı ve belgesine ilişkin işleminde Ankara’daki idare mahkemesini yetkili saymıştır; ÜAK jürisinin yaptığı kadro sınavında ise kadroyu ilan eden üniversitenin yeri esas alınmıştır. Ülke çapında uygulanacak düzenleyici işlemlere karşı davalara Danıştay ilk derece mahkemesi olarak bakar. Yetkisiz mahkemeye açılan dava düşmez; dosya yetkili mahkemeye gönderilir. Dava açma süresi kural olarak altmış gün, istinaf süresi otuz gündür.

Kısaca

YÖK, Üniversitelerarası Kurul ve üniversite işlemlerine karşı davada yetkili idare mahkemesi; öğrenci, akademisyen ve personel davalarında İYUK m.32 ve m.33, Danıştay'da ilk derece görülen davalar, yanlış mahkemede açılan davanın akıbeti, süre ve istinaf mercii Danıştay kararlarıyla anlatılıyor.

Denizli'deki dosyalar: mahkemeler, istinaf yolu ve usul

Ankara'daki dosyalar: mahkemeler, istinaf yolu ve usul

Öğrencilerin, akademisyenlerin ve üniversite personelinin YÖK, Üniversitelerarası Kurul ve üniversite işlemlerine karşı açacağı davalarda yetkili idare mahkemesi; Danıştay’da ilk derece görülen davalar, yanlış mahkemede açılan davanın akıbeti, dava açma süresi ve istinaf mercii.

İdari Yargıda Yetki Nedir? Görevden Farkı

Görev, davaya hangi tür yargı yerinin bakacağını (idare mahkemesi mi, ilk derece sıfatıyla Danıştay mı) belirler. Yetki ise aynı türdeki mahkemelerden hangi yerdekinin bakacağını (Ankara mı, Denizli mi) belirler. Genel kurallar İdari Yargıda İptal Davası rehberinin “Görevli ve Yetkili Mahkeme” bölümündedir; bu yazı yalnız YÖK, Üniversitelerarası Kurul ve üniversite işlemlerinde yetkiyi işler.

Görev yönünden idare mahkemeleri, vergi mahkemelerinin görevine girenler ve ilk derecede Danıştay’da çözümlenecek olanlar dışındaki iptal ve tam yargı davalarına bakar (2576 sayılı Kanun m.5). Yetki yönünden başlangıç noktası İYUK m.32’dir: kanunda başka bir yer gösterilmemişse, işlemi yapan idari merciin bulunduğu yerdeki idare mahkemesi yetkilidir. Yetki kamu düzenindendir (m.32/2); mahkeme yetkiyi dilekçe üzerine yaptığı ilk incelemede ele alır (m.15/1-a).

İlgili Kanun Hükmü — 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m.32 (İdari davalarda genel yetki)

“Göreve ilişkin hükümler saklı kalmak şartıyla bu Kanunda veya özel kanunlarda yetkili idare mahkemesinin gösterilmemiş olması halinde, yetkili idare mahkemesi, dava konusu olan idari işlemi veya idari sözleşmeyi yapan idari merciin bulunduğu yerdeki idare mahkemesidir.

… Bu Kanunun uygulanmasında yetki kamu düzenindendir.”

İşlem Türüne Göre Yetkili Mahkeme

Her satır bir dayanak maddeye ya da bu yazıda aktarılan Danıştay kararına bağlıdır; somut dosyada uyuşmazlığın asıl konusu farklı bir kurala işaret edebilir.

