İçeriğe geç
0258 241 55 54Görüşme Talep Et
TR EN
Yayın: · Güncelleme: · 18 dk okuma

Son gözden geçirme:

Ödeme Emrine İtiraz ve Maaş Haczi: Süre, Gecikmiş İtiraz, Kambiyo Takibi, Haczedilemeyen Kısım, Nafaka

Yazı boyutuTema

Kısa cevap: Genel haciz yoluyla ilamsız takipte borçlu, ödeme emrinin tebliğinden itibaren yedi gün içinde icra dairesine dilekçeyle veya sözlü olarak itiraz eder; senetteki imzayı reddediyorsa bunu itirazında ayrıca ve açıkça belirtmelidir (İİK m.62). Kambiyo senedine dayalı takipte ise borca ve imzaya itiraz için süre beş gündür ve başvuru icra mahkemesine dilekçeyle yapılır (İİK m.168). Kusuru olmaksızın bir engel nedeniyle süreyi kaçıran borçlu, engelin kalktığı günden itibaren üç gün içinde mazeretini gösteren delillerle icra mahkemesine gecikmiş itirazda bulunabilir (İİK m.65). Maaştan borçlu ve ailesinin geçimi için gerekli miktar düşüldükten sonra kalan kısım haczedilir; ancak haczedilecek miktar maaşın dörtte birinden az olamaz ve birden fazla haciz sıraya konur (İİK m.83). Yargıtay uygulamasına göre işlemekte olan nafaka alacağı için maaşta, önceki hacizlerden önce, birinci sırada haciz yapılır.

Kısaca

Ödeme emrine itiraz (İİK m.62): yedi günlük süre, icra dairesine dilekçeyle veya sözlü itiraz, borca, kısmi ve imzaya itiraz, tebliğden önce yapılan itiraz; itirazın sonuçları (İİK m.63, m.66), gecikmiş itiraz ve usulsüz tebligat (İİK m.65), kambiyo senedine dayalı takipte beş günlük süre ve icra mahkemesi (İİK m.168-170), maaş haczinde dörtte bir kuralı, haciz sırası ve nafaka önceliği (İİK m.83), emekli aylığı (5510 sayılı Kanun m.93), haczedilemeyen mallar (İİK m.82) ve icra mahkemesine şikâyet (İİK m.16); doğrulanmış Yargıtay kararlarıyla.

Ödeme emrine itiraz ve maaş haczi rehberi: ilamsız takipte yedi günlük itiraz süresi ve şekli, borca ve imzaya itiraz, kısmi itiraz (İİK m.62), itirazın sonuçları ve itiraz sebeplerinin sınırlanması (İİK m.63, İİK m.66), süre kaçırıldığında gecikmiş itiraz (İİK m.65), kambiyo senedine dayalı takipte beş günlük süre ve icra mahkemesine başvuru (İİK m.168), maaşın haczedilemeyen kısmı, dörtte bir kuralı, haciz sırası ve nafaka alacağının önceliği (İİK m.83), emekli aylığı (5510 sayılı Kanun m.93), haczedilemeyen mallar (İİK m.82), icra mahkemesine şikâyet (İİK m.16) ve doğrulanmış Yargıtay kararları.

Ödeme Emri Nedir? Borçlunun Önündeki Seçenekler

Bir alacaklı elinde mahkeme kararı (ilam) olmadan icra dairesine başvurduğunda ilamsız takip başlar; icra dairesi borçluya bir ödeme emri gönderir. Ödeme emri; borcun ve masrafların yedi gün içinde ödenmesi ihtarını, takip dayanağı belgedeki imza borçluya ait değilse bunun aynı süre içinde ayrıca ve açıkça bildirilmesi gerektiğini, borca veya alacaklının takip hakkına itiraz varsa yine bu süre içinde beyan edilmesi gerektiğini ve itiraz edilmez ya da borç ödenmezse cebri icraya devam edileceğini içerir (İİK m.60).

Ödeme emrini alan borçlunun başlıca seçenekleri şunlardır: borcu kabul ediyorsa ödemek; borcun tamamına veya bir kısmına, faize, imzaya ya da icra dairesinin yetkisine karşı süresinde itiraz etmek; icra dairesinin yaptığı bir işlem kanuna aykırıysa icra mahkemesine şikâyet yoluna gitmek. Hiçbir şey yapılmazsa takip kesinleşir ve haciz aşamasına geçilir; bu aşamada maaş, banka hesabı ve diğer malvarlığı haczedilebilir. Bu nedenle ödeme emrinin tebliğ tarihi, borçlu açısından bütün sürelerin başlangıcıdır.

