İçeriğe geç
0258 241 55 54Görüşme Talep Et
TR EN
Yayın: · 6 dk okuma

Son gözden geçirme:

Karar Notu

Yargıtay: Ortaklığın Giderilmesi Satışıyla Paydaşlık Biterse Önalım Davası Bedele Dönüştürülse de Reddedilir

Yazı boyutuTema

Kısa cevap: Önalım (şufa) hakkı, paylı mülkiyette bir paydaşın payını üçüncü kişiye satması hâlinde diğer paydaşlara tanınır (TMK m.732). Yargıtay 7. Hukuk Dairesi 11.03.2026 tarihli kararında, önalım hakkının paylı mülkiyet ilişkisi devam ettiği sürece var olduğunu ve davacının yargılama boyunca paydaşlığını korumasının zorunlu olduğunu belirtti. Dava sürerken taşınmaz cebrî icra yoluyla satılmış, satış kesinleşmiş ve davacının taşınmazda payı kalmamıştı; Daire, davacının HMK m.125 uyarınca bedele dönüştürdüğü istemi kabul eden ilk derece kararını, davanın reddi gerektiği gerekçesiyle oy birliğiyle bozdu. Kararda aktarılan taraf anlatımlarına göre satış, ortaklığın giderilmesi için yapılmıştı.

Kısaca

Yargıtay 7. Hukuk Dairesi, önalım davası sürerken taşınmaz cebrî icra yoluyla satılıp satış kesinleşince paydaşlığı sona eren davacının önalım hakkını yitirdiğine ve HMK m.125 uyarınca tazminata dönüştürülen davanın da reddi gerektiğine karar verdi. Kararda aktarılan taraf anlatımlarına göre satış, ortaklığın giderilmesi için yapılmıştı.

Yargıtay 7. Hukuk Dairesi, önalım davası sürerken taşınmaz cebrî icra yoluyla satılıp satış kesinleşince paydaşlığı sona eren davacının önalım hakkını yitirdiğini ve HMK m.125 uyarınca tazminata dönüştürülen davanın da reddedilmesi gerektiğini belirtti.

Uyuşmazlık

Davacı, paydaşı olduğu bir taşınmazda dava dışı paydaşların paylarını 16.02.2023 tarihinde davalıya sattığını ileri sürerek önalım hakkına dayandı; davalı adına kayıtlı payın iptalini ve kendi adına tescilini istedi. Dava dilekçesinde taşınmazın sulh hukuk satış memurluğundaki bir satış dosyasında satışa çıkarıldığı da belirtilmişti. Davalının temyiz dilekçesindeki anlatıma göre ortaklığın satış yoluyla giderilmesine ilişkin karar 15.10.2020 tarihinde kesinleşmiş, önalım davası 15.07.2024 tarihinde açılmış, taşınmazın satış ihalesi ise 02.10.2024 tarihinde kesinleşmişti.

Davacı 05.05.2025 tarihli dilekçesiyle davasını HMK m.125 uyarınca bedele dönüştürdü. İlk derece mahkemesi, dava konusunun devri nedeniyle davanın bedele dönüştürüldüğünü kabul ederek önalım bedeli ile ihale bedeli arasındaki fark olan 1.958.801,31 TL’nin davalıdan tahsiline karar verdi; bölge adliye mahkemesi davalının istinaf başvurusunu esastan reddetti. Davalı temyizde davanın süresinde açılmadığını, davacının yargılama sırasında paydaşlığını kaybettiğini ve önalım hakkını yitirdiğini ileri sürdü.

Kararın Sonucu

Yargıtay 7. Hukuk Dairesi, istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin bölge adliye mahkemesi kararını kaldırdı ve ilk derece mahkemesi kararını bozdu; dosya ilk derece mahkemesine, bozma kararının bir örneği bölge adliye mahkemesine gönderildi. Karar 11.03.2026 tarihinde oy birliğiyle ve kesin olarak verildi; karşı oy yok. Daire bozmayı paydaşlığın sona ermesine dayandırdı, davalının süreye ilişkin itirazına ayrıca değinmedi. Bu itiraz bakımından bir not: Daire gerekçesinde TMK m.733’teki üst süreyi iki yıl olarak aktarıyor; maddenin bugünkü metninde bu süre bir yıldır (değişiklik için 7571 sayılı Kanunla değişen süre-bedel rejimini anlatan önalım rehberimize bakılabilir). Somut olayda uygulanacak süre satış tarihine göre ayrıca değerlendirilmelidir.

