İçeriğe geç
0258 241 55 54Görüşme Talep Et
TR EN
Yayın: · Güncelleme: · 15 dk okuma

Son gözden geçirme:

Hisseli Tapu: Satış, Ayırma ve Tek Tapuya Çevirme

Yazı boyutuTema

Kısa cevap: Hisseli tapu, aynı taşınmazın tamamına birden çok kişinin belli oranlarla malik olduğu paylı mülkiyettir (TMK m.688). Her paydaş payını diğerlerinin onayı olmadan satabilir; pay üçüncü kişiye satılırsa diğer paydaşlar önalım hakkını kullanabilir (TMK m.732). Hisseli tapu tek tapuya çevrilebilir: paylar bir kişide toplanabilir, paydaşlar anlaşırsa taşınmaz imar mevzuatına uygun biçimde ifraz edilebilir ya da binada kat mülkiyeti kurulabilir; anlaşma yoksa arabuluculuktan sonra sulh hukuk mahkemesinde ortaklığın giderilmesi istenir ve mahkeme önce aynen taksimi, olmazsa satışı değerlendirir (TMK m.699). Tarım arazilerinde asgari tarımsal arazi büyüklüğünün altında ifraz ve hisselendirme yapılamaz; Yargıtay Hukuk Genel Kurulu bu kuralı kamu düzenine ilişkin saymaktadır.

Kısaca

Hisseli tapuda paydaş payını tek başına satabilir; pay üçüncü kişiye satılırsa diğer paydaşlar önalım hakkını kullanabilir. Hisseli tapu; payların bir elde toplanması, imara uygun ifraz, kat mülkiyeti ya da ortaklığın giderilmesi davasıyla tek tapuya çevrilir; tarım arazisinde asgari büyüklüğün altında bölünme yapılamaz.

Hisseli (paylı) tapuda payın satışı ve önalım, anlaşmayla ifraz, kat mülkiyeti ve ortaklığın giderilmesi davasıyla tek tapuya çevirme; tarım arazilerinde bölünme sınırları, 2025–2026 değişiklikleri ve Yargıtay kararları.

Hisseli (Paylı) Tapu Nedir? Paylı ve Elbirliği Mülkiyet

Günlük dilde “hisseli tapu” denen durumun hukuktaki adı paylı (müşterek) mülkiyettir. Taşınmaz fiziken bölünmemiştir; her paydaş taşınmazın tamamında, tapuda yazılı oranda (ör. 1/4) hak sahibidir. Tapuda belirli bir bölüm değil, yalnız pay oranı yazar.

İlgili Kanun Hükmü — 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.688 (Paylı mülkiyette genel kurallar)

“Paylı mülkiyette birden çok kimse, maddî olarak bölünmüş olmayan bir şeyin tamamına belli paylarla maliktir.

… Paydaşlardan her biri kendi payı bakımından malik hak ve yükümlülüklerine sahip olur. Pay devredilebilir, rehnedilebilir ve alacaklılar tarafından haczettirilebilir.”

Elbirliği (iştirak hâlinde) mülkiyet farklı bir yapıdır ve en sık, miras paylaşılıncaya kadar mirasçılar arasında görülür. Ortakların belirlenmiş payları yoktur; kanunda veya sözleşmede aksine hüküm yoksa yönetim ve tasarruf işlemleri oybirliği ister (TMK m.702/2).

İlgili Kanun Hükmü — 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.701/2 (Elbirliği mülkiyetinin niteliği)

“Elbirliği mülkiyetinde ortakların belirlenmiş payları olmayıp her birinin hakkı, ortaklığa giren malların tamamına yaygındır.”

Mirasçılardan biri, elbirliğinin paylı mülkiyete dönüştürülmesini tapu müdürlüğünden isteyebilir; tapu sicil müdürü diğer mirasçıları itiraza çağırır. Sonuçta tapu mirasçılar adına hisseli düzenlenir ve paylı mülkiyet kuralları uygulanmaya başlar.