Ödeme Emrine İtiraz: Süre ve Şekil (İİK m.62)

Genel haciz yoluyla ilamsız takipte itiraz süresi, ödeme emrinin tebliğinden itibaren yedi gündür. İtiraz icra dairesine yapılır; dilekçeyle verilebileceği gibi sözlü olarak da tutanağa geçirilebilir. Takibi yürüten icra dairesinden başka bir icra dairesine yapılan itiraz da geçerlidir; bu durumda o daire masrafı alarak itirazı yetkili daireye gönderir.

İlgili Kanun Hükmü — 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m.62 (İtirazın süresi ve şekli)

“İtiraz etmek istiyen borçlu, itirazını, ödeme emrinin tebliği tarihinden itibaren yedi gün içinde dilekçe ile veya sözlü olarak icra dairesine bildirmeye mecburdur. İtiraz, takibi yapan icra dairesinden başka bir icra dairesine yapıldığı takdirde bu daire gereken masrafı itirazla birlikte alarak itirazı derhal yetkili icra dairesine gönderir; alınmayan masraftan memur şahsen sorumludur. Takibe itiraz edildiği, 59 uncu maddeye göre alacaklının yatırdığı avanstan karşılanmak suretiyle üç gün içinde bir muhtıra ile alacaklıya tebliğ edilir. … Borcun bir kısmına itiraz eden borçlunun o kısman cihet ve miktarını açıkca göstermesi lazımdır. Aksi takdirde itiraz edilmemiş sayılır. Borçlu takibin müstenidi olan senet altındaki imzayı reddediyorsa, bunu itirazında ayrıca ve açıkça beyan etmelidir. Aksi takdirde icra takibi yönünden senetteki imzayı kabul etmiş sayılır.”

Borca itiraz ve kısmi itiraz

Borçlu borcun hiç doğmadığını, ödendiğini, miktarının farklı olduğunu veya faizin hatalı hesaplandığını ileri sürebilir. Borcun yalnız bir kısmına itiraz ediliyorsa itiraz edilen kısım ve miktar açıkça gösterilmelidir; aksi hâlde kısmi itiraz yapılmamış sayılır. Borçlu ayrıca, itirazla birlikte dava ve takip işlemlerine esas olmak üzere yurt içinde bir adres bildirmek zorundadır (İİK m.62).

İmzaya itiraz

Takip, borçlunun imzasını taşıdığı ileri sürülen bir belgeye dayanıyorsa ve imza borçluya ait değilse, bu husus itirazda ayrıca ve açıkça belirtilmelidir. Yalnızca “borca itiraz ediyorum” demek imza itirazı sayılmaz; açık bir imza inkârı bulunmadıkça borçlu, takip yönünden belgedeki imzayı kabul etmiş sayılır.

İtiraz sebepleri baştan doğru yazılmalı

İlamsız takipte borçlunun itirazında sebep göstermesi kanunen şart koşulmamıştır; ancak alacaklı itirazın kaldırılmasını istediğinde borçlu, alacaklının dayandığı senet metninden anlaşılanlar dışında itiraz sebeplerini değiştiremez ve genişletemez (İİK m.63). Bu nedenle uygulamada itiraz dilekçesinde borca, faize, imzaya ve yetkiye ilişkin itirazların ayrı ayrı yazılması önem taşır.

Ödeme emri tebliğ edilmeden itiraz

Borçlu takipten haricen haberdar olmuşsa ödeme emrinin tebliğini beklemek zorunda değildir. Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, ödeme emri tebliğ edilmeden icra dairesine verilen itiraz dilekçesini geçerli saymış ve alacaklının takibi kesinleştirme talebinin reddedilmesi gerektiğini kabul etmiştir (kararın künyesi ve gerekçesi aşağıda).

İtirazın Sonuçları: Takibin Durması ve Alacaklının Yolları

Süresinde yapılan itiraz takibi durdurur. Süresinde yapılmayan itiraz takibi durdurmaz; alacaklının talebi üzerine icra memuru takibe alacağın tamamı için devam eder. Borçlu borcun yalnız bir kısmına itiraz etmişse takip, kabul edilen kısım için devam eder (İİK m.66). İtiraz, alacaklıya üç gün içinde bir muhtırayla tebliğ edilir.

