İçeriğe geç
0258 241 55 54Görüşme Talep Et
TR EN DE
Türk hukuku · Türkiye

Yurt Dışında Yaşayanların Türkiye'deki Hukuki İşleri

+90 258 241 55 54 · info@capar.av.tr · İletişim formu ↓

Kısa cevap: Yurt dışında yaşayan kişi, bulunduğu ülkedeki Türk konsolosluğunda (Noterlik Kanunu m.191, m.192) ya da o ülkenin noterinde düzenletip apostil şerhi veya konsolosluk onayı aldırdığı vekâletnameyle (HMK m.224) Türkiye'deki dava, icra ve tapu işlerini avukat aracılığıyla yürütebilir. Vekâletname dava veya takip dosyasına sunulur (HMK m.76) ve avukatla takip edilen işlerde tebligat avukata yapılır (Tebligat Kanunu m.11). Sulh, feragat, karşı tarafın davasını kabul ve arabulucuya başvurma için vekâletnamede açık yetki gerekir (HMK m.74); tapuda vekâletname, yapılacak işlemi yapma yetkisini içermelidir (Tapu Sicili Tüzüğü m.18/4). Anlaşmalı boşanmada hâkim eşleri bizzat dinlediğinden (TMK m.166/3) duruşmada bulunmak gerekebilir. Av. Bayram Can Çapar yurt dışında yaşayanların bu işlerini vekâletnameyle yürütür.

İletişim

Görüşme ve yazışma Türkçe veya İngilizce yapılabilir. Çalışma saatleri Türkiye saatiyle (UTC+3) hafta içi 09:00–18:00, Cumartesi 10:00–15:00.

İletişim formu

Bulunduğunuz ülkeyi, saat diliminizi ve işin türünü seçin; bu bilgiler iletişim formundaki mesajınızın başına eklenir.

Türkiye dışında yaşayan Türk vatandaşlarının Türkiye'deki tapu, miras, aile, kira, icra ve ceza işleri, avukata verilen vekâletnameyle büyük ölçüde Türkiye'ye gelinmeden yürütülebilir; bazı işlerde ise kişinin bizzat bulunması gerekebilir. Bu sayfa, hangi işin nasıl yürüdüğünü dayandığı kanun maddeleriyle özetler. Av. Bayram Can Çapar yurt dışında yaşayanların bu işlerini vekâletnameyle yürütür.

Yurt dışından vekâletname: konsolosluk, yabancı noter ve apostil

Yabancı ülkelerde noterlik işleri Türk konsoloslukları tarafından, Noterlik Kanununun noterlik işlemlerine ilişkin hükümlerine göre görülür (Noterlik Kanunu m.191, m.192). Bu nedenle bulunulan ülkedeki Türk başkonsolosluğu veya konsolosluğunda düzenlenen vekâletname, Türkiye'de bir noterde düzenlenmiş vekâletname gibi dava ve icra dosyasına sunulabilir (HMK m.76).

Vekâletname bulunulan ülkenin noterinde de düzenlenebilir. Yabancı devlet makamlarınca hazırlanan resmî belgenin Türkiye'de resmî belge niteliği taşıması, belgenin verildiği devletin yetkili makamının veya ilgili Türk konsolosluğunun onayına bağlıdır; Türkiye'nin taraf olduğu milletlerarası sözleşmelerin bu konudaki hükümleri saklıdır (HMK m.224). Yabancı Resmî Belgelerin Tasdiki Mecburiyetinin Kaldırılması Sözleşmesine (Lahey, 5 Ekim 1961) taraf ülkelerde bu onay o ülkenin yetkili makamının verdiği apostil şerhiyle yapılır; sözleşmeye taraf olmayan ülkelerde yabancı makamın imza ve mührü Türk konsolosluğunca onaylanır (Noterlik Kanunu m.195).

Uygulamada, yabancı dilde düzenlenen vekâletnamenin Türkiye'de kullanılmadan önce Türkçeye çevrilmesi gerekir; çeviri genellikle yeminli tercümanca yapılıp noterce onaylanır. Konsoloslukta Türkçe düzenlenen vekâletname için çeviri gerekmez.

Vekâletnamede avukata verilen yetkiler açıkça yazılmalıdır. Açıkça yetki verilmemişse vekil; sulh olamaz, davanın tamamını ıslah edemez, alternatif uyuşmazlık çözüm yollarına başvuramaz, davadan veya kanun yollarından feragat edemez, karşı tarafın davasını kabul edemez, haczi kaldıramaz ve hangileri hakkında yetki verildiği açıklanmadıkça kişiye sıkı sıkıya bağlı haklarla ilgili davaları açamaz (HMK m.74). Boşanma davası ve arabulucuya başvurma gibi işler için yetkinin vekâletnamede ayrıca yazılması bu nedenle gerekir.