İlgili Kanun Hükmü — 3402 sayılı Kadastro Kanunu ek m.3/2 (Elbirliği mülkiyetinin paylı mülkiyete dönüştürülmesi)

“Elbirliği mülkiyetinin devamına yönelik bir itiraz ileri sürülmediği veya mirasçılardan herhangi biri belirlenen süre içinde paylaşma davası açmadığı takdirde, istem konusu taşınmaz mal üzerindeki elbirliği mülkiyeti paylı mülkiyete dönüştürülerek, hissedarlık esaslarına göre mirasçılar adına tapu kütüğüne tescil edilir.”

Payımı Tek Başıma Satabilir miyim? Önalım Hakkı

Evet. Paydaş payını diğer paydaşların onayı olmadan satabilir, bağışlayabilir veya rehnedebilir; pay haczedilebilir de (TMK m.688/3). Satış resmî şekle tabidir: tapu müdürlüğünde resmî şekilde yapılmayan devir sözleşmesi geçerli olmaz (TMK m.706).

İki sınır vardır. Paydaş taşınmazın tamamını tek başına satamaz. Taşınmazın belli bir bölümünü (“yol kenarındaki 500 metrekare” gibi) de satamaz; satılabilen şey tapudaki orandır. Paydaşların kendi aralarındaki kullanım düzeni tapuda ayrı parsel oluşturmaz.

İlgili Kanun Hükmü — 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.692/1 (Olağanüstü yönetim işleri ve tasarruflar)

“… paylı malın tamamı üzerinde tasarruf işlemlerinin yapılması, oybirliğiyle aksi kararlaştırılmış olmadıkça, bütün paydaşların kabulüne bağlıdır.”

Pay üçüncü kişiye satılırsa diğer paydaşlar önalım hakkını kullanabilir. Hak, alıcıya karşı dava açılarak kullanılır; hak sahibi hâkimin belirlediği rayiç bedeli ve alıcıya düşen tapu giderlerini verilen kesin sürede yatırmazsa tescil kararı verilemez (TMK m.734). Anayasa Mahkemesi rayiç bedel kuralını iptal etmiştir; iptal 6 Ağustos 2027'de yürürlüğe gireceğinden kural o tarihe kadar uygulanır (Anayasa Mahkemesi, E.2026/23, K.2026/162, 16.07.2026). Kanun önalımı payın üçüncü kişiye satışına bağladığından, payın mevcut bir paydaşa satılması önalım doğurmaz.

İlgili Kanun Hükmü — 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.732 (Önalım hakkı sahibi)

“Paylı mülkiyette bir paydaşın taşınmaz üzerindeki payını tamamen veya kısmen üçüncü kişiye satması hâlinde, diğer paydaşlar önalım hakkını kullanabilirler.”

İlgili Kanun Hükmü — 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.733/3-4 (Bildirim ve hak düşürücü süre)

“Yapılan satış, alıcı veya satıcı tarafından diğer paydaşlara noter aracılığıyla bildirilir.

Önalım hakkı, satışın hak sahibine bildirildiği tarihin üzerinden üç ay ve her hâlde satışın üzerinden bir yıl geçmekle düşer.”

Önalımın şartları, fiilî taksim savunması ve muvazaa için Önalım (Şufa) Davası ve Önalım (Şufa) Davası ve Muvazaa yazılarımıza bakabilirsiniz.

Hisseli Tapu Tek Tapuya Çevrilir mi? Dört Yol

Evet. Hangi yolun uygulanabileceği taşınmazın türüne (arsa, bina, tarla), imar durumuna ve paydaşların anlaşıp anlaşamamasına bağlıdır.