İtiraz üzerine duran takibi devam ettirmek alacaklının işidir. Alacaklı, elindeki belgenin niteliğine göre icra mahkemesinden itirazın kaldırılmasını isteyebilir veya genel mahkemede itirazın iptali davası açabilir. Borçlu yönünden ise itiraz süresi kaçırılmış ve takip kesinleşmiş olsa bile, borçlu olmadığının tespiti ve ödenen paranın geri alınması için menfi tespit ve istirdat davası yolu ayrıca değerlendirilmelidir.

Süre Kaçırıldıysa: Gecikmiş İtiraz (İİK m.65) ve Usulsüz Tebligat

Yedi günlük süre kaçırıldığında başvurulabilecek ilk yol gecikmiş itirazdır. Borçlu, kusuru olmaksızın bir engel nedeniyle süresinde itiraz edememişse paraya çevirme işlemi bitinceye kadar itiraz edebilir; ancak engelin kalktığı günden itibaren üç gün içinde, mazeretini gösteren delillerle birlikte itirazını ve sebeplerini icra mahkemesine bildirmesi ve duruşma giderlerini ödemesi gerekir.

İlgili Kanun Hükmü — 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m.65 (Gecikmiş itiraz)

“Borçlu kusuru olmaksızın bir mani sebebiyle müddeti içinde itiraz edememiş ise paraya çevirme muamelesi bitinceye kadar itiraz edebilir. Ancak borçlu, maniin kalktığı günden itibaren üç gün içinde, mazeretini gösterir delillerle birlikte itiraz ve sebeplerini ve müstenidatını bildirmeye ve mütaakıp fıkra için yapılacak duruşmaya taallük eden harç ve masrafları ödemeye mecburdur. İtiraz üzerine icra mahkemesi ancak gecikme sebebinin mahiyetine ve hadisenin özelliklerine göre takibin tatilini tensip edebilir. İcra mahkemesi, tetkikatını evrak üzerinde yapar. Lüzumu halinde iki tarafı hemen davetle mazeretin kabule şayan olup olmadığına karar verir. Duruşmaya karar verilmemesi halinde borçludan alınan masraflar kendisine iade olunur. Mazeretin kabulü halinde icra takibi durur. Aynı celsede alacaklı itirazın kaldırılmasını sözlü olarak da istiyebilir. Bu takdirde tahkikata devam olunarak gerekli karar verilir. Daha önce borçlunun mallarına haciz konulmuşsa mazeretin kabulü kararının tefhim veya tebliği tarihinden itibaren alacaklı yedi gün içinde, icra mahkemesinden itirazın kaldırılmasını istemez veya aynı süre içinde 67 nci maddeye göre mahkemeye başvurmazsa haciz kalkar.”

Mazeret sıkı yorumlanır. Yargıtay, tüzel kişi borçlunun temsilcisinin yurt dışında bulunmasını geçerli mazeret saymamış; temsilcilerin yurda döndüğü günden başlayan üç günlük süre geçtikten sonra yapılan başvurunun süresinde olmadığını belirtmiştir (karar aşağıda).

Usulsüz tebligat farklı bir yoldur: Ödeme emri Tebligat Kanunu’na aykırı biçimde tebliğ edilmişse borçlu, icra mahkemesine şikâyet yoluyla tebliğ işleminin usulsüzlüğünü ve öğrenme tarihini ileri sürer. Aynı kararda Yargıtay, borçlunun başvurusunun gecikmiş itiraz değil “usulsüz tebligata dayalı, tebliğ tarihinin düzeltilmesi istemi” olarak nitelendirilmesi gerektiğini, hukuki nitelendirmenin hâkime ait olduğunu vurgulamıştır. Tebliğ tarihi mahkemece düzeltilirse yedi günlük itiraz süresi düzeltilen tarihten hesaplanır.

Kambiyo Senedine Dayalı Takipte Fark (İİK m.168)

Takip bir bono, çek veya poliçeye dayanıyor ve kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla başlatılmışsa kurallar belirgin biçimde değişir: borcun ödenmesi için on günlük süre verilir; buna karşılık senedin kambiyo senedi niteliğinde olmadığına yönelik şikâyet, imzaya itiraz ve borca itiraz için süre beş gündür ve bu başvurular icra dairesine değil, icra mahkemesine dilekçeyle yapılır.