Tapu işlemi vekille yapılacaksa tapu müdürlüğü, Noterlik Kanununa göre düzenlenmiş ve istem konusu işi yapmaya yetkili olduğunu içeren bir vekâletname ister; tapu işlemi için düzenlenen vekâletnamede vekâlet verenin imzası bulunmalıdır (Tapu Sicili Tüzüğü m.18/4). Bu nedenle satış, satın alma, ipotek veya bağış gibi yapılacak işlem vekâletnamede açıkça yazılır. Konsoloslukta düzenlenen vekâletname Noterlik Kanunu hükümlerine göre düzenlendiğinden bu şartı karşılar (Noterlik Kanunu m.192).

İlgili makaleler: Vekâlet Sözleşmesi ve Azil

Miras: mirasçılık belgesi, mirasın reddi ve paylaşım

Miras ölenin millî hukukuna tabidir; ancak Türkiye'de bulunan taşınmazlar hakkında Türk hukuku uygulanır (MÖHUK m.20/1). Türkiye'deki bir taşınmazın kimlere ve hangi paylarla geçeceği, mirasçılar hangi ülkede yaşarsa yaşasın Türk hukukuna göre belirlenir.

Mirasçılık belgesi (veraset ilamı) sulh mahkemesinden veya noterden alınır (TMK m.598). Belge verilmesi yargılamayı gerektiriyorsa, nüfus kayıtları yeterli değilse ya da belgeyi yabancılar istiyorsa noter belge veremez ve başvuru sulh hukuk mahkemesine yapılır (Noterlik Kanunu m.71/B). Türk vatandaşlığı bulunmayan mirasçının başvurusu bu nedenle mahkemeye yapılır.

Miras üç ay içinde reddedilebilir; süre yasal mirasçılar için, mirasçı olduklarını daha sonra öğrendikleri ispat edilmedikçe, mirasbırakanın ölümünü öğrendikleri tarihten başlar (TMK m.606). Ret, sulh mahkemesine sözlü veya yazılı, kayıtsız ve şartsız bir beyanla yapılır (TMK m.609). Ret beyanı avukat aracılığıyla da verilebilir; uygulamada bunun için vekâletnamede mirası reddetme yetkisinin açıkça yazılması aranır.

Her mirasçı, sözleşme veya kanun gereği ortaklığı sürdürmekle yükümlü olmadıkça her zaman mirasın paylaşılmasını isteyebilir; uyuşma olmazsa terekedeki malların aynen, olanak yoksa satış yoluyla paylaştırılması sulh mahkemesinden istenir (TMK m.642). Paylaştırma uyuşmazlığında dava açmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır (HUAK m.18/B-1-b).

İlgili makaleler: Mirasçılık Belgesi (Veraset İlamı) ve Mirasın Reddi: Noter mi Sulh Hukuk mu, 3 Aylık Süre, Hükmen Ret, Borçlar · Türk Miras Hukuku Sistemi Nasıl İşler? Yasal Mirasçılar ve Zümreler, Eşin Payı, Saklı Pay, Vasiyet, Paylaşım · Tenkis Davası: Saklı Pay, Hesap Yöntemi ve Yargıtay 7. Hukuk Dairesi Kararları · Yurt Dışındaki Mirasçının Veraset ve İntikal Vergisi: Beyan Süreleri, Ek Süre, Taksit ve Tapuda İlişik Kesme

Tapu: satış, ortaklığın giderilmesi, tapu iptali ve tescil

Taşınmaz mülkiyetinin devrini amaçlayan sözleşmenin geçerli olması resmî şekilde düzenlenmesine bağlıdır (TMK m.706). Satıcı ya da alıcı yurt dışındaysa tapu müdürlüğündeki işlem, bu işi yapma yetkisi vekâletnamede yazılı vekil aracılığıyla yapılabilir (Tapu Sicili Tüzüğü m.18/4).

Paylı (hisseli) bir taşınmazda paydaşlar paylaşma biçiminde uyuşamazsa, paydaşlardan birinin istemiyle hâkim malın aynen bölünmesine, bu uygun değilse açık artırmayla satışına karar verir (TMK m.699). Ortaklığın giderilmesi davasına sulh hukuk mahkemesi bakar (HMK m.4/1-b); davadan önce arabulucuya başvurulur (HUAK m.18/B-1-b). Paydaşlardan bazılarının yurt dışında yaşaması davanın açılmasına engel değildir; onlara yapılacak tebligat Tebligat Kanununun yurt dışı hükümlerine göre yürür (Tebligat Kanunu m.25, m.25/a).

