Son gözden geçirme:
Yurt Dışındaki Kişiye Tebligat: Konsolosluk, İlanen Tebligat ve Habersiz Kesinleşen Karar ve Takipler
Seslendirme tarayıcınızın ses motoruyla yapılır.
Kısa cevap: Yurt dışındaki kişiye tebligat, o ülkenin yetkili makamı aracılığıyla yapılır; muhatap Türk vatandaşıysa tebligat Türk büyükelçiliği ya da konsolosluğu aracılığıyla da yapılabilir ve bildirimin tebliğinden itibaren otuz gün içinde temsilciliğe başvurulmazsa tebligat otuzuncu günün sonunda yapılmış sayılır (Tebligat Kanunu m.25, m.25/a). Yurt dışında yaşadığı bilinen kişiye Türkiye’deki eski adresine kapıya yapıştırma yoluyla yapılan tebligat ya da yurt dışı adresi araştırılmadan yapılan ilanen tebligat usulsüzdür; Yargıtay ve Danıştay böyle tebligatlarla kanun yolu süresinin işlemediğini kabul etmektedir. Usulsüz tebliğde muhatabın tebliği öğrendiğini beyan ettiği tarih tebliğ tarihi sayılır (m.32); icra takibinde usulsüz tebligata karşı icra mahkemesine öğrenmeden itibaren yedi gün içinde şikâyet yoluna gidilir (İİK m.16).
Yurt dışında yaşayana Türkiye'den tebligat: Tebligat Kanunu m.25 ve m.25/a'ya göre konsolosluk yolu ve otuz günlük süre, yurt dışı adres araştırması yapılmadan ilanen tebligat ve eski adrese tebligatın usulsüzlüğü, m.32 ve İİK m.16 ile habersiz kesinleşen karar ve takiplere karşı yollar.
Türkiye’deki bir mahkemenin, icra dairesinin ya da vergi idaresinin yurt dışında yaşayan kişiye nasıl tebligat yapacağı (Tebligat Kanunu m.25, m.25/a, m.28), usulsüz tebligatla “kesinleşmiş” görünen karar ve takiplere karşı yollar (Tebligat Kanunu m.32, İİK m.16) ve yurt dışındaki karşı tarafa dava açarken dikkat edilecekler.
Yurt Dışına Tebligat Nasıl Yapılır?
Dava dilekçesi, duruşma günü, gerekçeli karar, ödeme emri ya da vergi ceza ihbarnamesi gibi evrak muhataba usulüne uygun tebliğ edilmedikçe ona karşı süreler işlemez ve karar ya da takip kesinleşmez. Yurt dışında yaşayanlar için en sık sorun, Türkiye’deki eski bir adrese ya da ilan yoluyla yapılan ve kişinin hiç haberinin olmadığı tebligatlardır.
7201 sayılı Tebligat Kanunu yurt dışına tebligat için iki yol öngörür. Genel yol, tebliğin o ülkenin yetkili makamı aracılığıyla yapılmasıdır: anlaşma ya da o ülkenin kanunları elveriyorsa Türk diplomatik temsilcisi ya da konsolos tebligatın yapılmasını o ülkenin yetkili makamından ister (m.25/1). Evrak, tebligatı çıkaran merciin bağlı olduğu bakanlık aracılığıyla Dışişleri Bakanlığına, oradan ilgili büyükelçilik ya da konsolosluğa gönderilir; Dışişleri Bakanlığının aracılığına gerek görülmeyen hâllerde doğrudan büyükelçilik veya başkonsolosluğa da gönderilebilir (m.25). İkinci yol, muhatabın Türk vatandaşı olması hâlinde konsolosluk aracılığıyla tebligattır (m.25/a).
Konsolosluk Aracılığıyla Tebligat ve Otuz Günlük Süre
“Yabancı ülkede kendisine tebliğ yapılacak kimse Türk vatandaşı olduğu takdirde tebliğ o yerdeki Türkiye Büyükelçiliği veya Konsolosluğu aracılığıyla da yapılabilir.
Bu hâlde bildirimi Türkiye Büyükelçiliği veya Konsolosluğu veya bunların görevlendireceği bir memur yapar.
Tebliğin konusu ile hangi merci tarafından çıkarıldığı bilgilerinin yer aldığı ve otuz gün içinde başvurulmadığı takdirde tebliğin yapılmış sayılacağı ihtarını içeren bildirim, muhataba o ülkenin mevzuatının izin verdiği yöntemle gönderilir.
