Son gözden geçirme:
İtirazın Kaldırılması (İİK m.68, 68/a, 69)
Seslendirme tarayıcınızın ses motoruyla yapılır.
Kısa cevap: İtirazın kaldırılması, ödeme emrine itiraz üzerine duran ilamsız takibe devam edebilmek için alacaklının icra mahkemesine yaptığı başvurudur; mahkeme alacağın esasını yargılamaz, belgeler üzerinden dar ve şekli bir inceleme yapar. Takip, imzası ikrar edilmiş veya noterlikçe onaylanmış borç ikrarı içeren bir senede ya da resmî dairelerin veya yetkili makamların usulüne göre verdiği bir makbuz veya belgeye dayanıyorsa itirazın kesin kaldırılması istenir (İİK m.68); belgenin kayıtsız şartsız bir borç ikrarı içermesi gerekir. Adi senette borçlu imzayı reddetmişse icra mahkemesi imza incelemesi yapar ve imzanın borçluya ait olduğu kanaatine varırsa itirazı geçici olarak kaldırır (İİK m.68/a); borçlu bu karardan sonra yedi gün içinde, alacağın yüzde 15’ini ilk duruşmaya kadar depo etmek şartıyla borçtan kurtulma davası açabilir (İİK m.69). Her iki yolda başvuru, borçlunun itirazının alacaklıya tebliğinden itibaren altı ay içinde yapılmalıdır; bu hak düşürücü süre içinde başvurulmazsa aynı alacak için yeniden ilamsız takip yapılamaz.
İtirazın kaldırılmasının kapsamlı rehberi: itirazın kesin kaldırılması (İİK m.68) ve dayanağı belgeler (imzası ikrar veya noter onaylı borç ikrarı içeren senet, resmî makbuz/belge — kayıtsız şartsız borç ikrarı şartı); itirazın geçici kaldırılması (İİK m.68/a) ve adi senette imza itirazı üzerine imza incelemesi; icra mahkemesinin dar ve şekli yetkisi (yargılamayı gerektiren itirazların genel mahkemeye ait olması); altı aylık hak düşürücü süre ve sürenin itirazın alacaklıya tebliğiyle başlaması; yüzde yirmi tazminat; itirazın geçici kaldırılmasından sonra borçtan kurtulma davası (İİK m.69, yüzde 15 depo); görevli ve yetkili icra mahkemesi; Yargıtay 12. Hukuk Dairesi kararları.
İtirazın kaldırılması rehberi; itirazın kesin kaldırılması (İİK m.68) ve dayanak belgeler (imzası ikrar/noter onaylı borç ikrarı, resmî makbuz/belge; kayıtsız şartsız borç ikrarı şartı), itirazın geçici kaldırılması (İİK m.68/a) ve adi senette imza itirazı üzerine imza incelemesi, icra mahkemesinin dar ve şekli yetkisi, altı aylık hak düşürücü süre ve sürenin itirazın alacaklıya tebliğiyle başlaması, yüzde yirmi tazminat, borçtan kurtulma davası (İİK m.69, yüzde 15 depo), görevli ve yetkili icra mahkemesi ile Yargıtay 12. Hukuk Dairesi kararları.
İlamsız icra takibinde borçlunun ödeme emrine itiraz etmesiyle duran takibe devam edebilmek için alacaklının başvurabileceği ikinci yol, icra mahkemesinden itirazın kaldırılmasını istemektir. Genel mahkemede açılan itirazın iptali davasından farklı olarak bu yol, elinde kanunda sayılan nitelikli bir belge bulunan alacaklıya hızlı ve dar/şekli bir çözüm sunar. İtirazın kaldırılması, borçlunun itirazın niteliğine (borca/imzaya) ve alacaklının belgesine göre kesin (İİK m.68) veya geçici (İİK m.68/a) olmak üzere ikiye ayrılır. Bu yazıda her iki yolun şartları, icra mahkemesinin yetki sınırı, süresi, tazminat ve borçtan kurtulma davası ile Yargıtay 12. Hukuk Dairesi’nin yerleşik ölçütleri ele alınmaktadır.
İtirazın Kaldırılması Nedir?