Bir aynî hak yolsuz olarak tescil edilmişse, bu yüzden hakkı zedelenen kişi tapu sicilinin düzeltilmesini dava edebilir; iyiniyetli üçüncü kişilerin bu tescile dayanarak kazandıkları aynî haklar ve tazminat istemleri saklıdır (TMK m.1025). Yurt dışındayken taşınmazının vekâletnamenin kötüye kullanılmasıyla ya da sahte belgeyle devredildiğini öğrenen kişi, tapu iptali ve tescil davasını avukatı aracılığıyla açabilir.

İlgili makaleler: Hisseli Tapu: Satış, Ayırma ve Tek Tapuya Çevirme · Ortaklığın Giderilmesi (İzale-i Şuyu): Aynen Taksim ve Satış · Tapu İptali ve Tescil: Ehliyetsizlik, Hile, Vekâletin Kötüye Kullanılması, Yolsuz Tescil (Yargıtay 1. HD) · Hukuk Genel Kurulu: Sahte Vekâletnameyle Satılan Tapu Geri Alınamıyorsa Devlet Tazminat Öder

Yurt dışında verilen boşanma ve diğer kararların tanınması

Yabancı mahkemelerden hukuk davalarına ilişkin olarak verilmiş ve o devlet kanunlarına göre kesinleşmiş kararların Türkiye'de icra edilebilmesi tenfiz kararına bağlıdır (MÖHUK m.50). Yabancı kararın kesin delil veya kesin hüküm sayılması için tanıma gerekir; tanımada karşılıklılık şartı aranmaz (MÖHUK m.58/1). Yabancı karara dayanılarak Türkiye'de idari bir işlem yapılmasında da aynı usul uygulanır (MÖHUK m.58/3).

Mahkeme tenfiz kararını şu şartlarla verir (MÖHUK m.54):

  • Türkiye ile kararın verildiği devlet arasında karşılıklılık bulunmalıdır; bu şart tanımada aranmaz.
  • Karar, Türk mahkemelerinin münhasır yetkisine girmeyen bir konuda verilmiş olmalıdır.
  • Hüküm kamu düzenine açıkça aykırı olmamalıdır.
  • Aleyhine karar verilen kişi, usulüne uygun çağrılmadığı, temsil edilmediği ya da kanunlara aykırı biçimde yokluğunda hüküm verildiği gerekçesiyle Türk mahkemesinde itiraz etmemiş olmalıdır.

Dilekçeye, kararın o ülke makamlarınca usulen onanmış aslı veya onanmış örneği ile onanmış tercümesi ve kararın kesinleştiğini gösteren onanmış belge ile tercümesi eklenir (MÖHUK m.53).

Görevli mahkeme asliye mahkemesidir (MÖHUK m.51/1); boşanma gibi aile hukukuna ilişkin yabancı kararların tanınması ve tenfizi aile mahkemesinin görevindedir (4787 sayılı Kanun m.4/2). Dava, kendisine karşı tanıma veya tenfiz istenen kişinin Türkiye'deki yerleşim yerinde, yoksa sakin olduğu yerde açılır; Türkiye'de yerleşim yeri veya sakin olduğu yer yoksa Ankara, İstanbul veya İzmir mahkemelerinden birinde açılabilir (MÖHUK m.51/2). Dava belirli bir ilde, örneğin Denizli'de, ancak bu kurala göre o ilin mahkemesi yetkiliyse görülür.

Yurt dışında verilen boşanma kararı için dava açmadan da yol vardır: yabancı ülke adlî veya idarî makamlarınca verilen boşanma kararı; tarafların birlikte, bizzat ya da vekilleri aracılığıyla başvurması, kararın o devletin yetkili makamınca verilip usulen kesinleşmiş olması ve Türk kamu düzenine açıkça aykırı olmaması şartlarıyla nüfus kütüğüne tescil edilir; taraflardan biri ölmüş ya da yabancıysa Türk vatandaşı olan taraf veya vekili tek başına başvurabilir (Nüfus Hizmetleri Kanunu m.27/A-1). Tescil, yurt dışında kararın verildiği ülkedeki dış temsilciliklerce, yurt içinde Bakanlığın belirlediği nüfus müdürlüklerince yapılır (Nüfus Hizmetleri Kanunu m.27/A-2). Şartlar yerine gelmediği için tescil reddedilirse tanıma mahkemeden istenir (Nüfus Hizmetleri Kanunu m.27/A-3).

