İçeriğe geç
0258 241 55 54Görüşme Talep Et
TR EN
Yayın: · Güncelleme: · 14 dk okuma

Son gözden geçirme:

Kira Bedelinin Tespiti Davası: Kira Artış Oranı (TÜFE Sınırı), Beş Yıl Sonunda Nesafet, Dava Süresi ve Mahkeme

Yazı boyutuTema

Kısa cevap: Kira bedelinin tespiti davası, konut ve çatılı işyeri kiralarında yenilenen kira dönemi için uygulanacak kiranın mahkemece belirlenmesini sağlar ve hem kiraya veren hem kiracı tarafından açılabilir. Yenilenen dönemlerde kira artışı, bir önceki kira yılında tüketici fiyat endeksindeki oniki aylık ortalamalara göre değişim oranını geçemez (TBK m.344). Beş yıldan uzun süreli veya beş yıldan sonra yenilenen sözleşmelerde ve sonraki her beş yılın sonunda ise hâkim kirayı bu oran, kiralananın durumu ve emsal kira bedelleri gözeterek hakkaniyete göre belirler; uygulamada bilirkişinin belirlediği rayiçten makul bir hak ve nesafet indirimi yapılır. Dava her zaman açılabilir; ancak belirlenecek kiranın yeni dönemin başından itibaren kiracıyı bağlaması için davanın yeni dönemin başlangıcından en geç otuz gün önce açılması ya da bu süre içinde kiracıya yazılı artırım bildirimi yapılıp davanın yeni dönem sonuna kadar açılması gerekir, sözleşmede artış şartı varsa yeni dönem içinde açılan dava yeterlidir (TBK m.345). Görevli mahkeme, dava değerine bakılmaksızın sulh hukuk mahkemesidir (HMK m.4).

Kısaca

Kira bedelinin tespiti davası, konut ve çatılı işyeri kiralarında yenilenen dönem kirasının mahkemece belirlenmesini sağlayan kamu düzeniyle ilgili bir davadır. Bu yazı; TBK m.343-346 çerçevesinde kira artışının TÜFE oniki aylık ortalama sınırını, beş yıl sonundaki hak ve nesafet (emsal kira) esaslı belirlemeyi, dava açma süresi ve otuz günlük ihtar koşulunu (TBK m.345), görevli sulh hukuk mahkemesini, kira tespiti ile TBK m.138 uyarlama davası farkını ve konut kiralarında 2022-2024 döneminde uygulanan geçici %25 sınırının sona ermesini Yargıtay Hukuk Genel Kurulu ve 3. Hukuk Dairesi kararlarıyla açıklar.

Kira bedelinin tespiti (kira tespit davası) nedir; kira artış oranı ve tüketici fiyat endeksi (TÜFE) oniki aylık ortalama sınırı, beş yıl sonunda hak ve nesafet (emsal kira) esaslı belirleme, dava açma süresi ve otuz günlük ihtar koşulu, görevli sulh hukuk mahkemesi, kira tespiti ile TBK m.138 uyarlama davası arasındaki fark ve konut kiralarında 2022-2024 döneminde uygulanan geçici yüzde yirmi beş sınırının sona ermesi; TBK m.343, m.344, m.345 ve m.346 ile Yargıtay Hukuk Genel Kurulu ve 3. Hukuk Dairesi kararları.

Kira Bedelinin Tespiti Davası Nedir?

Kira bedelinin tespiti (kira tespit) davası; konut ve çatılı işyeri kiralarında, yenilenen kira dönemi için uygulanacak kira bedelinin mahkemece belirlenmesini sağlayan bir davadır. Kira ilişkisi sürerken tarafların yeni dönem kirasında anlaşamaması ya da uygulanan kiranın rayiçlerin altında/üstünde kalması hâlinde, kiraya veren de kiracı da bu davayı açarak kira bedelinin güncel ekonomik koşullara ve yasal sınırlara göre tespitini isteyebilir.