  • Üniversitenin öğrenciye ilişkin bireysel işlemi: İYUK m.32/1 genel kuralı gereği işlemi yapan merciin (örneğin dekanlık, enstitü ya da yüksekokul müdürlüğü, yönetim kurulu, rektörlük) bulunduğu yer.
  • Öğrenci disiplin cezaları: İYUK m.32/1 genel kuralı gereği cezayı veren amirin ya da kurulun bulunduğu yer; bu konuda ayrıca aktarılmış bir merci belirleme kararı yoktur. Yetkili makamlar 2547 sayılı Kanun m.54’te sayılmıştır.
  • YÖK’ün düzenleme yetkisine bağlı başvurunun reddi (tek karar): Yükseköğretim Kurulu Başkanlığının bulunduğu Ankara — Danıştay 8. Daire, 2021/6874 E.
  • ÜAK’ın doçentlik unvanı ve belgesine ilişkin işlemleri: Üniversitelerarası Kurul Başkanlığının bulunduğu Ankara — İYUK m.32/1; Danıştay 8. Daire, 2025/2382 E.
  • Üniversitenin ilan ettiği kadroya atama sınavı ve başvurunun reddi: sınavı ÜAK jürisi yapmış olsa bile kadroyu ilan eden üniversitenin bulunduğu yer — Danıştay 8. Daire, 2025/1495 E. Atamanın esası için Öğretim Üyesi Ataması İptal Davası.
  • Akademisyen ve idari personelin atanması, nakli: yeni veya eski görev yeri — İYUK m.33/1.
  • Görevine son verilmesi, emekliye sevk, görevden uzaklaştırma: son görev yeri — İYUK m.33/2.
  • Görevle ilişiği kesmeyen disiplin cezaları, ilerleme, yükselme, sicil, intibak, özlük ve parasal haklar: görevli bulunulan yer — İYUK m.33/3.
  • YÖK yönetmelikleri gibi ülke çapında uygulanacak düzenleyici işlemler: ilk derece mahkemesi olarak Danıştay — 2575 sayılı Kanun m.24/1-c.
  • Tazminat (tam yargı) davaları: zararı doğuran idari uyuşmazlığı çözümlemeye yetkili mahkeme; bu yoksa sırasıyla b ve c bentleri — İYUK m.36.

Akademisyen ve Personel Davalarında Özel Yetki Kuralları

Öğretim elemanları ve üniversitelerin idari personeli kamu görevlisidir. M.32 yalnız “bu Kanunda veya özel kanunlarda yetkili idare mahkemesinin gösterilmemiş olması” hâlinde uygulanır; atama, nakil, görevden çıkarma, disiplin ve özlük uyuşmazlıklarında ise m.33’teki özel kurallar geçerlidir.

İlgili Kanun Hükmü — 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m.33/1-3 (Kamu görevlileri ile ilgili davalarda yetki)

“Kamu görevlilerinin atanması ve nakilleri ile ilgili davalarda yetkili mahkeme, kamu görevlilerinin yeni veya eski görev yeri idare mahkemesidir.

… Kamu görevlilerinin görevlerine son verilmesi, emekli edilmeleri veya görevden uzaklaştırılmaları ile ilgili davalarda yetkili mahkeme, kamu görevlisinin son görev yaptığı yer idare mahkemesidir.

… Kamu görevlilerinin görevle ilişkisinin kesilmesi sonucunu doğurmayan disiplin cezaları ile ilerleme, yükselme, sicil, intibak ve diğer özlük ve parasal hakları … ilgili davalarda yetkili mahkeme ilgilinin görevli bulunduğu yer idare mahkemesidir.”

Aşağıdaki dosyada Danıştay, işlemi kimin yaptığından çok uyuşmazlığın asıl konusuna bakmıştır. Afyon Kocatepe Üniversitesinde Öğretim Üyesi Yetiştirme Programı (ÖYP) kapsamında araştırma görevlisi olan ve Ankara Üniversitesinde doktora yapan bir davacının ek süre talebini Ankara Üniversitesi reddetmişti. Danıştay 8. Dairesi, işlemin davacının ÖYP kapsamındaki görevle ilişiğinin kesilmesi sonucunu doğurabileceğini ve uyuşmazlığın bir kamu görevlisinin ilerleme ve yükselmesine ilişkin olduğunu belirterek m.33/3 uyarınca Afyon’daki idare mahkemesini yetkili saydı (alıntı aşağıda).

Danıştay’da İlk Derece Görülen Davalar

Danıştay, 2575 sayılı Kanunun 24. maddesinde sayılan davalara ilk derece mahkemesi olarak bakar. Yükseköğretimle ilgili olanı (c) bendidir: kamu kuruluşlarınca çıkarılan ve ülke çapında uygulanacak düzenleyici işlemlere karşı davalar Danıştay’da açılır.

İlgili Kanun Hükmü — 2575 sayılı Danıştay Kanunu m.24/1 (İlk derece mahkemesi olarak Danıştay’da görülecek davalar)

“Danıştay ilk derece mahkemesi olarak:

… Bakanlıklar ile kamu kuruluşları veya kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarınca çıkarılan ve ülke çapında uygulanacak düzenleyici işlemlere,

… Karşı açılacak iptal ve tam yargı davaları ile tahkim yolu öngörülmeyen kamu hizmetleri ile ilgili imtiyaz şartlaşma ve sözleşmelerinden doğan idari davaları karara bağlar.”

