İçeriğe geç
0258 241 55 54Görüşme Talep Et
TR EN
Yayın: · 6 dk okuma

Son gözden geçirme:

Karar Notu

Yargıtay HGK: Tapu İptali ve Tescil, Olmazsa Tazminat Davasında Tazminat Kesinleşmeden İcraya Konulabilir

Yazı boyutuTema

Kısa cevap: HMK m.350/2 ve m.367/2’ye göre taşınmaz mal ile ilgili ayni haklara ilişkin kararlar kesinleşmedikçe yerine getirilemez. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 24.06.2026 tarihli kararında, tapu iptali ve tescil istemi reddedilip terditli tazminat istemi kabul edilmişse ilamın bu kurala girmediğine karar verdi. Kurula göre ilamlı icrada önemli olan davanın türü değil, hükmün niteliğidir: hüküm tapu sicilinde değil mal varlığında değişiklik doğuruyorsa bu kural uyarınca kesinleşme aranmaz. Borçlunun takibin iptali için yaptığı şikâyet bu nedenle reddedildi; Kurul, 12. Hukuk Dairesinin aksi yöndeki görüşünü oy çokluğuyla benimsemedi.

Kısaca

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, tapu iptali ve tescil, olmazsa tazminat istenen davada tapu istemi reddedilip tazminata hükmedilmişse ilamın kesinleşmeden ilamlı icra takibine konulabileceğine oy çokluğuyla karar verdi. Kurula göre HMK m.350/2 ve m.367/2 bakımından belirleyici olan davanın türü değil, hükmün tapu sicilinde değişiklik doğurup doğurmadığıdır.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, önce tapu iptali ve tescil, bu olmazsa tazminat istenen davada hükmedilen tazminatın kesinleşme beklenmeden ilamlı icra takibine konulabileceğini kabul etti.

Uyuşmazlık

Takibe dayanak davada davacı, taşınmazın davalı adına olan tapusunun iptali ile kendi adına tescilini, bu mümkün olmazsa tazminat istemişti. Yargılama sürerken taşınmaz icra yoluyla üçüncü kişiye satıldı. Asliye hukuk mahkemesi tapu iptali ve tescil istemini reddetti; tazminat istemini kabul ederek 140.000 Euro’nun faiziyle birlikte davalılardan müteselsilen tahsiline hükmetti. Alacaklı bu ilama dayanarak asıl alacak, faiz, yargılama gideri ve vekâlet ücreti için ilamlı icra takibi başlattı.

Borçlu vekili icra mahkemesine şikâyetle başvurdu: ilam taşınmazın aynına ilişkin olduğundan kesinleşmeden icraya konulamazdı. Alacaklı, tapu istemi konusuz kaldığı için reddedildiğini, ilamın sicilde değişiklik yaratmadığını ve red kısmının istinaf edilmeyerek kesinleştiğini savundu. İcra mahkemesi şikâyeti kabul edip takibi borçlu yönünden iptal etti. Bölge adliye mahkemesi bu kararı kaldırarak şikâyeti oy çokluğuyla reddetti. Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, ilamın taşınmazın aynına ilişkin olduğu ve infazı için kesinleşmesi gerektiği gerekçesiyle bozdu; bölge adliye mahkemesi oy çokluğuyla direndi.

Kararın Sonucu

Hukuk Genel Kurulu, borçlu vekilinin temyiz itirazlarını reddederek direnme kararını onadı. Karar 24.06.2026 tarihinde oy çokluğuyla ve kesin olarak verildi; yayımlanan karar metninde karşı oy sayısı ve karşı oy yazısı yer almıyor. Böylece şikâyetin reddine ilişkin bölge adliye mahkemesi kararı kesinleşti.

Gerekçe

Kurul önce kuralın amacını açıkladı: kesinleşme şartı, kanun yolunda bozulan bir ilam nedeniyle tapu sicilinin yeniden değiştirilmesi ve sicile güvenerek işlem yapan iyiniyetli kişilerin durumunun tartışmalı hâle gelmesi gibi telafisi güç sakıncaları önlemek içindir. Takibe konu ilamda ise para alacağına hükmedilmiş, takipte de bu alacağın tahsili istenmişti; ilamın cebri icrası tapu sicilinde hiçbir değişiklik doğurmayacaktı. Kurul ölçütü şöyle koydu:

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu Kararı

“Bu anlamda taşınmaz mal ile ilgili ayni hakka ilişkin bir mahkeme kararının söz konusu olup olmadığı belirlenirken, kararın yerine getirilmesi durumunda tapu sicilinde değişikliğe yol açıp açmayacağı gözetilmek suretiyle sonuca gidilmelidir.”

