İçeriğe geç
0258 241 55 54Görüşme Talep Et
TR EN
Yayın: · 11 dk okuma

Son gözden geçirme:

İşyerinde Kalp Krizi İş Kazası Sayılır mı? 5510 Sayılı Kanun m.13, SGK Uygulaması ve Yargıtay Kararları

Yazı boyutuTema

Kısa cevap: İşyerinde bulunduğu sırada kalp krizi geçiren sigortalının olayı, Yargıtay 10. Hukuk Dairesi kararlarında kural olarak 5510 sayılı Kanun m.13/1-a kapsamında iş kazası sayılmaktadır; Kanun, olayın kalp krizinden ya da başka bir hastalıktan kaynaklanması bakımından ayrım yapmaz. İşverenin sağladığı servis aracında geçirilen kalp krizi de m.13/1-e kapsamında iş kazası kabul edilmiş ve SGK genelgesindeki aksi yöndeki ayrım uygulanmamıştır. Buna karşılık görevle başka bir yere gönderilen sigortalının, işle ilgisi olmayan bir yerde kendi isteğiyle bulunduğu sırada geçirdiği kalp krizi, 2025 tarihli bir oy çokluklu kararda iş kazası sayılmamıştır. Daire 2025 tarihli bir kararında, kalp krizinin gerçekten geçirilip geçirilmediğinin kardiyoloji bilirkişisiyle tıbbi olarak tespitini de istemiştir. Tespit davasından önce SGK’ya başvurmak zorunludur (7036 sayılı Kanun m.4).

Kısaca

İşyerinde bulunduğu sırada kalp krizi geçiren sigortalının olayı Yargıtay 10. Hukuk Dairesi kararlarında kural olarak 5510 sayılı Kanun m.13 kapsamında iş kazası sayılıyor; servis aracındaki kalp krizi de iş kazası kabul edildi. Görevle gönderilen sigortalının işle ilgisiz bir yerde geçirdiği kalp krizi ise iş kazası sayılmadı. Yazı şartları, SGK’ya başvuru zorunluluğunu ve karşı oylu kararları anlatır.

İşyerinde, işverenin servisinde ya da görevle gönderilen yerde geçirilen kalp krizinin 5510 sayılı Kanun m.13’e göre iş kazası sayılıp sayılmayacağı, SGK uygulaması, Kuruma başvuru ve iş kazası tespit davası; Yargıtay 10. Hukuk Dairesinin 2023–2025 kararları ve karşı oylarıyla.

İş Kazası Nedir? (5510 sayılı Kanun m.13)

Sosyal güvenlik hukukunda iş kazası, 5510 sayılı Kanun m.13’te sayılan beş hâlden birinde meydana gelen ve sigortalıyı hemen ya da sonradan bedenen veya ruhen engelli hâle getiren olaydır. Kanun “kaza”yı dıştan gelen bir etkiyle sınırlamaz; olayın hangi hâlde meydana geldiğine bakar. Kalp krizi açısından en çok tartışılan hâller işyerinde bulunma (a), işverenin yürüttüğü iş (b), görevle başka yere gönderilme (c) ve işverenin sağladığı taşıtla gidiş geliştir (e).

İlgili Kanun Hükmü — 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu m.13/1 (İş kazasının tanımı)

İş kazası;

a) Sigortalının işyerinde bulunduğu sırada,

b) … İşveren tarafından yürütülmekte olan iş nedeniyle sigortalı kendi adına ve hesabına bağımsız çalışıyorsa yürütmekte olduğu iş nedeniyle,

c) Bir işverene bağlı olarak çalışan sigortalının, görevli olarak işyeri dışında başka bir yere gönderilmesi nedeniyle asıl işini yapmaksızın geçen zamanlarda,

… e) Sigortalıların, işverence sağlanan bir taşıtla işin yapıldığı yere gidiş gelişi sırasında,

meydana gelen ve sigortalıyı hemen veya sonradan bedenen ya da ruhen engelli hâle getiren olaydır.

Yargıtay kararlarında bu hâllerin sınırlı sayıda olduğu, örnek niteliği taşımadığı, ancak birinin gerçekleşmesinin yeterli olduğu belirtilmektedir. Bu tanım sosyal sigorta yardımları (geçici iş göremezlik ödeneği, sürekli iş göremezlik geliri, ölüm geliri) bakımından önemlidir. İşverenin tazminat sorumluluğu ise ayrı bir sorudur; bunun için iş kazası tazminatı yazısına bakılabilir.