Danıştay 8. Dairesi, Yükseköğretim Kurumları Öğrenci Disiplin Yönetmeliğinin bir bendinin ve ona dayanılarak verilen kınama cezasının iptali istemini aynı davada ilk derece mahkemesi olarak karara bağlamış, kararına karşı İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolunu göstermiştir. Bir üniversitenin yalnız kendi bünyesinde uygulanan düzenlemeleri ise metin itibarıyla “ülke çapında uygulanacak” ölçütünü taşımaz; bunlarda görevli yer düzenlemenin niteliğine göre ayrıca değerlendirilmelidir.

Düzenleyici işlem ile ona dayanan bireysel işlem birlikte dava edilebilir (İYUK m.7/4). İki dava ayrı yerlerde açılmışsa bağlantının varlığına taraflardan birinin isteği üzerine veya doğrudan doğruya mahkemece karar verilir (m.38/2); bağlantılı davalardan biri Danıştay’da ise dosya Danıştay’a gönderilir.

İlgili Kanun Hükmü — 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m.38/1, 3 (Bağlantılı davalar)

“Aynı maddi veya hukuki sebepten doğan ya da biri hakkında verilecek hüküm, diğerini etkileyecek nitelikte olan davalar bağlantılı davalardır.

… Bağlantılı davalardan birinin Danıştayda bulunması halinde dava dosyası Danıştaya gönderilir.”

Tazminat (Tam Yargı) Davalarında Yetki

Tam yargı davalarında yetkili mahkeme, aşağıdaki İYUK m.36’daki sıraya göre belirlenir; ilk sırada zararı doğuran idari uyuşmazlığı çözümlemeye yetkili mahkeme yer alır. Aşağıdaki Pamukkale Üniversitesi kararında Danıştay, kamu görevinden çıkarılıp göreve iade edilen bir öğretim elemanının tazminat davasında m.33/2’yi esas alarak Denizli’deki idare mahkemesini yetkili saymıştır.

İlgili Kanun Hükmü — 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m.36 (Tam yargı davalarında yetki)

“İdari sözleşmelerden doğanlar dışında kalan tam yargı davalarında yetkili mahkeme, sırasıyla:

a) Zararı doğuran idari uyuşmazlığı çözümlemeye yetkili,

… c) Diğer hallerde davacının ikametgahının bulunduğu yer.

İdari mahkemesidir.”

Yanlış Mahkemede Dava Açılırsa Ne Olur?

Yetkisiz idare mahkemesine dava açılması davanın kaybedilmesi sonucunu doğurmaz. Mahkeme ilk incelemede davayı yetki yönünden reddeder ve dosyayı yetkili mahkemeye gönderir. Bu ret kararına karşı istinaf ya da temyiz yolu kapalıdır (İYUK m.15/4); uyuşmazlık, aşağıdaki merci belirleme usulüyle çözülür.

İlgili Kanun Hükmü — 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m.15/1-a (İlk inceleme üzerine verilecek karar)

“… idari yargının görevli olduğu konularda ise görevli veya yetkili olmayan mahkemeye açılan davanın görev veya yetki yönünden reddedilerek dava dosyasının görevli veya yetkili mahkemeye gönderilmesine,”

Dosyanın gönderildiği mahkeme de kendisini yetkisiz görebilir. Bu “yetki uyuşmazlığı”nı, iki mahkeme aynı bölge idare mahkemesinin yargı çevresindeyse bölge idare mahkemesi, değilse Danıştay çözer; bu karar kesindir. Bu yazıdaki merci belirleme kararlarının tamamı bu usulle verilmiştir.

İlgili Kanun Hükmü — 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m.43/1-b, 3 (Görevsizlik ve yetkisizlik hallerinde yapılacak işlem)

“b) Görevsizlik veya yetkisizlik sebebiyle dosyanın gönderildiği mahkeme kendisini görevsiz veya yetkisiz gördüğü takdirde, söz konusu mahkeme ile ilk görevsizlik veya yetkisizlik kararını veren mahkeme aynı bölge idare mahkemesinin yargı çevresinde ise, uyuşmazlık bölge idare mahkemesince, aksi halde Danıştayca çözümlenir.