Yurt dışında yaşayan Türk vatandaşlarının boşanma gibi kişi hâllerine ilişkin davaları, yabancı ülke mahkemesinde açılmadığı veya açılamadığı takdirde Türkiye'de yer itibarıyla yetkili mahkemede, bu yoksa ilgilinin sakin olduğu yerde, Türkiye'de sakin değilse Türkiye'deki son yerleşim yeri mahkemesinde, o da yoksa Ankara, İstanbul veya İzmir'de görülür (MÖHUK m.41). Boşanma davasında yetkili mahkeme, eşlerden birinin yerleşim yeri veya davadan önce son altı aydır birlikte oturdukları yer mahkemesidir (TMK m.168).

İlgili makaleler: Yabancı Mahkeme Kararlarının Tanınması ve Tenfizi · Anlaşmalı Boşanma: Şartları, Protokol, Süreç, Görevli Mahkeme ve Protokolden Dönme · Yurt Dışında Alınan Boşanma Kararı Türkiye'de Nasıl Geçerli Olur? Konsoloslukta İdari Tescil ve Tanıma Davası · Yurt Dışında Yaşayanlar Türkiye'de Nasıl Boşanır? Yetkili Mahkeme, Uygulanacak Hukuk ve Duruşmaya Katılım · Lahey Sözleşmesi ile Çocuğun İadesi: Uluslararası Çocuk Kaçırmada Başvuru, Bir Yıllık Süre, İadeden Kaçınma

Kira ve tahliye

Türkiye'de kiraya verilen konut veya işyerine ilişkin kira bedeli, tahliye ve kira alacağı uyuşmazlıklarına, ilamsız icra yoluyla tahliye hükümleri ayrık olmak üzere sulh hukuk mahkemesi bakar (HMK m.4/1-a). Bu uyuşmazlıklarda dava açmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır (HUAK m.18/B-1-a); arabulucu, taraf avukatla temsil edilse bile asıl tarafı da bilgilendirir (HUAK m.18/A-7).

Yenilenen kira dönemlerinde kira bedeli, bir önceki kira yılında tüketici fiyat endeksindeki on iki aylık ortalamalara göre değişim oranını geçmemek koşuluyla belirlenir; beş yıldan uzun süreli veya beş yıldan sonra yenilenen sözleşmelerde hâkim, emsal kira bedellerini de gözeterek yeni kira yılının bedelini hakkaniyete uygun biçimde belirler (TBK m.344).

Kiraya veren; kendisi, eşi, altsoyu, üstsoyu veya kanunen bakmakla yükümlü olduğu kişiler için konut ya da işyeri gereksinimi sebebiyle kiralananı kullanma zorunluluğu varsa sözleşmeyi, kanunda belirlenen tarihten başlayarak bir ay içinde açacağı davayla sona erdirebilir (TBK m.350/1). Türkiye'ye dönmeyi planlayan kiraya verenin kendi konut gereksinimi bu sebebe girebilir; gereksinimin varlığını mahkeme somut olaya göre değerlendirir.

Kiracının yazılı tahliye taahhüdüne uymaması ya da kira bedelini ödemediği için kendisine iki haklı ihtarda bulunulmasına sebep olması da kanundaki bir aylık süreler içinde ileri sürülebilecek tahliye sebepleridir (TBK m.352/1, m.352/2).

İlgili makaleler: Kiralananın Tahliyesi: Temerrüt, Gereksinim, Tahliye Taahhüdü ve İki Haklı İhtar ile Kiranın Sona Ermesi · Kira Bedelinin Tespiti Davası: Kira Artış Oranı (TÜFE Sınırı), Beş Yıl Sonunda Nesafet, Dava Süresi ve Mahkeme · Yurt Dışından Kesin Dönüşte İhtiyaç Nedeniyle Tahliye: Şartlar, İspat, Süreler ve Yargıtay Kararları

İcra takipleri ve ödeme emrine itiraz

Yurt dışında yaşayan alacaklı, Türkiye'deki borçlusu hakkında icra takibini avukatı aracılığıyla başlatabilir; avukat, takip ettiği işlerde vekâletnamesini takip dosyasına sunar (HMK m.76).