Bildirimin o ülkenin mevzuatına göre muhataba tebliğ edildiği belgelendirildiğinde, tebliğ tarihinden itibaren otuz gün içinde Türkiye Büyükelçiliği veya Konsolosluğuna başvurulmadığı takdirde tebligat otuzuncu günün bitiminde yapılmış sayılır. Muhatap Türkiye Büyükelçiliği veya Konsolosluğuna başvurduğu takdirde tebliğ evrakını almaktan kaçınırsa bu hususta düzenlenecek tutanak tarihinde tebliğ yapılmış sayılır.”
Bu hüküm yurt dışında yaşayan Türk vatandaşı için önemli bir tuzak içerir: konsolosluktan gelen ve “otuz gün içinde başvurmazsanız tebliğ yapılmış sayılır” ihtarını taşıyan mektup görmezden gelinirse, evrak hiç alınmamış olsa bile otuzuncu günün sonunda tebliğ edilmiş sayılır. Bu tarihten itibaren itiraz, cevap ya da kanun yolu süreleri işlemeye başlar. Konsolosluğa gidip evrakı almaktan kaçınmak da sonucu değiştirmez; tutanak tarihi tebliğ tarihidir. Mahkemeler bu yolla çıkarılacak tebligatta evrakı doğrudan büyükelçilik ya da konsolosluğa gönderebilir (m.25/a son fıkra).
İlanen Tebligat ve Yurt Dışı Adres Araştırması
Adresi meçhul olanlara tebligat ilanen yapılır (m.28). Ancak ilan, adres araştırması tamamlandıktan sonra başvurulacak son çaredir. Tebligat Kanununun Uygulanmasına Dair Yönetmelik, tebligatı çıkaran merciin muhatabın adresini önce resmî veya özel kurum ve dairelerden, sonuç alınamazsa kolluk aracılığıyla araştırmasını ister; araştırmaya rağmen adres bulunamazsa adres meçhul sayılır (Yönetmelik m.48, aşağıdaki Yargıtay kararında aktarıldığı gibi). Yurt dışında oturanlara ilanen tebligat gerektiğinde ise tebliğ evrakı ve ilan suretleri, kişinin bilinen yurt dışı adresine ayrıca iadeli taahhütlü mektupla gönderilir (m.28, aşağıdaki kararda aktarıldığı gibi).
Bunun sonucu açıktır: kişinin yurt dışında yaşadığı biliniyor ya da adres kayıt sisteminde yurt dışı adresi görünüyorsa, Türkiye’deki eski adrese kapıya yapıştırma yoluyla tebligat yapılamaz; yurt dışı adres araştırılmadan da ilanen tebligata gidilemez.
Haberiniz Olmadan Kesinleşmiş Karar ya da Takip: Ne Yapılır?
Usulsüz tebligat, karar ya da takibin kesinleşmesini sağlamaz. Kanun, usulsüz tebliğin hangi tarihte hüküm doğuracağını şöyle belirler:
“Tebliğ usulüne aykırı yapılmış olsa bile, muhatabı tebliğe muttali olmuş ise muteber sayılır.
Muhatabın beyan ettiği tarih, tebliğ tarihi addolunur.”
Yani usulsüz tebliğde süreler, muhatabın kararı ya da evrakı öğrendiğini beyan ettiği tarihten başlar. Bu nedenle haberdar olunduğu anda, öğrenme tarihi açıkça belirtilerek ilgili yola gidilmelidir:
- Mahkeme kararı: Gerekçeli karar usulsüz tebliğ edildiyse istinaf ya da temyiz süresi işlemeye başlamamıştır; öğrenme tarihinden itibaren kanun yoluna başvurulur ve tebligatın usulsüz olduğu dilekçede açıklanır. Yargıtay bu durumda dosyayı, kararın usulüne uygun tebliği ve kanun yolu süresinin beklenmesi için ilk derece mahkemesine geri göndermektedir (aşağıda).
- İcra takibi: Ödeme emri usulsüz tebliğ edildiyse icra mahkemesine şikâyetle tebliğ tarihinin düzeltilmesi istenir; ardından ödeme emrine itiraz süresi düzeltilen tarihten işler.
- Vergi ve gümrük alacakları: Ödeme emri ya da tahakkuk ve ceza kararları yurt dışı adres araştırılmadan ilanen tebliğ edilmişse vergi mahkemesinde dava açılarak tebligatın usulsüzlüğü ileri sürülür (aşağıdaki Danıştay kararı).