… Danıştay ve bölge idare mahkemesince görev ve yetki uyuşmazlıkları ile ilgili olarak verilen kararlar kesindir.”

Yanlış yer dava hakkını ortadan kaldırmasa da zaman kaybettirir. Pamukkale Üniversitesi dosyasında Denizli’deki mahkemenin yetki ret kararı (10.07.2024) ile Danıştay’ın merci belirleme kararı (19.06.2025) arasında yaklaşık bir yıl geçmiştir. İstinaf aşamasında davaya yetkisiz mahkemece bakıldığı anlaşılırsa bölge idare mahkemesi kararı kaldırarak dosyayı kararı veren mahkemeye gönderir (İYUK m.45/5-b).

Dava Açma Süresi ve Kanun Yolu

Özel kanunda ayrı süre yoksa dava açma süresi Danıştay’da ve idare mahkemelerinde altmış gündür ve yazılı bildirimi izleyen gün başlar. Düzenleyici işlemlerde süre ilan tarihini izleyen gün başlar; ancak düzenleme uygulandığında ilgili kişi uygulama işlemiyle birlikte düzenlemeyi de dava edebilir (m.7/4).

İlgili Kanun Hükmü — 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m.7/1-2 (Dava açma süresi)

“Dava açma süresi, özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştayda ve idare mahkemelerinde altmış ve vergi mahkemelerinde otuz gündür.

… a) İdari uyuşmazlıklarda; yazılı bildirimin yapıldığı,

… Tarihi izleyen günden başlar.”

Öğrenci disiplin cezalarında on beş gün içinde üniversite yönetim kuruluna itiraz edilebilir; ancak itiraz zorunlu değildir, doğrudan dava açılabilir. Kopya cezalarına özgü ayrıntı Öğrencinin Kopya Çekmesi Nedeniyle Verilen Disiplin Cezalarının Usulsüzlüğü ve İptali yazısındadır.

İlgili Kanun Hükmü — 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu m.54/10-ç, e (Öğrencilerin disiplin işleri)

“ç) Disiplin amirleri ve kurullarınca verilen disiplin cezalarına karşı on beş gün içinde üniversite yönetim kuruluna itiraz edilebilir.

… e) Öğrencilere verilen disiplin cezalarına karşı, itiraz hakkı kullanılmadan da idari yargı yoluna başvurulabilir.”

İdare mahkemesi kararlarına karşı istinaf, tebliğden itibaren otuz gün içinde, mahkemenin bulunduğu yargı çevresindeki bölge idare mahkemesine yapılır; kanundaki parasal sınırı geçmeyen davalardaki kararlar kesindir. Danıştay’ın ilk derece kararlarına karşı ise İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açıktır.

İlgili Kanun Hükmü — 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m.45/1 (İstinaf)

“İdare ve vergi mahkemelerinin kararlarına karşı, başka kanunlarda farklı bir kanun yolu öngörülmüş olsa dahi, mahkemenin bulunduğu yargı çevresindeki bölge idare mahkemesine, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde istinaf yoluna başvurulabilir. … Ancak, konusu otuz bir bin Türk lirasını geçmeyen; vergi davaları, tam yargı davaları ve idari işlemlere karşı açılan iptal davaları hakkında idare ve vergi mahkemelerince verilen kararlar kesin olup, bunlara karşı istinaf yoluna başvurulamaz.”

Parasal sınırların artırılması Kanunun ek 1. maddesinde düzenlenmiştir; güncel tutar ayrıca kontrol edilmelidir.

Danıştay Kararlarında YÖK ve Üniversite İşlemlerinde Yetki

Yükseköğretimden doğan yetki uyuşmazlıklarını Danıştay 8. Dairesi çözmektedir.

Kamu görevlisinin ilerleme ve yükselmesi: görev yeri.

Danıştay Kararı
Danıştay 8. Daire, 2022/7128 E., 2022/6844 K., 24.11.2022 (ÖYP kapsamındaki araştırma görevlisinin doktora ek süre talebi; m.33/3)

“dava konusu uyuşmazlığın esasının, kamu görevlisi olduğu açık olan davacının, ilerleme/yükselmesine ilişkin olduğu anlaşıldığından, yukarıda anılan kanun hükmü uyarınca uyuşmazlığın görüm ve çözümünde, davacının görevli bulunduğu yer idare mahkemesi olan Afyon İdare Mahkemesi’nin yetkili olduğu sonucuna ulaşılmaktadır.”