  1. Payları bir kişide toplamak: Paydaşlardan biri diğerlerinin paylarını tapuda satın alır ya da paylar ona devredilir; taşınmaz tek malik adına kalır.
  2. Anlaşmayla ifraz (rızai taksim): Taşınmaz ayrı parsellere bölünür ve her parsel bir paydaş adına tescil edilir. İfraz imar planına ve mevzuatına uygun olmalı, belediye encümeni ya da il idare kurulunca onaylanmalıdır.
  3. Kat mülkiyeti kurmak: Arsa üzerinde bağımsız bölümlere ayrılabilen bina varsa her paydaşa ayrı bağımsız bölüm tapusu verilebilir; anlaşma yoksa bu, ortaklığın giderilmesi davasında istenebilir.
  4. Ortaklığın giderilmesi davası: Anlaşma sağlanamazsa mahkeme aynen taksimi, olmazsa satışı değerlendirir.
İlgili Kanun Hükmü — 3194 sayılı İmar Kanunu m.15 (İfraz ve tevhid)

“İmar planı bulunan alanlarda, ifraz ve tevhit işlemleri, parselasyon planı tescil edilmiş alanlarda yapılabilir.

… Parselasyon planı tescil edilmiş yerlerde yapılacak ifraz veya tevhidin imar planlarına ve imar mevzuatına uygun olması şarttır.

… İmar planı dışında kalan alanlarda yönetmeliklerinde tayin edilecek miktarlardan küçük ifrazlara izin verilmez.”

İlgili Kanun Hükmü — 3194 sayılı İmar Kanunu m.16 (Tescil ve şüyuun izalesi)

“Belediye ve mücavir alan hudutları içindeki gayrimenkullerin re’sen veya müracaat üzerine tevhid veya ifrazı, … bu Kanun ve yönetmelik hükümlerine uygunluğu belediye encümenleri veya il idare kurullarınca onaylanır.

… Tarafların rızası veya mahkeme kararı ile şüyuun izalesi ve arazi taksimi de yukarıdaki hükümlere tabidir.”

Mevcut hâliyle yapılaşmaya elverişli olmayan imar parsellerinde malikler tebliğden itibaren üç ay içinde anlaşamazsa ilgili idare resen tevhit ve fiilî duruma göre ifraz yapabilir (İmar Kanunu m.15/5).

İlgili Kanun Hükmü — 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu m.10 (Kat mülkiyeti kurularak paylaşma)

“Kat mülkiyetine konu olmaya elverişli bir gayrimenkul üzerindeki ortaklığın giderilmesi davalarında, mirasçılardan veya ortak maliklerden biri, paylaşmanın, kat mülkiyeti kurulması ve bağımsız bölümlerin tahsisi suretiyle yapılmasını isterse, hakim, o gayrimenkulün mülkiyetinin, 12 nci maddede yazılı belgelere dayanılarak kat mülkiyetine çevrilmesine ve paylar denkleştirilmek suretiyle bağımsız bölümlerin ortaklara ayrı ayrı tahsisine karar verebilir.”

Anlaşma Yoksa: Ortaklığın Giderilmesi Davası

Paylı mülkiyeti sürdürme yükümlülüğü yoksa her paydaş paylaşmayı isteyebilir. Öncelik aynen bölmededir; parçaların değeri denk değilse eksik parçaya para eklenir. Taşınmaz önemli değer kaybı olmadan bölünemiyorsa açık artırmayla satılır ve bedel bölüşülür; böylece paydaşlık sona erer.

İlgili Kanun Hükmü — 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.698 (Paylaşma istemi)

“Hukukî bir işlem gereğince veya paylı malın sürekli bir amaca özgülenmiş olması sebebiyle paylı mülkiyeti devam ettirme yükümlülüğü bulunmadıkça, paydaşlardan her biri malın paylaşılmasını isteyebilir.

… Uygun olmayan zamanda paylaşma isteminde bulunulamaz.”