Yargıtay'ın yerleşik uygulamasında kira bedelinin tespiti davaları, kamu düzeniyle ilgili ve kendine özgü davalardır. Hâkim, bu davada kanunda, içtihadı birleştirme kararlarında ve Yargıtay içtihatlarında belirlenen yöntemlere uymak zorundadır; tarafların belirlediği yöntemlerle bağlı değildir. Verilecek hüküm, bir kira yılına ait kira parasının ne olacağını açık, net ve tam biçimde belirler.

Kira tespit davası bir kira sözleşmesinin varlığını gerektirir ve mevcut sözleşmeyi ortadan kaldırmaz; yalnızca yeni dönemin kira bedelini belirler. Kira bedelinin tespiti ile kira sözleşmesinin uyarlanması (TBK m.138) davaları birbirinden farklıdır; bu ayrım aşağıda ayrıca açıklanmıştır.

Hukuki Dayanak

Kira bedelinin tespitinin temel dayanağı, konut ve çatılı işyeri kiralarında kira bedelinin belirlenmesini düzenleyen Türk Borçlar Kanunu m.343-346 hükümleridir. TBK m.343, kira sözleşmelerinde kira bedelinin belirlenmesi dışında kiracı aleyhine değişiklik yapılamayacağını; TBK m.344 ise yenilenen dönemlerde uygulanacak kira bedelinin sınırlarını düzenler.

İlgili Kanun Hükmü — Türk Borçlar Kanunu m.344

“Tarafların yenilenen kira dönemlerinde uygulanacak kira bedeline ilişkin anlaşmaları, bir önceki kira yılında tüketici fiyat endeksindeki oniki aylık ortalamalara göre değişim oranını geçmemek koşuluyla geçerlidir. Bu kural, bir yıldan daha uzun süreli kira sözleşmelerinde de uygulanır. Taraflarca bu konuda bir anlaşma yapılmamışsa, kira bedeli, bir önceki kira yılının tüketici fiyat endeksindeki oniki aylık ortalamalara göre değişim oranını geçmemek koşuluyla hâkim tarafından, kiralananın durumu göz önüne alınarak hakkaniyete göre belirlenir. Taraflarca bu konuda bir anlaşma yapılıp yapılmadığına bakılmaksızın, beş yıldan uzun süreli veya beş yıldan sonra yenilenen kira sözleşmelerinde ve bundan sonraki her beş yılın sonunda, yeni kira yılında uygulanacak kira bedeli, hâkim tarafından tüketici fiyat endeksindeki oniki aylık ortalamalara göre değişim oranı, kiralananın durumu ve emsal kira bedelleri göz önünde tutularak hakkaniyete uygun biçimde belirlenir...”

İlgili Kanun Hükmü — Türk Borçlar Kanunu m.343

“Kira sözleşmelerinde kira bedelinin belirlenmesi dışında, kiracı aleyhine değişiklik yapılamaz.”

İlgili Kanun Hükmü — Türk Borçlar Kanunu m.346

“Kiracıya, kira bedeli ve yan giderler dışında başka bir ödeme yükümlülüğü getirilemez. Özellikle, kira bedelinin zamanında ödenmemesi hâlinde ceza koşulu ödeneceğine veya sonraki kira bedellerinin muaccel olacağına ilişkin anlaşmalar geçersizdir.”

Bu davanın kökeni Yargıtay içtihatlarına dayanır: Anayasa Mahkemesi'nin mülga 6570 sayılı Gayrimenkul Kiraları Hakkında Kanun'un 2 ve 3. maddelerini iptal eden kararının 26.09.1963'te yürürlüğe girmesiyle doğan boşluk, 18.11.1964 tarihli ve 2/4 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı ile doldurulmuş; kira bedelinin hâkim tarafından hak ve nesafete göre sınırlı biçimde belirlenmesi benimsenmiştir. 01.07.2012'de yürürlüğe giren 6098 sayılı TBK ile kira bedelinin belirlenmesine ilişkin usul ve ölçütler kanun düzeyinde düzenlenmiştir.

