İçeriğe geç
0258 241 55 54Görüşme Talep Et
TR EN
Yayın: · Güncelleme: · 7 dk okuma

Son gözden geçirme:

Karar Notu

Yargıtay: Yükleniciden Tapuya Güvenerek Bağımsız Bölüm Alanın Tapusu, Kötüniyeti İspatlanmadıkça İptal Edilmez

Yazı boyutuTema

Kısa cevap: Arsa payı karşılığı (kat karşılığı) inşaat sözleşmesinde tapuyu devralan yükleniciden, tapuya iyiniyetle güvenerek bağımsız bölüm satın alan üçüncü kişinin edinimi TMK m.1023 ile korunur; sözleşme sonradan geriye etkili olarak feshedilse de sonuç değişmez. Yargıtay 6. Hukuk Dairesi 23.02.2026 tarihli kararında, eski içtihadından içtihadı birleştirme yoluyla döndüğünü belirterek alıcının iyiniyetini karine saydı: arsa sahibi, alıcının edinim anında devrin inşaat sözleşmesi gereği yapıldığını bildiğini veya bilmesi gerektiğini ispatlamadıkça tapuyu iptal ettiremez. Tapu iptali kararı oy birliğiyle bozuldu.

Kısaca

Yargıtay 6. Hukuk Dairesi, kat karşılığı inşaatta yükleniciden tapuya güvenerek bağımsız bölüm alan üçüncü kişinin iyiniyetinin karine olduğunu ve ediniminin TMK m.1023 ile korunduğunu, arsa sahibinin ancak alıcının devrin sözleşme gereği yapıldığını bildiğini veya bilmesi gerektiğini ispatlarsa tapuyu iptal ettirebileceğini belirterek tapu iptali kararını oy birliğiyle bozdu.

Yargıtay 6. Hukuk Dairesi, kat karşılığı inşaatta yükleniciden tapuya güvenerek bağımsız bölüm alanın iyiniyetinin karine olduğunu ve kötüniyeti arsa sahibinin ispat edeceğini belirtti.

Uyuşmazlık

Davacı arsa sahibi 1993’te davalı yükleniciyle arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi yaptı ve arsanın tapusunu yükleniciye devretti. Bina projeye aykırı yapıldı ve hakkında belediyenin yıkım kararı bulunuyordu; davacıya göre iskân ruhsatı da alınamadı. Davacı, kat irtifakı sonucu davalılar adına oluşan tapu kayıtlarının iptalini ve arsa payı oranında adına tescilini, ayrıca tazminat istedi. Bağımsız bölümleri yükleniciden satın alan kişiler de davaya dahil edildi; TMK m.1023 uyarınca iyiniyetli olduklarını, sözleşmenin tapuya şerh edilmediğini ve kayıtta satışa engel bir şerh bulunmadığını savundular.

İlk derece mahkemesi 2014’te tapu iptali ve tescile karar verdi. Yargıtay (kapatılan) 23. Hukuk Dairesi 2019’da, projeye aykırılıkların imar barışı kapsamında giderilip giderilemeyeceğinin araştırılması için bozdu. Bozmaya uyan mahkeme, yapı kayıt belgesini yetersiz bulup kaçak yapıdan satın alanlar adına tescilin hukuka uygun olmayacağını belirterek tapu iptali ve tescile yeniden hükmetti, tazminatı reddetti. Karar iki tarafça doğrudan temyiz edildi; davacı tarafta arsa sahibinin mirasçıları vardı.

Kararın Sonucu

6. Hukuk Dairesi 23.02.2026’da duruşmalı inceleme sonunda kararı davalılar lehine oy birliğiyle bozdu; tarafların diğer temyiz itirazları (zamanaşımı ve tazminat gibi) şimdilik incelenmedi. Yerel mahkeme, temyiz eden davalıların mülkiyeti devraldıkları anda tapunun inşaat sözleşmesi gereğince yükleniciye devredildiğini bildiklerini veya bilmeleri gerektiğini ispat için arsa sahibinin mirasçılarına makul süre verecek ve sonuca göre karar verecektir. Karar, tebliğden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olarak verildi.