ÜAK’ın doçentlik unvanı işlemi: Ankara. Davacı Ordu’da görev yapan bir öğretim üyesiydi; Danıştay, unvanı ve belgeyi ÜAK Yönetim Kurulunun verdiğini esas aldı.

Danıştay Kararı
Danıştay 8. Daire, 2025/2382 E., 2025/3847 K., 17.04.2025 (doçentlik belgesinin geriye dönük düzenlenmesi talebi)

“uyuşmazlığın görüm ve çözümünde, dava konusu işlemi tesis eden Üniversitelerarası Kurul Başkanlığının bulunduğu yer mahkemesi olan Ankara İdare Mahkemesinin yetkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır.”

ÜAK jürisinin yaptığı sözlü sınav: kadroyu ilan eden üniversitenin yeri. ÜAK’ın her işlemi Ankara’da dava edilmez; belirleyici olan işlemin niteliğidir.

Danıştay Kararı
Danıştay 8. Daire, 2025/1495 E., 2025/1877 K., 10.03.2025 (doçent kadrosu için yapılan sözlü sınav)

“anılan sözlü sınavın Anadolu Üniversitesince ilan edilen doçentlik kadrosuna atama için aranan ek koşullar arasında yer aldığı ve sınav sonucunda davacının başarısız sayılmasına ilişkin işlemin niteliği itibarıyla açıktan atama başvurusunun reddine ilişkin olduğu anlaşıldığından, uyuşmazlığın görüm ve çözümünde, anılan işlemi tesis eden Anadolu Üniversitesinin bulunduğu yer Mahkemesi olan Eskişehir İdare Mahkemesinin yetkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır.”

Disiplin cezasının sicilden silinmesi için YÖK’e başvuru: Ankara. Dava hem üniversitenin hem YÖK’ün işlemine karşı açılmıştı; talep ancak YÖK’ün yapacağı bir düzenlemeyle karşılanabilirdi.

Danıştay Kararı
Danıştay 8. Daire, 2021/6874 E., 2021/5618 K., 24.11.2021 (öğrenci disiplin cezasının sicilden silinmesi)

“uyuşmazlığın görüm ve çözümünde, yükseköğretim öğrencilerinin disiplin cezalarının silinmesine ilişkin usul ve esasların belirlenmesi yolunda düzenleme yapma yetkisine sahip Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı’nın bulunduğu yer mahkemesi olan Ankara İdare Mahkemesi’nin uyuşmazlığın görüm ve çözümünde yetkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır.”

Kamu görevinden çıkarmadan doğan zarar: son görev yeri.

Danıştay Kararı

“Davacının Pamukkale Üniversitesi Tıp Fakültesinde görev yapmakta iken kamu görevinden ihraç edildiği ve uyuşmazlığın da bu işlemden doğan parasal haklarının iadesi ile manevi zararının tazmini isteminden kaynaklandığı anlaşıldığından, yukarıda aktarılan yetki kuralı uyarınca davanın görüm ve çözümünde, davacının uyuşmazlığa konu olayda son görev yaptığı yerin idari yargı yetkisi yönünden bağlı bulunduğu Denizli İdare Mahkemesi’nin yetkili olduğu sonucuna varılmaktadır.”

YÖK yönetmeliği ve ona dayanan ceza: Danıştay ilk derece. Dairenin ilk ret kararı, yönetmelik bendi yönünden İdari Dava Daireleri Kurulunca onanmış, kınama cezası yönünden bozulmuştu; Daire bu kararda, karar tarihindeki metne göre cezayı rektörün vermesini 2547 sayılı Kanunun 54. maddesine aykırı bularak kınama cezasını iptal etti.

Danıştay Kararı
Danıştay 8. Daire, 2022/2945 E., 2023/1945 K., 11.04.2023 (Öğrenci Disiplin Yönetmeliği ve kınama cezası; ilk derece)

“2575 sayılı Kanunun 38. maddesinde, İdari Dava Daireleri Kurulunca idari dava dairelerinden ilk derece mahkemesi olarak verilen kararların temyizen inceleneceği … Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere,”

Karar, 2547 sayılı Kanun m.54’ün 7437 sayılı Kanunla 2023’te değiştirilmeden önceki metnine dayanır; güncel m.54/7-b’ye göre müşterek mekânlarda işlenen disiplin suçlarından dolayı kınama ve yükseköğretim kurumlarından bir aya kadar uzaklaştırma cezası verme yetkisi rektöre aittir.