İtirazın kaldırılması, ödeme emrine itiraz üzerine duran takibe devam edilebilmesi için alacaklının, icra mahkemesine yaptığı bir başvurudur. İcra mahkemesi burada uyuşmazlığın esasını genel mahkeme gibi baştan sona incelemez; yalnızca alacaklının dayandığı belgeyi ve borçlunun buna karşı sunduğu belgeleri değerlendirerek, itirazın kaldırılıp kaldırılmayacağına şekli inceleme ile karar verir. Talep kabul edilirse itiraz kaldırılır ve takip devam eder; reddedilirse alacaklı genel mahkemede itirazın iptali veya alacak davası açabilir. İtirazın iptali yolunun ayrıntıları için İtirazın İptali Davası (İİK m.67) başlıklı yazımıza bakılabilir.
İtirazın Kesin Kaldırılması (İİK m.68) ve Belgeler
İtirazın kesin kaldırılması, alacaklının takibinin kanunda sayılan nitelikli belgelerden birine dayanması hâlinde söz konusu olur. Bu belgeler; imzası ikrar edilmiş veya noterlikçe onaylanmış, borç ikrarını içeren bir senet ile resmî dairelerin veya yetkili makamların usulüne göre verdikleri makbuz veya belgelerdir. Belgenin, alacaklıya genel haciz yoluyla takip imkânı tanıyacak biçimde kayıtsız ve şartsız bir borç ikrarı içermesi gerekir; karşılıklı edim yükleyen (senallagmatik) ve ifası şarta bağlı sözleşmeler kural olarak bu nitelikte sayılmaz.
“Talebine itiraz edilen alacaklının takibi, imzası ikrar veya noterlikçe tasdik edilen borç ikrarını içeren bir senede yahut resmî dairelerin veya yetkili makamların yetkileri dahilinde ve usulüne göre verdikleri bir makbuz veya belgeye müstenitse, alacaklı itirazın kendisine tebliği tarihinden itibaren altı ay içinde itirazın kaldırılmasını isteyebilir. Bu süre içerisinde itirazın kaldırılması istenilmediği takdirde yeniden ilâmsız takip yapılamaz.”
Borçlu, itirazını haklı gösterecek bir belge (örneğin ödeme belgesi, ibraname) sunamazsa icra mahkemesi itirazın kaldırılmasına karar verir; itiraz, İİK m.68/1’de sayılan bir belgeye dayanıyorsa talep reddolunur.
“Borçlu itirazını varit gösterecek hiçbir belge ibraz edemezse icra mahkemesi itirazın kaldırılmasına karar verir. İtiraz birinci fıkrada gösterilen senet veya makbuz yahut belgeye müstenit ise itirazın kaldırılması talebi reddolunur.”
İtirazın Geçici Kaldırılması (İİK m.68/a) ve İmza İncelemesi
Takip, adi (hususi) bir senede dayanıyor ve borçlu itiraz sırasında senetteki imzayı reddetmişse, alacaklı bu kez itirazın geçici kaldırılmasını ister. İcra mahkemesi, İİK m.68/a uyarınca iki taraftan izahat alır ve bir imza incelemesi yapar; reddedilen imzanın borçluya ait olduğuna kanaat getirirse itirazın geçici olarak kaldırılmasına, aksi hâlde talebin reddine karar verir.
“Takibin dayandığı senet hususî olup, imza itiraz sırasında borçlu tarafından reddedilmişse, alacaklı itirazın kendisine tebliği tarihinden itibaren altı ay içinde itirazın geçici olarak kaldırılmasını isteyebilir. Bu hâlde icra hâkimi iki taraftan izahat alır. … Tatbika medar imza mevcutsa bununla, yoksa borçluya yazdıracağı yazı ve attıracağı imza ile yapılacak mükayese ve incelemelerden veya diğer delil ve karinelerden icra mahkemesi, reddedilen imzanın borçluya aidiyetine kanaat getirirse itirazın muvakkaten kaldırılmasına karar verir.”
Geçici kaldırma, kesin kaldırmadan farklı bir sonuç doğurur: karara karşı borçlu, aşağıda açıklanan borçtan kurtulma davası açabilir.