Kalp Krizinin İş Kazası Sayılmasının Şartları

Kararlardan çıkan şartlar şunlardır:

  • Sigortalılık: Olayı yaşayan kişi 5510 sayılı Kanun m.4 anlamında sigortalı olmalıdır. Kayıt dışı çalışmada önce çalışma ilişkisinin ispatı gerekir.
  • m.13’teki hâllerden biri: Kalp krizi işyerinde, işverenin yürüttüğü iş nedeniyle, görevle gönderilen yerde ya da işverenin sağladığı taşıtla gidiş gelişte meydana gelmelidir.
  • Zarar: Olay sigortalıyı ölüm dâhil bedenen veya ruhen engelli hâle getirmelidir.
  • Uygun illiyet bağı: Olay ile zarar arasında uygun nedensellik bağı bulunmalıdır.

Uygulamada en çok tartışılan, son şarttır. Kurum ve işverenler çoğu zaman kalp krizinin işten değil, sigortalının bünyesinden kaynaklandığını savunur. Yargıtay 10. Hukuk Dairesi ise Hukuk Genel Kurulunun 2009 tarihli kararına atıfla, aranan bağın kanunda olmayan kısıtlayıcı bir koşula dönüştürülmemesi gerektiğini belirtmektedir:

Yargıtay Kararı
Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, 2023/9610 E., 2023/9977 K., 19.10.2023 (Dairenin gerekçesi; Hukuk Genel Kurulunun 14.10.2009 tarihli, 2009/21-400 E., 2009/432 K. sayılı kararına atıfla)

“Bir olayın iş kazası sayılabilmesi için, sigortalıyı bedence ve ruhça zarara uğratan olayın, maddenin belirlediği “hal ve durumlardan” birinde meydana gelmiş bulunması gerekli ve yeterlidir. … Ne var ki, burada aranan “uygun illiyet (nedensellik) bağı” olup, bu da yasanın aradığı hal ve durumlardan herhangi birinde gerçekleşme olgusu ile sonucun birbiriyle örtüşmesi olarak anlaşılmalı, yasada olmadığı halde, herhangi başka kısıtlayıcı bir koşulun varlığı aranmamalıdır.”

Bu kararda Daire, kamyon şoförünün limanda kalp krizi geçirerek öldüğü iddiasında ilk derece mahkemesinin çalışma ilişkisini yeterince araştırmadığını belirterek davanın reddini bozmuştur. İşverenin limanda iş yapıp yapmadığı, araçların giriş çıkış kayıtları ve murise ödeme yapılıp yapılmadığı araştırılacaktır; yani kalp krizinin iş kazası sayılması tartışmasından önce sigortalılık ve işyerinde bulunma olgusunun ispatı gelir.

SGK Genelgesi ve Kurum Uygulaması

Aşağıdaki kararda aktarıldığına göre SGK’nın 2016/21 sayılı Genelgesinde kalp krizi ya da başka bir hastalığa bağlı olaylar, yalnız sigortalının işyerinde bulunduğu sırada ve işverenin yürüttüğü iş nedeniyle gerçekleşmişse iş kazası kabul edilmiş; servis aracıyla gidiş geliş hâli için bir düzenleme yapılmamıştır. Bu yazı genelgenin tam metnini aktarmamaktadır; anlatım karardaki aktarıma dayanır.

Genelge mahkemeyi bağlamaz. Bir davada ilk derece mahkemesi, servis aracında geçirilen kalp krizi sonucu ölen sigortalının olayını m.13/1-e kapsamında iş kazası saymış ve eşine ölüm geliri bağlanmasına hükmetmişti. Bölge adliye mahkemesi istinafı esastan reddetti; Yargıtay 10. Hukuk Dairesi de kararı oy birliğiyle onadı:

Yargıtay Kararı (onanan ilk derece mahkemesi gerekçesi)
Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, 2023/9311 E., 2023/9510 K., 11.10.2023 (Dairenin onadığı ilk derece mahkemesi gerekçesi)

“Somut davada uygulanması gereken 5510 sayılı Kanun'un 13 üncü maddesinde, olayın kalp krizi ve başka bir hastalık sonucu gerçekleşmesi bakımından herhangi bir ayrım yapılmamıştır. Hal böyle iken, davalı SGK'nın genelgesinde böyle bir ayrıma gidilmesi, sigortalıya ve hak sahiplerine tanınan hakların kullanımının ortadan kaldırılması anlamına geleceğinden burada genelge hükmüne geçerlilik tanınması mümkün değildir.”