Önemli bir uygulama ayrıntısı: TBK m.343-346 gibi bazı konut ve çatılı işyeri kirası hükümleri, kiracının tacir veya tüzel kişi olduğu işyeri kiralarında 1/7/2012'den itibaren sekiz yıl süreyle (yani 1/7/2020'ye kadar) uygulanmamış; bu tarihe kadar sözleşme serbestisi geçerli olmuştur. 1/7/2020'den sonra bu hükümler söz konusu işyeri kiralarında da uygulanmaya başlamıştır.

Kira Bedeli Nasıl Belirlenir? (TBK m.344)

TBK m.344, yenilenen kira dönemlerinde kira bedelinin belirlenmesi bakımından kademeli bir sistem öngörür:

1. İlk beş yıl: TÜFE oniki aylık ortalama sınırı

Tarafların yenilenen dönem için yaptıkları artış anlaşması, bir önceki kira yılında tüketici fiyat endeksindeki (TÜFE) oniki aylık ortalamalara göre değişim oranını geçmemek koşuluyla geçerlidir. Bu sınırı aşan artış anlaşmaları, aşan kısım yönünden geçersizdir. Taraflar bir anlaşma yapmamışsa, kira bedeli yine bu TÜFE oranını geçmemek üzere, kiralananın durumu gözetilerek hâkim tarafından hakkaniyete göre belirlenir.

2. Beş yıl sonunda: hak ve nesafet (emsal kira) esaslı belirleme

Beş yıldan uzun süreli veya beş yıldan sonra yenilenen kira sözleşmelerinde ve bundan sonraki her beş yılın sonunda, yeni kira yılında uygulanacak kira bedeli; hâkim tarafından TÜFE oniki aylık ortalama değişim oranı, kiralananın durumu ve emsal kira bedelleri göz önünde tutularak hakkaniyete uygun biçimde belirlenir. Uygulamada bu döneme “hak ve nesafet dönemi” denir; artık kira, yalnızca TÜFE ile sınırlı olmayıp güncel rayice yaklaştırılabilir.

3. Yabancı para kira bedeli

Kira bedeli yabancı para olarak kararlaştırılmışsa, Türk Parasının Kıymetini Koruma Hakkında Kanun saklı kalmak üzere, beş yıl geçmedikçe kira bedelinde değişiklik yapılamaz; ancak TBK m.138'deki aşırı ifa güçlüğü hükmü saklıdır. Beş yıl geçtikten sonra, yabancı paranın değerindeki değişiklikler de gözetilerek kira bedeli belirlenir.

Konut Kiralarında Geçici Yüzde 25 Sınırı ve Sona Ermesi

Yüksek enflasyon nedeniyle konut kiralarında geçici bir üst sınır getirilmiştir. 7409 sayılı Kanunla TBK'ya eklenen Geçici Madde 1 ile 08.06.2022 - 01.07.2023 tarihleri arasında; 7456 sayılı Kanunla eklenen Geçici Madde 2 ile de 02.07.2023 - 01.07.2024 tarihleri arasında yenilenen konut kira sözleşmelerinde artış oranı bir önceki kira bedelinin yüzde yirmi beşi ile sınırlandırılmıştır (bu dönemde TÜFE oranı %25'in altındaysa TÜFE uygulanmıştır).

Bu geçici düzenleme yalnızca konut kiralarına ilişkindi ve 01.07.2024 itibarıyla sona ermiştir. Hâlihazırda hem konut hem çatılı işyeri kiralarında geçerli tek yasal üst sınır, TBK m.344 uyarınca TÜFE oniki aylık ortalama değişim oranıdır. Yüzde 25 sınırı geçmişte kalan geçici bir tedbir olduğundan, bugün açılacak kira tespit davalarında yeni dönem kirası TBK m.344'teki ölçütlere göre belirlenir.

Şartları ve Kimler Açabilir?

Kira tespit davasının açılabilmesi için geçerli bir konut veya çatılı işyeri kira sözleşmesinin bulunması ve tespiti istenen bir yeni kira döneminin söz konusu olması gerekir. Dava, hem kiraya veren (kira artışı için) hem de kiracı (kiranın rayice göre indirilmesi/tespiti için) tarafından açılabilir. Sözleşmede artış şartı bulunmasa bile, TBK m.344 uyarınca kira bedelinin belirlenmesi her zaman talep edilebilir.

