İçeriğe geç
0258 241 55 54Görüşme Talep Et
TR EN
Yayın: · 15 dk okuma

Son gözden geçirme:

Sınır Dışı Etme (Deport) Kararına ve İkamet İzni Reddine Karşı Dava: 6458 Sayılı Kanun m.53, m.57 ve m.25

Yazı boyutuTema

Kısa cevap: Sınır dışı etme kararına karşı, kararın tebliğinden itibaren yedi gün içinde idare mahkemesinde dava açılabilir; yabancının rızası saklı kalmak üzere dava süresi içinde ve yargılama sonuçlanıncaya kadar yabancı sınır dışı edilmez ve mahkemenin kararı kesindir (6458 sayılı Kanun m.53/3). İdari gözetim kararına karşı yol idare mahkemesi değil sulh ceza hâkimliğidir; başvuru gözetimi durdurmaz (m.57/6). İkamet izni talebinin reddi, iptali veya uzatılmaması için Kanunda ayrı bir dava süresi yoktur; bu yazının çıkarımına göre bu işlemlere karşı kural olarak İdari Yargılama Usulü Kanunu m.7’deki altmış günlük genel süre uygulanır.

Kısaca

Sınır dışı etme kararına karşı dava, tebliğden itibaren yedi gün içinde idare mahkemesinde açılır; mahkemenin kararı kesindir ve yargılama bitene kadar yabancı, rızası olmadıkça sınır dışı edilmez. Yazı; idari gözetime karşı sulh ceza hâkimliği yolunu, giriş yasağını, ikamet izni reddine karşı davayı ve Anayasa Mahkemesi ile Danıştay kararlarını anlatır.

Hakkında sınır dışı etme (deport) kararı alınan, idari gözetim altına alınan, Türkiye’ye giriş yasağı konan ya da ikamet izni reddedilen, iptal edilen veya uzatılmayan yabancının 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu’na göre başvurabileceği yollar ve süreler.

Sınır Dışı Etme Nedir? 6458 Sayılı Kanun’un Sistemi

Günlük dilde “deport” denilen işlem, 6458 sayılı Kanun’da “sınır dışı etme” adını taşır. Kanun’un 52. maddesine göre yabancılar, sınır dışı etme kararıyla menşe ülkesine, transit gideceği ülkeye ya da üçüncü bir ülkeye gönderilebilir. Karar, Göç İdaresinin talimatı üzerine veya resen valiliklerce alınır ve gerekçesiyle birlikte yabancıya, yasal temsilcisine ya da avukatına tebliğ edilir (m.53/1-2). Avukatı olmayan yabancıya kararın sonucu, itiraz usulleri ve süreleri ayrıca anlatılır.

Sınır dışı etme çoğu zaman bir zincirin halkasıdır: ikamet izninin iptali sınır dışı etme sebebine dönüşebilir, sınır dışı etme kararıyla birlikte idari gözetim kararı verilebilir, sınır dışı edilene kural olarak giriş yasağı konur (m.9/2; istisnalar m.9/4 ve 9/5). Her halkanın başvuru yolu ve süresi farklıdır.

Sınır Dışı Etme Kararı Kimler Hakkında Alınır, Kimler Hakkında Alınamaz?

Kanun’un 54. maddesinin birinci fıkrası, hakkında sınır dışı etme kararı alınacak yabancıları on dört bentte sayar. Uygulamada sık görülen bentler aşağıdadır; diğerleri arasında örgüt bağlantısı, sahte belge kullanımı ve giriş-çıkış kurallarının ihlali yer alır.

İlgili Kanun Hükmü — 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu m.54/1 (Sınır dışı etme kararı alınacaklar)

“(1) Aşağıda sayılan yabancılar hakkında sınır dışı etme kararı alınır:

… d) Kamu düzeni veya kamu güvenliği ya da kamu sağlığı açısından tehdit oluşturanlar

e) Vize veya vize muafiyeti süresini on günden fazla aşanlar veya vizesi iptal edilenler

f) İkamet izinleri iptal edilenler

… ğ) Çalışma izni olmadan çalıştığı tespit edilenler

… j) İkamet izni uzatma başvuruları reddedilenlerden, on gün içinde Türkiye’den çıkış yapmayanlar”

Bazı bentler kesin bir olguya bağlıdır (vize süresinin on günden fazla aşılması gibi); bazıları idarenin değerlendirmesine dayanır (kamu düzeni açısından tehdit gibi). Davada idarenin hangi bende dayandığı ve bunun somut olgularla desteklenip desteklenmediği tartışmanın merkezindedir.