İlgili Kanun Hükmü — 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m.168 (Kambiyo senetlerinde ödeme emri)

“İcra memuru senedin kambiyo senedi olduğunu ve vadesinin geldiğini görürse, borçluya senet sureti ile birlikte hemen bir ödeme emri gönderir. Bu ödeme emrine şunlar yazılır: … 3. Takibin müstenidi olan senet kambiyo senedi vasfını haiz değilse, beş gün içinde icra mahkemesine şikayet etmesi lüzumu, 4. Takip müstenidi kambiyo senedindeki imza kendisine ait olmadığı iddiasında ise bunu beş gün içinde açıkça bir dilekçe ile icra mahkemesine bildirmesi; aksi takdirde kambiyo senedindeki imzanın bu fasıl gereğince yapılacak icra takibinde kendisinden sadır sayılacağı ve imzasını haksız yere inkar ederse sözü edilen senede dayanan takip konusu alacağın yüzde onu oranında para cezasına mahküm edileceği ve icra mahkemesin den itirazının kabulüne dair bir karar getirmediği takdirde cebri icraya devam olunacağı ihtarı. 5. Borçlu olmadığı veya borcun itfa edildiği veya mehil verildiği veya alacağın zaman aşımına uğradığı veya yetki itirazını sebepleri ile birlikte beş gün içinde icra mahkemesine bir dilekçe ile bildirerek icra mahkemesinden itirazın kabulüne dair bir karar getirmediği takdirde cebri icraya devam olunacağı ihtarı.”

Kambiyo takibinde itirazın etkisi de farklıdır: Borca itiraz ve imzaya itiraz, satıştan başka icra takip işlemlerini durdurmaz (İİK m.169, İİK m.170). İcra mahkemesi borca itirazı ancak borcun olmadığı, ödendiği veya ertelendiği resmî ya da imzası ikrar edilmiş bir belgeyle ispatlanırsa kabul eder (İİK m.169/a); imzaya itirazı ciddi bulursa takibin geçici olarak durdurulmasına karar verebilir (İİK m.170). Yargıtay, beş günlük sürenin hak düşürücü olduğunu ve mahkemece re’sen gözetileceğini; son gün resmî tatile rastlarsa sürenin tatilden sonraki ilk iş günü bittiğini kabul etmektedir (karar aşağıda). Senedin geçerlilik şartları için bono geçerlilik şartları, kambiyo senedine dayalı borçtan kurtulmak için açılacak dava için kambiyo senetlerinde menfi tespit davası yazılarımıza bakılabilir.

Maaş Haczi: Haczedilemeyen Kısım, Sıra ve Nafaka Önceliği (İİK m.83)

Takip kesinleştikten sonra en sık başvurulan haciz türü maaş haczidir. Kanun maaşın tamamının haczedilmesine izin vermez: maaş, ücret ve emekli aylığı gibi gelirlerden önce borçlu ve ailesinin geçimi için gerekli miktar düşülür, kalan kısım haczedilir. Bununla birlikte haczedilecek kısım maaşın dörtte birinden az olamaz. Aynı maaş üzerinde birden fazla haciz varsa hacizler sıraya konur; öndeki haczin kesintisi bitmeden sonraki haciz için kesinti yapılmaz.

İlgili Kanun Hükmü — 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m.83-83/a (Kısmen haczi caiz olan şeyler; önceden yapılan anlaşmalar)

“Maaşlar, tahsisat ve her nevi ücretler, intifa hakları ve hasılatı, ilama müstenit olmayan nafakalar, tekaüt maaşları, sigortalar veya tekaüt sandıkları tarafından tahsis edilen iratlar, borçlu ve ailesinin geçinmeleri için icra memurunca lüzumlu olarak takdir edilen miktar tenzil edildikten sonra haczolunabilir. Ancak haczolunacak miktar bunların dörtte birinden az olamaz. Birden fazla haciz var ise sıraya konur. Sırada önde olan haczin kesintisi bitmedikçe sonraki haciz için kesintiye geçilemez. … 82 ve 83 üncü maddelerde yazılı mal ve hakların haczolunabileceğine dair önceden yapılan anlaşmalar muteber değildir.”