Gerekçe

Daire uyuşmazlığı önalım hakkından kaynaklanan bir tazminat istemi olarak niteledi. Önalım hakkının paylı mülkiyet ilişkisi kurulduğu anda doğduğunu ve payın üçüncü kişiye satılmasıyla kullanılabilir hâle geldiğini belirttikten sonra ölçüyü şöyle koydu:

Yargıtay Kararı
Yargıtay 7. Hukuk Dairesi, 2026/532 E., 2026/1358 K., 11.03.2026 (paydaşlık yargılama boyunca sürmelidir)

“…ön alım hakkı, paylı mülkiyet ilişkisi devam ettiği sürece mevcuttur. Yargılamanın devamı süresinde davacının paydaşlığını koruması zorunludur. Davacı davanın açılmasından sonra herhangi bir şekilde payını yitirirse davacının paydaşlığından söz edilemeyeceğinden ön alım hakkının da kaybedildiğinin kabulü gerekir (Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 2014/6-356 Esas–2016/491 Karar sayılı ilamı).”

Bu ölçüyü somut olaya şöyle uyguladı:

Yargıtay Kararı

“Somut olayda her ne kadar davacı, dava açıldığı sırada dava konusu taşınmazda pay sahibi ise de, taşınmazın yargılama devam ederken cebri icra yoluyla satıldığı ve satışın kesinleştiği, davacının dava konusu taşınmazda pay sahipliğinin kalmadığı ve ön alım hakkını yitirdiği anlaşılmıştır. Hâl böyle olunca Mahkemece, … davacı açısından paydaşlığın sona erdiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi yerinde görülmemiş, kararın bu gerekçelerle bozulması gerekmiştir.”

Daire, HMK m.125 uyarınca bedele dönüştürülen istemi ayrıca tartışmadı; önalım hakkından kaynaklanan tazminat istemi olarak nitelediği bu istem bakımından da davanın reddi gerektiğini belirtti.

Kararın Önemi ve Uygulamaya Etkisi

Karar, önalım davası ile ortaklığın giderilmesi satışının çakıştığı durumda sonucu gösteriyor. Daireye göre davacının dava tarihinde paydaş olması yetmez; paydaşlık yargılama boyunca sürmelidir.

Daire bu ölçüye Hukuk Genel Kurulunun bir kararını gösterdi (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 2014/356 E., 2016/491 K., 06.04.2016). O kararda bu ölçü, Kurulun aktardığı Özel Daire bozma gerekçesinde aynı ifadelerle yer alıyor (o dosyada bazı parsellerde paydaşlık imar uygulaması sonucu sona ermişti); yerel mahkeme bu noktada bozmaya uymuştu ve Kurulun önüne gelen uyuşmazlık önalım bedelinin belirlenmesiyle sınırlıydı.

Daire 16.04.2026 tarihli bir kararında da, 6306 sayılı Kanun uyarınca yapılan ihaleyle payı satılan davacının önalım davasında paydaşlığın sona ermesi nedeniyle verilen ret kararına karşı istinaf başvurusunu esastan reddeden bölge adliye mahkemesi kararını, ihalenin iptali için idari dava açıldığı ileri sürülmesine karşın oy çokluğuyla onadı; karşı oy yazısı idari davanın bekletici sorun yapılması gerektiğini savundu (Yargıtay 7. Hukuk Dairesi, 2026/1709 E., 2026/2104 K., 16.04.2026).

Kararın kapsamı, satışın kesinleştiği ve davacının taşınmazda hiç payı kalmadığı durumla sınırlıdır; davacının ihalede taşınmazı ya da bir payı kendisinin edinmesi ve ihalenin feshi istemi bu kararda ele alınmadı. Resmî karar veri tabanında 11.03.2026’dan sonra verilmiş Yargıtay kararlarının (7. Hukuk Dairesi için 07.09.2026’ya, Hukuk Genel Kurulu için 01.10.2026’ya kadar görünenler) arama özetleri üzerinden yapılan taramada bu ölçüden ayrılan bir karara rastlanmadı.

