İçeriğe geç
0258 241 55 54Görüşme Talep Et
TR EN
Yayın: · Güncelleme: · 6 dk okuma

Son gözden geçirme:

Ev Hanımlarının Emekliliği: İsteğe Bağlı Sigorta

Yazı boyutuTema

Kısa cevap: Bir işyerine bağlı çalışmayan ev hanımı, SGK’ya talep dilekçesiyle başvurup isteğe bağlı sigorta primi ödeyerek uzun vadeli sigorta kollarına dâhil olabilir ve şartları sağladığında yaşlılık (emeklilik) aylığına hak kazanabilir (5510 sayılı Kanun m.50). İsteğe bağlı sigortalılık için zorunlu sigortalılığı gerektirecek şekilde çalışmamak, kendi sigortalılığı nedeniyle aylık bağlanmamış olmak ve 18 yaşını doldurmuş bulunmak gerekir; sigortalılık, başvurunun Kurum kayıtlarına intikal ettiği tarihi izleyen günden başlar (5510 sayılı Kanun m.51). İsteğe bağlı sigorta primi ödenen süreler kural olarak 4/1-b (eski adıyla Bağ-Kur) sigortalılığı sayılır; yaşlılık aylığı için sigortalılık başlangıç tarihine göre kademeli olarak değişen yaş ve prim gün şartlarının birlikte sağlanması gerekir. Sigortalılığın geçerliliği usulüne uygun başvuru ve düzenli prim ödemeye bağlıdır; Yargıtay, bu şartlar bulunmadan bağlanan yaşlılık aylığının Kurumca iptalini hukuka uygun bulmuştur.

Kısaca

Bir işyerine bağlı çalışmayan ev hanımları, isteğe bağlı sigorta primi ödeyerek emeklilik hakkı elde edebilir; şartlar, 4/1-b statüsü, yaş ve prim gün şartı, düzenli prim ve Yargıtay kararları ışığında.

Ev hanımları isteğe bağlı sigortayla nasıl emekli olur; isteğe bağlı sigortanın şartları, başlangıcı ve sona ermesi, 4/1-b statüsü, yaşlılık aylığı için yaş ve prim gün şartı, düzenli prim ödemenin önemi ve konuya ilişkin Yargıtay kararları.

Bir işyerine bağlı çalışmayan ev hanımları da sosyal güvenlik sisteminin dışında değildir. İsteğe bağlı sigorta yoluyla prim ödeyerek uzun vadeli sigorta kollarına dâhil olabilir ve şartları sağladıklarında yaşlılık (emeklilik) aylığına hak kazanabilirler.

İsteğe Bağlı Sigorta Nedir? Şartları

İlgili Kanun Hükmü — 5510 sayılı Kanun m.50

“İsteğe bağlı sigorta; kişilerin isteğe bağlı olarak prim ödemek suretiyle uzun vadeli sigorta kollarına ve genel sağlık sigortasına tâbi olmalarını sağlayan sigortadır.” “… a) Bu Kanuna tâbi zorunlu sigortalı olmayı gerektirecek şekilde çalışmamak veya … ay içerisinde 30 günden az çalışmak …, b) Kendi sigortalılığı nedeniyle aylık bağlanmamış olmak, c) 18 yaşını doldurmuş bulunmak, d) İsteğe bağlı sigorta talep dilekçesiyle Kuruma başvuruda bulunmak, şartları aranır.”

Başlangıç, Sona Erme ve Statü (4/1-b)

İlgili Kanun Hükmü — 5510 sayılı Kanun m.51

“İsteğe bağlı sigortalılık, müracaatın Kurum kayıtlarına intikal ettiği tarihi takip eden günden itibaren başlar. … İsteğe bağlı sigortalılık; a) … sona erdirme talebinde bulunanların, primi ödenmiş son günü takip eden günden, b) Aylık talebinde bulunanların, aylığa hak kazanmış olmak şartıyla talep tarihinden, c) Ölen sigortalının ölüm tarihinden, itibaren sona erer. İsteğe bağlı sigorta primi ödenmiş süreler … 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında sigortalılık süresi olarak kabul edilir.”

Buna göre isteğe bağlı sigortalı, kural olarak 4/1-b (eski adıyla Bağ-Kur) statüsünde sayılır; bu, bağlanacak aylığın koşulları bakımından önem taşır.

Ev Hanımı Nasıl Emekli Olur?

Ev hanımı, SGK'ya talep dilekçesiyle başvurarak isteğe bağlı sigortalı olur ve her ay prim öder. Yaşlılık aylığı için mevzuatta öngörülen yaş ve prim ödeme gün sayısı şartlarının birlikte sağlanması gerekir; bu sayılar sigortalılık başlangıç tarihine göre kademeli olarak değişir. Prim günü eksikse, başvuru sonrası prim ödemeye devam ederek gerekli gün sayısı tamamlanabilir; ancak ilk tahsis talebinin üzerinden makul süre geçmişse aylığın başlangıcında bu eski talep esas alınmaz, aylık yeni talep ya da dava tarihini izleyen aybaşından başlar.

Düzenli Prim Ödemenin Önemi

İsteğe bağlı sigortalılığın geçerliliği, usulüne uygun başvuru ve düzenli prim ödeme ile mümkündür. Primlerin ödenmemesi sigortalılığı sona erdirebilir; bu şartlar sağlanmadan yorum yoluyla geçmişe dönük sigortalılık veya aylık kabul edilmez.

Yurt Dışında Geçen Süreler

Yurt dışında ev kadını olarak geçen süreler, ayrı bir imkân olan yurt dışı borçlanması (3201 sayılı Kanun) kapsamında değerlendirilebilir.

