İçeriğe geç
0258 241 55 54Görüşme Talep Et
TR EN
Yayın: · 10 dk okuma

Son gözden geçirme:

Yurt Dışındaki Mirasçının Veraset ve İntikal Vergisi: Beyan Süreleri, Ek Süre, Taksit ve Tapuda İlişik Kesme

Yazı boyutuTema

Kısa cevap: Türk vatandaşına ait mallar ile Türkiye’de bulunan malların miras yoluyla intikali veraset ve intikal vergisine tabidir. Ölüm Türkiye’de olmuşsa Türkiye’deki mirasçılar dört ay, yurt dışındaki mirasçılar altı ay içinde beyanname verir; ölüm yurt dışında olmuşsa Türkiye’deki mirasçılar altı ay, ölenle aynı ülkedeki mirasçılar dört ay, başka bir yabancı ülkedeki mirasçılar sekiz ay içinde beyanname verir (7338 sayılı Kanun m.9). Süre geçtikten sonra Vergi Usul Kanunu m.342 uyarınca önce on beş gün beklenir, ardından mükellefe tebliğ edilerek yeniden on beş günlük süre verilir; Danıştay bu ikinci süre verilmeden yapılan cezalı tarhiyatı hukuka aykırı bulmaktadır. Vergi tahakkuktan itibaren üç yılda, mayıs ve kasım aylarında altı eşit taksitte ödenir; taşınmaz tapuda mirasçılar adına vergi beklenmeden tescil edilir, ancak vergi tamamen ödenmeden ya da teminat gösterilmeden devredilemez (m.19).

Kısaca

Yurt dışında yaşayan mirasçı için veraset ve intikal vergisi: 7338 sayılı Kanun m.9'a göre dört, altı ve sekiz aylık beyan süreleri, VUK m.342 ek süreleri, m.19'a göre taksitler, tapuda intikal ve ilişik kesme belgesi; Danıştay kararlarıyla.

Türkiye’deki ya da Türk vatandaşından kalan mirasta yurt dışında yaşayan mirasçının veraset ve intikal vergisi yükümlülüğü: beyanname süreleri (7338 sayılı Kanun m.9), Vergi Usul Kanunu m.342 ek süreleri, ödeme ve taksitler, tapuda intikal ve ilişik kesme belgesi (m.19), Danıştay kararlarıyla.

Veraset ve İntikal Vergisi Kimi İlgilendirir?

Bir yakını ölen ve Türkiye’de taşınmaz, banka hesabı ya da başka bir mal miras kalan, ama kendisi Almanya, Hollanda ya da başka bir ülkede yaşayan mirasçılar için ilk soru genellikle tapu ve mirasçılık belgesidir; veraset ve intikal vergisi çoğu zaman sonradan fark edilir. Oysa beyan süresi ölümle birlikte işlemeye başlar.

Danıştay kararlarında aktarıldığı üzere 7338 sayılı Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu’nun 1. maddesi, Türkiye Cumhuriyeti uyruğundaki kişilere ait mallar ile Türkiye’de bulunan malların veraset yoluyla veya herhangi bir şekilde ivazsız intikalini vergiye tabi tutar; vergiyi miras yoluyla mal edinen kişi öder (m.5). Bu çerçeve iki sonuç doğurur: Türkiye’deki mallar, ölen yabancı da olsa kapsamdadır; ölen Türk vatandaşıysa yurt dışındaki malları da kanunun kapsamına girebilir. Yurt dışında ödenen vergiler ve çifte vergilendirme konusu ayrıca değerlendirilmelidir. Mirasçılık belgesinin alınması ve mirasın reddi için Mirasçılık Belgesi ve Mirasın Reddi yazısına bakılabilir.

Değerleme. Danıştay kararlarında aktarıldığı gibi, miras yoluyla intikallerde değerleme günü mirasın açıldığı, yani ölüm günüdür ve taşınmazlar emlak vergisine esas değerle değerlenir (7338 sayılı Kanun m.10, m.11). Beyannamede bu değerin gösterilmesi gerekir.