Nafaka alacağında öncelik

Sıra kuralının önemli bir istisnası nafaka alacağıdır. Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, borçlunun maaşı üzerinde daha önce konulmuş haciz bulunsa bile mahkemece hükmedilen ve işlemekte olan nafaka için birinci sırada haciz yapılması gerektiğini, birikmiş nafaka alacağının ise diğer alacaklar gibi sırası geldiğinde işlem göreceğini kabul etmiştir (karar aşağıda). Daire başka bir kararında, nafaka alacağı için yapılan takipte işleyen aylık nafakanın tamamı ile birikmiş nafaka için kalan maaşın dörtte biri oranında haciz yapılmasını yasaya uygun bulmuştur (Yargıtay 12. HD, 2018/3738 E., 2018/8845 K.). Nafaka türleri ve miktarı için boşanmada nafaka türleri yazımıza bakılabilir.

Emekli aylığı ve önceden verilen muvafakat

Sosyal Güvenlik Kurumunca bağlanan gelir, aylık ve ödenekler için özel bir kural vardır: Bunlar, Kurumun kendi alacakları ile nafaka borçları dışında haczedilemez ve bu yasak kapsamındaki haciz talepleri, borçlunun muvafakati bulunmadıkça icra müdürü tarafından reddedilir (5510 sayılı Kanun m.93). Öte yandan maaş ve aylıkların haczedilebileceğine dair önceden yapılan anlaşmalar muteber değildir (İİK m.83/a). Yargıtay 12. Hukuk Dairesi de nafaka alacağı yönünden 5510 sayılı Kanundaki haczedilmezlik kuralının uygulanmayacağını belirtmiştir (yukarıdaki 2018 tarihli karar).

Banka ile yapılan kredi sözleşmesine dayanılarak emekli aylığı hesabından yapılan kesintiler ise icra haczi değildir ve ayrı bir uyuşmazlık konusudur. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, takip kesinleştikten sonra haciz sırasında veya hacizden sonra verilen muvafakatin geçerli olacağını belirtmiş; somut olayda borçlunun imzaladığı taahhütnamelere dayanılarak yapılan kesintileri hukuka aykırı bulmamıştır. Karar oy çokluğuyla verilmiş olup karşı oy bulunmaktadır (Yargıtay 3. HD, 2024/1413 E., 2025/554 K.).

Haczedilemeyen Mallar (İİK m.82)

Kanun, borçlunun ve ailesinin asgari yaşam koşullarını korumak için bazı mal ve hakları haciz dışında tutar. Bunların başında borçlunun haline münasip evi, kıymetli şeyler hariç ev eşyası ve kişisel eşya, mesleğini sürdürmek için gerekli eşya, vücut veya sağlık zararları için ödenen tazminatlar ve öğrenci bursları gelir.

İlgili Kanun Hükmü — 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m.82 (Haczi caiz olmayan mallar ve haklar)

“Aşağıdaki şeyler haczolunamaz: 1. Devlet malları ile mahsus kanunlarında haczi caiz olmadığı gösterilen mallar, 2. Ekonomik faaliyeti, sermayesinden ziyade bedenî çalışmasına dayanan borçlunun mesleğini sürdürebilmesi için gerekli olan her türlü eşya, 3. Para, kıymetli evrak, altın, gümüş, değerli taş, antika veya süs eşyası gibi kıymetli şeyler hariç olmak üzere, borçlu ve aynı çatı altında yaşayan aile bireylerine ait kişisel eşya ile ailenin ortak kullanımına hizmet eden tüm ev eşyası, … 11. Vücut veya sıhhat üzerine ika edilen zararlar için tazminat olarak mutazarrırın kendisine veya ailesine toptan veya irat şeklinde verilen veya verilmesi lazım gelen paralar, 12. Borçlunun haline münasip evi, 13. Öğrenci bursları. Medeni Kanunun 807 nci maddesi hükmü saklıdır. 2, 4, 5, 7 ve 12 numaralı bendlerdeki istisna, borcun bu eşya bedelinden doğmaması haline munhasırdır. … Birinci fıkranın (2), (4), (7) ve (12) numaralı bentlerinde sayılan malların kıymetinin fazla olması durumunda, bedelinden haline münasip bir kısmı, ihtiyacını karşılayabilmesi amacıyla borçluya bırakılmak üzere haczedilerek satılır. İcra memuru, haczi talep edilen mal veya hakların haczinin caiz olup olmadığını değerlendirir ve talebin kabulüne veya reddine karar verir.”