Kurula göre aksi, icra müdürünün hüküm fıkrasını bir yana bırakıp davanın türünü ve niteliğini denetlemesini gerektirirdi; bu ise yasal olarak da fiilen de mümkün değildir. Kurul sonucu şöyle bağladı:

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu Kararı

“Özellikle vurgulamak gerekir ki, ilâmlı icra bakımından önemli olan davanın türü değil, hükmün niteliğidir. Yukarıda da ayrıntılı olarak açıklandığı üzere bir ilâmın infaz edilecek kısmı hüküm bölümüdür. Somut olayda takibe dayanak ilâm tapu sicil kayıtlarında değil, mal varlığında değişiklik oluşturacak nitelikte olduğundan ilâmın takibe konulması için kesinleşmesi gerekmemektedir.”

Görüşmelerde 12. Hukuk Dairesinin yaklaşımı da savunuldu, ancak çoğunluk bulamadı:

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu Kararı

“Hukuk Genel Kurulunda yapılan görüşmeler sırasında, … somut olayda takibe dayanak ilâmda taşınmazın aynı ile ilgili hususların tartışma konusu yapılarak sonuca varıldığı, taşınmazla ilgili ayni hak tartışılarak neticede tazminata karar verilmiş olsa da ilâmın infazı için kesinleşmesi gerektiğinden direnme kararının bozulması gerektiği ileri sürülmüş ise de bu görüş yukarıda açıklanan nedenlerle Kurul çoğunluğu tarafından benimsenmemiştir.”

Kararın Önemi ve Uygulamaya Etkisi

Karar, 12. Hukuk Dairesinin bu dosyadaki bozma kararında uyguladığı ölçütten ayrılıyor. Daire aynı ölçütü, Kurul kararından kısa süre önce verdiği bir başka kararında da uygulamıştı (Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, 2026/921 E., 2026/1772 K., 11.03.2026): ıslahla öncelikle müspet zarar ve cezai şart, olmazsa tapu iptali ve tescil istenen davada para alacağına hükmedilmiş olmasını sonuca etkili saymamış; davanın temelde gayrimenkulün aynına ilişkin olduğunu belirterek borçlunun şikâyetinin kabulü gerektiği gerekçesiyle bozmuştu. Kurul bu ölçütü benimsemedi. Kurul ayrıca 29.03.2023 tarihli 2022/12-692 E., 2023/264 K. sayılı kararında da aynı hususların benimsendiğini belirtti.

Uygulamada belirleyici olan hüküm fıkrasıdır. Hüküm tapu kaydının iptali ya da tescil gibi bir sicil değişikliği gerektiriyorsa kesinleşme beklenir. Tapu istemi reddedilip para alacağına hükmedilmişse, Kurula göre ilam kesinleşmeden ilamlı takibe konulabilir; davanın terditli açılmış olması bunu değiştirmez. Bu davada takip yargılama gideri ve vekâlet ücretini de kapsıyordu; Kurul direnme kararını bütünüyle onadı, fer’î kalemler için ayrı bir değerlendirme yapmadı. Bu ölçüt HMK m.350/2 ve m.367/2’deki istisnaya ilişkindir; menfi tespit ilamı gibi kesinleşmeyi özel bir hükümle arayan ilamlar (İİK m.72/5) kararın kapsamı dışındadır (bkz. ilgili karar notu). Kesinleşmeden icra edilen ilam kanun yolunda bozulur ve borçlunun hiç ya da o kadar borçlu olmadığı kesin olarak ortaya çıkarsa, Kurulun aktardığı Anayasa Mahkemesi kararında belirtildiği gibi icra İİK m.40/2 uyarınca eski hâline iade edilir.

Karardan sonra ulaşılabilen kararlarda (Hukuk Genel Kurulu için 01.10.2026’ya, 12. Hukuk Dairesi için 14.07.2026’ya kadar) bu soruda farklı yönde bir karara rastlanmadı.