Bu kararlar dosyalarının koşullarına göre verilmiştir; benzer görünen bir uyuşmazlıkta işlemin niteliği farklı bir sonuca götürebilir.

Ankara ve Denizli Açısından Sonuç

Ankara: Danıştay 8. Dairesi, YÖK’ün düzenleme yetkisine bağlı bir başvurunun reddi ile ÜAK’ın doçentlik unvanı ve belgesine ilişkin işleminde Ankara’daki idare mahkemesini yetkili saymıştır; ÜAK jürisinin yaptığı kadro sınavında ise kadroyu ilan eden üniversitenin yeri esas alınmıştır. Ankara’daki idare mahkemesinin kararlarına karşı istinaf mercii, bağlı olduğu Ankara Bölge İdare Mahkemesidir (İYUK m.45/1).

Denizli: Pamukkale Üniversitesinin öğrencilere ilişkin işlemleri ve disiplin cezaları ile Denizli’de görev yapan akademisyen ve personelin disiplin, özlük ve görevden çıkarma uyuşmazlıklarında yetki kurallarının işaret ettiği yer Denizli’dir; Danıştay da Pamukkale Üniversitesi dosyasında Denizli İdare Mahkemesini yetkili saymıştır. Bu mahkemenin kararlarına karşı istinaf mercii İzmir Bölge İdare Mahkemesidir (Denizli Bölge Adliye Mahkemesi yazısının idari yargı bölümü). Ordu dosyasındaki ölçüt Denizli’deki bir öğretim üyesinin doçentlik unvanına ilişkin ÜAK işlemine uygulanırsa Ankara’daki mahkemenin yetkili sayılması beklenir.

Uygulamada Dikkat Edilecekler

  • İşlemi yapan makamı tespit edin. İşlemi bildiren birim ile yapan merci farklı olabilir.
  • Uyuşmazlığın asıl konusunu belirleyin. Davacı kamu görevlisiyse ve dava atama, disiplin, ilerleme ya da özlük hakkıyla ilgiliyse m.33 öne geçer.
  • Süreyi yetki tartışmasına bırakmayın. Merci belirleme süreci aylar alabilir; dilekçede yetki gerekçesini kısaca yazmak ilk incelemede tartışmayı azaltır.
  • İstinaf merciini kararı veren mahkemeye göre belirleyin. Ankara’daki idare mahkemesi kararları Ankara, Denizli’dekiler İzmir Bölge İdare Mahkemesine gider; Danıştay’ın ilk derece kararlarında yol temyizdir.

Sıkça Sorulan Sorular

YÖK'ün bir işlemine karşı dava hangi idare mahkemesinde açılır?

Danıştay 8. Dairesi, YÖK'ün düzenleme yetkisine bağlı bir başvurunun reddi ile ÜAK'ın doçentlik unvanı ve belgesine ilişkin işleminde Ankara'daki idare mahkemesini yetkili saymıştır; ÜAK jürisinin yaptığı kadro sınavında ise kadroyu ilan eden üniversitenin yeri esas alınmıştır. YÖK yönetmelikleri gibi ülke çapında uygulanacak düzenleyici işlemlere karşı dava, ilk derece mahkemesi olarak Danıştay'da açılır. Uyuşmazlık bir kamu görevlisinin atama, disiplin ya da özlük hakkına ilişkinse İYUK m.33'teki görev yeri kuralları ayrıca değerlendirilmelidir.

Üniversitenin verdiği öğrenci disiplin cezasına karşı dava hangi idare mahkemesinde açılır?

Dava, İYUK m.32/1 genel kuralı gereği kural olarak cezayı veren amirin ya da kurulun bulunduğu yerdeki idare mahkemesinde açılır; bu konuda ayrıca aktarılmış bir merci belirleme kararı yoktur. Cezaya karşı on beş gün içinde üniversite yönetim kuruluna itiraz edilebilir; ancak itiraz zorunlu değildir, doğrudan dava açılabilir (2547 sayılı Kanun m.54/10). Dava açma süresi kural olarak yazılı bildirimi izleyen günden başlayan altmış gündür.