Yurt Dışındaki Mirasçı İçin Beyanname Süreleri

İlgili Kanun Hükmü — 7338 sayılı Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu m.9 (Beyanname verilme müddeti)

“Beyannameler aşağıda yazılı müddetlerde verilir:

… a) Ölüm Türkiye’de vukubulmuş ise mükelleflerin Türkiye’de bulunmaları halinde ölüm tarihini takibeden dört ay içinde, mükelleflerin yabancı bir memlekette bulunmaları halinde ölüm tarihini takibeden altı ay içinde;

b) Ölüm yabancı bir memlekette vukubulmuş ise mükelleflerin Türkiye’de bulunmaları halinde ölüm tarihini takibeden altı ay içinde, mükellefler müteveffanın bulunduğu memlekette oldukları takdirde ölüm tarihini takibeden dört ay içinde, mükellefler müteveffanın bulunduğu yerin dışında başka bir yabancı memlekette oldukları takdirde de ölüm tarihini takibeden sekiz ay içinde;”

Süreler mirasçının nerede bulunduğuna göre ayrı ayrı işler. Örnekler:

  • Baba Denizli’de öldü, oğlu Almanya’da yaşıyor: oğul için süre ölümden itibaren altı aydır; Türkiye’deki kardeşi için dört ay.
  • Anne Hollanda’da öldü, kızı da Hollanda’da: kız için süre dört aydır.
  • Anne Hollanda’da öldü, oğlu Belçika’da: oğul için süre sekiz aydır; Türkiye’deki mirasçılar için altı ay.

Gaiplik. Yurt dışında kaybolan ve hakkında gaiplik kararı verilen kişi bakımından süre farklıdır: beyanname, gaiplik kararının ölüm siciline kaydolunduğu tarihi izleyen bir ay içinde verilir (m.9/1-c). Bu süre, ölüm hâlindeki sürelerden belirgin biçimde kısadır.

Her mirasçının yükümlülüğü ayrıdır. Vergiyi, miras yoluyla mal edinen kişi öder (m.5). Kardeşlerden biri işlemleri diğerleri adına vekâletle yürütebilir; ancak her mirasçının süresi ve payı ayrı olduğundan, birinin beyanname vermesi diğerinin durumunu kendiliğinden çözmez. Vekâletle yürütülen işlerde de her mirasçı kendi süresini, payını ve tebligatlarını ayrıca izlemelidir.

Süreler mirasçılık belgesinin alınmasını beklemez; ölüm tarihinden itibaren işler. Mirasçılık belgesinin gecikmesi, beyan süresini kendiliğinden uzatmaz.

Süre Kaçarsa: VUK m.342 Ek Süreleri ve Ceza

Beyanname süresinde verilmezse vergi idaresi hemen cezalı tarhiyat yapamaz. Danıştay kararlarında aktarıldığı üzere Vergi Usul Kanunu’nun “Veraset ve intikal vergisinde ek süre” başlıklı 342. maddesine göre:

  1. Beyanname süresinin sonundan itibaren on beş gün beklenir; beyanname bu süre içinde verilirse vergi ziyaı olmamış sayılır.
  2. Bu süre de geçerse mükellefe tebliğ edilmek şartıyla yeniden on beş günlük bir süre verilir ve aynı kural uygulanır.

Bu ikinci süre, yurt dışında yaşayan mirasçı için özellikle önemlidir: davet yazısının usulüne uygun tebliğ edilmesi gerekir. Tebligat yurt dışına Tebligat Kanunu m.25 ve m.25/a’daki yollarla yapılır; usulsüz tebligatla başlatılan süreler işlemez. Davet olmadan ya da usulsüz davetle yapılan cezalı tarhiyata karşı vergi mahkemesinde dava açılabilir.

Ödeme, Taksitler, Tapuda İntikal ve İlişik Kesme

İlgili Kanun Hükmü — 7338 sayılı Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu m.19 (Ödeme zamanı)

“Veraset ve intikal vergisi tahakkukundan itibaren (3) yılda ve her yıl mayıs ve kasım aylarında olmak üzere iki eşit taksitte

… Tescil tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde sonucu ilgili vergi dairesine bildirilmek üzere, intikal eden gayrimenkullerin tescil işlemi, veraset ve intikal vergisinin tahakkuku beklenmeksizin yapılır. Ancak, intikali yapılan gayrimenkule isabet eden veraset ve intikal vergisi tamamen ödenmedikçe devir ve ferağı yapılamaz ve üzerinde herhangi bir ayni hak tesis edilemez. Tapu memurları vergi dairesince verilmiş ilişik kesme belgesi olmaksızın devir ve ferağ işlemi yapamazlar, aksi halde verginin ödenmesinden mükellefler ile birlikte müteselsilen sorumlu olurlar.”

Hükmün pratik anlamı şudur:

  • Taksit: Vergi tahakkuktan itibaren üç yıl içinde, her yıl mayıs ve kasımda olmak üzere altı eşit taksitte ödenir.
  • Tapuda intikal: Mirasçılar adına tescil (intikal) için verginin ödenmesi beklenmez.
  • Satış: Miras kalan taşınmaz satılmak istenirse, o taşınmaza düşen vergi tamamen ödenmeli ve vergi dairesinden ilişik kesme belgesi alınmalıdır. Kanuna göre vergiye karşılık teminat gösterilirse devre izin verilebilir.

