İçeriğe geç
0258 241 55 54Görüşme Talep Et
TR EN
Yayın: · 15 dk okuma

Son gözden geçirme:

Doçentlik Başvuru Şartları ve Doçentlik Sonucuna Karşı İptal Davası

Yazı boyutuTema

Kısa cevap: Doçentliğe başvurmak için doktora ya da Kanunda sayılan denk unvan, merkezî yabancı dil sınavından en az 55 puan ve Yükseköğretim Kurulunun Üniversitelerarası Kurul (ÜAK) görüşüyle her bilim alanı için belirlediği sayı ve nitelikte özgün yayın gerekir (2547 sayılı Kanun m.24). Başvuru kural olarak Mart ve Ekim aylarında ÜAK’a elektronik ortamda yapılır; beş kişilik jüride en az üç üyenin ayrıntılı ve gerekçeli raporla olumlu görüş bildirmesi gerekir. Sonuç ve raporlar elektronik ortamda açıldığı günü izleyen beşinci gün tebliğ edilmiş sayılır. İtirazları Doçentlik Komisyonu karara bağlar; iptal davası Üniversitelerarası Kurul Başkanlığına karşı altmış gün içinde, Danıştay’ın yetki kararlarına göre Ankara idare mahkemelerinde açılır. Mahkemeler jüri raporlarının gerekçesini çoğunlukla bilirkişi aracılığıyla denetler; ancak güncel bölge idare mahkemesi kararlarında, jürinin akademik ve bilimsel ilkelere aykırı değerlendirme yaptığı gösterilmedikçe bilirkişinin adayı başarılı bulması tek başına iptal sebebi sayılmıyor.

Kısaca

Doçentlik başvurusu için doktora, merkezî yabancı dil sınavından en az 55 puan ve alan bazında belirlenen özgün yayın şartı aranır; değerlendirmeyi Üniversitelerarası Kurul jürisi ayrıntılı ve gerekçeli raporlarla yapar. Olumsuz sonuca karşı iptal davası ÜAK Başkanlığına karşı altmış gün içinde Ankara idare mahkemelerinde açılır; 2547 sayılı Kanun m.24, Doçentlik Yönetmeliği ve Danıştay kararları.

Doçentlik başvurusunun kanun ve yönetmelikteki şartları, Üniversitelerarası Kurul jürisinin değerlendirmesi, olumsuz sonuca itiraz ve iptal davası: davalı idare, yetkili mahkeme, dava süresi ve Danıştay kararlarında jüri raporlarının denetimi.

Doçentlik Unvanı Nedir, Kim Verir?

Doçentlik, profesörlükten önceki akademik unvandır ve doçent kadrosuna atanabilmenin ön şartıdır. Unvanı adayın çalıştığı üniversite değil, Üniversitelerarası Kurul verir: 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu m.24/c’ye göre ÜAK’ça yeterli yayın ve çalışmaya sahip olduğuna karar verilen adaya doçentlik unvanı verilir. Başvuruların nasıl değerlendirileceği, 15.04.2018 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan ve 14.10.2025 tarihli değişiklik dâhil birçok kez değiştirilen Doçentlik Yönetmeliği’nde düzenlenir.

Doçent kadrosuna atama ayrı bir süreçtir; üniversitenin kadro için koyduğu ek koşullar arasında sözlü sınav varsa sınavı ÜAK jürileri yapar (m.24/d). Unvan için ise bugün sözlü sınav yoktur; değerlendirme jüri raporlarıyla yapılır.

Doçentlik Başvuru Şartları

Kanun, başvuruların ÜAK’ın belirlediği takvime göre yılda en az iki kez yapılacağını öngörür ve üç şart sayar:

İlgili Kanun Hükmü — 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu m.24/a (Doçentlik ve atama)

“(1) Bir lisans diploması aldıktan sonra, doktora ile tıpta, diş hekimliğinde, eczacılıkta ve veteriner hekimlikte uzmanlık unvanını veya Üniversitelerarası Kurulun önerisi üzerine Yükseköğretim Kurulunca tespit edilen belli sanat dallarının birinde yeterlik kazanmış olmak.

(2) Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen merkezî bir yabancı dil sınavından en az elli beş puan veya uluslararası geçerliliği Yükseköğretim Kurulu tarafından kabul edilen bir yabancı dil sınavından buna denk bir puan almış olmak; doçentlik bilim alanının belli bir yabancı dille ilgili olması halinde ise bu sınavı başka bir yabancı dilde vermek.