İlgili Kanun Hükmü — 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.699/2-3 (Paylaşma biçimi)

“Paylaşma biçiminde uyuşma sağlanamazsa, paydaşlardan birinin istemi üzerine hâkim, malın aynen bölünerek paylaştırılmasına, bölünen parçaların değerlerinin birbirine denk düşmemesi hâlinde eksik değerdeki parçaya para eklenerek denkleştirme sağlanmasına karar verir.

Bölme istemi durum ve koşullara uygun görülmezse ve özellikle paylı malın önemli bir değer kaybına uğramadan bölünmesine olanak yoksa, açık artırmayla satışa hükmolunur. Satışın paydaşlar arasında artırmayla yapılmasına karar verilmesi, bütün paydaşların rızasına bağlıdır.”

Aynen taksimde mahkeme bilirkişiye ifraz projesi hazırlatır ve projenin imar mevzuatına uygunluğunu belediye encümeni ya da il idare kurulundan sorar; onay çıkmazsa satışa karar verilir. Keşif, bilirkişi ve satış aşamaları için Ortaklığın Giderilmesi (İzale-i Şuyu) yazımıza bakabilirsiniz.

Tarım Arazisinde Bölünme ve Hisseli Satış Sınırları

Tarım arazilerinde 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu ek sınırlar getirir. Asgari tarımsal arazi büyüklüğü mutlak, marjinal ve özel ürün arazilerinde 2 hektardan, dikili tarım arazilerinde 0,5 hektardan, örtü altı tarımında 0,3 hektardan küçük belirlenemez; Bakanlık bu büyüklükleri artırabilir.

İlgili Kanun Hükmü — 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu m.8/2-3 (Asgari tarımsal arazi büyüklüğü)

“Belirlenen asgari büyüklüğe erişmiş tarımsal araziler, bölünemez eşya niteliği kazanmış olur.

… Tarım arazileri Bakanlıkça belirlenen büyüklüklerin altında ifraz edilemez, hisselendirilemez, Hazine taşınmazlarının satış işlemleri hariç olmak üzere pay ve paydaş adedi artırılamaz.”

Hukuk Genel Kuruluna göre asgari büyüklüğün üzerindeki tarım arazileri, bu büyüklüğün altında ifraz edilmemek şartıyla hisseli olarak satılabilir. Ancak 2020’den bu yana tarım arazilerinde ifraz, hisselendirme, pay temliki, elbirliğinin paylı mülkiyete dönüştürülmesi ve taksim Bakanlık iznine bağlıdır. Asgari büyüklüğün altındaki payların paydaşlara devri ise vergi ve harçtan muaf tutularak kolaylaştırılmıştır.

İlgili Kanun Hükmü — 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu m.8/B/3 (Tarımsal arazilerin devri)

“Tarım arazilerinde; ifraz, hisselendirme, pay temliki, elbirliği mülkiyetinin paylı mülkiyete dönüştürülmesi, elbirliği mülkiyetinin devri, paylı mülkiyet olarak intikal, taksim ve vasıf değişikliği işlemleri Bakanlığın izni ile yapılır.”

İlgili Kanun Hükmü — 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu m.8/I/4 (İstisnalar ve muafiyetler)

“Tarım arazilerinde asgari tarımsal arazi büyüklüğünün … payların paydaşlara aynen devri halinde paydaşlar, bu taşınmazların devri ile ilgili yapılacak işlemlere ilişkin harçlardan, bu işlemlerle ilgili düzenlenecek kâğıtlara ilişkin damga vergisinden ve tapu döner sermaye ücretlerinden muaftır.”

Tescil edilemeyen “fiilî hisseler” oluşturup arazinin belli kısımlarının zilyetliğini bir özel hukuk tüzel kişisi üzerinden üyelik veya ortaklık yoluyla devretmek suçtur. Hükmen tescil yoluyla hisselendirme denemeleri için Tapu İptali ve Tescil Davası, kaldırılan komşu parsel önalımı için Komşu Tarım Parselinde Önalım yazılarımıza bakabilirsiniz.