Harç ve masraflar: Veraset ve intikal vergisinin oranları ve istisna tutarları kanunda düzenlenir ve tutarlar her yıl yeniden belirlenir; güncel tutarlar için Gelir İdaresinin duyurularına bakılmalıdır. Tapuda intikal ve satış işlemleri ayrıca tapu harcına tabidir.

Adım Adım: Yurt Dışından Veraset Vergisi İşlemleri

  1. Süreyi hesaplayın. Ölüm tarihini ve sizin hangi ülkede bulunduğunuzu esas alarak dört, altı ya da sekiz aylık sürenizi belirleyin (m.9).
  2. Mirasçılık belgesini alın. Belge noterden ya da sulh hukuk mahkemesinden alınır; yurt dışından vekâletnameyle de alınabilir.
  3. Tereke dökümünü çıkarın. Taşınmazlar (ölüm tarihindeki emlak vergisi değerleriyle), banka hesapları, araçlar, alacak ve borçlar.
  4. Vekil görevlendirin. Türkiye’ye gelmeden işlemleri yürütmek için Türk konsolosluğunda ya da bulunduğunuz ülkenin noterinde düzenlenip onaylanan, vergi dairesi işlemlerini açıkça kapsayan bir vekâletname verin. Ayrıntı için yurt dışında yaşayanların hukuki işleri sayfasına bakılabilir.
  5. Beyannameyi süresinde verin. Yetkili vergi dairesi ve beyannamenin elektronik ortamda verilmesi için Gelir İdaresinin güncel rehberine bakılmalıdır.
  6. Taksitleri takip edin. Mayıs ve kasım taksitlerini kaçırmamak için ödeme takvimini izleyin; ödeme yöntemleri için vergi dairesinin güncel duyurularına bakılmalıdır.
  7. Satıştan önce ilişik kesme belgesini alın. Taşınmaz satışında tapu, ilişik kesme belgesi olmadan devir yapmaz (m.19).

Yargı Kararlarında Beyana Davet ve Ek Süre

Danıştay 7. Dairesi, beyanname verilmediği gerekçesiyle yapılan veraset ve intikal vergisi tarhiyatlarında VUK m.342’deki ikinci on beş günlük sürenin verilip verilmediğini istikrarla denetlemektedir. Aşağıdaki kararlar ivazsız intikallere (bağış, karşılıksız devir) ilişkin olsa da aynı kural miras yoluyla intikalleri de kapsar.

Kanunun kapsamı ve ek süre kuralı

Danıştay Kararı

“7338 sayılı Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu’nun 1. maddesinde, Türkiye Cumhuriyeti uyruğunda bulunan şahıslara ait mallar ile Türkiye’de bulunan malların veraset yoluyla veya herhangi bir suretle olursa olsun ivazsız bir şekilde bir şahıstan diğer şahsa intikalinin veraset ve intikal vergisine tabi olduğu”

Daire aynı kararda VUK m.342’yi aktarmış ve somut olayda ikinci on beş günlük süre verilmeden tarhiyat yapıldığı için bölge idare mahkemesi kararını bozmuştur.

Yurt dışından gelen paralar: ikinci ek süre verilmeden tarhiyat bozuldu

Banka hesabına yurt dışından gelen tutarlar için beyanname verilmediği gerekçesiyle cezalı tarhiyat yapılan bir dosyada davacı, paraların yurt dışında elde edildiğini ileri sürmüştü. Daire, esasa girmeden önce ek süre kuralını uygulamıştır:

Danıştay Kararı

“davacının 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun 342. maddesi gereğince beyana davet edilerek ikinci onbeş günlük ek süre verilmeden yapılan vergilendirmede hukuka uyarlık bulunmadığından temyize konu kararın bozulması gerekmiştir.”

Aynı kural vergi mahkemesi düzeyinde de uygulanıyor

Kardeşinden bedelsiz daire devraldığı ileri sürülen kişi adına yapılan cezalı tarhiyatı vergi mahkemesi iptal etmiş, Danıştay bu kararı onamıştır:

Danıştay Kararı (onanan vergi mahkemesi gerekçesi)
Danıştay 7. Daire, 2016/9688 E., 2020/4795 K., 20.11.2020 (onama; kararın özetlediği vergi mahkemesi gerekçesi)

“davacının 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun 342. maddesi gereğince beyana davet edilerek ikinci onbeş günlük ek süre verilmeden yapılan vergilendirmede hukuka uyarlık bulunmadığı”

Aşılmışlık denetimi: Danıştay’da 2018 sonrası “veraset ve intikal vergisi”, “vergi ziyaı” ve “beyan” ibareleriyle yapılan taramada (46 sonuç) VUK m.342 ek süresine ilişkin çizginin 2020–2023 kararlarında aynen sürdüğü görülmüştür; karşı yönde karar görülmemiştir. 7338 sayılı Kanun m.9 ve m.19’un güncel metni kullanılmıştır.