Genel haciz yoluyla ilamsız takipte borçlu, ödeme emrinin tebliğinden itibaren yedi gün içinde icra dairesine itiraz eder; itiraz, takibi yapan icra dairesinden başka bir icra dairesine de yapılabilir (İİK m.62/1). Borçlu veya vekili itirazla birlikte borçluya ait yurt içinde bir adres bildirmek zorundadır; yurt içinde yeni adres bildirilmez ve tespit edilemezse takip talebinde gösterilen adrese çıkarılan tebligat borçluya yapılmış sayılır (İİK m.62/3).

Ödeme emri yurt dışındaki borçluya Tebligat Kanununun yurt dışı hükümlerine göre tebliğ edilir ve itiraz süresi tebliğ tarihinden işlemeye başlar (İİK m.62/1; Tebligat Kanunu m.25, m.25/a).

İlgili makaleler: Ödeme Emrine İtiraz ve Maaş Haczi: Süre, Gecikmiş İtiraz, Kambiyo Takibi, Haczedilemeyen Kısım, Nafaka · İtirazın İptali Davası (İİK m.67) · Yurt Dışındaki Borçludan Nafaka Tahsili: Yabancı Nafaka Kararının Tenfizi, New York ve Lahey Sözleşmeleri

Ceza dosyaları

Şüpheli veya sanık, soruşturma ve kovuşturmanın her aşamasında bir veya birden fazla müdafiin yardımından yararlanabilir (CMK m.149/1); yurt dışında yaşayan kişi Türkiye'deki ceza dosyasında avukatını müdafi olarak görevlendirebilir.

Kanunun ayrık tuttuğu hâller dışında hazır bulunmayan sanık hakkında duruşma yapılmaz (CMK m.193/1). Toplanan delillere göre mahkûmiyet, ceza verilmesine yer olmadığı ve güvenlik tedbiri dışında bir karar verilmesi gerektiği kanısına varılırsa dava, sanığın sorgusu yapılmamış olsa da yokluğunda bitirilebilir (CMK m.193/2). Suç yalnız veya birlikte adlî para cezasını veya müsadereyi gerektiriyorsa sanık gelmese de duruşma yapılabilir (CMK m.195).

Yurt dışında bulunan sanığın belirlenen duruşma tarihinde hazır bulunması zorsa sorgusu, bu tarihten önce duruşma açılarak veya istinabe yoluyla yapılabilir (CMK m.196/6). Sorgusu yapılmış sanık ya da bu konuda yetkili kıldığı müdafii isterse mahkeme, sanığı duruşmada hazır bulunmaktan bağışık tutabilir (CMK m.196/1). Ses ve görüntü aktarımıyla sorgu ve duruşmaya katılma ise Kanunda yurt içinde bulunan sanık için öngörülmüştür (CMK m.196/4).

Yurt dışında bulunup yetkili mahkeme önüne getirilemeyen veya getirilmesi uygun bulunmayan sanık gaip sayılır; gaip hakkında duruşma açılmaz, mahkeme delillerin ele geçirilmesi veya korunması için gerekli işlemleri yapar ve bu işlemler sırasında sanığın müdafii hazır bulunabilir (CMK m.244).

Yurt dışına tebligat ve süreler

Yabancı ülkede tebliğ o ülkenin yetkili makamı aracılığıyla yapılır; anlaşma veya o ülke kanunları elverişliyse oradaki Türk dış temsilciliği tebligatın yapılmasını yetkili makamdan ister (Tebligat Kanunu m.25).

Muhatap Türk vatandaşıysa tebliğ Türkiye Büyükelçiliği veya Konsolosluğu aracılığıyla da yapılabilir. Bu durumda kişiye, tebliğin konusunu ve çıkaran makamı gösteren ve otuz gün içinde başvurulmazsa tebliğin yapılmış sayılacağı ihtarını içeren bir bildirim gönderilir; bildirimin tebliğinden itibaren otuz gün içinde temsilciliğe başvurulmazsa tebligat otuzuncu günün bitiminde yapılmış sayılır (Tebligat Kanunu m.25/a). Dava ve itiraz süreleri bu tarihten işlemeye başlayabileceğinden bildirimin tarihini kaydetmek önem taşır.

Yabancı ülkede oturan kişiye ilanen tebligat yapılması gerekiyorsa tebliğ evrakı ve ilan suretleri ayrıca bilinen adresine iadeli taahhütlü mektupla gönderilir (Tebligat Kanunu m.28).

Avukat aracılığıyla takip edilen işlerde tebligat avukata yapılır; ceza muhakemesinde kararların sanığa tebliğine ilişkin hükümler ise saklıdır (Tebligat Kanunu m.11). Zorunlu arabuluculukta, arabuluculuk bürosuna başvurulmasından son tutanağın düzenlendiği tarihe kadar zamanaşımı durur ve hak düşürücü süre işlemez (HUAK m.18/A-15).