İlgili Kanun Hükmü — 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu m.21/5 (Fiilî hisse yoluyla bölme)

“Tarım arazilerini, tescili mümkün olmayan fiili hisseler oluşturarak arazinin hisselere tekabül ettiği kabul edilen kısımlarının zilyetliğini, bir özel hukuk tüzel kişisinin faaliyeti kapsamında bu tüzel kişiyle üyelik veya ortaklık ilişkisi kurarak devretmek veya bu işlere aracılık etmek suretiyle arazinin bütünlüğünün bozulmasına ve amacı dışında kullanılmasına sebebiyet verenlere bir yıldan üç yıla kadar hapis ve yüz günden bin güne kadar adli para cezası verilir.”

Son Değişiklikler (2025–2026)

  • Önalım (24/12/2025 tarihli ve 7571 sayılı Kanun): TMK m.733/1 ve m.734/2 değişti; önalımda şimdilik payın hâkimce belirlenen rayiç bedeli esas alınır. Geçiş kuralı geçici m.1’dedir. Anayasa Mahkemesi m.734/2’yi ve geçici m.1/2’yi iptal etmiştir; iptal 6 Ağustos 2027’de yürürlüğe girecektir.
  • Tarım arazileri (11/6/2026 tarihli ve 7584 sayılı Kanun): 5403 m.8’e kooperatiflerin taşınmaz edinimini sınırlayan bir fıkra, m.21’e de izinsiz yapı ve tesislere elektrik, su ve doğal gaz aboneliği verilmeyeceğine ilişkin bir fıkra eklendi.
İlgili Kanun Hükmü — 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu geçici m.1 (7571 sayılı Kanunla eklendi)

“(1) Bu maddeyi ihdas eden Kanunla 4721 sayılı Kanunun 733 üncü maddesinde yapılan değişiklikler, bu değişikliklerin yürürlüğe girdiği tarihten önce yapılmış olan satışlar bakımından uygulanmaz.

… (2) Bu maddeyi ihdas eden Kanunla 4721 sayılı Kanunun 734 üncü maddesinde yapılan değişiklikler, bu değişikliklerin yürürlüğe girdiği tarihten önce açılmış olan davalar hakkında da uygulanır.”

İlgili Kanun Hükmü — 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu m.8 (7584 sayılı Kanunla eklenen fıkra)

“24/4/1969 tarihli ve 1163 sayılı Kooperatifler Kanununa tabi kooperatifler, 1/5000 ve 1/1000 ölçekli imar planlarındaki tarımsal niteliği korunacak alanlar ile bu planlar dışında kalan ve bu Kanuna tabi alanlarda yer alan taşınmazlar üzerinde mülkiyet ve sınırlı ayni hak edinemezler.”

Bu yazıda kutulanan paylı mülkiyet hükümlerinde (TMK m.688, m.692, m.698, m.699) ve İmar Kanunu’nun 15. ve 16. maddelerinde 2025–2026 döneminde metne işlenmiş bir değişiklik yoktur.

Usul: Görevli ve Yetkili Mahkeme, Arabuluculuk, Süre

Ortaklığın giderilmesi davalarına, dava değerine bakılmaksızın sulh hukuk mahkemesi bakar. Ayni hak sahipliğinde değişikliğe yol açabilecek bu davalarda taşınmazın bulunduğu yer mahkemesi kesin yetkilidir (HMK m.12/1). Dava açılmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır; başvurmadan açılan dava usulden reddedilir. Arabuluculukta anlaşılırsa taşınmazın bulunduğu yer sulh hukuk mahkemesinden icra edilebilirlik şerhi alınması zorunludur; şerhten sonra devre ilişkin anlaşma resmî senet düzenlenmeksizin tapuya tescil ettirilebilir. Önalım hakkı bildirimden itibaren üç ay, her hâlde satıştan itibaren bir yıl içinde dava yoluyla kullanılmalıdır; 7571 sayılı Kanunun yürürlüğünden önceki satışlarda eski hükümler uygulanır.