54. madde kapsamında olsalar bile aşağıdaki yabancılar hakkında sınır dışı etme kararı alınmaz:

İlgili Kanun Hükmü — 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu m.55/1 (Sınır dışı etme kararı alınmayacaklar)

“(1) 54 üncü madde kapsamında olsalar dahi, aşağıdaki yabancılar hakkında sınır dışı etme kararı alınmaz:

a) Sınır dışı edileceği ülkede ölüm cezasına, işkenceye, insanlık dışı ya da onur kırıcı ceza veya muameleye maruz kalacağı konusunda ciddi emare bulunanlar

b) Ciddi sağlık sorunları, yaş ve hamilelik durumu nedeniyle seyahat etmesi riskli görülenler

c) Hayati tehlike arz eden hastalıkları için tedavisi devam etmekte iken sınır dışı edileceği ülkede tedavi imkânı bulunmayanlar

ç) Mağdur destek sürecinden yararlanmakta olan insan ticareti mağdurları

d) Tedavileri tamamlanıncaya kadar, psikolojik, fiziksel veya cinsel şiddet mağdurları”

Bu değerlendirme herkes için ayrı yapılır; bu kişilerden belli bir adreste ikamet etmeleri ve bildirimde bulunmaları istenebilir (m.55/2). Gönderileceği ülkede kötü muamele riski iddiası, riskin kişiyi neden etkilediği anlatılarak ve belgeyle ileri sürülmelidir.

Sınır Dışı Etme Kararına Karşı Dava: Yedi Gün ve Kesin Karar

Sınır dışı etme kararına karşı başvuru yolu idare mahkemesinde açılacak iptal davasıdır ve süre, idari davalardaki genel altmış günden çok daha kısadır:

İlgili Kanun Hükmü — 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu m.53/3 (Sınır dışı etme kararı)

“Yabancı veya yasal temsilcisi ya da avukatı, sınır dışı etme kararına karşı, kararın tebliğinden itibaren yedi gün içinde idare mahkemesine başvurabilir. Mahkemeye başvuran kişi, sınır dışı etme kararını veren makama da başvurusunu bildirir. … Başvurular dosyanın tekemmülünden veya ara karar ya da duruşma yapılması gereken hâllerde bunların tamamlanmasından itibaren on beş gün içinde sonuçlandırılır. Mahkemenin bu konuda vermiş olduğu karar kesindir. Yabancının rızası saklı kalmak kaydıyla, dava açma süresi içinde veya yargı yoluna başvurulması hâlinde yargılama sonuçlanıncaya kadar yabancı sınır dışı edilmez.”

  • Süre yedi gündür ve kararın tebliğinden itibaren işler. Kanun bu süreyi özel olarak düzenlediği için İYUK m.7’deki altmış günlük genel süre burada uygulanmaz.
  • Bildirim: Davayı açan, başvurusunu kararı veren makama da bildirir; bildirimin belgesini saklamak yararlıdır.
  • İcra: Yabancının rızası saklı kalmak üzere, dava süresi içinde ve yargılama sonuçlanıncaya kadar yabancı sınır dışı edilmez. Bu koruma doğrudan Kanundan doğar; bu yazının çıkarımına göre bunun için ayrıca yürütmenin durdurulması kararı gerekmez.
  • Karar kesindir: İstinaf veya temyiz yolu yoktur.

Fıkra en son 21/11/2024 tarihli 7533 sayılı Kanunla değiştirilmiştir. Anayasa Mahkemesinin 2024/116 sayılı kararında aktarılan önceki metinde de süre yedi gündü ve karar kesindi; başvuruların on beş gün içinde sonuçlandırılacağı yazıyordu. Güncel metin bu on beş günü dosyanın tekemmülünden (ya da ara karar veya duruşma gereken hâllerde bunların tamamlanmasından) başlatır, duruşmayı mahkemenin takdirine bırakır ve davacının gösterdiği adrese tebligat yapılamazsa İYUK m.26/3’teki sürenin iki ay olarak uygulanacağını belirtir.