İcra Mahkemesinin Dar ve Şekli Yetkisi
İtirazın kaldırılması yolunun en belirleyici özelliği, icra mahkemesinin dar ve şekli bir inceleme yapmasıdır. İcra mahkemesi, alacağın gerçekte var olup olmadığını, sözleşmenin ifa edilip edilmediğini ya da tarafların karşılıklı edim iddialarını esastan yargılayamaz; bu tür uyuşmazlıklar genel mahkemenin görev alanındadır. Alacaklının dayandığı belge kayıtsız şartsız bir borç ikrarı içermiyorsa veya alacağın varlığı yargılamayı gerektiriyorsa, itirazın kaldırılması talebi reddedilir ve alacaklı genel mahkemeye yönlendirilir. Bu sınır, aşağıdaki Yargıtay kararlarında somutlaşmaktadır.
Görevli ve Yetkili Mahkeme
İtirazın kaldırılması talebi, genel mahkemede değil, takibin yapıldığı yerdeki icra (hukuk) mahkemesinde incelenir. İtirazın iptali davasının aksine, burada alacağın niteliğine göre ayrı bir görevli mahkeme (ticaret, tüketici, iş) belirlenmez; talep, dar yetkili icra mahkemesince şekli olarak karara bağlanır. İcra mahkemesinin kararlarına karşı istinaf yolu açıktır. Doğru mercie başvurmak, süre ve hak kaybını önler.
Altı Aylık Hak Düşürücü Süre
Alacaklı, hem kesin hem geçici kaldırma için, borçlunun itirazının kendisine tebliği tarihinden itibaren altı ay içinde icra mahkemesine başvurmalıdır. Bu süre bir hak düşürücü süre olup mahkemece re’sen gözetilir; süre içinde başvurulmazsa aynı alacak için yeniden ilamsız takip yapılamaz (İİK m.68/1 son cümle). Altı aylık sürenin başlaması için de, tıpkı itirazın iptalindeki bir yıllık sürede olduğu gibi, itirazın alacaklıya usulüne uygun tebliği zorunludur; alacaklının itirazı harici yolla öğrenmesi süreyi başlatmaz.
Tazminat ve Borçtan Kurtulma Davası
İtirazın kaldırılması talebinin esasa ilişkin nedenlerle kabulü hâlinde borçlu, aynı nedenlerle reddi hâlinde ise alacaklı, karşı tarafın talebi üzerine yüzde yirmiden aşağı olmamak üzere tazminata mahkûm edilebilir. Ayrıca itirazın geçici kaldırılmasına karar verilmesi hâlinde borçlu, kararın tefhim veya tebliğinden itibaren yedi gün içinde borçtan kurtulma davası açabilir; ancak bu davanın dinlenebilmesi için borçlunun, dava konusu alacağın yüzde 15’ini ilk duruşmaya kadar depo etmesi (veya aynı değerde teminat göstermesi) gerekir.
“İtirazın kaldırılması talebinin esasa ilişkin nedenlerle kabulü hâlinde borçlu, talebin aynı nedenlerle reddi hâlinde ise alacaklı, diğer tarafın talebi üzerine yüzde yirmiden aşağı olmamak üzere tazminata mahkûm edilir. Borçlu, menfi tespit ve istirdat davası açarsa, yahut alacaklı genel mahkemede dava açarsa, hükmolunan tazminatın tahsili dava sonuna kadar tehir olunur…”
“İtirazın muvakkaten kaldırılması kararının tefhim veya tebliğinden itibaren yedi gün içinde borçlu, takibin yapıldığı mahal veya alacaklının yerleşim yeri mahkemesinde borçtan kurtulma davası açabilir. Bu davanın dinlenebilmesi için borçlunun dava konusu alacağın yüzde 15 ini ilk duruşma gününe kadar mahkeme veznesine nakden depo etmesi veya mahkemece kabul edilecek aynı değerde esham ve tahvilat veya banka teminat mektubu tevdi etmesi şarttır. Aksi takdirde dava reddolunur.”