İki sınır dikkat çeker: Birincisi, borç doğrudan o eşyanın veya evin bedelinden doğmuşsa (örneğin evin satış bedeli ödenmemişse) haline münasip ev istisnası uygulanmaz. İkincisi, evin değeri borçlunun haline göre fazlaysa ev haczedilip satılır ve bedelinden borçlunun ihtiyacını karşılayacak bir kısım kendisine bırakılır. Haczedilmezlik iddiası, haczi öğrenmeden itibaren yedi gün içinde icra mahkemesine şikâyetle ileri sürülmelidir; Yargıtay, haline münasip ev şikâyetinin bu süreye tabi olduğunu ve sürenin öğrenme tarihinden başladığını vurgulamaktadır (Yargıtay 12. HD, 2024/353 E., 2024/5693 K.). Borçlunun malı yerine üçüncü kişinin malı haczedilmişse izlenecek yol için icra takibinde istihkak davası yazımıza bakılabilir.

Şikâyet Yolu: Süre ve İstisnalar (İİK m.16)

İcra dairesinin bir işlemi kanuna aykırıysa veya olaya uygun değilse ilgili, icra mahkemesine şikâyet yoluna başvurur. Haczedilemeyen malın haczedilmesi, maaştan kanuna aykırı oranda kesinti yapılması, ödeme emrinin usulsüz tebliği veya dosya hesabındaki hatalar tipik şikâyet konularıdır. Şikâyet kabul edilirse işlem bozulur veya düzeltilir (İİK m.17); icra mahkemesine yapılan başvurular ivedi işlerdendir ve basit yargılama usulüne tabidir (İİK m.18).

İlgili Kanun Hükmü — 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m.16 (Şikâyet ve şartlar)

“Kanunun hallini mahkemeye bıraktığı hususlar müstesna olmak üzere İcra ve İflas dairelerinin yaptığı muameleler hakkında kanuna muhalif olmasından veya hadiseye uygun bulunmamasından dolayı icra mahkemesine şikayet olunabilir. Şikayet bu muamelelerin öğrenildiği tarihten yedi gün içinde yapılır. Bir hakkın yerine getirilmemesinden veya sebepsiz sürüncemede bırakılmasından dolayı her zaman şikayet olunabilir.”

Kural olarak şikâyet süresi işlemin öğrenildiği tarihten itibaren yedi gündür. Bunun iki istisnası vardır: bir hakkın yerine getirilmemesi veya sebepsiz sürüncemede bırakılması hâlinde her zaman şikâyet edilebilir; Yargıtay ayrıca kamu düzenine aykırı işlemlere karşı süresiz şikâyet yolunu kabul etmektedir. Maaş haczinde ise kesinti her ay tekrarlandığından, Yargıtay’a göre son maaş kesintisi esas alınarak şikâyet hakkı her ay yeniden doğar (karar aşağıda).

Yargıtay Kararları

Aşağıdaki kararlar resmî karar veri tabanından tam metinleriyle doğrulanmıştır; kararlar, verildikleri tarihteki iş bölümüne göre ilgili dairelerce verilmiştir.

Ödeme emri tebliğ edilmeden yapılan itiraz da geçerlidir

Yargıtay Kararı
Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, 2024/645 E., 2024/5794 K., 04.06.2024 (Dairenin bozma gerekçesi; genel haciz yoluyla ilamsız takip)

“İİK’nın 62/1. maddesinde; “İtiraz etmek isteyen borçlu, itirazını ödeme emrinin tebliği tarihinden itibaren yedi gün içinde dilekçe ile veya sözlü olarak icra dairesine bildirmeye mecburdur” hükmü yer almakla birlikte alacaklının anlaşmazlığı ve takibi sürdürme iradesi mevcut bulunduğu sürece borçluya ödeme emrinin tebliğ edilmemesi şikayet ve itirazda bulunmasına engel teşkil etmez.”