İdari Gözetim ve Sulh Ceza Hâkimliğine Başvuru

Kanun’un 57. maddesine göre yakalanan yabancı derhâl valiliğe bildirilir; değerlendirme ve karar süresi kırk sekiz saati geçemez. Hakkında sınır dışı etme kararı alınanlardan kaçma ve kaybolma riski bulunan, giriş-çıkış kurallarını ihlal eden, sahte belge kullanan, süresinde mazeretsiz çıkmayan veya kamu düzeni, güvenliği ya da sağlığı açısından tehdit oluşturanlar hakkında valilik idari gözetim kararı alır ya da 57/A maddesindeki alternatif yükümlülükleri getirir (m.57/2). Gözetim geri gönderme merkezinde yürütülür.

İlgili Kanun Hükmü — 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu m.57/3 ve 57/6 (Sınır dışı etmek üzere idari gözetim ve süresi)

“(3) Geri gönderme merkezlerindeki idari gözetim süresi altı ayı geçemez. Ancak bu süre, sınır dışı etme işlemlerinin yabancının iş birliği yapmaması veya ülkesiyle ilgili doğru bilgi ya da belgeleri vermemesi nedeniyle tamamlanamaması hâlinde, en fazla altı ay daha uzatılabilir.

… (6) İdari gözetim altına alınan kişi veya yasal temsilcisi ya da avukatı, idari gözetim kararına karşı sulh ceza hâkimine başvurabilir. Başvuru idari gözetimi durdurmaz. … Sulh ceza hâkimi incelemeyi beş gün içinde sonuçlandırır. Sulh ceza hâkiminin kararı kesindir.”

Gözetimin devamındaki zaruret valilikçe her ay değerlendirilir; zaruret yoksa gözetim derhâl sonlandırılır (m.57/4). Alternatif yükümlülükler (belirli adreste ikamet, bildirim, teminat, elektronik izleme gibi) yirmi dört ayı geçemez (m.57/A). İdari gözetim işlemine karşı yargı yoluna başvuranlardan avukatlık ücretini karşılama imkânı bulunmayanlara, talepleri hâlinde avukatlık hizmeti sağlanır (m.57/7).

İki ayrı yol vardır: sınır dışı etme kararına karşı yedi gün içinde idare mahkemesi; idari gözetime karşı sulh ceza hâkimi. Sulh ceza hâkimine başvuru için Kanunda süre öngörülmemiştir ve şartların değiştiği iddiasıyla yeniden başvurulabilir.

Geri gönderme merkezlerindeki tutulma koşulları ayrı bir sorundur. Anayasa Mahkemesi Genel Kurulu, bu koşullara karşı başvurulabilecek bir yol bulunmadığını tespit etmiştir (aşağıda). Bu yazının hazırlandığı tarihte 6458 sayılı Kanun’un güncel metninde böyle bir başvuru yolu görülmemiştir; konu başka bir düzenlemeyle ele alınmış olabileceğinden güncel durum kontrol edilmelidir.

Türkiye’ye Giriş Yasağı

İlgili Kanun Hükmü — 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu m.9/2 ve 9/3 (Türkiye’ye giriş yasağı)

“(2) Türkiye’den sınır dışı edilen yabancıların Türkiye’ye girişi, Genel Müdürlük veya valilikler tarafından yasaklanır.

(3) Türkiye’ye giriş yasağının süresi en fazla beş yıldır. Ancak, kamu düzeni veya kamu güvenliği açısından ciddi tehdit bulunması hâlinde bu süre Genel Müdürlükçe en fazla on yıl daha artırılabilir.”

Kanun bazı hâllerde giriş yasağı kararı alınmayabileceğini de öngörür (m.9/4 ve 9/5); Genel Müdürlük giriş yasağını kaldırabilir veya yasak saklı kalmak üzere belirli bir süre için girişe izin verebilir (m.9/6). Giriş yasağına karşı dava için 6458 sayılı Kanunda özel bir süre görülmemektedir; bu yazının çıkarımına göre kural olarak İYUK m.7’deki altmış günlük genel süre uygulanır.