İlgili makaleler: Yurt Dışındaki Kişiye Tebligat: Konsolosluk, İlanen Tebligat ve Habersiz Kesinleşen Karar ve Takipler

Dosyanın UYAP üzerinden uzaktan takibi

Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP), adalet hizmetlerinin elektronik ortamda yürütülmesi için oluşturulan bilişim sistemidir; elektronik ortamda güvenli elektronik imzayla dava açılabilir, harç ve avans ödenebilir, dava dosyaları incelenebilir (HMK m.445/1, m.445/2). Elektronik ortamda yapılan işlemlerde süre gün sonunda biter (HMK m.445/4).

Avukat dosyayı UYAP üzerinden izler, dilekçe ve belgeleri güvenli elektronik imzayla elektronik ortamda sunar (HMK m.445/2); yurt dışındaki müvekkil duruşma, bilirkişi raporu ve karar gibi gelişmeleri avukatı aracılığıyla öğrenir.

Mahkeme, taraflardan birinin talebi üzerine talep eden tarafın veya vekilinin ses ve görüntü aktarımıyla bulunduğu yerden duruşmaya katılmasına ve usul işlemleri yapmasına karar verebilir (HMK m.149/1). Bu bir imkândır; katılma yolu mahkemenin kararına bağlıdır.

Diğer konular: askerlik, mavi kart ve yabancı plakalı araç

Bu konulardaki rehber yazılar aşağıdadır.

İlgili makaleler: Dövizle Askerlik ve Yurt Dışı Erteleme: Şartlar, Ödeme, İptal, İade ve Çok Vatandaşların Askerliği · Mavi Kart ve Çifte Vatandaşlık: Türk Vatandaşlığından İzinle Çıkanların Türkiye'deki Hakları · Yabancı Plakalı Araç Süre Aşımı: Yurt Dışında Yaşayanlar İçin Geçici İthalat, Vergi, Para Cezası ve İtiraz

Hangi işlerde Türkiye'ye gelmek gerekebilir?

Uygulamada, vekâletname verildikten sonra işlerin büyük bölümü avukat aracılığıyla yürür. Kişinin bizzat bulunmasının gerekip gerekmediği işe göre değişir:

  • Anlaşmalı boşanma: Hâkimin tarafları bizzat dinleyerek iradelerinin serbestçe açıklandığına kanaat getirmesi gerekir (TMK m.166/3); bu nedenle eşlerin duruşmada bulunması gerekebilir. Ses ve görüntü aktarımıyla katılma mahkemenin kararına bağlıdır (HMK m.149/1).
  • Ceza yargılaması: Hazır bulunmayan sanık hakkında kural olarak duruşma yapılmaz (CMK m.193/1); yurt dışındaki sanığın sorgusu için önceden açılan duruşma veya istinabe yolu vardır (CMK m.196/6).
  • Vekâletname: Bulunulan ülkedeki Türk konsolosluğunda (Noterlik Kanunu m.191) ya da o ülkenin noterinde, apostil veya konsolosluk onayıyla (HMK m.224) düzenlenir; bunun için Türkiye'ye gelmek gerekmez.
  • Tapu işlemleri: Satış ve devir, yetkisi vekâletnamede yazılı vekil aracılığıyla yapılabilir (Tapu Sicili Tüzüğü m.18/4).
  • Yabancı boşanma kararının nüfusa tescili: Başvuru, kararın verildiği ülkedeki Türk dış temsilciliğine de yapılabilir (Nüfus Hizmetleri Kanunu m.27/A-2).
  • Mirasın reddi: Beyan sulh mahkemesine yazılı olarak da verilebilir (TMK m.609) ve vekâletnamesinde bu yetki bulunan avukat aracılığıyla yapılabilir.

İlgili makaleler: Anlaşmalı Boşanma: Şartları, Protokol, Süreç, Görevli Mahkeme ve Protokolden Dönme

Yurt dışında yaşayanlar için rehberler

Türkiye dışında yaşayan Türk vatandaşlarının Türkiye'deki işleri için hazırlanan rehberler; her biri konuyu Türk hukukuna göre, dayandığı kanun maddeleriyle anlatır.

Sık sorulan konular

Yurt dışından en sık sorulan konulardaki makaleler; her makale konuyu Türk hukukuna göre, dayandığı kanun maddeleriyle anlatır.