Dava, mevcut kira miktarının değiştirilmesine ilişkin olduğundan, taraflar sözleşmedeki kira bedeli üzerinde uyuşmazlık yaşamalı; kira tespiti, davacının hukuki yararı bulunduğu ölçüde görülür.

Dava Açma Süresi ve Kararın Etkisi (TBK m.345)

Kira bedelinin belirlenmesine ilişkin dava her zaman açılabilir. Ancak davanın sonucunun hangi dönemi bağlayacağı, davanın açılma zamanına ve ihtara bağlıdır:

İlgili Kanun Hükmü — Türk Borçlar Kanunu m.345

“Kira bedelinin belirlenmesine ilişkin dava her zaman açılabilir. Ancak, bu dava, yeni dönemin başlangıcından en geç otuz gün önceki bir tarihte açıldığı ya da kiraya veren tarafından bu süre içinde kira bedelinin artırılacağına ilişkin olarak kiracıya yazılı bildirimde bulunulmuş olması koşuluyla, izleyen yeni kira dönemi sonuna kadar açıldığı takdirde, mahkemece belirlenecek kira bedeli, bu yeni kira döneminin başlangıcından itibaren kiracıyı bağlar. Sözleşmede yeni kira döneminde kira bedelinin artırılacağına ilişkin bir hüküm varsa, yeni kira döneminin sonuna kadar açılacak davada mahkemece belirlenecek kira bedeli de, bu yeni dönemin başlangıcından itibaren geçerli olur.”

Buna göre; yeni dönem başlamadan en az otuz gün önce dava açılmış veya bu süre içinde kiracıya yazılı olarak kira artırım bildirimi (ihtar) yapılmışsa, mahkemenin belirleyeceği kira, yeni dönemin başından itibaren geçerli olur. Ayrıca sözleşmede yeni dönem kirasının artırılacağına dair bir artış şartı varsa, Yargıtay'a göre otuz günlük süre/ihtar koşulu aranmaz; yeni dönem içinde açılan dava yeterlidir ve tespit edilen kira dönemin başından itibaren uygulanır.

Görevli ve Yetkili Mahkeme

Kira ilişkisinden doğan tüm uyuşmazlıklar gibi kira bedelinin tespiti davasında da görevli mahkeme, dava değerine bakılmaksızın sulh hukuk mahkemesidir (HMK m.4/1-a).

İlgili Kanun Hükmü — Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.4

“(1) Sulh hukuk mahkemeleri, dava konusunun değer veya tutarına bakılmaksızın; a) Kiralanan taşınmazların, 9/6/1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununa göre ilamsız icra yoluyla tahliyesine ilişkin hükümler ayrık olmak üzere, kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dâhil olmak üzere tüm uyuşmazlıkları konu alan davalar ile bu davalara karşı açılan davaları ... görürler.”

Yetki bakımından; sözleşmeden doğan bir dava olduğundan davalının yerleşim yeri mahkemesi (HMK m.6) yanında, sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesi de (HMK m.10) yetkilidir. Kira sözleşmelerinde ifa yeri kural olarak kiralananın bulunduğu yer olduğundan, uygulamada taşınmazın bulunduğu yer sulh hukuk mahkemesi yetkilidir.

İlgili Kanun Hükmü — Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.10

“(1) Sözleşmeden doğan davalar, sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinde de açılabilir.”

Kira Tespiti ile Uyarlama (TBK m.138) Davası Farkı

Kira bedelinin tespiti (TBK m.344) ile kira sözleşmesinin uyarlanması (TBK m.138 – aşırı ifa güçlüğü) davaları farklı amaç ve şartlara tabidir. Kira tespiti; yenilenen dönemde kira parasının enflasyon, TÜFE, kiralananın durumu ve emsal kiralar gözetilerek yeniden belirlenmesini hedefler. Uyarlama davası ise; sözleşmenin kurulduğu sırada öngörülemeyen olağanüstü bir durumun işlem temelini çökertmesi hâlinde, sözleşmenin yeni koşullara uyarlanmasını amaçlar.

