İçeriğe geç
0258 241 55 54Görüşme Talep Et
TR EN
Yayın: · Güncelleme: · 6 dk okuma

Son gözden geçirme:

Yurt Dışı Borçlanması ile Emeklilik

Yazı boyutuTema

Kısa cevap: Türk vatandaşı olarak on sekiz yaşını doldurduktan sonra yurt dışında geçen ve belgelendirilen sigortalılık süreleri, bunların arasında veya sonunda her birinde bir yıla kadar olan işsizlik süreleri ve yurt dışında ev kadını olarak geçen süreler, Sosyal Güvenlik Kurumuna başvurularak 3201 sayılı Kanun kapsamında borçlanılabilir ve Türkiye’de emeklilikte değerlendirilebilir (3201 sayılı Kanun m.1, m.3). Borç tutarı, seçilen günlük kazancın %45’i üzerinden hesaplanır ve tebliğden itibaren üç ay içinde ödenmelidir; ödenmezse yeniden başvuru gerekir (3201 sayılı Kanun m.4). Yargıtay, borçlanılan sürenin hangi statüde (4/1-a veya 4/1-b) sayılacağını borçlanma talep tarihindeki son sigortalılık hâline göre belirler. Borçlanmanın kendisi için kesin dönüş şartı yoktur; ancak borçlanılan sürelere dayalı aylık bağlanabilmesi için yurda kesin dönüş yapılmış olması gerekir (3201 m.6/A).

Kısaca

Yurt dışında çalışarak veya ev kadını olarak geçen süreler, 3201 sayılı Kanun kapsamında borçlanılarak Türkiye'de emeklilikte değerlendirilebilir; kapsam, borçlanma tutarı ve üç aylık ödeme, statü ve aylık için kesin dönüş şartı, Yargıtay kararları ışığında.

Yurt dışında çalışarak veya ev kadını olarak geçen sürelerin 3201 sayılı Kanun kapsamında borçlanılması; hangi süreler borçlanılabilir, başvuru ve hak sahipleri, borçlanma tutarı ve üç aylık ödeme, borçlanmanın hangi statüde (4/1-a, 4/1-b) sayılacağı, aylık için kesin dönüş şartı ve konuya ilişkin Yargıtay kararları.

Yurt dışında geçirdiğiniz çalışma yılları Türkiye'deki emekliliğiniz için kayıp değildir. 3201 sayılı Kanun, yurt dışında geçen belirli süreleri borçlanma yoluyla değerlendirme imkânı tanır.

Hangi Süreler Borçlanılabilir?

İlgili Kanun Hükmü — 3201 sayılı Kanun m.1

“Türk vatandaşları ile doğumla Türk vatandaşı olup da çıkma izni almak suretiyle Türk vatandaşlığını kaybedenlerin on sekiz yaşını doldurduktan sonra Türk vatandaşı olarak yurt dışında geçen ve belgelendirilen sigortalılık süreleri ve bu süreleri arasında veya sonunda her birinde bir yıla kadar olan işsizlik süreleri ile yurt dışında ev kadını olarak geçen süreleri, bu Kanunda belirtilen sosyal güvenlik kuruluşlarına prim ödenmemiş olması ve istekleri hâlinde, bu Kanun hükümlerine göre sosyal güvenlikleri bakımından değerlendirilir.”

Yalnızca çalışma süreleri değil; aradaki bir yıla kadar işsizlik süreleri ve yurt dışında ev kadını olarak geçen süreler de kapsamdadır.

Başvuru ve Hak Sahipleri

İlgili Kanun Hükmü — 3201 sayılı Kanun m.3

“Bu Kanunun 1 inci maddesinde belirtilenler ile yurt dışında çalışmakta iken veya yurda kesin dönüş yaptıktan sonra ölenlerin Türk vatandaşı olan hak sahipleri Sosyal Güvenlik Kurumuna müracaat etmek suretiyle bu Kanunla getirilen haklardan yararlanırlar.”

Borçlanma Tutarı ve Üç Aylık Ödeme

İlgili Kanun Hükmü — 3201 sayılı Kanun m.4

“Borçlanılacak her bir gün için tahakkuk ettirilecek borç tutarı, başvuru tarihindeki 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 82 nci maddesinde belirtilen prime esas asgari ve azamî günlük kazanç arasında seçilecek günlük kazancın %45’idir. Ancak, prime esas asgari günlük kazancın altında olmamak üzere borçlanma tutarına esas alt sınırı farklı bir miktarda belirlemeye Cumhurbaşkanı yetkilidir. … Tahakkuk ettirilen borç tutarı, tebliğ edildiği tarihten itibaren üç ay içerisinde ödenir. Ödeme yapılan gün sayısı prim ödeme gün sayısına ve prime esas kazanca dahil edilir. Tahakkuk ettirilen prim borcunu tebligat tarihinden itibaren üç ay içerisinde ödemeyenler için yeniden başvuru şartı aranır.”

Tahakkuk eden borcun üç ay içinde ödenmemesi hâlinde borçlanma talebi geçerliliğini yitirir ve yeniden başvuru gerekir; bu süre titizlikle takip edilmelidir.

Borçlanmanın Statüsü (4/1-a, 4/1-b)

Borçlanılan sürenin hangi statüde (4/1-a / SSK veya 4/1-b / Bağ-Kur) değerlendirileceği, bağlanacak aylığın yaş ve gün şartlarını etkiler. Yargıtay, bu statüyü borçlanma talep tarihindeki son sigortalılık hâline göre belirler.