İkamet İzni Reddi, İptali veya Uzatılmamasına Karşı Dava

Türkiye içinden yapılan ikamet izni başvurularında ret, iptal ve uzatmama kararlarını valilikler verir ve bazı kişisel durumları gözetir:

İlgili Kanun Hükmü — 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu m.25 (Türkiye içinden yapılan ikamet izni talebinin reddi, iptali veya uzatılmaması)

“(1) Türkiye içinden yapılan ikamet izni talebinin reddi, ikamet izninin uzatılmaması veya iptali ile bu işlemlerin tebliği valiliklerce yapılır. Bu işlemler sırasında, yabancının Türkiye’deki aile bağları, ikamet süresi, menşe ülkedeki durumu ve çocuğun yüksek yararı gibi hususlar göz önünde bulundurulur ve ikamet iznine ilişkin karar ertelenebilir.

(2) İkamet izni talebinin reddi, iznin uzatılmaması veya iptali, yabancıya ya da yasal temsilcisine veya avukatına tebliğ edilir. Tebligatta, yabancının karara karşı itiraz haklarını etkin şekilde nasıl kullanabileceği ve bu süreçteki diğer yasal hak ve yükümlülükleri de yer alır.”

Kısa dönem ikamet izninde ret, iptal ve uzatmama sebepleri 33. maddede sayılmıştır; hakkında geçerli bir sınır dışı etme veya giriş yasağı kararı bulunması da bunlardandır (m.33/1-ç). 6458 sayılı Kanun ikamet izni işlemlerine karşı ayrı bir dava süresi öngörmediğinden, bu yazının çıkarımına göre genel kural devreye girer:

İlgili Kanun Hükmü — 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m.7 (Dava açma süresi)

“Dava açma süresi, özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştayda ve idare mahkemelerinde altmış ve vergi mahkemelerinde otuz gündür.

… a) İdari uyuşmazlıklarda; yazılı bildirimin yapıldığı, … Tarihi izleyen günden başlar.”

Bu yazının çıkarımına göre ikamet izni talebinin reddi, iptali veya uzatılmamasına karşı dava, yazılı bildirimi izleyen günden itibaren altmış gün içinde idare mahkemesinde açılır. Ancak uzatma başvurusu reddedilen yabancı on gün içinde çıkış yapmazsa (m.54/1-j) ve ikamet izni iptal edilen yabancı (m.54/1-f) sınır dışı etme kararıyla karşılaşabilir; böyle bir karar tebliğ edilirse ona karşı yedi günlük süre ayrıca işler. Yürütmenin durdurulması talebi bu risk gözetilerek değerlendirilmelidir.

Uluslararası Koruma Kararlarında Ayrı Süreler

Uluslararası koruma kısmında alınan kararlara karşı on gün içinde Uluslararası Koruma Değerlendirme Komisyonuna itiraz edilebilir; ancak 68, 72 ve 79. maddelere göre verilen kararlara karşı yalnız yargı yoluna başvurulabilir (m.80/1-a). Yargı yolunun süreleri ayrıdır:

İlgili Kanun Hükmü — 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu m.80/1-ç ve e (İdari itiraz ve yargı yolu)

“… ç) 68 inci maddede düzenlenen yargı yolu hariç olmak üzere, 72 nci ve 79 uncu maddeler çerçevesinde alınan kararlara karşı, kararın tebliğinden itibaren on beş gün, alınan diğer idari karar ve işlemlere karşı kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde, ilgili kişi veya yasal temsilcisi ya da avukatı tarafından yetkili idare mahkemesine başvurulabilir.

… e) İtiraz veya yargılama süreci sonuçlanıncaya kadar ilgili kişinin ülkede kalışına izin verilir.”

Başvurusu reddedilen ve Türkiye’de kalma hakkı bulunmayan yabancı hakkında alınan sınır dışı etme kararına (m.54/1-i) karşı ise bu yazının çıkarımına göre m.53/3’teki yedi günlük süre işler. Hangi kararın hangi maddeye dayandığı tebliğ belgesinden dikkatle okunmalıdır.