Gecikmiş itiraz: üç günlük süre, mazeretin incelenmesi ve temsilcinin yurt dışında olması

Yargıtay Kararı
Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, 2019/14252 E., 2020/6527 K., 07.07.2020 (Dairenin bozma gerekçesi; tüzel kişi borçlu)

“İİK’nun 65. maddesine dayanan gecikmiş itirazda, muhatabın, bir engel nedeniyle süresinde itiraz edememesi halinde mazeretini gösterir delillerle birlikte, esasla ilgili itirazlarını ve dayanaklarını, engelin kalktığı günden itibaren üç gün içinde icra mahkemesine bildirmesi gerekir. Gecikmiş itiraz, süresinde yapılmış ise, icra mahkemesi borçlunun bildirdiği mazeretin haklı olup olmadığını inceler. Mazereti kabul ederse icra takibi durur. … tüzel kişiler için temsilci veya vekillerinin yurtdışında olması İİK’nun 65/1. maddesi anlamında geçerli mazeret olarak kabul edilmez”

Kambiyo takibinde imzaya itiraz beş gün içinde icra mahkemesine yapılır; süre re’sen gözetilir

Yargıtay Kararı
Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, 2023/1952 E., 2023/8329 K., 06.12.2023 (Dairenin bozma gerekçesi; bonoya dayalı takip)

“İİK’nın 168/4. maddesine göre kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile icra takibinde, imzaya itirazın yasal beş günlük süre içerisinde icra mahkemesine yapılması zorunludur. Bu süre hak düşürücü niteliktedir ve mahkemece re’sen gözetilmelidir. … beş günlük itiraz süresinin son günü olan 1.01.2020 tarihinin resmi tatile rastladığı, borçlunun icra mahkemesine başvurusunun ise, resmi tatilden sonraki ilk mesai günü olan 2.01.2020 tarihinde yapılması gerekirken 3.01.2020 tarihinde, yani yasal beş günlük süre geçirildikten sonra yapıldığı anlaşılmıştır.”

Maaş haczinde işlemekte olan nafaka birinci sıradadır

Yargıtay Kararı
Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, 2009/3269 E., 2009/13519 K., 16.06.2009 (Dairenin bozma gerekçesi; yurt dışından bağlanan emekli aylığına ilişkin)

“Borçlunun maaş ve ücreti üzerinde daha önce konulmuş haciz bulunsa dahi, mahkemece hükmolunan ve işlemekte olan nafaka alacağı için, borçlunun maaş ve ücreti üzerinde birinci sırada haciz işlemi yapılması ve kalan maaş ve ücretin dörtte birinden az olmamak üzere tesbit edilecek miktarının da daha önce haciz koyduran alacaklıya ödenmesi gerekmektedir. … Birikmiş nafaka alacağının ise, diğer adi alacaklar gibi, daha önce konulan haciz sona erdikten sonra sırası geldiğinde işlem göreceği tabiidir.”

Şikâyet süresi yedi gündür; kamu düzenine aykırı işlemler ve her ay tekrarlanan maaş kesintisi

Yargıtay Kararı
Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, 2018/6682 E., 2019/5934 K., 09.04.2019 (Dairenin bozma gerekçesi; maaş hacizlerinin sırasına ilişkin şikâyet)

“İcra memuru işleminin yasaya veya olaya uygun bulunmaması nedeniyle icra mahkemesine başvurularak şikayet yolu ile kaldırılmasının istenmesi, İİK’nun 16/1. maddesi gereğince şikayete konu işlemin öğrenildiği günden itibaren kural olarak 7 günlük süreye tâbidir. … Kamu düzenine aykırı olan işlemlere karşı da süresiz şikayet yoluna gidilebilir. … maaş haczi nedeniyle kesinti her ay yapıldığından, son maaş kesintisi gözetilerek yeniden şikayet hakkının doğacağı tabiidir.”

Sıkça Sorulan Sorular

Ödeme emrine itiraz süresi kaç gündür?

Genel haciz yoluyla ilamsız takipte ödeme emrinin tebliğinden itibaren yedi gündür ve itiraz icra dairesine yapılır (İİK m.62). Kambiyo senedine (bono, çek, poliçe) dayalı takipte ise borca ve imzaya itiraz için süre beş gündür ve başvuru icra mahkemesine dilekçeyle yapılır (İİK m.168).

Ödeme emri bana tebliğ edilmeden itiraz edebilir miyim?

Evet. Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, takipten haricen haberdar olan borçlunun ödeme emri tebliğ edilmeden icra dairesine verdiği itiraz dilekçesini geçerli saymaktadır; alacaklının takibi sürdürme iradesi bulunduğu sürece tebliğin yapılmamış olması itiraza engel değildir.