Onama kararı ayrıca gerekçe içermediğinden alıntı ilk derece mahkemesinin gerekçesidir. Bu kararda gelirlerin, tahsis talebini izleyen üç aylık sürenin sonundan itibaren yasal faiziyle ödenmesine de hükmedilmiştir (5510 sayılı Kanun m.42’ye dayanılarak).

Usul: Bildirim, Kuruma Başvuru ve Tespit Davası

Bildirim. 5510 sayılı Kanun m.13/2’ye göre hizmet akdiyle çalışan (4/1-a) sigortalının iş kazası, işveren tarafından o yerin kolluk kuvvetlerine derhal, Kuruma ise en geç kazadan sonraki üç iş günü içinde bildirilir; kaza işverenin kontrolü dışındaki bir yerde olmuşsa süre kazanın öğrenildiği tarihten başlar. Kendi adına bağımsız çalışan (4/1-b) sigortalı ise bildirimi kendisi yapar.

Kurum incelemesi. Kurum olayın iş kazası olup olmadığına karar vermek için soruşturma yaptırabilir:

İlgili Kanun Hükmü — 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu m.13/3 (Kurum soruşturması)

Kuruma bildirilen olayın iş kazası sayılıp sayılmayacağı hakkında bir karara varılabilmesi için gerektiğinde, Kurumun denetim ve kontrol ile yetkilendirilen memurları tarafından veya Bakanlık iş müfettişleri vasıtasıyla soruşturma yapılabilir.

Uygulamada bu inceleme SGK Rehberlik ve Teftiş birimlerinin raporuyla sonuçlanır. Aktarılan kararlarda Kurum incelemeleri olayı iş kazası saymamış ya da bir sonuca varamamış; mahkemeler bu raporlarla bağlı kalmadan karar vermiştir.

Kuruma başvuru zorunluluğu. Kurum olayı iş kazası saymazsa ya da hiç karar vermezse dava yoluna gidilir; ancak önce Kuruma başvurulmuş olmalıdır:

İlgili Kanun Hükmü — 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu m.4/1 (Sosyal Güvenlik Kurumuna başvuru zorunluluğu)

(1) 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ile diğer sosyal güvenlik mevzuatından kaynaklanan uyuşmazlıklarda, hizmet akdine tabi çalışmaları nedeniyle zorunlu sigortalılık sürelerinin tespiti talepleri hariç olmak üzere, dava açılmadan önce Sosyal Güvenlik Kurumuna başvurulması zorunludur. Diğer kanunlarda öngörülen süreler saklı kalmak kaydıyla yapılan başvuruya altmış gün içinde Kurumca cevap verilmezse talep reddedilmiş sayılır. Kuruma karşı dava açılabilmesi için taleplerin reddedilmesi veya reddedilmiş sayılması şarttır.

İş kazasının tespiti, hizmet akdine dayalı sigortalılık süresinin tespiti istisnasına girmediğinden başvuru şartı bu davalarda da aranır. Kuruma başvuruda geçen süre zamanaşımı ve hak düşürücü sürelerin hesabında dikkate alınmaz (m.4/1, son cümle).

Dava. Aktarılan kararlardaki davalar iş mahkemelerinde (ya da iş mahkemesi sıfatıyla asliye hukuk mahkemelerinde) ve çoğunlukla hem işverene hem SGK’ya karşı, servis aracı dosyasında ise yalnız SGK’ya karşı açılmıştır. Sigortalı ölmüşse dava mirasçılar veya hak sahipleri tarafından açılır. Davada tanık beyanları, SGK inceleme raporu, otopsi ve hastane kayıtları birlikte değerlendirilir.

Yargı Kararlarında İşyerinde Kalp Krizi

İşyerinde kalp krizi: tıbbi tespit istenir. Yurt dışındaki bir işyerinde aşçı olarak çalışırken göğüs ağrısıyla hastaneye kaldırılan, akut miyokard enfarktüsü tanısı konan ve %50 engelli olduğu belirlenen sigortalının davasını ilk derece mahkemesi kabul etmiş, bölge adliye mahkemesi istinafı reddetmişti. Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, işyerinde geçirilen kalp krizinin iş kazası sayılacağını kabul etmekle birlikte, kalp krizi geçirilip geçirilmediğinin tıbben tespit edilmediği gerekçesiyle kararı oy çokluğuyla bozmuştur:

Yargıtay Kararı

“Yargıtay içtihatlarına göre kalp krizlerinin iş yerinde meydana gelmesi halinde iş kazası olarak değerlendirildiği dikkate alındığında, davacının dava dilekçesinde ileri sürdüğü iddialar kapsamında, rahatsızlık sürecinde kalp krizi geçirip geçirmediğinin tıbbi olarak tespiti gerekmekte olup, Mahkemece bu konuda bir araştırma yapılmadan yazılı şekilde karar verilmiş olması isabetsiz bulunmuştur.”