(3) Üniversitelerarası Kurulun görüşü üzerine Yükseköğretim Kurulu tarafından her bir bilim veya sanat disiplininin özellikleri dikkate alınarak belirlenecek yeterli sayı ve nitelikte özgün bilimsel yayın ve çalışmalar yapmak.”

Yönetmelik aynı şartları tekrarlar, takvimi ve eksik belgeyle yapılan başvurunun akıbetini düzenler:

İlgili Yönetmelik Hükmü — Doçentlik Yönetmeliği m.4/1 ve m.4/4 (Başvuru zamanı, şartları ve usulleri)

“Üniversitelerarası Kurul tarafından başka bir tarih belirlenmedikçe doçentlik başvurusu, yılda iki kez olmak üzere Mart ve Ekim ayının yirminci günü başlayıp, en geç ilgili ayın son çalışma günü mesai saati bitimine kadar yapılır.

… Öğrenim belgesi, tez, yabancı dil belgesi ve başvuru için gerekli diğer belgelerin eksik/hatalı olduğu ve/veya doçentlik başvuru kılavuzundaki usule aykırı şekilde başvuruda bulunulduğu tespit edilen adayın doçentlik başvurusu Üniversitelerarası Kurul Başkanlığı tarafından reddedilir. Doçentlik başvurusu reddedilen aday takip eden dönemlerde yeniden doçentlik başvurusunda bulunabilir.”

Üçüncü şartın içeriği, yani hangi bilim alanında hangi türde ve kaç puanlık yayın istendiği, kanunda ya da yönetmelikte değil, ÜAK’ın internet sitesinde yayımlanan “Doçentlik Başvuru Şartları” tablolarında yer alır. Bu tablolar Mevzuat Bilgi Sistemi’nde bulunmadığından birebir aktarılmamıştır; aşağıdaki bilgi yalnız Danıştay kararlarındaki aktarıma dayanır. Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun (İDDK) onadığı 2023 tarihli bir Daire kararında, o dönemki tabloların her bilim alanı için en az 100 puanlık bilimsel etkinlik ve bunun en az 90 puanının doktora unvanından sonra gerçekleştirilmiş olmasını aradığı aktarılmıştır (İDDK, 2023/2874 E., 2025/881 K.). Başka bir dosyada ise uluslararası makale maddesinden 40 puan alma şartı tartışılmıştır (İDDK, 2023/1518 E., 2025/1190 K.). Tablolar değişebildiği için başvurulacak dönemin şartları ÜAK’ın güncel duyurusundan kontrol edilmelidir.

Başvuru ve Değerlendirme Süreci

Jüri. Süresinde başvurusunu tamamlayan her aday için Doçentlik Komisyonu, başvurulan alanı gözeterek beş asıl ve iki yedek üyeden oluşan bir jüri kurar; alanda yeterli öğretim üyesi yoksa jüri üç asıl ve bir yedek üyeyle kurulur (Yönetmelik m.5/1). Jüride yalnız profesör olarak atanmış öğretim üyeleri görev alabilir (m.5/3). Jüri bilgileri adaya sonuçla birlikte açılır (m.5/4).

Değerlendirmenin ölçütleri. Asgari şartları karşılamak tek başına yetmez; jüri dosyayı bir bütün olarak değerlendirir:

İlgili Yönetmelik Hükmü — Doçentlik Yönetmeliği m.6/1 (Doçentlik değerlendirmesi)

“Doçentlik başvuruları, adayın bilimsel araştırma ve yayın etiği ilkelerine uygun hareket edip etmediği, asgari başvuru şartlarını sağlayıp sağlamadığı, eserlerin nitelik ve özgünlüğü, bilim alanına yaptığı katkısı ve bir bütün halinde alanındaki yetkinliği yönlerinden değerlendirilir. … Adayın asgari başvuru şartlarını sağlamış olması eser değerlendirmesinde başarılı olduğu anlamına gelmez.”