Gerekçe

Daire, geriye etkili fesihte yükleniciden alan ya da lehine ipotek kurulan üçüncü kişilerin iyiniyet iddiasını dinlemeyen eski içtihadından, 18.07.2025 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan Yargıtay İçtihatları Birleştirme Büyük Genel Kurulu, 2024/1 E., 2025/2 K., 16.05.2025 kararıyla döndüğünü belirtti. Oy birliğiyle verilen bu karar, sözleşmenin geriye etkili feshi ya da geçersizliğinin tespiti hâlinde üçüncü kişilerin iyiniyet iddialarının dinlenmesine ve edinimlerinin korunmasına, “ancak somut olaya göre üçüncü kişilerin iyiniyetli olmadıklarının anlaşılması hâlinde taşınmazların arsa sahibine dönebileceğine” hükmetti. Daire, bu kararın bağlayıcılığını şöyle açıkladı:

Yargıtay Kararı
Yargıtay 6. Hukuk Dairesi, 2025/2714 E., 2026/655 K., 23.02.2026 (içtihadı birleştirme kararının bağlayıcılığı)

“…Yargıtay Kanunu’nun 45/5.fıkrası gereğince içtihadı birleştirme kararları benzer hukuki konularda Yargıtay Genel Kurullarını, dairelerini ve adliye mahkemelerini bağlar. İçtihadı birleştirme öncesinde aksi yönde bir bozma olsa bile usuli kazanılmış hakkın istisnası olarak uygulanması gerekir.”

Daire, tapu siciline güven ilkesini kat karşılığı inşaata şöyle uyguladı:

Yargıtay Kararı
Yargıtay 6. Hukuk Dairesi, 2025/2714 E., 2026/655 K., 23.02.2026 (iyiniyetli alıcı ve geriye etkili fesih)

“TMK’nın 3. ve 1023. maddelerine göre, yükleniciden arsa payı veya bağımsız bölüm devralan üçüncü kişi iyiniyetli ise yüklenici adına yapılan tescil başlangıçtan itibaren yolsuz olsa veya sonradan geriye etkili fesihle yolsuz hâle gelse bile devrin geçerli olacağı kabul edilmelidir. Zira tapu siciline güven ilkesi korunmazsa hukukî işlem güvenliği, dolayısıyla hukukun en temel ilkelerinden olan hukukî güvenlik ilkesi de ihlâl edilmiş olur.”

Yükleniciye devredilen tapunun “avans tapu” olarak nitelendirilemeyeceğini de belirten Daire, devri sözleşmeden dönülene kadar yolsuz tescil olarak görmedi:

Yargıtay Kararı

“Arsa sahibinin yükleniciye tapuyu devretmesi, yolsuz tescil olarak da değerlendirilemez. … Arsa sahibi, sözleşmeden sonradan dönse bile “yolsuz tescil” iddiasıyla yükleniciden iyiniyetle ayni hak iktisap eden üçüncü kişiden tapu iptali ve tescil talep etme hakkı bulunmayacaktır.”

Kuralın sınırını ise şöyle çizdi:

Yargıtay Kararı

“İzah edilen nedenlerle, tapuya güvenerek yükleniciden arsa hissesi veya bağımsız bölüm satın alan yahut lehine ipotek tesis edilen iyiniyetli üçüncü kişinin TMK'nın 1023. maddesine istinaden iktisabının korunması gerekir. Ancak, arsa sahibinin TMK’nın 3/2. fıkrası gereğince, üçüncü kişinin taşınmazı satın aldığı veya lehine ipotek tesis ettiği anda, “tapunun arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi gereğince yükleniciye devredildiğini” bildiğini veya bilmesi gerektiğini ispatlaması halinde arsa sahibinin tapu iptali ve tescil talebi kabul edilebilir.”