Yargıtay, konut ve çatılı işyeri kiralarında TBK m.344'ün özel ve emredici bir düzenleme olduğunu; bu nedenle enflasyon ve kira artışındaki yetersizliğe dayanılarak, beş yıllık süre dolmadan TBK m.138 uyarlama davası açılamayacağını kabul etmektedir. Özel hüküm varken (TBK m.344), onu etkisiz kılacak biçimde genel hükme (TBK m.138) başvurulamaz. Buna karşılık, deprem, salgın, savaş, döviz kurlarında ani ve aşırı değişim gibi TBK m.138 şartlarını taşıyan gerçek olağanüstü durumlar varsa, uyarlama davası her zaman açılabilir.

Hak ve Nesafet İndirimi

Beş yıl sonundaki (hak ve nesafet dönemi) tespitte ve eski kiracıların bulunduğu davalarda, mahkeme, bilirkişi tarafından belirlenen serbest piyasa (boş kiralama) rayicinden uygun ve makul bir hak ve nesafet indirimi yapar. Bu indirim; kiracının uzun süredir kiracı olması, kiralananı koruması ve süregelen kira ilişkisinin istikrarı gibi ölçütlere dayanır.

Yargıtay'ın yerleşik uygulamasına göre indirim, davacının talep ettiği miktar üzerinden değil, bilirkişinin belirlediği rayiç bedel üzerinden yapılmalı; tespit edilen kira, davacının talebini de aşmamalıdır. İndirim oranı somut olayın özelliklerine göre değişmekle birlikte, uygulamada çoğunlukla makul bir oranda uygulanır; her hâlde kararda denetime elverişli bir gerekçe gösterilmelidir.

İspat

Kira tespit davasında; kira sözleşmesi, mevcut kira bedeli, ödeme belgeleri, varsa ihtarname ve tebliğ tarihi temel belgelerdir. Yeni dönem kirasının rayici, mahallinde keşif yapılarak ve bilirkişi incelemesiyle belirlenir; emsal kira sözleşmeleri, taşınmazın konumu, büyüklüğü, niteliği ve çevresel-ekonomik faktörler değerlendirilir.

Beş yıl sonrası (hak ve nesafet) tespitlerinde emsal kira bedellerinin araştırılması zorunludur. Otuz günlük süre/ihtar koşulunun sağlandığı da tebligat ve tarih itibarıyla ortaya konmalıdır; aksi hâlde tespit edilen kira ancak izleyen dönem bakımından uygulanabilir.

Yargıtay Kararları

Davanın hukuki niteliği ve eski kiracıda makul indirim

Yargıtay Kararı

“Kira bedelinin tespiti davalarının en çarpıcı özelliği kamu düzeni ile ilgili olmalarıdır. ... Hâkim, bu davalarda kanun, içtihadı birleştirme kararları ve Yargıtay içtihatları ile belli edilen yöntemlere uygun olarak kira bedelinin tespiti yoluna gitmek zorundadır. ... Bilirkişilerin taşınmazın serbest şartlarda boş olarak kiraya verilmesi hâlinde getireceğini bildirdikleri kira bedelinden, mahkemece uygun ve makul bir indirim yapılarak kira bedelinin tespiti yoluna gidilmesi gerekir.”

İndirim rayiç bedel üzerinden yapılır; talep aşılamaz

Yargıtay Kararı

“O hâlde, mahkemece; bilirkişi tarafından tespit edilen kira bedelinden … yerleşik Yargıtay uygulamasını da yansıtacak biçimde hak ve nesafet ilkesi uyarınca indirim yapılmalı; davacının talebi de dikkate alınarak talep aşılmaksızın kira bedelinin tespiti yoluna gidilmelidir. … Hukuk Genel Kurulunca da benimsenen Özel Daire bozma kararına uyulmak gerekirken, önceki kararda direnilmesi usul ve yasaya aykırıdır.”