Yargıtay Kararları
Aşağıdaki kararlar; İİK m.68 kapsamında dayanak belgenin kayıtsız şartsız borç ikrarı içermesi zorunluluğu ve alacağın varlığının yargılamayı gerektirdiği hâllerde itirazın kaldırılamayacağı, adi senette imza itirazı üzerine İİK m.68/a’ya göre imza incelemesi ve şekli inceleme yapan icra mahkemesinde ileri sürülemeyecek iddialar ile altı aylık hak düşürücü sürenin itirazın alacaklıya tebliğiyle başlamasına ilişkindir. İtirazın kaldırılması uyuşmazlıkları Yargıtay’ın iş bölümünde 12. Hukuk Dairesi nezdinde görülmektedir. Kararların tamamı resmî karar veri tabanından tam metin olarak doğrulanmıştır.
Dayanak belge kayıtsız şartsız borç ikrarı içermeli; alacağın varlığı yargılamayı gerektiriyorsa itirazın kaldırılması istenemez
“… davacı alacaklının borçlulara ait mücerret (kayıtsız şartsız) borç ikrarını içeren bir belgeyi dosyaya ibraz edemediği, … sözleşmenin İİK’nın 68/1. maddesinde yer alan ve alacaklıya genel haciz yolu ile takip yapma imkanı tanıyan kayıtsız şartsız borç ikrarını içeren bir belge niteliğinde olmadığı, … alacağın varlığı ile tahsil edilip edilmeyeceğinin genel mahkemelerde yapılacak yargılama sonucunda belli olacağı”
Adi senette imza itirazı: İİK m.68/a’ya göre imza incelemesi; şekli inceleme yapan icra mahkemesinde ileri sürülemeyecek iddialar
“Genel haciz yoluyla yapılan icra takibinde borçlu senet altındaki imzasına itiraz ederse, alacaklı itirazın kendisine tebliğinden itibaren altı aylık yasal sürede icra mahkemesine başvurarak itirazın geçici kaldırılmasını isteyebilir. Bu durumda icra mahkemesince İİK. nun 68/a maddesi uyarınca imza incelemesi yapılır ve senet altındaki imzanın borçlunun eli ürünü olduğunu belirler ise, itirazın geçici olarak kaldırılmasına, aksi halde istemin reddine karar verir. … senedin, imzalı boş bir belgenin doldurulması sonucu elde edildiği hususu, İİK. nun 68/a maddesine göre ve şekli inceleme yapan icra mahkemesinde ileri sürülemeyeceği gibi, değerlendirme konusu da yapılamaz. Bu yöndeki iddia yargılamayı gerektirip, ancak genel mahkemede açılacak bir davada ileri sürülebilir.”
Altı aylık hak düşürücü süre itirazın alacaklıya tebliğiyle başlar; öğrenme ile başlamaz
“İİK’nun 68/1. maddesi gereğince, alacaklı, itirazın kendisine tebliği tarihinden itibaren altı ay içinde itirazın kaldırılmasını isteyebilir. Anılan yasal düzenleme uyarınca, itirazın kaldırılması için öngörülen altı aylık sürenin başlaması için, borçlunun itirazının alacaklıya tebliği zorunlu olup, öğrenme ile sözü edilen süre başlamaz.”
Sıkça Sorulan Sorular
İtirazın kaldırılması nedir?
Ödeme emrine itiraz üzerine duran ilamsız takibe devam edebilmek için alacaklının, elindeki nitelikli belgeye dayanarak icra mahkemesinden itirazın kaldırılmasını istemesidir. İcra mahkemesi esastan yargılama yapmaz, şekli inceleme ile karar verir.
İtirazın kesin ve geçici kaldırılması arasındaki fark nedir?
Kesin kaldırma (İİK m.68), imzası ikrar/noter onaylı borç ikrarı ya da resmî belge gibi nitelikli belgeye dayanır. Geçici kaldırma (İİK m.68/a) ise adi senette borçlunun imzayı reddetmesi hâlinde, imza incelemesi sonucunda söz konusu olur ve borçluya borçtan kurtulma davası açma imkânı verir.
Hangi belgeler itirazın kaldırılmasına dayanak olur?
İmzası ikrar edilmiş veya noterlikçe onaylanmış, borç ikrarını içeren senetler ile resmî daire ve yetkili makamların usulüne uygun verdiği makbuz/belgeler. Belgenin kayıtsız şartsız bir borç ikrarı içermesi gerekir; karşılıklı edim yükleyen ve ifası şarta bağlı sözleşmeler kural olarak yeterli değildir.