Kararın Önemi ve Uygulamaya Etkisi

Daireye göre geriye etkili fesihte taraflar verdiklerini sebepsiz zenginleşme kurallarına göre geri isteyebilir; iyiniyetli alıcıya yapılan devir geçerli kalır. TMK m.1023 korumasının genel şartları, kötüniyetin fiili karineleri ve tapudaki şerhlerin etkisi Tapu İptali ve Tescil Davasında İyiniyetli Üçüncü Kişi yazısında anlatıldı.

Uygulamada belirleyici olan ispat yüküdür: alıcının iyiniyeti karinedir ve kötüniyeti arsa sahibi somut delil ve vakıalarla ispat eder. Daire gerekçenin bir yerinde alıcının, yüklenici edimini yerine getirmezse sözleşmenin geriye etkili olarak feshedilebileceğini de bilmesinden söz ettiği için ispatın konusu her dosyada dikkatle belirlenmelidir.

İçtihadı birleştirme kararının gerekçesine göre arsa sahibi, devrin sözleşme nedeniyle yapıldığını tapunun beyanlar hanesine şerh ettirerek üçüncü kişilerin iyiniyet iddialarını bertaraf edebilir. Aynı ölçü Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 2025/248 E., 2026/388 K., 18.06.2026 kararında da oy birliğiyle benimsendi: Kurul, yükleniciden bağımsız bölüm satın alan iyiniyetli üçüncü kişinin ediniminin korunacağını, bu ilkeden ancak alıcının kötüniyetinin ispatı hâlinde vazgeçilebileceğini belirtti. Kararın tarihinden sonra verilen ve taramada ulaşılan (Daire kararları için 01.07.2026’ya kadar) Yargıtay 6. Hukuk Dairesi ile Hukuk Genel Kurulu kararlarında bu ölçüyü değiştiren bir karara rastlanmamıştır.

Tapuda satış görünümlü devirde de alıcıların iyiniyeti araştırılır; kötüniyetin delilini arsa sahibi sunar

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu Kararı (Kurulun gerekçesi)

“…davacı tarafından yapılan pay devrinin arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinden dolayı gerçekleştirildiği anlaşılmaktadır. … anılan bu davalıların tapu sicilinde mülkiyeti devraldıkları anda TMK'nın 1023. maddesi anlamında korunması gereken iyiniyete sahip olup olmadıklarının araştırılması, başka bir ifadeyle hisselerin tescili anında kötüniyetli olduklarının ispatı konusunda davacı arsa sahibinden delillerini sunmasının istenilmesi…”

Olayda arsa sahibi şirket, paydaşı olduğu arsadaki payını resmî senette bedel gösterilerek “satış” yoluyla yükleniciye devretmiş; yüklenici payı kısa sürede başka kişilere satmış ve inşaata başlamamıştı. Arsa sahibi, adi yazılı inşaat sözleşmesine dayanarak sözleşmenin geriye etkili feshini ve alıcılar adına olan tapuların iptalini istedi. İlk derece mahkemesi, davacıyla sözleşme yapıldığının ispatlanamadığı ve alıcıların iyiniyetli olduğu gerekçesiyle davayı reddetti. Yargıtay 6. Hukuk Dairesi ise sözleşme ilişkisinin ispatlandığını, devrin avans niteliğinde olduğunu ve yüklenici edimini yerine getirmediği için alıcıların TMK m.1023 korumasından yararlanamayacağını belirterek oy çokluğuyla bozdu; mahkeme direndi. Kurul; hisseli tapu kaydını, davacıya ödeme yapılmadığını gösteren mali müşavir bilirkişi raporunu ve yüklenicinin eşinin tanık beyanını birlikte değerlendirerek devrin gerçekte satış değil inşaat sözleşmesi gereği yapıldığını kabul etti. Alıcılar yönünden ise Daireden ayrılarak, İçtihatları Birleştirme Büyük Genel Kurulunun 2024/1 E., 2025/2 K. sayılı kararına da değinip, tescil anındaki iyiniyetlerinin araştırılmasını ve kötüniyetin ispatı için arsa sahibinden delil istenmesini gerekli gördü. Direnme kararı değişik gerekçeyle, oy birliğiyle bozuldu. Karar alıcıların sonuçta korunup korunmayacağını belirlemez; bu, ilk derece mahkemesinin yapacağı incelemeye bırakılmıştır.