Uygulamada Dikkat Edilecekler

  • Süreyi mirasçılık belgesinden değil ölümden sayın. Dört, altı ya da sekiz aylık süre ölüm tarihinden işler.
  • Her mirasçının süresi ayrıdır. Türkiye’deki ve yurt dışındaki kardeşlerin süreleri farklı olabilir.
  • Tebligat adresinizi güncel tutun. İkinci ek süre ancak tebliğle işler; Türkiye’deki eski adrese yapılan usulsüz tebligat sorun yaratır.
  • Satıştan önce vergiyi ödeyin ya da teminat gösterin. Tapu, ilişik kesme belgesi olmadan devir yapmaz.
  • Yurt dışındaki malları gözden kaçırmayın. Ölen Türk vatandaşıysa yurt dışındaki malları da kanunun kapsamına girebilir; yabancı ülkede ödenen vergiler ayrıca değerlendirilmelidir.
  • Mirası reddedecekseniz önce o yolu değerlendirin. Mirasın reddi için üç aylık süre vardır; vergi süreleriyle birlikte planlanmalıdır.

Sıkça Sorulan Sorular

Yurt dışında yaşıyorum, babam Türkiye’de öldü; beyanname süresi ne kadar?

Ölüm Türkiye’de olmuş ve siz yabancı bir ülkede bulunuyorsanız süre ölüm tarihinden itibaren altı aydır (7338 sayılı Kanun m.9/1-a). Türkiye’deki mirasçılar için süre dört aydır.

Ölüm yurt dışında olduysa süreler nasıl işler?

Türkiye’deki mirasçılar için altı ay, ölenle aynı ülkede bulunan mirasçılar için dört ay, başka bir yabancı ülkedeki mirasçılar için sekiz aydır (m.9/1-b).

Beyanname süresini kaçırdım; hemen ceza kesilir mi?

Hayır. Süre sonundan itibaren on beş gün beklenir; ardından tebliğle yeniden on beş günlük süre verilir. Bu sürelerde beyanname verilirse vergi ziyaı olmamış sayılır. Danıştay, ikinci süre verilmeden yapılan cezalı tarhiyatı hukuka aykırı bulmaktadır (VUK m.342).

Veraset vergisi ödenmeden tapuda intikal yapılabilir mi?

Evet; mirasçılar adına tescil verginin tahakkuku beklenmeden yapılır. Ancak taşınmaz satılacaksa ya da üzerinde ayni hak kurulacaksa o taşınmaza düşen vergi tamamen ödenmeli ya da teminat gösterilmelidir (m.19).

Vergi tek seferde mi ödenir?

Hayır. Vergi tahakkuktan itibaren üç yılda, her yıl mayıs ve kasım aylarında olmak üzere altı eşit taksitte ödenir (m.19).

İlgili Makaleler

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Kanun metinleri Mevzuat Bilgi Sistemi’nden, kararlar resmî karar veri tabanından alınmıştır. Aktarılan kararlar büronun taraf olduğu dosyalar değildir.

Yazar:

Bu konuda sorunuz varsa

Bu yazıyı Av. Bayram Can Çapar hazırladı. Av. Bayram Can Çapar · ÇAPAR Hukuk olarak Denizli, İzmir, Aydın, Muğla, Manisa, Uşak, Afyonkarahisar, Kütahya, İstanbul ve Ankara'da ekibimizle avukatlık hizmeti veririz.

0258 241 55 54 · info@capar.av.tr · Mesaj gönder

Miras Hukuku alanındaki diğer makaleler

Tüm Miras Hukuku makaleleri →

Anahtar kavramlar: yurt dışında yaşayan mirasçı veraset vergisi · veraset ve intikal vergisi beyan süresi · 7338 sayılı Kanun m.9 · yurt dışındaki mirasçı altı ay · ölüm yurt dışında veraset vergisi · VUK m.342 ek süre · veraset vergisi taksit mayıs kasım · ilişik kesme belgesi tapu · 7338 m.19

Kaynak gösterimi: Av. Bayram Can Çapar, “Yurt Dışındaki Mirasçının Veraset ve İntikal Vergisi: Beyan Süreleri, Ek Süre, Taksit ve Tapuda İlişik Kesme”, ÇAPAR Hukuk, 2026-11-13, https://capar.av.tr/makale/yurt-disindaki-mirascinin-veraset-ve-intikal-vergisi

← Tüm makaleler

Güncel Makaleler

Tüm makaleler ›