Dava açma süresi ve sözleşmedeki artış şartı (TBK m.345)

Yargıtay Kararı

“… kira bedelinin belirlenmesine ilişkin dava her zaman açılabilir. Ancak, bu dava, yeni dönemin başlangıcından en geç otuz gün önceki bir tarihte açıldığı ya da kiraya veren tarafından bu süre içinde kira bedelinin artırılacağına ilişkin olarak kiracıya yazılı bildirimde bulunulmuş olması koşuluyla, izleyen yeni kira dönemi sonuna kadar açıldığı takdirde, mahkemece belirlenecek kira bedeli, bu yeni kira döneminin başlangıcından itibaren kiracıyı bağlar. Sözleşmede yeni kira döneminde kira bedelinin artırılacağına ilişkin bir hüküm varsa, yeni kira döneminin sonuna kadar açılacak davada mahkemece belirlenecek kira bedeli de, bu yeni dönemin başlangıcından itibaren geçerli olur. (TBK m.345) … Sözleşmede tarafların yeni dönem kirası bakımından artış iradesini ortaya koymaları halinde davanın tespit konusu yeni dönem içinde açılması yeterli olacaktır.”

Kira tespiti ile uyarlama davasının ayrımı ve TBK m.344'ün özel niteliği

Yargıtay Kararı

“Konut ve çatılı iş yeri kira sözleşmelerinde; 6098 sayılı Kanun'un 344. maddesinde düzenlenen kira bedelinin belirlenmesi (tespiti) davası sebepleri ile bu davada uygulanacak ilkelerin, aynı Kanunun 138. maddesinde düzenlenen aşırı ifa güçlüğü nedeniyle sözleşmenin yeni koşullara uyarlanması davasının sebep ve konusunu oluşturmayacağı, 138. madde düzenlemesindeki diğer sebeplerin ve şartların oluşması halinde ise her zaman uyarlama davası açılmasının mümkün olduğu...”

Konut ve çatılı işyeri kirasında kira tespiti uyuşmazlığı tahkime götürülebilir mi? (Hukuk Genel Kurulu, 2026)

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu Kararı (Kurulun gerekçesi)

“Hâl böyle olunca öncelikle kira sözleşmelerinin niteliği ve türlerine göre kira ilişkisinde ortaya çıkabilecek uyuşmazlık konusunun kiracı ve kiraya veren iradelerine tâbi işlerden olup olmadığının belirlenmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.”

Kurul, konut ve çatılı işyeri kiralarında TBK m.344’ün kamusal amaçla taraf iradesine üst sınır çizdiğini; bu nitelikteki kira tespiti uyuşmazlıklarının ayrım yapılmaksızın tahkime elverişli sayılmasının, hakem kararına karşı iptal davasındaki sınırlı denetim nedeniyle bu kuralın devlet yargısı denetimi dışında kalması sonucunu doğurabileceğini belirtmiştir. Kira uyuşmazlıklarında arabulucuya başvurunun dava şartı olmasının tek başına tahkime elverişlilik sonucunu doğurmayacağını, arabulucunun bağlayıcı karar veremediğini vurgulamış; kiralananın adi kira, konut ve çatılı işyeri kirası ya da ürün kirası hükümlerinden hangisine tabi olduğunun keşif ve bilirkişi incelemesiyle belirlenmesini isteyerek direnme kararını oy çokluğuyla bozmuştur. Karşı oy, kira bedeline ilişkin sınırlayıcı hükümlerin kamu düzeninden olmadığı görüşündedir. Buna göre sözleşmede tahkim şartı bulunsa bile, konut veya çatılı işyeri kirasında kira tespiti uyuşmazlığının tahkimde çözülüp çözülemeyeceği kiralananın niteliğine göre ayrıca değerlendirilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Kira bedelinin tespiti davasını kim açabilir?

Hem kiraya veren hem kiracı açabilir. Kiraya veren genellikle kirayı artırmak, kiracı ise rayice göre kirayı belirletmek/indirtmek için açar. Sözleşmede artış şartı olmasa bile TBK m.344 uyarınca kira bedelinin belirlenmesi her zaman istenebilir.

Yeni dönem kira artışı en fazla ne kadar olabilir?