Daire, kardiyoloji bilirkişisinden sigortalının tıbbi belgeleri ve tedavi kayıtları üzerinden rapor alınmasını istemiştir. Karşı oy yazan üye ise tanının açık olduğunu, illiyetin işle değil zararla kurulacağını belirterek onama görüşündedir:

Yargıtay Kararı (karşı oy)

“Burada davacı sigortalıda kalp krizinin yaptığı iş nedeni ile meydana gelmemesi veya kalp krizinin bünyesel faktörlerden kaynaklanması, olayın salt işyerinde meydana gelmesi nedeni ile iş kazası olgusunu ortadan kaldırmaz.”

Görevle gönderilen sigortalı: işle ilgisiz faaliyet. Uluslararası taşımacılıkta şoför olan sigortalı, aracını gümrük sahasına park ederek geceyi orada geçireceğini işverene bildirmiş, ardından kendi isteğiyle bir arkadaşının evine gitmiş ve orada kalp krizinden ölmüştü. İlk derece ve bölge adliye mahkemeleri olayı iş kazası saymıştı. Daire oy çokluğuyla bozdu:

Yargıtay Kararı

“Sigortalının işini yapmadığı boş zamanlarda geçirdiği kaza 13. madde gereğince iş kazası sayılmış ise de bu sürelerin işin mahiyetine uygun bir şekilde ve yapılan iş çerçevesinde geçirilmesi gerekmektedir.”

Yargıtay Kararı (karşı oy)

“Kanun koyucu çok açık şekilde olay ile sigortalının uğradığı zarar arasında illiyet bağı aramıştır. Zarara uğratan olay ile yapılan iş arasındaki illiyet bağı iş kazası olgusunu ortadan kaldırmaz. Ancak işverenin kusurunu etkiler.”

Karşı oy, görevlendirme süresince sigortalının işverenin dolaylı kontrolü altında olduğunu, “normal bir insanın günlük hayatı” içinde yaptığı işlerin de korunduğunu savunmuştur. İki kararda da karşı oy bulunması, Daire içinde illiyet bağının nerede kurulacağı konusunda görüş ayrılığı olduğunu gösteriyor. Bu yazının değerlendirmesine göre, işyerinde ve iş sırasında geçirilen kalp krizi bakımından çoğunluk ve karşı oy aynı sonuca daha yakındır; görüş ayrılığı daha çok işyeri dışındaki ve işle ilgisi tartışmalı zamanlarda belirginleşmektedir.

Uygulamada Dikkat Edilecekler

  • Olayın yerini ve zamanını belgeleyin. Kalp krizinin işyerinde, mesai içinde, servis aracında ya da görev yerinde geçirildiğini gösteren tanık, kamera, giriş çıkış ve görev kayıtları en önemli delillerdir.
  • Tıbbi kayıtları eksiksiz toplayın. Acil servis kayıtları, tanı (ör. akut miyokard enfarktüsü), otopsi raporu ve sonraki tedavi belgeleri; 2025 kararı uyarınca kardiyoloji bilirkişisi incelemesi gündeme gelebilir.
  • Önce SGK’ya yazılı başvurun. Başvurunun reddi ya da altmış gün içinde cevap verilmemesi dava şartıdır (7036 sayılı Kanun m.4).
  • Kayıt dışı çalışmada sigortalılığı ayrıca kanıtlayın. Çalışma kayda geçmemişse hizmet tespiti ve iş kazası tespiti birlikte düşünülmelidir.
  • Tespit ile tazminatı ayırın. İş kazası tespiti, sürekli iş göremezlik ya da ölüm geliri için gereklidir; işverenden tazminat istenip istenmeyeceği kusur incelemesine bağlıdır. Ön tahmin için bedensel zarar tazminatı hesaplayıcısı kullanılabilir; sonucu bilirkişi raporunun yerini tutmaz. Ölümlü olaylarda destekten yoksun kalma tazminatı yazısına bakılabilir.