İlgili Mevzuat

İlgili Kanun Hükmü — 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.732 (Önalım hakkı sahibi)

“Paylı mülkiyette bir paydaşın taşınmaz üzerindeki payını tamamen veya kısmen üçüncü kişiye satması hâlinde, diğer paydaşlar önalım hakkını kullanabilirler.”

İlgili Kanun Hükmü — 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.733/1 (Kullanma yasağı; 7571 sayılı Kanunla değişik fıkra)

“8/9/1983 tarihli ve 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu kapsamında yapılan satışlar ile cebrî artırmayla satışlarda önalım hakkı kullanılamaz.”

İlgili Kanun Hükmü — 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.125/1 (Dava konusunun devri)

“(1) Davanın açılmasından sonra, davalı taraf, dava konusunu üçüncü bir kişiye devrederse, davacı aşağıdaki yetkilerden birini kullanabilir:

a) İsterse, devreden tarafla olan davasından vazgeçerek, dava konusunu devralmış olan kişiye karşı davaya devam eder. …

b) İsterse, davasını devreden taraf hakkında tazminat davasına dönüştürür.”

Sıkça Sorulan Sorular

Önalım davası sürerken taşınmaz ortaklığın giderilmesi ihalesiyle satılırsa ne olur?

Yargıtay 7. Hukuk Dairesine göre satış kesinleşir ve davacının taşınmazda payı kalmazsa davacı önalım hakkını yitirir; dava reddedilir. Daire bu dosyadaki satışı cebrî icra yoluyla satış olarak andı.

Dava açıldığı tarihte paydaş olmak yeterli mi?

Hayır. Daireye göre önalım hakkı paylı mülkiyet ilişkisi devam ettiği sürece vardır ve davacı yargılama devam ederken paydaşlığını korumak zorundadır.

Dava HMK m.125 uyarınca tazminata dönüştürülmüşse sonuç değişir mi?

Bu dosyada değişmedi. Davacı davasını bedele dönüştürmüş, ilk derece mahkemesi önalım bedeli ile ihale bedeli arasındaki farka hükmetmişti; Daire, paydaşlık sona erdiği için davanın reddi gerektiğini belirterek kararı bozdu.

Ortaklığın giderilmesi ihalesinde paydaşlar önalım hakkı kullanabilir mi?

TMK m.733/1’e göre cebrî artırmayla satışlarda önalım hakkı kullanılamaz. Bu karar ise ihaleye karşı önalımı değil, ihaleden önce yapılan bir pay satışı için açılmış davanın akıbetini ele aldı.

İlgili Makaleler

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Kanun metinleri Mevzuat Bilgi Sistemi’nden, kararlar resmî karar veri tabanından alınmıştır. Aktarılan kararlar büronun taraf olduğu dosyalar değildir.

Yazar:

Bu konuda sorunuz varsa

Bu yazıyı Av. Bayram Can Çapar hazırladı. Av. Bayram Can Çapar · ÇAPAR Hukuk olarak Denizli, İzmir, Aydın, Muğla, Manisa, Uşak, Afyonkarahisar, Kütahya, İstanbul ve Ankara'da ekibimizle avukatlık hizmeti veririz.

0258 241 55 54 · info@capar.av.tr · Mesaj gönder

Gayrimenkul Hukuku alanındaki diğer makaleler

Tüm Gayrimenkul Hukuku makaleleri →

Anahtar kavramlar: ortaklığın giderilmesi önalım hakkı · önalım davası sürerken ortaklığın giderilmesi · önalım davasında paydaşlığın sona ermesi · ihale ile payını kaybeden davacı önalım · önalım davası HMK 125 tazminat · önalım hakkı paylı mülkiyet devam ettiği sürece · cebri satış önalım davası reddi · TMK 732 önalım

Kaynak gösterimi: Av. Bayram Can Çapar, “Yargıtay: Ortaklığın Giderilmesi Satışıyla Paydaşlık Biterse Önalım Davası Bedele Dönüştürülse de Reddedilir”, ÇAPAR Hukuk, 2026-11-07, https://capar.av.tr/makale/onalim-davasi-surerken-ortakligin-giderilmesi-satisi

← Tüm makaleler

Güncel Makaleler

Tüm makaleler ›