Yargı Kararlarında Sınır Dışı Etme ve İkamet İzni

Kesinlik kuralı Anayasa’ya aykırı bulunmadı. Bir idare mahkemesinin itirazı üzerine Anayasa Mahkemesi, m.53/3’teki kesinlik cümlesini incelemiştir. Mahkeme, hukuka uygun ikamet izni olan yabancının sınır dışı edilmesini yerleşme özgürlüğüne müdahale saymış; ancak Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesine Ek 7 No’lu Protokol’ün karara karşı ayrıca bir kanun yolu kurma yükümlülüğü getirmediğini belirtmiştir.

Anayasa Mahkemesi Kararı (norm denetimi)
Anayasa Mahkemesi, 2024/25 E., 2024/116 K., 30.05.2024 (m.53/3’teki kesinlik kuralına yönelik itirazın reddi)

“Hukuka uygun olarak alınan ikamet izinleri Anayasa’nın 23. maddesinin koruması altına girer. … bu şekilde yapılan bir başvuru sonucunda yetkili merci tarafından verilen karara karşı başka bir mercie başvuruda bulunulabilmesi, başka bir deyişle bu merci tarafından verilen karara karşı da bir kanun yolu oluşturulması yönünde devletlerin düzenleme yapma zorunluluğu bulunmamaktadır.”

Karar, 7533 sayılı Kanunla yapılan değişiklikten önceki metin üzerine verilmiştir; kesinlik cümlesi güncel metinde aynen korunmuştur. Karar yalnız kuralın Anayasa’ya uygunluğunu söyler; somut bir sınır dışı etme kararının hukuka uygunluğuna ölçü koymaz.

Geri gönderme merkezindeki tutulma koşulları: pilot karar. Anayasa Mahkemesi Genel Kurulu, tutulma koşullarının düzeltilmesini sağlayacak bir yol bulunmadığı için kötü muamele yasağıyla bağlantılı olarak etkili başvuru hakkının ihlal edildiğine karar vermiş, pilot karar usulünü uygulamış ve durumu Türkiye Büyük Millet Meclisine bildirmiştir. Aynı kararda kişi hürriyeti ve güvenliği hakkının Anayasa’nın 19. maddesinin ikinci ve dördüncü fıkraları yönünden ihlal edilmediğine, sınır dışı etme kararı yönünden kötü muamele iddiasının ise başvuru yollarının tüketilmemesi nedeniyle kabul edilemez olduğuna hükmedilmiştir.

Anayasa Mahkemesi Genel Kurulu Kararı (bireysel başvuru, pilot karar)
Anayasa Mahkemesi Genel Kurulu, B. No: 2025/10406, 08.07.2025 (Geri gönderme merkezindeki tutulma koşulları yönünden etkili başvuru hakkı)

“İncelenen başvuruda geri gönderme merkezlerindeki tutulma koşullarının Anayasa’nın 17. maddesinin üçüncü fıkrasını ihlal ettiği iddiasıyla müracaat edilebilecek bir başvuru yolu bulunmadığı, bu konuda kanuni bir düzenlemenin de olmadığı tespit edilmiş … geri gönderme merkezlerindeki yetersiz tutulma koşulları nedeniyle ortaya çıkan durumun telafi edilebilmesi için kanuni bir düzenleme ile bu konuda başvurulabilecek bir mercinin oluşturulması gerekir.”

Karar 26/2/2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanmış, benzer başvuruların incelenmesi dört ay ertelenmiştir. İhlal tespiti tutulma koşullarına karşı başvuru yolunun yokluğuna ilişkindir; sınır dışı etme kararının esasına dair bir değerlendirme içermez.