Etik ihlali yönündeki jüri raporlarını ilgili Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Komisyonu, asgari şartların sağlanmadığı yönündeki raporları Doçentlik Komisyonu inceler. Asgari şartları sağlamadığı tespit edilen adayın başvurusu iptal edilir; aday iptal gerekçelerini gidererek izleyen dönemde yeniden başvurabilir, eksiklikler giderilmeden yapılan başvuru ise reddedilir (m.6/1-a). Asgari şartları sağlayan aday hakkında jüri üyeleri esasa ilişkin rapor yazar:

İlgili Yönetmelik Hükmü — Doçentlik Yönetmeliği m.6/2 ve m.6/8 (Doçentlik değerlendirmesi)

“Doçentlik değerlendirme jürisi, hakkında bilimsel araştırma ve yayın etiği ihlali bulmadığı ve asgari başvuru şartlarını sağladığını tespit ettiği adayın akademik çalışmalarının niteliği ve bilim/sanat alanına katkısını esas almak suretiyle “başarılı” veya “başarısız” bulduğunu belirten ayrıntılı ve gerekçeli bir değerlendirme raporu hazırlar.

… Beş üyeden oluşan jürilerde en az üç üyenin, üç üyeden oluşan jürilerde ise en az iki üyenin adayı başarılı bulması halinde aday başarılı sayılır. Başarısız bulunan aday, jüri tarafından eksik bulunan eser ve faaliyetleri tamamlamak kaydıyla müracaat dönemi esas alınmak suretiyle en erken izleyen üçüncü dönemde yeniden başvurabilir.”

Rapor, sonuç ve tebliğ. Raporun niteliği ve sonucun bildirimi doğrudan Kanunda düzenlenmiştir:

İlgili Kanun Hükmü — 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu m.24/b (Doçentlik ve atama)

“Doçentlik sınav jürisinde yer alan asıl ve yedek üyeler, adayın yayın ve çalışmalarını değerlendirerek hazırladıkları ayrıntılı ve gerekçeli kişisel raporlarını Üniversitelerarası Kurula gönderirler. … Jüri üyelikleri, jüri, değerlendirmeye esas alınan raporlar ve başvuru sonucu ilgililere elektronik ortamda erişime açılır ve bu bilgiler, erişime açıldığı tarihi izleyen beşinci gün ilgililere tebliğ edilmiş sayılır.”

Adaya yalnız değerlendirmeye esas raporlar açılır: sonuç başarılı ya da başarısızsa asıl jüri üyelerinin raporları, iptalde ise iptal tespitini yapan raporlar (m.6/7). Başarılı bulunan adaya ÜAK Yönetim Kurulu kararıyla doçentlik unvanı verilir ve doçentlik belgesi düzenlenir (m.6/10).

Olumsuz Sonuca İtiraz ve İptal Davası

İtiraz. Yönetmelik, sürece ilişkin itirazları karara bağlama görevini Doçentlik Komisyonuna verir; itiraz için ayrı bir süre öngörmez:

İlgili Yönetmelik Hükmü — Doçentlik Yönetmeliği m.8/3 (Doçentlik Komisyonu)

“Adayların ve jüri üyelerinin doçentlik sürecine ilişkin her türlü itirazları ile resen tespit edilecek hususlar Doçentlik Komisyonu tarafından incelenerek karara bağlanır.”

Kararlarda, adayın Doçentlik Komisyonuna itiraz ettiği ve itirazın reddine ilişkin Komisyon kararının da asıl işlemle birlikte dava konusu yapıldığı görülüyor (İDDK, 2023/1518 E., 2025/1190 K.). İdareye yapılan başvurunun dava süresine etkisini İdari Yargılama Usulü Kanunu (İYUK) düzenler:

İlgili Kanun Hükmü — 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m.11/1 (Üst makamlara başvurma)

“İlgililer tarafından idari dava açılmadan önce, idari işlemin kaldırılması, geri alınması, değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılması üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapmış olan makamdan, idari dava açma süresi içinde istenebilir. Bu başvurma, işlemeye başlamış olan idari dava açma süresini durdurur.”

Otuz gün içinde cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır; ret üzerine süre yeniden işler ve başvuruya kadar geçen süre hesaba katılır (İYUK m.11/2-3).

Dava süresi. Doçentlik işlemleri için özel bir dava süresi yoktur; genel süre uygulanır:

İlgili Kanun Hükmü — 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m.7/1 ve m.7/4 (Dava açma süresi)

“Dava açma süresi, özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştayda ve idare mahkemelerinde altmış ve vergi mahkemelerinde otuz gündür.