İlgili Mevzuat

İlgili Kanun Hükmü — 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.1023 (İyiniyetli üçüncü kişilere karşı)

“Tapu kütüğündeki tescile iyiniyetle dayanarak mülkiyet veya bir başka aynî hak kazanan üçüncü kişinin bu kazanımı korunur.”

İlgili Kanun Hükmü — 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.3 (İyiniyet)

“Kanunun iyiniyete hukukî bir sonuç bağladığı durumlarda, asıl olan iyiniyetin varlığıdır.

Ancak, durumun gereklerine göre kendisinden beklenen özeni göstermeyen kimse iyiniyet iddiasında bulunamaz.”

Sıkça Sorulan Sorular

Yükleniciden alınan dairenin tapusu iptal edilebilir mi?

Arsa sahibinin davasında kural olarak hayır; tapuya güvenerek yükleniciden bağımsız bölüm alan iyiniyetli kişinin edinimi TMK m.1023 ile korunur. Daireye göre arsa sahibi, alıcının devrin inşaat sözleşmesi gereği yapıldığını bildiğini ya da bilmesi gerektiğini ispatlarsa tapu iptali kabul edilebilir.

Sözleşme geriye etkili feshedilirse alıcı tapusunu kaybeder mi?

Daireye göre hayır; fesih yüklenici adına yapılan tescili yolsuz hâle getirse bile iyiniyetli kişiye yapılan devir geçerli kalır.

Alıcının iyiniyetini kim ispat eder?

İyiniyet karinedir (TMK m.3/1); kötüniyeti arsa sahibi ispat eder. Beklenen özeni göstermeyen kişi ise iyiniyet iddiasında bulunamaz (TMK m.3/2).

Yükleniciye verilen tapu “avans tapu” sayılır mı?

Daireye göre hayır; bu kavramın Türk eşya hukukunda yeri yoktur ve tapu devri şarta bağlanamaz.

İlgili Makaleler

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Kanun metinleri Mevzuat Bilgi Sistemi’nden, kararlar resmî karar veri tabanından alınmıştır. Aktarılan kararlar büronun taraf olduğu dosyalar değildir.

Yazar:

Bu konuda sorunuz varsa

Bu yazıyı Av. Bayram Can Çapar hazırladı. Av. Bayram Can Çapar · ÇAPAR Hukuk olarak Denizli, İzmir, Aydın, Muğla, Manisa, Uşak, Afyonkarahisar, Kütahya, İstanbul ve Ankara'da ekibimizle avukatlık hizmeti veririz.

0258 241 55 54 · info@capar.av.tr · Mesaj gönder

Gayrimenkul Hukuku alanındaki diğer makaleler

Tüm Gayrimenkul Hukuku makaleleri →

Anahtar kavramlar: yükleniciden alınan daire tapu iptali · kat karşılığı inşaat iyiniyetli üçüncü kişi · arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi tapu iptali · yükleniciden daire alan kişinin korunması · TMK 1023 · sözleşmenin geriye etkili feshi · avans tapu · kötüniyetin ispatı arsa sahibi · kat karşılığı içtihadı birleştirme kararı

Kaynak gösterimi: Av. Bayram Can Çapar, “Yargıtay: Yükleniciden Tapuya Güvenerek Bağımsız Bölüm Alanın Tapusu, Kötüniyeti İspatlanmadıkça İptal Edilmez”, ÇAPAR Hukuk, 2026-11-19, https://capar.av.tr/makale/yukleniciden-bagimsiz-bolum-alanin-tapusu-iptal-edilemez

← Tüm makaleler

Güncel Makaleler

Tüm makaleler ›