İkamet izni başvurusunda zımni ret. Danıştay 10. Dairesi, valiliğin başvuruyu kendisi karara bağlamayıp Göç İdaresinin olumsuz görüşünü tebliğ ettiği bir olayda, işlemi yetki yönünden iptal eden ilk derece kararını bozmuştur:

Danıştay Kararı
Danıştay 10. Daire, 2016/857 E., 2021/4596 K., 06.10.2021 (Dairenin bozma gerekçesi; ikamet izni başvurusu)

“davacıya 17/02/2015 tarihinde tebliğ edilen işlemin ise başvurunun zımmen reddi sonucunu doğurduğu anlaşıldığından, davanın bütünüyle çözümü için davacının ikamet izni başvurusu üzerine yapılan işlemlerin işin esasına girilerek incelenmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.”

Bu bir bozma kararıdır; karar düzeltme yolu açık olarak verilmiştir ve davanın sonraki seyri bilinmemektedir. Daireye göre olumsuz görüşün valilikçe tebliği üzerine işlem icrai hâle gelmiştir; bu yazının çıkarımına göre dava süresi de bu tebliğle başlayabilir.

İkamet izni davasında yetkili mahkeme. Danıştay 10. Dairesi, ikamet izninin iptaline karşı açılan davada iki idare mahkemesi arasındaki yetki uyuşmazlığını çözmüş, İYUK m.32/1 uyarınca işlemi yapan valiliğin bulunduğu yer idare mahkemesini yetkili görmüştür.

Danıştay Kararı
Danıştay 10. Daire, 2021/6544 E., 2021/5567 K., 16.11.2021 (Yetkili yargı yerinin belirlenmesi; ikamet izninin iptali)

“Anılan mevzuat hükmü uyarınca, ikamet iznin talebinin reddi, iptali ve uzatılmamasına yönelik işlemlerin ilgili Valilikler tarafından tesis edilebileceği anlaşılmaktadır.”

Karar tek bir olaya ilişkin, kesin olarak verilmiş bir yetki kararıdır; 6458 sayılı Kanun m.25/1 metni karar tarihinden bu yana değişmemiştir.

Uygulamada Dikkat Edilecekler

  • Tebliğ tarihini not edin. Sınır dışı etme kararında süre yedi gündür; ikamet izni işlemlerinde bu yazının çıkarımına göre kural olarak altmış gündür.
  • Doğru mercii seçin. Sınır dışı etme kararına karşı idare mahkemesi; idari gözetime karşı sulh ceza hâkimi; uluslararası koruma kararlarında m.80’deki yollar.
  • 55. madde hâllerini belgeleyin. Sağlık raporu, hamilelik belgesi, tedavi kayıtları ve kişisel risk belgeleri dava dilekçesiyle sunulmalıdır.
  • Aile bağlarını belgeleyin. m.25/1 aile bağlarını, ikamet süresini ve çocuğun yüksek yararını gözetilecek hususlar arasında sayar.
  • Adresinizi güncel tutun. Gösterilen adrese tebligat yapılamazsa İYUK m.26/3’teki süre iki ay olarak uygulanır (m.53/3).
  • Kesin karardan sonra. Temel hak ihlali iddiaları için Anayasa Mahkemesine bireysel başvurunun şartları ve süresi ayrıca incelenmelidir.

Sıkça Sorulan Sorular

Sınır dışı etme (deport) kararına karşı dava açma süresi 6458 sayılı Kanuna göre kaç gündür?

Sınır dışı etme kararına karşı dava, kararın tebliğinden itibaren yedi gün içinde idare mahkemesinde açılır (6458 sayılı Kanun m.53/3). Bu süre, idari davalardaki altmış günlük genel süreden çok kısadır ve özel kanun hükmü olduğu için önce uygulanır. Dava açan kişi, başvurusunu sınır dışı etme kararını veren makama da bildirir. Yabancının rızası saklı kalmak üzere, dava süresi içinde ve dava açılmışsa yargılama sonuçlanıncaya kadar yabancı sınır dışı edilmez.

Sınır dışı etme kararına karşı idare mahkemesinin verdiği karar kesin midir, istinaf veya temyiz edilebilir mi?

6458 sayılı Kanun m.53/3’e göre idare mahkemesinin sınır dışı etme kararına karşı açılan davada verdiği karar kesindir; istinaf ve temyiz yolu kapalıdır. Anayasa Mahkemesi 7533 sayılı Kanundan önceki metin üzerine verdiği 2024/116 sayılı kararında bu kuralı Anayasa’ya aykırı bulmamıştır; kural güncel metinde de korunmuştur. Kesin karardan sonra temel hak ihlali iddiaları, şartları varsa Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru konusu olabilir; bu yolun şartları ayrıca incelenmelidir.