Yargıtay Kararları

Geçerlilik için usulüne uygun başvuru ve düzenli prim şarttır

Yargıtay Kararı

“Davacının, usulüne uygun şekilde giriş bildirgesinin olmaması, düzenli prim ödemesi yapmaması, Kurum tarafından cebri icra yolu ile prim tahsil edilmemesi karşısında Kurumun … davacının yaşlılık aylığını iptal ederek yersiz ödediği aylıkların son 5 yıla ait olanları … faizsiz olarak davacıdan talep etmesi şeklindeki işlemi hukuka uygundur.”

Talepten sonra ödenen primler hesaba katılır; ancak ilk tahsis talebinin üzerinden makul süre geçmiş ve başka talep yoksa aylık, dava tarihini izleyen aybaşından başlar

Yargıtay Kararı

“Davacının ilk tahsis talebi üzerinden makul süre geçmiş olup, davanın açıldığı 12.03.2009 tarihine kadar başkaca bir tahsis talebinin de bulunmadığı gözetildiğinde; davacının, 28.02.2009 tarihine kadar dönem için ödediği isteğe bağlı sigorta primlerinin de yaşlılık aylığında hesabında esas alınması ile, dava tarihini takip eden aybaşı olan 01.04.2009 tarihinden itibaren yaşlılık aylığı yerine, 01.11.2008 tarihinden itibaren yaşlılık aylığı bağlanması gerektiğinin tespitine karar verilmiş olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.”

Daire, aykırılığın giderilmesi yeniden yargılamayı gerektirmediğinden hükmü bozmamış; aylığın başlangıç tarihini 01.11.2008 yerine 01.04.2009 olarak düzelterek onamıştır.

İsteğe bağlı primler ileriye doğru 4/1-b kapsamında kabul edilebilir

Yargıtay Kararı

“Dairemiz yerleşik içtihatlarına göre, prim ödemelerinin ileriye doğru 4/1-a veya 4/1-b kapsamında isteğe bağlı sigortalılık olarak kabulünün mümkün olduğundan isteğe bağlı sigortalılık şartlarının değerlendirilmesi, tahsis şartlarının da buna göre irdelenmesi … gerektiği …”

Sıkça Sorulan Sorular

Hiç çalışmamış bir ev hanımı emekli olabilir mi?

Evet. İsteğe bağlı sigortalı olarak prim ödeyerek uzun vadeli sigorta kollarına dâhil olabilir ve mevzuattaki yaş ve prim gün şartlarını sağladığında yaşlılık aylığına hak kazanabilir.

İsteğe bağlı sigortalılık hangi statüde sayılır?

Kural olarak 4/1-b (eski adıyla Bağ-Kur) sigortalılığı sayılır. Bu, bağlanacak aylığın koşulları bakımından önemlidir.

Emeklilik için kaç gün prim gerekir?

Gerekli yaş ve prim gün sayısı, sigortalılık başlangıç tarihine göre kademeli olarak değişir. Eksik gün, başvuru sonrası prim ödemeye devam edilerek tamamlanabilir.

Primleri düzensiz ödersem ne olur?

İsteğe bağlı sigortalılığın geçerliliği düzenli prim ödemeye bağlıdır. Primlerin ödenmemesi sigortalılığı sona erdirebilir ve usulsüz bağlanan aylık iptal edilip geri istenebilir.

Çalışmaya başlarsam isteğe bağlı sigortam ne olur?

Zorunlu sigortalı olmayı gerektiren bir çalışma başlarsa, çakışan dönemdeki isteğe bağlı primler iptal edilerek iade edilir; zorunlu sigortalılık esas alınır.

Yurt dışında ev kadını olarak geçen sürelerimi kullanabilir miyim?

Evet, bu süreler 3201 sayılı Kanun kapsamında yurt dışı borçlanması yoluyla ayrıca değerlendirilebilir.

Çapar Hukuk, İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku kapsamında isteğe bağlı sigortalılık, hizmet tespiti ve emeklilik (tahsis) uyuşmazlıklarını yürütür.

İlgili Makaleler

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Emeklilik şartları kişiye özgüdür. Kanun metinleri Mevzuat Bilgi Sistemi'nden, kararlar resmî karar veri tabanından alınmıştır. Aktarılan kararlar büronun taraf olduğu dosyalar değildir.

Yazar:

Bu konuda sorunuz varsa

Bu yazıyı Av. Bayram Can Çapar hazırladı. Av. Bayram Can Çapar · ÇAPAR Hukuk olarak Denizli, İzmir, Aydın, Muğla, Manisa, Uşak, Afyonkarahisar, Kütahya, İstanbul ve Ankara'da ekibimizle avukatlık hizmeti veririz.

0258 241 55 54 · info@capar.av.tr · Mesaj gönder

İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku alanındaki diğer makaleler

Tüm İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku makaleleri →

Anahtar kavramlar: ev hanımı emekliliği · isteğe bağlı sigorta · 5510 sayılı Kanun m.50 · 5510 m.51 · 4/1-b Bağ-Kur · yaşlılık aylığı · prim ödeme gün sayısı · düzenli prim · isteğe bağlı sigortalılığın sona ermesi · yurt dışı borçlanması

Kaynak gösterimi: Av. Bayram Can Çapar, “Ev Hanımlarının Emekliliği: İsteğe Bağlı Sigorta”, ÇAPAR Hukuk, 2026-11-10, https://capar.av.tr/makale/ev-hanimlarinin-emekliligi-istege-bagli-sigorta

← Tüm makaleler

Güncel Makaleler

Tüm makaleler ›