İtirazın kaldırılması için süre ne kadardır?
Borçlunun itirazının alacaklıya tebliğinden itibaren altı aydır. Bu süre hak düşürücü süredir ve mahkemece re'sen gözetilir. Süre içinde başvurulmazsa aynı alacak için yeniden ilamsız takip yapılamaz.
İcra mahkemesi alacağın gerçekten var olup olmadığını inceler mi?
Hayır. İcra mahkemesi dar ve şekli inceleme yapar; yalnızca belgeler üzerinden karar verir. Alacağın varlığı, sözleşmenin ifası gibi yargılamayı gerektiren uyuşmazlıklar genel mahkemenin görev alanındadır.
İtirazın geçici kaldırılmasından sonra ne yapabilirim?
Borçlu, geçici kaldırma kararının tefhim veya tebliğinden itibaren yedi gün içinde borçtan kurtulma davası açabilir. Bu davanın görülebilmesi için dava konusu alacağın yüzde 15'inin ilk duruşmaya kadar depo edilmesi (veya aynı değerde teminat gösterilmesi) gerekir.
Çapar Hukuk, İcra ve İflas Hukuku kapsamında; ilamsız icra takiplerinde itirazın kaldırılması (kesin ve geçici) ve itirazın iptali davalarını, belge değerlendirmesi, imza incelemesi ve süre yönetimi dâhil olmak üzere alacaklı ve borçlu menfaatini gözeterek yürütür.
İlgili Makaleler
- İtirazın İptali Davası (İİK m.67)
- Menfi Tespit ve İstirdat Davası: Borçlu Olmadığının Tespiti ve Ödenen Paranın Geri Alınması
- Kambiyo Senetlerinde Menfi Tespit Davası
- İhtiyati Haciz
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Kanun metinleri Mevzuat Bilgi Sistemi’nden, kararlar resmî karar veri tabanından alınmıştır. Aktarılan kararlar büronun taraf olduğu dosyalar değildir.
Yazar: Denizli icra Avukat Bayram Can Çapar - ÇAPAR HUKUK
Bu konuda sorunuz varsa
Bu yazıyı Av. Bayram Can Çapar hazırladı. Av. Bayram Can Çapar · ÇAPAR Hukuk olarak Denizli, İzmir, Aydın, Muğla, Manisa, Uşak, Afyonkarahisar, Kütahya, İstanbul ve Ankara'da ekibimizle avukatlık hizmeti veririz.
İcra ve İflas Hukuku alanındaki diğer makaleler
- Tehir-i İcra (İcranın Geri Bırakılması) Nasıl Alınır? Adım Adım Süreç, Teminat ve Süreler
- Yurt Dışındaki Kişiye Tebligat: Konsolosluk, İlanen Tebligat ve Habersiz Kesinleşen Karar ve Takipler
- Yargıtay HGK: Kabul Edilen Menfi Tespitte Vekâlet Ücreti Kesinleşmeden İcraya Konulamaz, Şikâyet Süresiz
- Yargıtay HGK: Tapu İptali ve Tescil, Olmazsa Tazminat Davasında Tazminat Kesinleşmeden İcraya Konulabilir
Anahtar kavramlar: itirazın kaldırılması · itirazın kesin kaldırılması · itirazın geçici kaldırılması · İİK 68 · İİK 68/a · İİK 69 · icra mahkemesi · kayıtsız şartsız borç ikrarı · imza incelemesi · adi senet imza itirazı · altı aylık hak düşürücü süre · itirazın alacaklıya tebliği · icra inkar tazminatı yüzde yirmi · borçtan kurtulma davası · yüzde 15 depo · dar yetkili icra mahkemesi
Kaynak gösterimi: Av. Bayram Can Çapar, “İtirazın Kaldırılması (İİK m.68, 68/a, 69)”, ÇAPAR Hukuk, 2026-11-10, https://capar.av.tr/makale/itirazin-kaldirilmasi

