İlgili Kanun Hükmü — 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.4/1-b (Sulh hukuk mahkemelerinin görevi)

“(1) Sulh hukuk mahkemeleri, dava konusunun değer veya tutarına bakılmaksızın;

… b) Taşınır ve taşınmaz mal veya hakkın paylaştırılmasına ve ortaklığın giderilmesine ilişkin davaları,

… görürler.”

İlgili Kanun Hükmü — 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu m.18/B (Bazı uyuşmazlıklarda dava şartı olarak arabuluculuk)

“(1) Aşağıdaki uyuşmazlıklarda, dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır:

… b) Taşınır ve taşınmazların paylaştırılmasına ve ortaklığın giderilmesine ilişkin uyuşmazlıklar.

… Taşınmazın devrine veya taşınmaz üzerinde sınırlı ayni hak kurulmasına ilişkin anlaşma belgesinin taraflarından biri, icra edilebilirlik şerhi verilmesinden sonra tapu müdürlüğünden tescil talebinde bulunabilir.”

Yargı Kararlarında Hisseli Tapu

Bina üzerindeki hisseli mülkiyet, kat mülkiyeti kurularak giderilebilir

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu Kararı
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 2021/99 E., 2023/2 K., 01.02.2023 (Genel Kurulun kat mülkiyeti yoluyla paylaşmaya ilişkin gerekçesi)

“Bu hükümler göstermektedir ki, ortaklığın giderilmesi davalarında, kat mülkiyeti kurulmak suretiyle ortaklığın giderilmesini mirasçılar ya da ortak maliklerden birinin istemesi, taşınmazın üzerinde bulunan yapı veya yapıların kat mülkiyeti kurulmasına elverişli bulunması, bu yapı veya yapıların bağımsız bölümleri içermesi, bağımsız bölümlerin sayısının her paydaşa en az bir bağımsız bölüm tahsis edilmesine olanak vermesi ve KMK’nın 12 nci maddesinde belirtilen belgelerin ibrazı hâlinde, gayrimenkulün kat mülkiyetine çevrilerek payların denkleştirilmek suretiyle bağımsız bölümlerin ortaklara ayrı ayrı tahsisine karar verilmesi mümkündür.”

Olayda 1/2 oranında iki paydaş, dükkân ve ofislerden oluşan binada tapuların ayrılmasını istemiştir. Kararda aktarılan Özel Daire gerekçesine göre proje veya yapı kullanma izni gibi eksikler giderilebilir nitelikteyse, bunları tamamlaması için isteyen tarafa imkân tanınmalıdır. Somut dosyadaki bozma ise usule ilişkin sebeplere dayanır.

Aynen taksim imar mevzuatına uygun olmalı; taşınmazın bir bölümü rıza olmadan paylı bırakılamaz

Yargıtay Kararı

“Paydaşlığın giderilmesi davalarında Mahkemece malın aynen bölünerek paylaştırılmasına karar verilebilmesi için taşınmazın yüzölçümü, niteliği, pay ve paydaş sayısı ve tarım arazilerinin niteliği ile imar mevzuatına göre aynen taksimin mümkün olup olmadığının araştırılması gerekir. Taşınmazın önemli ölçüde bir değer kaybına uğraması söz konusu ise aynen bölünerek paylaştırılmasına karar verilemez. Keza paydaşlar rıza göstermedikleri takdirde taşınmazın bir bölümü paylı bırakılamaz. … Onay makamından olumsuz cevap gelmesi hâlinde paydaşlığın satış suretiyle giderilmesine karar verilmesi gerekir.”