… Ancak bu işlemlerin uygulanması üzerine ilgililer, düzenleyici işlem veya uygulanan işlem yahut her ikisi aleyhine birden dava açabilirler. Düzenleyici işlemin iptal edilmemiş olması bu düzenlemeye dayalı işlemin iptaline engel olmaz.”

Süre, yazılı bildirimin yapıldığı tarihi izleyen günden başlar (İYUK m.7/2-a). Doçentlikte bildirim, sonuç ve raporların elektronik ortamda açıldığı günü izleyen beşinci gün yapılmış sayıldığından (2547 m.24/b), altmış gün bu günü izleyen günden itibaren hesaplanır. Olumsuz işlem doğrudan bir yönetmelik hükmüne ya da başvuru şartlarındaki bir kurala dayanıyorsa, o kural da m.7/4 uyarınca birlikte dava konusu yapılabilir.

Davalı ve yetkili mahkeme. Başvurunun reddi, iptali ya da adayın başarısız sayılması ÜAK işlemidir; dava Üniversitelerarası Kurul Başkanlığına karşı açılır. Yönetmelik hükmü gibi bir düzenleyici işlem de dava konusu yapılırsa Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı da davalı olur (Danıştay 8. Daire, 2022/6771 E., 2025/3366 K.). Yetki İYUK’un genel kuralına tabidir:

İlgili Kanun Hükmü — 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m.32/1 (İdari davalarda genel yetki)

“Göreve ilişkin hükümler saklı kalmak şartıyla bu Kanunda veya özel kanunlarda yetkili idare mahkemesinin gösterilmemiş olması halinde, yetkili idare mahkemesi, dava konusu olan idari işlemi veya idari sözleşmeyi yapan idari merciin bulunduğu yerdeki idare mahkemesidir.”

ÜAK Ankara’da bulunduğundan Danıştay 8. Dairesi, başka illerde açılan davalarda çıkan yetki uyuşmazlıklarında Ankara idare mahkemelerini yetkili görüyor:

Danıştay Kararı

“doçentlik başvurusu reddedilen müvekkilinin doçentlik başvurusunun reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılan davada Ankara Bölge İdare Mahkemesi 4. İdari Dava Dairesinin 06/06/2023 tarih ve YD İtiraz:2023/748 sayılı kararı ile işlemin yürütmesinin durdurulması üzerine süreci tamamlayarak doçentlik unvanı alan … Üniversitelerarası Kurul Başkanlığının bulunduğu yerdeki Ankara İdare Mahkemesi’nin yetkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır.”

Bu dosyada etik ihlali gerekçesiyle reddedilen başvuruda yürütme durdurulmuş ve aday unvan almıştır. Aktarılan kararlarda bölge idare mahkemesi aşamasındaki kararları Ankara Bölge İdare Mahkemesi 4. İdari Dava Dairesi vermiştir. Bireysel doçentlik işlemlerine ilişkin davalarda bölge idare mahkemesi kararı kesin sayılmıştır: bölge idare mahkemesi temyiz dilekçesini, konunun temyiz yolu açık konular arasında bulunmadığı gerekçesiyle reddetmiş, Danıştay bu kararı onamıştır (aşağıdaki ortopedi kararı). Yönetmelik hükmü ya da YÖK kararı gibi düzenleyici işlemlere karşı açılan davalara ise aktarılan kararlarda Danıştay 8. Dairesi ilk derece olarak bakmış, temyiz incelemesini İDDK yapmıştır.

İptalden sonra unvanın tarihi de uyuşmazlık konusu olabiliyor: bir dosyada unvan önce 29.04.2024’ten verilmiş, ikinci bir davayla 16.12.2020’ye yürütülmüş; aradaki maaş farkları için açılan tam yargı davasında da Ankara idare mahkemesi yetkili bulunmuştur (Danıştay 8. Daire, 2025/5289 E., 2025/7057 K.).

Yargı Kararlarında Jüri Raporlarının Denetimi

Jürinin kanaati bilimsel bir değerlendirmedir; mahkeme bunu kendisi yapmaz, alanın öğretim üyelerinden oluşan bilirkişi heyetine başvurur. Kararlar denetimin iki sınırını birlikte gösteriyor.