“Kanunun hallini mahkemeye bıraktığı hususlar müstesna olmak üzere İcra ve İflas dairelerinin yaptığı muameleler hakkında kanuna muhalif olmasından veya hadiseye uygun bulunmamasından dolayı icra mahkemesine şikayet olunabilir. Şikayet bu muamelelerin öğrenildiği tarihten yedi gün içinde yapılır.
Bir hakkın yerine getirilmemesinden veya sebepsiz sürüncemede bırakılmasından dolayı her zaman şikayet olunabilir.”
Ödeme emrine itiraz ve sonrası için Ödeme Emrine İtiraz ve Maaş Haczi yazısına bakılabilir.
Adım Adım: Yurt Dışından Ne Yapmalısınız?
- Öğrendiğiniz tarihi kayda geçirin. Kararı ya da takibi ilk öğrendiğiniz tarih (e-Devlet bildirimi, banka haczi, tapudaki şerh, akrabanın haber vermesi) süre hesabının başlangıcıdır; bu tarihi belgeleyin.
- Dosyayı inceletin. Tebligatın hangi adrese, hangi yöntemle (kapıya yapıştırma, ilan, konsolosluk) yapıldığını gösteren tebliğ mazbatası dosyadan alınmalıdır. Türkiye’ye gelmeden bunun için konsoloslukta düzenlenen vekâletnameyle avukat görevlendirilebilir; ayrıntı için yurt dışında yaşayanların hukuki işleri sayfasına bakılabilir.
- Doğru yolu ve süreyi belirleyin. İcra takibinde şikâyet öğrenmeden itibaren yedi gündür (İİK m.16); mahkeme kararında kanun yolu süresi öğrenme tarihinden işler (Tebligat Kanunu m.32).
- Usulsüzlüğü somut olarak gösterin. Yurt dışında yaşadığınızı (oturum belgesi, adres kayıt sistemindeki yurt dışı adres, konsolosluk kaydı) ve buna rağmen eski adrese ya da ilanla tebligat yapıldığını belgeleyin.
- Adres kaydınızı güncelleyin. Türkiye’deki adres kayıt sisteminde yurt dışı adresinizin doğru görünmesi, sonraki tebligatların size ulaşmasını kolaylaştırır.
- Konsolosluk mektuplarını takip edin. “Otuz gün içinde başvurunuz” ihtarlı bildirim gelirse süreyi kaçırmayın (m.25/a).
Yurt Dışındaki Karşı Tarafa Dava Açarken
Karşı taraf yurt dışında yaşıyorsa, onun yurt dışı adresinin dava dilekçesinde baştan gösterilmesi davayı hızlandırır. Tebligat, adalet ve dışişleri kanalıyla ya da muhatap Türk vatandaşıysa konsolosluk aracılığıyla yapılacağından Türkiye içi tebligata göre çok daha uzun sürer; evrakın o ülke diline tercümesi ve gönderim giderleri gerekebilir. Adres bilinmiyorsa mahkemeden kurumlar ve kolluk aracılığıyla adres araştırması yapılması istenir; ilanen tebligat ancak bu araştırmadan sonra yapılabilir. Aksi hâlde verilen karar, ileride usulsüz tebligat gerekçesiyle kesinleşmemiş sayılabilir.
Yargı Kararlarında Yurt Dışına Tebligat
Yurt dışında yaşayana gerekçeli karar usulüne uygun tebliğ edilmeli; ilan yurt dışı adrese de gönderilir
Fransa’da yaşadığı belirtilen davalılara gerekçeli kararın yurt dışı adreslerinde tebliğ edilip edilmediği anlaşılamayan bir tapu iptali dosyasında Yargıtay, Tebligat Kanununun ilgili hükümlerini aktarmıştır:
“Yabancı memleketlerde oturanlara ilanen tebligat yapılmasını icabettiren ahvalde tebliği çıkaran merci, tebliğ olunacak evrak ile ilan suretlerini yabancı memlekette bulunan kimsenin malüm adresine ayrıca iadeli taahhütlü mektupla gönderir ve posta makbuzunu dosyasına koyar”
Daire, davalılara dosyadaki yurt dışı adreslerine Kanun ve Yönetmeliğe uygun şekilde gerekçeli kararın tebliğ edilmesini, temyiz süresinin beklenmesini ve dosyanın ancak ondan sonra gönderilmesini istemiştir. Kararda aktarılan m.25 metni, 2003 değişikliğinden önceki biçimi içerir; Türk vatandaşlarına konsolosluk aracılığıyla tebligat bugün m.25/a’da düzenlenmiştir ve özü aynıdır.