Vekâletname ve konsolosluk işlemleri

Miras ve veraset

Tapu işlemleri ve tapu iptali

Gayrimenkul satışı ve ortak mülkiyet

Yabancı kararların tanınması ve tenfizi

Boşanma ve aile hukuku

Nüfus kaydı ve soybağı

Kira alacağı ve tahliye

İcra takipleri ve ödeme emri

Yurt dışı borçlanması ve emeklilik

Bu işleri yürüten avukat

Av. Bayram Can Çapar Türkiye dışında yaşayan kişilerin bu sayfada anılan tapu, miras, aile, kira, icra ve ceza işlerini vekâletnameyle yürütür. Görüşme ve yazışma Türkçe veya İngilizce yapılabilir.

İletişim bilgileri ve görüşme talebi

Sık Sorulan Sorular

Yurt dışında yaşıyorum; Türkiye'deki tapu, miras veya dava işim için gelmem gerekir mi?

Çoğu işte gerekmez. Bulunduğunuz ülkedeki Türk konsolosluğunda (Noterlik Kanunu m.191) ya da o ülkenin noterinde apostil veya konsolosluk onayıyla (HMK m.224) düzenleyeceğiniz vekâletnameyle avukatınız dava, icra ve tapu işlerini yürütebilir. Anlaşmalı boşanmada hâkim tarafları bizzat dinlediğinden (TMK m.166/3) ve ceza yargılamasında sanığın hazır bulunması kural olduğundan (CMK m.193/1) bu işlerde bulunmanız gerekebilir.

Yurt dışından avukata vekâletname nasıl verilir?

İki yol vardır: vekâletnameyi Türk başkonsolosluğu veya konsolosluğunda Noterlik Kanunu hükümlerine göre düzenletmek (Noterlik Kanunu m.191, m.192) ya da bulunulan ülkenin noterinde düzenletip o ülkenin yetkili makamının onayını (Lahey Apostil Sözleşmesine taraf ülkelerde apostil) veya Türk konsolosluğunun onayını almak (HMK m.224; Noterlik Kanunu m.195). Yabancı dildeki vekâletnamenin Türkçe çevirisi de gerekir.

Yabancı noterde düzenlenen vekâletname Türkiye'de geçerli mi?

Yabancı devlet makamlarınca hazırlanan resmî belgenin Türkiye'de resmî belge sayılması, belgenin verildiği devletin yetkili makamının veya Türk konsolosluğunun onayına bağlıdır; Türkiye'nin taraf olduğu milletlerarası sözleşmelerin hükümleri saklıdır (HMK m.224). Apostil sözleşmesine taraf ülkelerde onay apostil şerhiyle yapılır. Tapu işlemlerinde Noterlik Kanununa göre düzenlenmiş vekâletname arandığından (Tapu Sicili Tüzüğü m.18/4) konsolosluk vekâletnamesi bu şartı doğrudan karşılar.

Tapuda satış için vekâletnamede ne yazmalı?

Tapu müdürlüğü vekilden, istem konusu işi yapmaya yetkili olduğunu içeren ve vekâlet verenin imzasını taşıyan bir vekâletname ister (Tapu Sicili Tüzüğü m.18/4). Bu nedenle satış, satın alma, ipotek veya bağış gibi yapılacak işlem vekâletnamede açıkça yazılır.

Yurt dışında yaşayan mirasçı mirası nasıl reddeder, süre ne kadar?

Miras üç ay içinde reddedilebilir; süre yasal mirasçılar için kural olarak mirasbırakanın ölümünün öğrenildiği tarihten başlar (TMK m.606). Ret, sulh mahkemesine sözlü veya yazılı, kayıtsız ve şartsız bir beyanla yapılır (TMK m.609). Beyan, vekâletnamesinde mirası reddetme yetkisi açıkça yazılı avukat aracılığıyla da verilebilir.

Mirasçılık belgesini (veraset ilamını) yurt dışından nasıl alırım?

Mirasçılık belgesi sulh mahkemesinden veya noterden alınır (TMK m.598); ancak yargılama gerekiyorsa, nüfus kayıtları yeterli değilse ya da belgeyi yabancılar istiyorsa noter belge veremez ve başvuru sulh hukuk mahkemesine yapılır (Noterlik Kanunu m.71/B). Başvuru avukat aracılığıyla yapılabilir.

Yurt dışında aldığım boşanma kararı Türkiye'de kendiliğinden geçerli olur mu?