Gerekçe şartı. Danıştay, Kanunun jüriden istediği “ayrıntılı ve gerekçeli” değerlendirmeyi bilirkişi raporunda da aramış; adayın “tam sınırda” kaldığını söyleyen ama bunun neden başarısızlık sebebi olduğunu açıklamayan bilirkişi raporuna dayanan ret kararını bozmuştur:

Danıştay Kararı

“davacının, doçentlik dosyasında bulunan eserlerinin nitelik ve niceliğine ilişkin olarak doçentlik eser incelemesi aşamasında başarılı olarak değerlendirilebilmesi açısından sınırda kalmasının neden davacının başarısız sayılmasına sebep teşkil ettiğine dair ayrıntılı ve gerekçeli herhangi bir değerlendirmeye yer verilmediği görülmektedir. … Mahkeme tarafından yeni bir bilirkişi heyeti oluşturulmak suretiyle hükme esas alınabilecek nitelikte davacının akademik çalışmalarının ayrıntılı ve gerekçeli değerlendirmelerini içeren bilirkişi incelemesi yaptırılması gerektiğinden, eksik incelemeye dayalı bilirkişi raporu esas alınarak verilen Mahkeme kararında hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.”

Karar, yürürlükten kaldırılan Doçentlik Sınav Yönetmeliği döneminde ve kararın düzeltilmesi yolu açık olarak verilmiştir; kesinleşmemiş olabilir. Dayandığı “ayrıntılı ve gerekçeli” rapor ölçütü ise bugün de 2547 m.24/b ve Yönetmelik m.6/2’de yer alıyor.

Jüri kanaatinin sınırı. Güncel bölge idare mahkemesi kararları, bilirkişinin adayı başarılı bulmasını yeterli saymıyor. Ortopedi alanındaki bir dosyada idare mahkemesinin bilirkişi raporuna dayanan iptal kararı kaldırılıp dava reddedilmiş, temyiz dilekçesinin reddi Danıştay’ca onanmıştır:

Danıştay Kararı (aktarılan bölge idare mahkemesi gerekçesi)
Danıştay 8. Daire, 2024/3631 E., 2024/4118 K., 04.07.2024 (kararda aktarılan bölge idare mahkemesi gerekçesi; Danıştay, temyiz isteminin reddine ilişkin kararı onamıştır)

“davacı hakkında “başarısız” olduğu yönünde kanaat bildiren jüri üyelerinin, akademik ve bilimsel ilkelere aykırı bir inceleme ve değerlendirme yaptıkları yönünde bir iddia ve tespit bulunmadığı, bu kanaatlere ulaşmalarına dayanak gösterdikleri, bilim alanına katkısının yetersiz düzeyde olduğu, başlıca yazar olduğu eserinin sınırlı düzeyde olduğu, eserlerine yapılan atıf sayısının yetersiz olduğu … tespit ve değerlendirmelerinin aksini ortaya koyan bilgi ve belge bulunmadığı … dava konusunun temyiz yolu açık konular arasında bulunmadığı, istinaf incelemesi sonucunda verilen bölge idare mahkemesi kararının kesin olduğu”

Mimarlık alanındaki bir dosyada da idare mahkemesinin iptal kararı aynı gerekçeyle kaldırılmış, temyiz dilekçesinin reddine ilişkin bölge idare mahkemesi kararı Danıştay’ca onanmıştır (Danıştay 8. Daire, 2025/874 E., 2025/1010 K.). Bu çizgiye göre davacı, jürinin somut gerekçelerinin yanlış olduğunu ya da jürinin akademik ve bilimsel ilkelere aykırı değerlendirme yaptığını ortaya koymalıdır.

Ölçütün belirliliği. İDDK, “yağmacı/şaibeli” dergilerdeki makalelerin başvuruda kullanılamayacağına ilişkin YÖK kararını ölçüt içermediği için hukuka aykırı bulmuş, buna dayanan başvuru iptalini ve itirazın reddini de hukuka aykırı saymıştır:

Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu Kararı

“Bu durumda, “yağmacı/şaibeli dergi” ibaresinin, belirsiz ve objektiflikten uzak bir ifade olduğu, jüri üyelerince yapılacak doçentlik değerlendirmesinde hangi ölçüt ve kriterlerin esas alınacağının objektif, net ve anlaşılır şekilde ortaya konulmadığı ve öngörülebilir olmadığı anlaşıldığından, Yükseköğretim Genel Kurulunun 07/03/2019 tarih ve 2019.3.88 sayılı kararının hukuki güvenlik ve belirlilik ilkelerine aykırı olduğu sonucuna varılmıştır.”