İlgili Mevzuat

Kurulun aktardığı üzere istinaf aşaması için HMK m.350/2 aynı kuralı içerir; temyiz aşamasındaki hüküm şudur:

İlgili Kanun Hükmü — 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.367 (Temyizin icraya etkisi)

“(1) Temyiz, kararın icrasını durdurmaz. İcra ve İflas Kanununun icranın geri bırakılmasıyla ilgili 36 ncı maddesi hükmü saklıdır. Nafaka kararlarında icranın geri bırakılmasına karar verilemez.

(2) Kişiler hukuku, aile hukuku ve taşınmaz mal ile ilgili ayni haklara ilişkin kararlar kesinleşmedikçe yerine getirilemez.”

Sıkça Sorulan Sorular

Tapu iptali ve tescil davasında verilen karar kesinleşmeden icraya konulabilir mi?

Tapu kaydının iptali ve tescil gibi sicil değişikliği gerektiren hüküm kesinleşmedikçe yerine getirilemez (HMK m.350/2, m.367/2). Aynı davada tapu istemi reddedilip tazminata hükmedilmişse, Yargıtay Hukuk Genel Kuruluna göre tazminat hükmü kesinleşme beklenmeden ilamlı takibe konulabilir.

Dava terditli açılmışsa sonuç değişir mi?

Hayır. Kurula göre ilamlı icrada önemli olan davanın türü değil, hükmün niteliğidir. İcra müdürü hüküm fıkrasına bakar; davanın türünü denetlemez.

Asıl istem müspet zarar, terditli istem tapu iptali olan davada durum nedir?

12. Hukuk Dairesi 11.03.2026 tarihli kararında böyle bir ilam için de kesinleşme aramıştı. Bu karar Hukuk Genel Kurulu kararından öncedir; Kurulun hüküm fıkrasına bakan ölçütüne göre para alacağına hükmeden ilamda istemin asıl ya da terditli olması belirleyici görünmüyor.

Borçlu kesinleşmemiş ilama dayanan takibe nasıl karşı çıktı?

Bu davada borçlu icra mahkemesine şikâyetle başvurup takibin iptalini istedi. İlam kesinleşme gerektirmediğinden şikâyet reddedildi. HMK m.350/1 ve m.367/1, istinaf ve temyizin icrayı durdurmadığını, ancak İİK m.36’daki icranın geri bırakılmasına ilişkin hükmün saklı olduğunu belirtir.

İlgili Makaleler

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Kanun metinleri Mevzuat Bilgi Sistemi’nden, kararlar resmî karar veri tabanından alınmıştır. Aktarılan kararlar büronun taraf olduğu dosyalar değildir.

Yazar:

Bu konuda sorunuz varsa

Bu yazıyı Av. Bayram Can Çapar hazırladı. Av. Bayram Can Çapar · ÇAPAR Hukuk olarak Denizli, İzmir, Aydın, Muğla, Manisa, Uşak, Afyonkarahisar, Kütahya, İstanbul ve Ankara'da ekibimizle avukatlık hizmeti veririz.

0258 241 55 54 · info@capar.av.tr · Mesaj gönder

İcra ve İflas Hukuku alanındaki diğer makaleler

Tüm İcra ve İflas Hukuku makaleleri →

Anahtar kavramlar: tapu iptal davası kesinleşmeden icra takibi · tapu iptali ve tescil olmazsa tazminat · terditli dava tazminat icrası · HMK 367/2 · HMK 350/2 · ayni hakka ilişkin ilam kesinleşme · ilamlı icra kesinleşme şartı · müspet zarar ilamı icra · icra mahkemesine şikâyet takibin iptali · direnme kararı

Kaynak gösterimi: Av. Bayram Can Çapar, “Yargıtay HGK: Tapu İptali ve Tescil, Olmazsa Tazminat Davasında Tazminat Kesinleşmeden İcraya Konulabilir”, ÇAPAR Hukuk, 2026-11-07, https://capar.av.tr/makale/tapu-iptali-davasinda-hukmedilen-tazminat-kesinlesmeden-icraya-konulabilir

← Tüm makaleler

Güncel Makaleler

Tüm makaleler ›