Yurt dışında yaşadığı tespit edilen kişiye Türkiye’deki eski adrese tebligat usulsüzdür
Adres kayıt sistemindeki yerleşim yeri İsveç olan ve yurt dışında yaşadığı adres araştırmasıyla da tespit edilen davalıya, gerekçeli karar vergi dairesinden öğrenilen İstanbul’daki bir adrese Tebligat Kanunu m.35’e göre tebliğ edilmişti. Yargıtay önce ilanen tebligatın yerini belirtmiştir:
“Gerekçeli Karar Tebligat Kanununun 10. maddesine göre tebliğ edilmezse, mahkemece ilgilinin adresi, Yönetmeliğin 48. maddesinde belirtilen özel ve resmi kuruluşlardan araştırılmalı, buna rağmen adreste bulunmama halinde 7201 sayılı Tebligat Kanununun 28. maddesi gereğince ilanen tebligat yapılmalıdır.”
Daire, yurt dışında yaşadığı bilinen kişiye Türkiye’deki adrese m.35 uyarınca yapılan tebligatı usule aykırı bulmuş; araştırma sonunda adres meçhulse ancak o zaman ilanen tebliğ yapılmasını istemiştir. Kararda aktarılan Yönetmelik hükmüne göre ilanen tebligat, adres araştırması usulleri izlendikten sonra başvurulacak son çaredir.
Vergi ve gümrük alacağında da yurt dışı adres araştırılmadan ilan yapılamaz
Yabancı plakalı aracın Türkiye’de kalış süresinin aşılması nedeniyle düzenlenen ek tahakkuk ve ceza kararları, yurt dışında yerleşik şirkete adresi meçhul denilerek ilanen tebliğ edilmiş, ardından ödeme emri düzenlenmişti. Vergi mahkemesi ödeme emrini iptal etmiş; bölge idare mahkemesi istinafı reddetmiş, Danıştay da kararı kesin olarak onamıştır:
“ilanen tebliğ öncesinde zamanaşımı hususu nazara alınarak herhangi bir adres araştırmasına gidilmediği, ilgili makamlar nezdinde yurt dışı adres araştırması yapılmadığı, bu durumda davacı şirkete ait adresin meçhul olduğundan bahsedilemeyeceğinden yapılan ilanen tebligat işleminin usule aykırı olduğu”
Olay bir şirkete ilişkin olsa da gerekçe, yurt dışında yaşayan gerçek kişiler için de aynı kurala dayanır: adres araştırması yapılmadan “adres meçhul” denilemez.
Aşılmışlık denetimi: 2021 sonrası “yurt dışında”, “ilanen tebligat” ve “adres araştırması” ibareleriyle yapılan taramada (15 sonuç) Yargıtay Ceza Genel Kurulu’nun 16.11.2021 tarihli kararının özetinde de muhatap yurt dışındaysa yurt dışındaki adresin araştırılması gerektiği belirtilmektedir; karşı yönde karar görülmemiştir. Tebligat Kanunu m.25, m.25/a, m.32 ve İİK m.16’nın güncel metni kullanılmıştır.
Uygulamada Dikkat Edilecekler
- Konsolosluk mektubunu bekletmeyin. Otuz gün içinde başvurulmazsa tebligat yapılmış sayılır ve süreler işlemeye başlar.
- Öğrenme tarihini belgeleyin. Usulsüz tebliğde süre öğrenme tarihinden işler; bu tarihi ispatlayacak belge (e-posta, banka yazısı, e-Devlet ekran görüntüsü) saklanmalıdır.
- İcra şikâyetinde yedi gün kısadır. Takibi öğrendikten sonra beklemek, şikâyet hakkını kaybettirebilir.
- Adres kaydınızı güncel tutun. Türkiye’de adres kayıt sisteminde kalan eski adres, size ulaşmayan tebligatların başlıca nedenidir.
- Dava açarken karşı tarafın yurt dışı adresini gizlemeyin. Bilinen yurt dışı adres gösterilmeden ilan yoluna gidilmesi, alınan kararı ileride geçersiz kılabilir.
- Vekâletnamede tebligatı almaya yetki verin. Avukatla takip edilen işlerde tebligat avukata yapılır; böylece yurt dışı tebligatın gecikmesi önlenir.
Sıkça Sorulan Sorular
Yurt dışındayım, haberim olmadan hakkımda karar verilmiş; ne yapabilirim?