Daire, ifrazın mümkün olup olmadığının İmar Kanunu m.15 ve 16 uyarınca belediye encümen kararıyla kuşkuya yer vermeyecek şekilde belirlenmesi gerektiğini belirterek eksik incelemeyle verilen kararı bozmuştur. Paydaşlar “bölelim” dese bile idarenin onaylamadığı bir ifraz tek tapuya götürmez.

Tarım arazisinde bölünemez büyüklük kuralı kamu düzenindendir; davayı kabul yoluyla dolanılamaz

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu Kararı

“Asgari tarımsal arazi büyüklüklerinin üzerinde olan tarım arazileri yukarıda belirtilen miktarların altında ifraz edilmemek şartıyla oranına bakılmaksızın hisseli olarak satılabileceği düzenlenmiştir. … Mahkemece 5403 sayılı Kanun’un ilgili maddeleri üzerinde durulmaksızın davalının davayı kabulü hükme esas alınarak tapu iptali ve tescil talebinin kabulü ile davacılar adına tesciline karar verilmesi hâlinde, kamu yararı amacıyla getirilen ve kamu düzenine ilişkin olan "bölünemez büyüklük" kuralı ihlal edilmiş olmakta …”

Olayda otuz beş kişi, tarlayı inanç sözleşmesiyle satın aldıklarını ileri sürerek malike karşı tapu iptali ve tescil davası açmış, malik davayı kabul etmiş ve tarla 1/35’er paylarla tescil edilmiştir. Hukuk Genel Kurulu, valiliğin bu hükmün iptali için kamu yararı adına yargılamanın yenilenmesini isteyebileceğini kabul etmiştir. “Hisseli tarla” satışlarını mahkeme kararıyla tapuya geçirmek de 5403 sayılı Kanun karşısında güvenli bir yol değildir.

Kaçak yapıyla tarım vasfını ortadan kaldırmak kanunu dolanmaya yaramaz

Yargıtay Kararı

“Tarımsal arazi üzerinde yasal bir dayanak olmadığı hâlde yapı yapılmak suretiyle maliklerin taşınmazın tarımsal vasfını yok etmeleri hâlinde artık taşınmazın tarım arazisi niteliğinin kalmadığı söylenerek yasanın amacının dolanılması kabul edilemez.”

Bölünerek tescil edilen tarlada ilk derece mahkemesi, yapılaşma nedeniyle arazinin artık tarım arazisi sayılmayacağını kabul etmişti. Daire bu kararı bozarak güncel tapu kaydının, imar planına alınıp alınmadığının ve yapıların 5403 sayılı Kanunun yürürlüğünden önce mi sonra mı yapıldığının araştırılmasını istemiştir; dosya yeniden yargılama için ilk derece mahkemesine dönmüştür.

Uygulamada Dikkat Edilecekler

  • Tapu kaydını okuyun: Mülkiyetin paylı mı elbirliği mi olduğu, pay oranı, taşınmazın cinsi ve beyanlar hanesindeki şerhler izlenecek yolu belirler.
  • “Şu kısım senin” anlaşması tapu değildir: Paydaşlar arasındaki kullanım düzeni ayrı parsel oluşturmaz; resmî şekilde yapılmayan satış sözleşmesi de geçerli değildir.
  • Önalım süresini hesaba katın: Noter bildirimiyle üç aylık süre başlar; bildirim yoksa diğer paydaşlar satıştan itibaren bir yıla kadar dava açabilir.
  • Tarım arazisinde önce niteliği öğrenin: Arazinin sınıfı, asgari büyüklük ve izin durumu il veya ilçe tarım müdürlüğünden öğrenilmeden hisse alınmamalıdır; belirli bir alanın size ait olacağı vaadi tapuda karşılık bulmaz.
  • Kat mülkiyeti için belgeleri hazırlayın: Onaylı proje, yapı kullanma izin belgesi ve yönetim planı gerekir; her paydaşa en az bir bağımsız bölüm düşmelidir.
  • Paydaşlar arası kullanım uyuşmazlıkları: Taşınmazı tek başına kullanan paydaşa karşı haklar için Ecrimisil ve Elatmanın Önlenmesi yazılarımıza bakabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Hisseli tapu tek tapuya çevrilir mi?