Yenilenen dönemlerde artış, bir önceki kira yılındaki TÜFE oniki aylık ortalama değişim oranını geçemez (TBK m.344). Bu oranı aşan artış anlaşmaları aşan kısım yönünden geçersizdir. Konut kiralarındaki geçici %25 üst sınır ise 01.07.2024'te sona ermiştir.

Beş yıl dolunca kira nasıl belirlenir?

Beş yıldan sonra yenilenen kira sözleşmelerinde ve her beş yılın sonunda kira; TÜFE oranıyla sınırlı kalmaksızın, kiralananın durumu ve emsal kira bedelleri de gözetilerek hâkim tarafından hak ve nesafete uygun biçimde belirlenir. Bu, kiranın güncel rayice yaklaştırılabildiği dönemdir.

Kira tespit davasını ne zaman açmalıyım?

Dava her zaman açılabilir. Ancak tespit edilen kiranın yeni dönemin başından itibaren geçerli olması için, davanın yeni dönem başlamadan en az otuz gün önce açılması ya da bu süre içinde kiracıya yazılı artırım bildirimi (ihtar) yapılması gerekir. Sözleşmede artış şartı varsa yeni dönem içinde açılan dava yeterlidir.

Kira tespit davasında görevli mahkeme hangisidir?

Kira ilişkisinden doğan uyuşmazlıklarda görevli mahkeme, dava değerine bakılmaksızın sulh hukuk mahkemesidir (HMK m.4). Yetkili mahkeme ise davalının yerleşim yeri veya sözleşmenin ifa yeri (kural olarak taşınmazın bulunduğu yer) mahkemesidir.

Enflasyon yüksek diye 5 yıl dolmadan uyarlama davası açabilir miyim?

Yargıtay'a göre hayır. Konut ve çatılı işyeri kiralarında TBK m.344 özel ve emredici bir düzenleme olduğundan, yalnızca enflasyona/kira yetersizliğine dayanılarak beş yıl dolmadan TBK m.138 uyarlama davası açılamaz. Ancak deprem, salgın, savaş gibi gerçek olağanüstü durumlar varsa uyarlama davası her zaman açılabilir.

Kira ve gayrimenkul uyuşmazlıklarına ilişkin çalışma alanımız için Gayrimenkul Hukuku sayfamıza bakabilirsiniz.

İlgili Makaleler

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Kanun metinleri Mevzuat Bilgi Sistemi’nden, kararlar resmî karar veri tabanından alınmıştır. Yazıda anılan kararlar, resmî veri tabanında yayımlanmış Yargıtay kararları olup büronun taraf olduğu dosyalara ilişkin değildir.

Yazar:

Bu konuda sorunuz varsa

Bu yazıyı Av. Bayram Can Çapar hazırladı. Av. Bayram Can Çapar · ÇAPAR Hukuk olarak Denizli, İzmir, Aydın, Muğla, Manisa, Uşak, Afyonkarahisar, Kütahya, İstanbul ve Ankara'da ekibimizle avukatlık hizmeti veririz.

0258 241 55 54 · info@capar.av.tr · Mesaj gönder

Gayrimenkul Hukuku alanındaki diğer makaleler

Tüm Gayrimenkul Hukuku makaleleri →

Anahtar kavramlar: kira bedelinin tespiti · kira tespit davası · kira artış oranı · TÜFE oniki aylık ortalama · kira artışı sınırı · beş yıl kira hak ve nesafet · emsal kira bedeli · kira uyarlama davası · TBK 138 aşırı ifa güçlüğü · yüzde 25 kira sınırı sona erdi · otuz gün ihtar · TBK 343 · TBK 344 · TBK 345 · TBK 346 · HMK 4

Kaynak gösterimi: Av. Bayram Can Çapar, “Kira Bedelinin Tespiti Davası: Kira Artış Oranı (TÜFE Sınırı), Beş Yıl Sonunda Nesafet, Dava Süresi ve Mahkeme”, ÇAPAR Hukuk, 2026-11-19, https://capar.av.tr/makale/kira-bedelinin-tespiti-davasi

← Tüm makaleler

Güncel Makaleler

Tüm makaleler ›