Geri gönderme merkezinde idari gözetim kararına karşı nereye ve nasıl başvurulur?

İdari gözetim kararına karşı idare mahkemesine değil, sulh ceza hâkimine başvurulur (6458 sayılı Kanun m.57/6). Başvuruyu yabancı, yasal temsilcisi ya da avukatı yapabilir; başvuru gözetimi durdurmaz. Hâkim incelemeyi beş gün içinde sonuçlandırır ve kararı kesindir. Gözetim şartlarının ortadan kalktığı veya değiştiği iddiasıyla yeniden başvurmak mümkündür.

İkamet izni başvurusunun reddine, iptaline veya uzatılmamasına karşı dava açma süresi nedir?

6458 sayılı Kanun, ikamet izni talebinin reddi, iptali veya uzatılmamasına karşı ayrı bir dava süresi öngörmez. Bu yazının çıkarımına göre bu durumda kural olarak 2577 sayılı İYUK m.7’deki altmış günlük genel süre uygulanır ve süre yazılı bildirimin yapıldığı tarihi izleyen gün başlar. Uzatma başvurusu reddedilen yabancı on gün içinde çıkış yapmazsa hakkında sınır dışı etme kararı alınabileceğinden (m.54/1-j) bu on günlük süre ayrıca izlenmelidir.

Türkiye’den sınır dışı edilen yabancıya uygulanan Türkiye’ye giriş yasağı kaç yıl sürer ve kaldırılabilir mi?

6458 sayılı Kanun m.9’a göre Türkiye’den sınır dışı edilen yabancının girişi Genel Müdürlük veya valiliklerce yasaklanır. Kanunda bazı hâllerde giriş yasağı kararı alınmayabileceği de düzenlenmiştir (m.9/4 ve 9/5). Giriş yasağı en fazla beş yıldır; kamu düzeni veya kamu güvenliği açısından ciddi tehdit varsa en fazla on yıl daha artırılabilir. Genel Müdürlük giriş yasağını kaldırabilir ya da yasak saklı kalmak üzere belirli bir süre için girişe izin verebilir.

İlgili Makaleler

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Kanun metinleri Mevzuat Bilgi Sistemi’nden, kararlar resmî karar veri tabanından alınmıştır. Aktarılan kararlar büronun taraf olduğu dosyalar değildir.

Yazar:

Bu konuda sorunuz varsa

Bu yazıyı Av. Bayram Can Çapar hazırladı. Av. Bayram Can Çapar · ÇAPAR Hukuk olarak Denizli, İzmir, Aydın, Muğla, Manisa, Uşak, Afyonkarahisar, Kütahya, İstanbul ve Ankara'da ekibimizle avukatlık hizmeti veririz.

0258 241 55 54 · info@capar.av.tr · Mesaj gönder

Vatandaşlık ve Yabancılar Hukuku alanındaki diğer makaleler

Tüm Vatandaşlık ve Yabancılar Hukuku makaleleri →

Anahtar kavramlar: sınır dışı etme kararına itiraz · deport kararına itiraz · sınır dışı dava süresi yedi gün · 6458 sayılı kanun 53. madde · idari gözetim itiraz sulh ceza · geri gönderme merkezi · türkiye'ye giriş yasağı · ikamet izni reddine karşı dava · ikamet izni iptali dava süresi · yabancılar ve uluslararası koruma kanunu

Kaynak gösterimi: Av. Bayram Can Çapar, “Sınır Dışı Etme (Deport) Kararına ve İkamet İzni Reddine Karşı Dava: 6458 Sayılı Kanun m.53, m.57 ve m.25”, ÇAPAR Hukuk, 2026-11-15, https://capar.av.tr/makale/sinir-disi-etme-karari-ve-ikamet-izni-reddine-karsi-dava-6458

← Tüm makaleler

Güncel Makaleler

Tüm makaleler ›