Sıkça Sorulan Sorular

İşyerinde geçirilen kalp krizi iş kazası sayılır mı?

Yargıtay 10. Hukuk Dairesi kararlarında, sigortalının işyerinde bulunduğu sırada geçirdiği kalp krizi kural olarak 5510 sayılı Kanun m.13/1-a kapsamında iş kazası sayılmaktadır. Kanun kalp krizi ile diğer olaylar arasında ayrım yapmaz. Ancak Daire, 2025 tarihli bir kararında kalp krizi geçirilip geçirilmediğinin tıbbi olarak tespiti için kardiyoloji bilirkişisinden rapor alınmasını istemiştir.

Servis aracında geçirilen kalp krizi iş kazası mıdır?

Yargıtay 10. Hukuk Dairesi 2023 tarihli kararında, işverenin sağladığı taşıtla işe gidiş gelişte kalp krizi sonucu ölen sigortalının olayını m.13/1-e kapsamında iş kazası sayan ve ölüm geliri bağlayan kararı onamıştır. Onanan gerekçeye göre SGK genelgesinin kalp krizini bu hâlde dışarıda bırakması kanuna aykırıdır.

Görevle yurt dışına gönderilen şoförün kalp krizi her durumda iş kazası mıdır?

Her durumda değil. Yargıtay 10. Hukuk Dairesi 2025 tarihli kararında, aracını gümrük sahasına park edip kendi isteğiyle bir arkadaşının evine giden ve orada kalp krizinden ölen şoförün olayını iş kazası saymamıştır. Karar oy çokluğuyla verilmiş; karşı oy, olayın işverenin dolaylı kontrolü altında gerçekleştiğini ve iş kazası sayılması gerektiğini savunmuştur.

Kalp krizinin iş kazası olarak tespiti için önce SGK’ya başvurmak gerekir mi?

Evet. 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu m.4’e göre sosyal güvenlik mevzuatından doğan uyuşmazlıklarda, hizmet akdine dayalı sigortalılık süresinin tespiti dışında, dava açmadan önce Kuruma başvurmak zorunludur. Kurum altmış gün içinde cevap vermezse talep reddedilmiş sayılır.

Kalp krizi iş kazası sayılırsa işveren kusurlu sayılır mı?

Hayır, kendiliğinden sayılmaz. Olayın iş kazası olarak tespiti ile işverenin kusuru ayrı konulardır. Yargıtay 10. Hukuk Dairesinin 2025 tarihli kararlarındaki karşı oylarda da işle olay arasındaki bağın iş kazası niteliğini değil, işverenin kusurunu ve tazminat miktarını etkileyeceği belirtilmiştir.

İlgili Makaleler

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Kanun metinleri Mevzuat Bilgi Sistemi’nden, kararlar resmî karar veri tabanından alınmıştır. Aktarılan kararlar büronun taraf olduğu dosyalar değildir.

Yazar:

Bu konuda sorunuz varsa

Bu yazıyı Av. Bayram Can Çapar hazırladı. Av. Bayram Can Çapar · ÇAPAR Hukuk olarak Denizli, İzmir, Aydın, Muğla, Manisa, Uşak, Afyonkarahisar, Kütahya, İstanbul ve Ankara'da ekibimizle avukatlık hizmeti veririz.

0258 241 55 54 · info@capar.av.tr · Mesaj gönder

İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku alanındaki diğer makaleler

Tüm İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku makaleleri →

Anahtar kavramlar: işyerinde kalp krizi iş kazası sayılır mı · kalp krizi iş kazası · servis aracında kalp krizi iş kazası · iş kazası tespit davası · 5510 sayılı Kanun 13. madde · SGK kalp krizi genelgesi · iş kazası uygun illiyet bağı · görevli gönderilen sigortalı kalp krizi · şoför kalp krizi iş kazası · ölüm geliri iş kazası

Kaynak gösterimi: Av. Bayram Can Çapar, “İşyerinde Kalp Krizi İş Kazası Sayılır mı? 5510 Sayılı Kanun m.13, SGK Uygulaması ve Yargıtay Kararları”, ÇAPAR Hukuk, 2026-11-19, https://capar.av.tr/makale/isyerinde-kalp-krizi-is-kazasi-sayilir-mi

← Tüm makaleler

Güncel Makaleler

Tüm makaleler ›