Karar oyçokluğuyla ve kesin olarak verilmiştir; karşı oyda, makalelerin yayımlandığı dergilerin ÜAK ölçütüne göre bu kapsamda kaldığı ve bireysel işlemin hukuka uygun olduğu görüşü yer alır.

Hak arama özgürlüğü ve bekleme süreleri. 2021’de Yönetmeliğe eklenen ve başarısız sayılan ya da başvurusu iptal edilen adayın, bu işleme karşı dava açarsa aynı alanda yeniden başvurusunu davanın kesinleşmesine bağlayan hüküm Danıştay 8. Dairesince iptal edilmiş, İDDK bu kararı onamıştır:

Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu Kararı (onanan Daire gerekçesi)
Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu, 2023/2874 E., 2025/881 K., 21.04.2025 (Kurul kararında aktarılan ve onanan Daire gerekçesi)

“bu işlemlere karşı dava açılması durumunda aynı bilim/sanat alanında yeniden doçentliğe başvuru yapılmasının davanın kesinleşmesine bağlandığı ve bu durumun hak arama özgürlüğünü kullanmak suretiyle dava açmış olan doçent adaylarının yargı yoluna başvurması yönünden önemli ölçüde caydırıcı nitelik taşıdığının anlaşıldığı, … dava konusu Yönetmelik değişikliği ile hak arama hürriyetine getirilen bu sınırlamanın, ulaşılmak istenen amaç ile orantılı olmadığı”

Aynı kararla, asgari şartları sağlamadığı için başvurusu iptal edilen adayın ancak “en erken izleyen ikinci dönemde” başvurabileceğine ilişkin cümle de, eksiğini daha kısa sürede tamamlayan adayın hakkını elinden aldığı için ölçülülük ilkesine aykırı bulunmuştur (bu kısım oyçokluğuyla). Buna karşılık eser değerlendirmesinde başarısız bulunan adayın “en erken izleyen üçüncü dönemde” yeniden başvurabileceğine ilişkin kural (m.6/8), Danıştay 8. Dairesince makul ve yeterli görülmüş ve bu kurala dayanan başvuru reddi hukuka uygun bulunmuştur. Bu karar ilk derece sıfatıyla, oyçokluğuyla ve temyiz yolu açık olarak verildiğinden kesinleşmemiş olabilir (Danıştay 8. Daire, 2022/6771 E., 2025/3366 K.).

Uygulamada Dikkat Edilecekler

  • Tebliğ gününü doğru hesaplayın. Sonuç, elektronik ortamda açıldığı günü izleyen beşinci gün tebliğ edilmiş sayılır; altmış günlük süre bu günü izleyen günden başlar.
  • İtirazı dava süresi içinde ve belgeli yapın. İYUK m.11’e göre dava açma süresi içinde idareye yapılan başvuru süreyi durdurur; otuz gün cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır.
  • Raporların gerekçesini tek tek tartışın. Her olumsuz raporun somut gerekçesi (alana katkı, özgünlük, başlıca yazarlık, atıf, dergi niteliği) ayrı ayrı ele alınmalı; genel ifadelerle yazılmış rapor, “ayrıntılı ve gerekçeli” rapor ölçütüne aykırılık yönünden ileri sürülmelidir.
  • Bilirkişiye doğru soruları sordurun. Bilirkişiden jürinin gerekçelerini tek tek karşılaması ve jüri değerlendirmesinin akademik ve bilimsel ilkelere uygun olup olmadığını açıklaması istenmelidir.
  • Davayı Ankara’da açın. Başka yerde açılan dava yetki uyuşmazlığına dönüşebilir ve süreç uzar.
  • Yeniden başvuruyu planlayın. Dava açmak yeniden başvuruya engel değildir; ancak sonuçlanmamış bir başvuru varken aynı ya da farklı alanda yeni başvuru yapılamaz (m.4/7). Aktarılan kararlardan Danıştay 8. Dairesinin 2020/3951 K. ve 2025/3366 K. sayılı kararları kesinleşmemiş olabilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Doçentlik başvuru şartları nelerdir?

2547 sayılı Kanun m.24/a’ya göre doktora ya da Kanunda sayılan denk unvan, merkezî yabancı dil sınavından en az 55 puan (veya YÖK’ün kabul ettiği bir sınavdan denk puan) ve YÖK’ün ÜAK görüşüyle her bilim alanı için belirlediği sayı ve nitelikte özgün yayın gerekir. Alanlara göre puan tabloları ÜAK’ın yayımladığı Doçentlik Başvuru Şartlarında yer alır.