Aylık İçin Kesin Dönüş Şartı

Borçlanmanın kendisi için yurda kesin dönüş şartı bulunmaz; ancak borçlanılan sürelere dayalı aylık bağlanabilmesi için yurda kesin dönüş yapılmış olması gerekir (3201 m.6/A). Kesin dönüş; yurt dışındaki çalışmanın sona ermesini ve ikamete dayalı bir sosyal sigorta/sosyal yardım ödeneği alınmamasını ifade eder.

Yargıtay Kararları

Borçlanmanın statüsü, aylık talebine göre değil, borçlanma talep tarihindeki son hizmete göre belirlenir

Yargıtay Kararı

“Davacının yurt dışı borçlanma talebinde bulunduğu 15.04.2013 tarihinde son hizmeti 4/1-(a) bendi kapsamında olduğundan yurt dışı borçlanmasının 4/1-(a) bendi kapsamında yapılması gerekirken davacının yurt dışı borçlanmasının aylık talebinde bulunduğu 11.12.2012 esas alınarak 4/1-(b) kapsamında yapılması hatalıdır.”

Daire, borçlanmanın 4/1-(a) kapsamında kabulüne ilişkin mahkeme kararını bu yönden doğru bulmuş; hükmü ise yaşlılık aylığının başlangıç tarihinin kararda açıkça gösterilmemesi ve davacının kesin dönüş koşulunu yerine getirip getirmediğinin sağlıklı bir biçimde araştırılmamış olması nedeniyle oybirliğiyle bozmuştur.

Aylık için yurda kesin dönüş şarttır (ev kadınları dâhil)

Yargıtay Kararı

“Yurda kesin dönüş koşulu borçlanma yoluyla aylık talebinde bulunanların tümü için geçerli olup evli olsun yada olmasın yurt dışında ev kadını olarak bulunan Türk vatandaşlarının da aylık tahsisi için yurda kesin dönüş yapmaları gerekir. … Yurda kesin dönüş koşulunun aylık bağlanırken Kurumca, yargılamada ise mahkemece re'sen araştırılması gerekir.”

Tahakkuk eden borç üç ay içinde ödenmezse talep geçersizdir

Yargıtay Kararı

“3201 sayılı Yasa'nın 4. maddesinde, üç aylık ödeme süresi belirlenmiş olup … Davacının kanunda öngörülen 3 ay içinde bu eksikliğini gidermemesi … karşısında, davanın reddi gerekirken kabulüne ilişkin verilen karar usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.”

Sıkça Sorulan Sorular

Yurt dışında ev kadını olarak geçen sürelerimi borçlanabilir miyim?

Evet. 3201 sayılı Kanun, yurt dışında ev kadını olarak geçen süreleri de borçlanma kapsamına almıştır.

Borçlanma için yurda kesin dönüş şart mı?

Borçlanmanın kendisi için kesin dönüş şartı yoktur; ancak borçlanılan sürelere dayalı aylık bağlanabilmesi için yurda kesin dönüş gerekir.

Borçlanma tutarı nasıl hesaplanır ve ne zaman ödenir?

Tutar, seçilen günlük kazancın %45'i üzerinden hesaplanır. Tahakkuk eden borç, tebliğden itibaren üç ay içinde ödenmelidir; aksi hâlde yeniden başvuru gerekir.

Borçlanma hangi statüde değerlendirilir?

Yargıtay, statüyü borçlanma talep tarihindeki son sigortalılık hâline (4/1-a veya 4/1-b) göre belirler; bu, aylık şartlarını etkiler.

Aylık bağlandıktan sonra tekrar yurt dışında çalışırsam ne olur?

Bu Kanun kapsamında aylık bağlananlardan tekrar yurt dışında çalışan veya ikamete dayalı ödenek alanların aylıkları kesilebilir.

Borçlanmadan vazgeçersem ödediğim iade edilir mi?

Borçlanmadan vazgeçenlere veya aylık şartlarını yerine getiremeyenlere yaptıkları ödemeler faizsiz olarak iade edilir.

Çapar Hukuk, İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku kapsamında yurt dışı borçlanması, statü ve kesin dönüş uyuşmazlıklarını yürütür.

İlgili Makaleler

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Kanun metinleri Mevzuat Bilgi Sistemi'nden, kararlar resmî karar veri tabanından alınmıştır. Aktarılan kararlar büronun taraf olduğu dosyalar değildir.

Yazar:

Bu konuda sorunuz varsa

Bu yazıyı Av. Bayram Can Çapar hazırladı. Av. Bayram Can Çapar · ÇAPAR Hukuk olarak Denizli, İzmir, Aydın, Muğla, Manisa, Uşak, Afyonkarahisar, Kütahya, İstanbul ve Ankara'da ekibimizle avukatlık hizmeti veririz.

0258 241 55 54 · info@capar.av.tr · Mesaj gönder

İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku alanındaki diğer makaleler

Tüm İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku makaleleri →

Anahtar kavramlar: yurt dışı borçlanması · 3201 sayılı Kanun m.1 · 3201 m.3 · 3201 m.4 · yurtdışı hizmet borçlanması · borçlanma tutarı %45 · üç aylık ödeme süresi · yaşlılık aylığı · kesin dönüş şartı · 4/1-a 4/1-b statü · ev kadını süreleri

Kaynak gösterimi: Av. Bayram Can Çapar, “Yurt Dışı Borçlanması ile Emeklilik”, ÇAPAR Hukuk, 2026-11-10, https://capar.av.tr/makale/yurt-disi-borclanmasi-ile-emeklilik

← Tüm makaleler

Güncel Makaleler

Tüm makaleler ›