İtiraz süresini kaçırdım, ne yapabilirim?

Kusurunuz olmayan bir engel nedeniyle süre geçmişse, engelin kalktığı günden itibaren üç gün içinde mazeretinizi gösteren delillerle birlikte icra mahkemesine gecikmiş itirazda bulunabilirsiniz (İİK m.65). Ödeme emri usulsüz tebliğ edilmişse icra mahkemesine şikâyet yoluyla tebliğ tarihinin düzeltilmesi istenebilir. Takip kesinleşmiş olsa bile menfi tespit ve istirdat davası yolu ayrıca değerlendirilmelidir.

Maaşımın ne kadarı haczedilebilir?

Maaştan önce sizin ve ailenizin geçimi için gerekli miktar düşülür, kalan kısım haczedilir; ancak haczedilecek miktar maaşın dörtte birinden az olamaz. Birden fazla haciz varsa hacizler sıraya konur ve öndeki bitmeden sonraki için kesinti yapılmaz (İİK m.83). İşlemekte olan nafaka alacağı ise Yargıtay uygulamasına göre birinci sırada kesilir.

Emekli aylığıma haciz konulabilir mi?

Sosyal Güvenlik Kurumunca bağlanan gelir, aylık ve ödenekler, Kurumun kendi alacakları ile nafaka borçları dışında haczedilemez; bu yasak kapsamındaki haciz talepleri borçlunun muvafakati bulunmadıkça icra müdürü tarafından reddedilir (5510 sayılı Kanun m.93). Maaşın haczedilebileceğine dair önceden yapılan anlaşmalar ise muteber değildir (İİK m.83/a).

Evim haczedildi; haline münasip ev olduğunu nasıl ileri sürerim?

Haczi öğrendiğiniz tarihten itibaren yedi gün içinde icra mahkemesine haczedilmezlik şikâyetinde bulunmanız gerekir (İİK m.16, İİK m.82). Evin değeri halinize göre fazlaysa ev satılır ve bedelinden ihtiyacınızı karşılayacak bir kısım size bırakılır; borç doğrudan evin bedelinden doğmuşsa bu koruma uygulanmaz.

Ödeme emrine itiraz, gecikmiş itiraz, maaş haczi ve icra şikâyetleri büromuzun İcra ve İflas Hukuku çalışma alanı kapsamındadır; kambiyo senedine dayalı takipler ayrıca Kambiyo (Çek-Senet) Hukuku başlığı altında ele alınmaktadır.

İlgili Makaleler

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Kanun metinleri Mevzuat Bilgi Sistemi’nden, kararlar resmî karar veri tabanından alınmıştır. Aktarılan kararlar büronun taraf olduğu dosyalar değildir.

Yazar:

Bu konuda sorunuz varsa

Bu yazıyı Av. Bayram Can Çapar hazırladı. Av. Bayram Can Çapar · ÇAPAR Hukuk olarak Denizli, İzmir, Aydın, Muğla, Manisa, Uşak, Afyonkarahisar, Kütahya, İstanbul ve Ankara'da ekibimizle avukatlık hizmeti veririz.

0258 241 55 54 · info@capar.av.tr · Mesaj gönder

İcra ve İflas Hukuku alanındaki diğer makaleler

Tüm İcra ve İflas Hukuku makaleleri →

Anahtar kavramlar: ödeme emrine itiraz · ödeme emrine itiraz süresi · icra takibine itiraz · borca itiraz · imzaya itiraz · kısmi itiraz · gecikmiş itiraz · usulsüz tebligat şikâyeti · ilamsız takip · genel haciz yolu · İİK 60 · İİK 62 · İİK 63 · İİK 65 · İİK 66 · kambiyo senetlerine özgü haciz yolu

Kaynak gösterimi: Av. Bayram Can Çapar, “Ödeme Emrine İtiraz ve Maaş Haczi: Süre, Gecikmiş İtiraz, Kambiyo Takibi, Haczedilemeyen Kısım, Nafaka”, ÇAPAR Hukuk, 2026-11-08, https://capar.av.tr/makale/odeme-emrine-itiraz-ve-maas-haczi

← Tüm makaleler

Güncel Makaleler

Tüm makaleler ›