Evet. Paylar bir paydaşta toplanabilir, paydaşlar anlaşırsa taşınmaz imar mevzuatına uygun biçimde ifraz edilebilir ya da binada kat mülkiyeti kurulabilir. Anlaşma yoksa arabuluculuktan sonra sulh hukuk mahkemesinde ortaklığın giderilmesi istenir; mahkeme mümkünse aynen taksim eder, değilse satışa karar verir.

Hisseli tapuda payımı satmak için diğer paydaşların izni gerekir mi?

Hayır; pay devredilebilir (TMK m.688/3). Pay üçüncü kişiye satılırsa diğer paydaşlar önalım hakkını kullanabilir. Taşınmazın tamamının satışı bütün paydaşların kabulüne bağlıdır; tarım arazilerinde pay temliki Bakanlık iznine tabidir.

Hisseli tapuda belirli bir yeri satabilir miyim?

Hayır. Satılabilen şey tapudaki pay oranıdır. Belirli bir yerin ayrı tapusu ancak ifraz, kat mülkiyeti ya da ortaklığın giderilmesi davasında aynen taksim yoluyla oluşur.

Hisseli tarla bölünür mü?

Ancak oluşacak parseller asgari tarımsal arazi büyüklüğünün altına düşmüyorsa ve gerekli izin alınırsa. Asgari büyüklüğün altında ifraz, hisselendirme ve pay ya da paydaş sayısının artırılması yasaktır; Yargıtay Hukuk Genel Kurulu bu kuralın davayı kabul gibi yollarla dolanılmasına izin vermez.

Mirasla gelen tapu hisseli tapuya nasıl çevrilir?

Mirasçılardan biri tapu müdürlüğünden elbirliği mülkiyetinin paylı mülkiyete dönüştürülmesini isteyebilir. Diğer mirasçılar itiraz etmez veya süresinde paylaşma davası açmazsa tapu mirasçılar adına hisseli düzenlenir (Kadastro Kanunu ek m.3). Tarım arazilerinde bu işlem Bakanlık iznine bağlıdır.

İlgili Makaleler

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Kanun metinleri Mevzuat Bilgi Sistemi’nden, kararlar resmî karar veri tabanından alınmıştır. Aktarılan kararlar büronun taraf olduğu dosyalar değildir.

Yazar:

Bu konuda sorunuz varsa

Bu yazıyı Av. Bayram Can Çapar hazırladı. Av. Bayram Can Çapar · ÇAPAR Hukuk olarak Denizli, İzmir, Aydın, Muğla, Manisa, Uşak, Afyonkarahisar, Kütahya, İstanbul ve Ankara'da ekibimizle avukatlık hizmeti veririz.

0258 241 55 54 · info@capar.av.tr · Mesaj gönder

Gayrimenkul Hukuku alanındaki diğer makaleler

Tüm Gayrimenkul Hukuku makaleleri →

Anahtar kavramlar: hisseli tapu · hisseli tapu tek tapuya çevirme · hisseli tapu satışı · hisseli tapu bölünür mü · paylı mülkiyet · elbirliği mülkiyeti · ifraz · ortaklığın giderilmesi · önalım hakkı · kat mülkiyeti ile paylaşma · hisseli tarla · asgari tarımsal arazi büyüklüğü

Kaynak gösterimi: Av. Bayram Can Çapar, “Hisseli Tapu: Satış, Ayırma ve Tek Tapuya Çevirme”, ÇAPAR Hukuk, 2026-11-17, https://capar.av.tr/makale/hisseli-tapu-satis-ayirma-ve-tek-tapuya-cevirme

← Tüm makaleler

Güncel Makaleler

Tüm makaleler ›