Doçentlik başvurusu ne zaman yapılır, sonuç ne zaman tebliğ edilmiş sayılır?

ÜAK başka bir tarih belirlemedikçe başvurular Mart ve Ekim aylarının yirminci gününden ayın son çalışma günü mesai bitimine kadar yapılır (Yönetmelik m.4/1). Sonuç ve değerlendirmeye esas raporlar elektronik ortamda açıldığı günü izleyen beşinci gün tebliğ edilmiş sayılır (2547 m.24/b).

Doçentlikte başarısız olan aday ne zaman yeniden başvurabilir?

Jüri tarafından başarısız bulunan aday, eksikleri tamamlamak kaydıyla en erken izleyen üçüncü dönemde başvurabilir (m.6/8). Asgari şartları sağlamadığı için başvurusu iptal edilen aday, eksiklerini gidererek izleyen dönemde başvurabilir (m.6/1-a).

Doçentlik sonucuna karşı dava nerede ve ne kadar sürede açılır?

Dava, Üniversitelerarası Kurul Başkanlığına karşı, tebliği izleyen günden itibaren altmış gün içinde açılır (İYUK m.7). Danıştay’ın yetki kararlarına göre yetkili mahkeme, ÜAK’ın bulunduğu Ankara’daki idare mahkemeleridir. Aktarılan kararlarda bölge idare mahkemesinin istinaf kararı kesin sayılmıştır.

Mahkeme jürinin bilimsel değerlendirmesini değiştirebilir mi?

Mahkeme jürinin yerine geçmez; raporların ayrıntılı ve gerekçeli olup olmadığını ve işlemin hukuka uygunluğunu, gerektiğinde bilirkişiyle denetler. Güncel bölge idare mahkemesi kararlarına göre bilirkişinin adayı başarılı bulması yetmez; jürinin gerekçelerinin yanlış olduğu ya da akademik ve bilimsel ilkelere aykırı değerlendirme yaptığı gösterilmelidir. Belirsiz bir ölçüte dayanan işlem ise İDDK’ya göre hukuka aykırıdır.

Dava açan aday yeniden doçentlik başvurusu yapabilir mi?

Evet. Yeniden başvuruyu davanın kesinleşmesine bağlayan yönetmelik hükmü hak arama özgürlüğüne aykırı bulunarak iptal edilmiş, İDDK bu kararı onamıştır. Ancak başvurusu henüz sonuçlanmamış aday yeni başvuru yapamaz (m.4/7).

İlgili Makaleler

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Kanun metinleri Mevzuat Bilgi Sistemi’nden, kararlar resmî karar veri tabanından alınmıştır. Aktarılan kararlar büronun taraf olduğu dosyalar değildir.

Yazar:

Bu konuda sorunuz varsa

Bu yazıyı Av. Bayram Can Çapar hazırladı. Av. Bayram Can Çapar · ÇAPAR Hukuk olarak Denizli, İzmir, Aydın, Muğla, Manisa, Uşak, Afyonkarahisar, Kütahya, İstanbul ve Ankara'da ekibimizle avukatlık hizmeti veririz.

0258 241 55 54 · info@capar.av.tr · Mesaj gönder

Yükseköğretim Hukuku alanındaki diğer makaleler

Tüm Yükseköğretim Hukuku makaleleri →

Anahtar kavramlar: doçentlik başvuru şartları · doçentlik başvurusu · doçentlik jüri raporu · doçentlik sonucuna itiraz · doçentlik iptal davası · Üniversitelerarası Kurul · Doçentlik Komisyonu · Doçentlik Yönetmeliği · 2547 sayılı Kanun 24. madde · doçentlik davası yetkili mahkeme · yağmacı dergi doçentlik

Kaynak gösterimi: Av. Bayram Can Çapar, “Doçentlik Başvuru Şartları ve Doçentlik Sonucuna Karşı İptal Davası”, ÇAPAR Hukuk, 2026-11-04, https://capar.av.tr/makale/docentlik-basvuru-sartlari-ve-docentlik-sonucuna-karsi-iptal-davasi

← Tüm makaleler

Güncel Makaleler

Tüm makaleler ›