Olmaz. Yabancı kararın Türkiye'de kesin hüküm sayılması için tanıma, icra edilebilmesi için tenfiz kararı gerekir (MÖHUK m.50, m.58). Aile hukukuna ilişkin yabancı kararların tanınması aile mahkemesinin görevindedir (4787 sayılı Kanun m.4/2). Şartlar uygunsa boşanma kararı dava açılmadan nüfus kütüğüne de tescil edilebilir (Nüfus Hizmetleri Kanunu m.27/A).

Yabancı boşanma kararını mahkemeye gitmeden nüfusa nasıl tescil ettiririm?

Tarafların birlikte, bizzat ya da vekilleri aracılığıyla başvurması; kararın o devletin yetkili makamınca verilip usulen kesinleşmiş olması ve Türk kamu düzenine açıkça aykırı olmaması gerekir; taraflardan biri ölmüş veya yabancıysa Türk vatandaşı olan taraf tek başına başvurabilir. Tescili yurt dışında kararın verildiği ülkedeki dış temsilcilik, yurt içinde Bakanlığın belirlediği nüfus müdürlüğü yapar (Nüfus Hizmetleri Kanunu m.27/A). Tescil reddedilirse tanıma davası açılır.

Yurt dışında yaşıyorum; Türkiye'de boşanma davasını nerede açabilirim?

Boşanma davasında yetkili mahkeme, eşlerden birinin yerleşim yeri veya son altı aydır birlikte oturdukları yer mahkemesidir (TMK m.168). Türk vatandaşlarının kişi hâllerine ilişkin davaları, Türkiye'de yer itibarıyla yetkili mahkeme yoksa ilgilinin sakin olduğu yerde, Türkiye'de sakin değilse Türkiye'deki son yerleşim yeri mahkemesinde, o da yoksa Ankara, İstanbul veya İzmir'de görülür (MÖHUK m.41).

Türkiye'deki kiracımı yurt dışından tahliye ettirebilir miyim?

Kanundaki tahliye sebeplerinden biri varsa dava avukat aracılığıyla açılabilir: kendi konut gereksiniminiz (TBK m.350), yazılı tahliye taahhüdü veya iki haklı ihtar (TBK m.352) bunlardandır. Davaya sulh hukuk mahkemesi bakar (HMK m.4/1-a) ve önce arabulucuya başvurulur (HUAK m.18/B-1-a); avukatın arabulucuya başvurabilmesi için bu yetkinin vekâletnamede açıkça yazılması gerekir (HMK m.74).

Yurt dışındaki adresime tebligat nasıl yapılır, süreler ne zaman başlar?

Tebliğ, bulunduğunuz ülkenin yetkili makamı aracılığıyla (Tebligat Kanunu m.25) ya da Türk vatandaşıysanız Türk büyükelçiliği veya konsolosluğu aracılığıyla yapılabilir. Konsolosluk yolunda bildirimin size tebliğinden itibaren otuz gün içinde temsilciliğe başvurmazsanız tebligat otuzuncu günün bitiminde yapılmış sayılır (Tebligat Kanunu m.25/a). Avukatla takip edilen işlerde tebligat avukata yapılır (Tebligat Kanunu m.11).

Hakkımda Türkiye'de ceza davası var ve yurt dışındayım; ne olur?

Kural olarak hazır bulunmayan sanık hakkında duruşma yapılmaz (CMK m.193/1). Yurt dışındaki sanığın sorgusu, belirlenen duruşmadan önce duruşma açılarak veya istinabe yoluyla yapılabilir (CMK m.196/6); sorgusu yapılan sanık duruşmadan bağışık tutulabilir (CMK m.196/1). Mahkeme önüne getirilemeyen sanık gaip sayılır ve hakkında duruşma açılmaz (CMK m.244). Her aşamada müdafi yardımından yararlanılabilir (CMK m.149).

Dosyamı yurt dışından nasıl takip ederim?

Avukatınız dosyayı UYAP üzerinden izler; UYAP'ta dava açılabilir, harç ödenebilir ve dosya incelenebilir (HMK m.445). Mahkeme, talep üzerine tarafın veya vekilinin ses ve görüntü aktarımıyla duruşmaya katılmasına karar verebilir (HMK m.149/1).

Kısaltmalar: TMK – Türk Medeni Kanunu; TBK – Türk Borçlar Kanunu; HMK – Hukuk Muhakemeleri Kanunu; CMK – Ceza Muhakemesi Kanunu; İİK – İcra ve İflas Kanunu; MÖHUK – 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun; HUAK – 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu.

Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş değildir ve her dosyanın koşulları ayrıca değerlendirilir. Kanun maddeleri 10 Kasım 2026'da mevzuat.gov.tr'deki güncel metinlerden teyit edilmiştir.