Tebligat usulsüzse karar kesinleşmemiş sayılır. Öğrenme tarihinizi belirterek kanun yoluna başvurabilirsiniz; usulsüz tebliğde muhatabın beyan ettiği öğrenme tarihi tebliğ tarihi sayılır (Tebligat Kanunu m.32).
Konsolosluktan gelen tebligat mektubunu almazsam ne olur?
Bildirim size o ülkenin mevzuatına göre ulaştırıldıysa ve otuz gün içinde konsolosluğa başvurmazsanız tebligat otuzuncu günün sonunda yapılmış sayılır (m.25/a). Bu tarihten itibaren süreler işler.
Türkiye’deki eski adresime yapılan tebligat geçerli mi?
Yurt dışında yaşadığınız biliniyor ya da adres kayıt sisteminde yurt dışı adresiniz varsa, Türkiye’deki eski adrese kapıya yapıştırma yoluyla yapılan tebligat Yargıtay kararlarına göre usulsüzdür.
Haberim olmadan başlatılan icra takibine karşı süre ne kadar?
Usulsüz tebligata karşı icra mahkemesine şikâyet, işlemin öğrenildiği tarihten itibaren yedi gün içinde yapılır (İİK m.16). Ödeme emrine itiraz süresi düzeltilen tebliğ tarihinden işler.
Yurt dışında yaşayan eşime ya da borçluma Türkiye’de dava açabilir miyim?
Evet; tebligat o ülkenin yetkili makamı aracılığıyla ya da karşı taraf Türk vatandaşıysa konsolosluk aracılığıyla yapılır. Yurt dışı adres dava dilekçesinde baştan gösterilmeli; adres bilinmiyorsa önce adres araştırması yapılır, ilan son çaredir.
İlgili Makaleler
- Ödeme Emrine İtiraz ve Maaş Haczi: Süre, Gecikmiş İtiraz, Kambiyo Takibi, Haczedilemeyen Kısım, Nafaka
- İtirazın Kaldırılması (İİK m.68, 68/a, 69)
- Zamanaşımı ve Hak Düşürücü Süreler: Farkları, Genel ve Beş Yıllık Zamanaşımı, Durma ve Kesilme Sebepleri
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Kanun metinleri Mevzuat Bilgi Sistemi’nden, kararlar resmî karar veri tabanından alınmıştır. Aktarılan kararlar büronun taraf olduğu dosyalar değildir.
Yazar: Denizli icra Avukat Bayram Can Çapar - ÇAPAR HUKUK
Bu konuda sorunuz varsa
Bu yazıyı Av. Bayram Can Çapar hazırladı. Av. Bayram Can Çapar · ÇAPAR Hukuk olarak Denizli, İzmir, Aydın, Muğla, Manisa, Uşak, Afyonkarahisar, Kütahya, İstanbul ve Ankara'da ekibimizle avukatlık hizmeti veririz.
İcra ve İflas Hukuku alanındaki diğer makaleler
- Tehir-i İcra (İcranın Geri Bırakılması) Nasıl Alınır? Adım Adım Süreç, Teminat ve Süreler
- Yargıtay HGK: Kabul Edilen Menfi Tespitte Vekâlet Ücreti Kesinleşmeden İcraya Konulamaz, Şikâyet Süresiz
- Yargıtay HGK: Tapu İptali ve Tescil, Olmazsa Tazminat Davasında Tazminat Kesinleşmeden İcraya Konulabilir
- Konkordato Mühletinde Banka Hesaptan Kesinti Yapabilir mi? Takas, Mahsup ve Bloke (İİK m.294)
Anahtar kavramlar: yurt dışına tebligat · yurt dışında yaşayana tebligat · konsolosluk aracılığıyla tebligat · Tebligat Kanunu m.25 · Tebligat Kanunu m.25/a · ilanen tebligat yurt dışı · adres araştırması · usulsüz tebligat · Tebligat Kanunu m.32 · öğrenme tarihi · İİK m.16 şikâyet · habersiz kesinleşen karar · haberim olmadan icra takibi
Kaynak gösterimi: Av. Bayram Can Çapar, “Yurt Dışındaki Kişiye Tebligat: Konsolosluk, İlanen Tebligat ve Habersiz Kesinleşen Karar ve Takipler”, ÇAPAR Hukuk, 2026-11-13, https://capar.av.tr/makale/yurt-disindaki-kisiye-tebligat-ve-habersiz-kesinlesen-kararlar

