Akademisyenin disiplin cezası ve atama davası hangi idare mahkemesinde görülür?

Akademisyenler kamu görevlisi olduğu için İYUK m.33 uygulanır. Atama ve nakil davalarında yeni veya eski görev yeri, görevine son verilmesi ve görevden uzaklaştırmada son görev yeri, görevle ilişiği kesmeyen disiplin cezaları ile ilerleme, yükselme ve özlük haklarında görevli bulunulan yer idare mahkemesi yetkilidir. Danıştay, ÖYP kapsamındaki bir araştırma görevlisinin doktora ek süre talebini başka bir şehirdeki üniversitenin reddettiği dosyada, işlem görevle ilişiği kesme sonucunu doğurabileceği için görev yeri mahkemesini yetkili saymıştır.

Doçentlik başvurusuna ilişkin Üniversitelerarası Kurul işlemine karşı dava nerede açılır?

Danıştay 8. Dairesi, doçentlik unvanı ve belgesine ilişkin Üniversitelerarası Kurul işlemlerinde, işlemi yapan ÜAK Başkanlığının bulunduğu Ankara'daki idare mahkemesini yetkili saymıştır. Buna karşılık bir üniversitenin ilan ettiği doçent kadrosuna atama için ÜAK jürisinin yaptığı sözlü sınavda başarısız sayılma, açıktan atama başvurusunun reddi niteliğinde görülmüş ve kadroyu ilan eden üniversitenin bulunduğu yerdeki idare mahkemesi yetkili sayılmıştır.

İdari davada yetkisiz idare mahkemesine dava açılırsa ne olur?

Dava düşmez. Mahkeme ilk incelemede davayı yetki yönünden reddeder ve dosyayı yetkili mahkemeye gönderir (İYUK m.15/1-a); bu karara karşı istinaf ya da temyiz yolu yoktur. Dosyanın gönderildiği mahkeme de kendisini yetkisiz görürse uyuşmazlığı bölge idare mahkemesi ya da Danıştay kesin olarak çözer (İYUK m.43). Bu süreç aylar sürebildiği için davayı baştan doğru yerde açmak zaman kaybını önler.

Denizli'deki idare mahkemesinin üniversite davasında verdiği karara karşı istinaf nereye yapılır?

İstinaf, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde İzmir Bölge İdare Mahkemesine yapılır (İYUK m.45/1). Kanundaki parasal sınırı geçmeyen davalarda verilen kararlar kesindir. Ankara'daki idare mahkemesinin kararlarında istinaf mercii Ankara Bölge İdare Mahkemesidir; Danıştay'ın ilk derece sıfatıyla verdiği kararlarda ise yol, İdari Dava Daireleri Kuruluna temyizdir.

İlgili Makaleler

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Kanun metinleri Mevzuat Bilgi Sistemi’nden, kararlar resmî karar veri tabanından alınmıştır. Aktarılan kararlar büronun taraf olduğu dosyalar değildir.

Yazar:

Bu konuda sorunuz varsa

Bu yazıyı Av. Bayram Can Çapar hazırladı. Av. Bayram Can Çapar · ÇAPAR Hukuk olarak Denizli, İzmir, Aydın, Muğla, Manisa, Uşak, Afyonkarahisar, Kütahya, İstanbul ve Ankara'da ekibimizle avukatlık hizmeti veririz.

0258 241 55 54 · info@capar.av.tr · Mesaj gönder

Yükseköğretim Hukuku alanındaki diğer makaleler

Tüm Yükseköğretim Hukuku makaleleri →

Anahtar kavramlar: YÖK işlemine karşı dava · üniversite işlemine karşı dava hangi mahkeme · idare mahkemesi yetki · İYUK 32 · İYUK 33 · Üniversitelerarası Kurul doçentlik davası · öğrenci disiplin cezası yetkili mahkeme · yetki yönünden ret · Ankara İdare Mahkemesi · Denizli İdare Mahkemesi

Kaynak gösterimi: Av. Bayram Can Çapar, “YÖK ve Üniversite İşlemlerine Karşı Hangi İdare Mahkemesinde Dava Açılır? İdari Yargıda Yetki Kuralları”, ÇAPAR Hukuk, 2026-11-14, https://capar.av.tr/makale/yok-ve-universite-islemlerinde-yetkili-idare-mahkemesi

← Tüm makaleler

Güncel Makaleler

Tüm makaleler ›