Son gözden geçirme:
Elatmanın Önlenmesi (Müdahalenin Men'i) Davası: Şartları, Paydaşlar Arası Elatma, Taşkın Yapı ve Ecrimisil
Seslendirme tarayıcınızın ses motoruyla yapılır.
Kısa cevap: Elatmanın önlenmesi (müdahalenin men’i) davası, malına haksız olarak müdahale edilen malikin bu müdahalenin mahkeme kararıyla durdurulmasını sağlayan, mülkiyet hakkına dayalı bir eda davasıdır (TMK m.683). Davanın şartları davacının mülkiyet veya zilyetlik hakkı, elatmanın haksız olması ve elatmanın sürmesi ya da tekrarlanma tehlikesi taşımasıdır; davalının kira sözleşmesi gibi geçerli bir hukuki sebebi varsa elatma haksız sayılmaz. Paydaş, payına yönelik elatmanın önlenmesini her zaman isteyebilir; ancak payına karşılık çekişmesiz olarak kullandığı bir yer varsa dava dinlenmez ve paydaşlar arasında oluşmuş fiili taksim dürüstlük kuralı gereği korunur. Taşkın yapıyı yapan iyiniyetli değilse taşan kısmın yıkımına karar verilir; iyiniyetli yapı maliki ise TMK m.725’teki koşullar varsa uygun bedel karşılığında irtifak hakkı kurulmasını veya taşan kısmın bulunduğu arazi parçasının mülkiyetinin devrini isteyebilir. Mülkiyete dayalı elatmanın önlenmesi istemi kural olarak zamanaşımına tabi değildir, ecrimisil ile birlikte istenebilir ve asliye hukuk mahkemesinde (kat mülkiyetinde ortak yer uyuşmazlıklarında sulh hukukta), taşınmazın bulunduğu yer mahkemesinin kesin yetkisiyle görülür.
Mülkiyet hakkına dayalı elatmanın önlenmesi (müdahalenin men'i) davasının şartları; TMK m.683, m.693, m.725, m.983-984 ve m.995; paydaşlar arasında elatma ve fiili taksim savunması; taşkın yapıda iyiniyet, yıkım (kal) ve temliken tescil; ecrimisil ile birlikte talepte davaların yığılması ve kesinlik sınırı; görevli asliye hukuk mahkemesi ve taşınmazın bulunduğu yerin kesin yetkisi; doğrulanmış Yargıtay kararları ve 26.06.2025 tarihli iş bölümü kararıyla güncel görevli daire.
Elatmanın önlenmesi (müdahalenin men'i) davası; mülkiyet hakkına dayalı haksız elatmanın durdurulması, TMK m.683, m.693, m.725, m.983, m.984 ve m.995; paydaşlar arasında elatma ve fiili taksim savunması; taşkın yapı, yıkım (kal) ve eski hâle getirme; ecrimisil ile birlikte talep ve davaların yığılması; görevli asliye hukuk mahkemesi, taşınmazın bulunduğu yerin kesin yetkisi (HMK m.2, m.12); zamanaşımı ve Yargıtay 7., 8., 1. Hukuk Daireleri ile Hukuk Genel Kurulu kararları.
Elatmanın Önlenmesi (Müdahalenin Men'i) Davası Nedir?
Elatmanın önlenmesi davası; bir taşınmaz veya taşınır mala haksız olarak müdahale eden kişinin bu müdahalesinin mahkeme kararıyla durdurulmasını sağlayan, mülkiyet hakkına dayalı bir eda davasıdır. Uygulamada “müdahalenin men'i” olarak da anılır. Dava, malın iadesini değil, süregelen veya tekrarlanması muhtemel elatmanın sona erdirilmesini hedefler; malın tamamen elde tutulması hâlinde istihkak davası, malın kullanımından yoksun kalınan dönem için ise ecrimisil (haksız işgal tazminatı) gündeme gelir.
Elatma, komşu parselden taşkın yapı yapılması, bahçe duvarı veya çitle yer katılması, taşınmazın bir bölümünün izinsiz kullanılması, ekilip biçilmesi, üzerine hafriyat dökülmesi gibi fiilî biçimlerde ortaya çıkabileceği gibi; hukuki bir sebep sona erdiği hâlde taşınmazda kalmaya devam edilmesi biçiminde de görülebilir.
Hukuki Dayanak: Mülkiyet Hakkı ve Zilyetliğin Korunması
Davanın temel dayanağı, mülkiyet hakkının içeriğini düzenleyen TMK m.683'tür. Malik, malını haksız olarak elinde bulundurana karşı istihkak davası açabileceği gibi, her türlü haksız elatmanın önlenmesini de dava edebilir.
“Bir şeye malik olan kimse, hukuk düzeninin sınırları içinde, o şey üzerinde dilediği gibi kullanma, yararlanma ve tasarrufta bulunma yetkisine sahiptir.”
“Malik, malını haksız olarak elinde bulunduran kimseye karşı istihkak davası açabileceği gibi, her türlü haksız elatmanın önlenmesini de dava edebilir.”
Mülkiyet hakkına dayanmayan, fakat taşınmaza zilyet olan kişi (örneğin kiracı, intifa hakkı sahibi) da zilyetliğine yönelen saldırıya karşı korunur. Zilyetliğin korunması davaları mülkiyet davasından ayrıdır: kısa hak düşürücü sürelere tabidir ve sulh hukuk mahkemesinde görülür.
“Saldırıda bulunan, şey üzerinde bir hak iddia etse bile; zilyetliği saldırıya uğrayan, ona karşı dava açabilir.”
“Dava, saldırının sona erdirilmesine, sebebinin önlenmesine ve zararın giderilmesine yönelik olur.”
“Gasp ve saldırıdan dolayı dava hakkı, zilyedin fiili ve failini öğrenmesinden başlayarak iki ay ve her hâlde fiilin üzerinden bir yıl geçmekle düşer.”
Şartları ve Unsurları
1. Davacının mülkiyet (veya zilyetlik) hakkı
Tapulu taşınmazlarda davacı, tapu kaydıyla malik olduğunu ispatlar. Paylı mülkiyette her paydaş, elbirliği mülkiyetinde ise mirasçılardan her biri — diğerlerinin onayını almadan — üçüncü kişinin elatmasına karşı dava açabilir; bu, bölünemeyen ortak menfaatin korunması niteliğindedir (TMK m.693/3).
“Paydaşlardan her biri, diğerlerinin hakları ile bağdaştığı ölçüde paylı maldan yararlanabilir ve onu kullanabilir.”
“Uyuşmazlık hâlinde yararlanma ve kullanma şeklini hâkim belirler. Bu belirleme, paylı malın kullanılmasının zaman veya yer itibarıyla paydaşlar arasında bölünmesi biçiminde de olabilir.”
“Paydaşlardan her biri, bölünemeyen ortak menfaatlerin korunmasını diğer paydaşları temsilen sağlayabilir.”
2. Elatmanın haksız olması
Davalının taşınmazda kalmasını haklı kılan geçerli bir hukuki sebep (kira sözleşmesi, intifa veya sükna hakkı, ariyet, satış vaadi sözleşmesine dayalı teslim gibi) varsa elatma haksız değildir; bu durumda dava reddedilir ya da uyuşmazlık o hukuki ilişkinin hükümlerine göre (örneğin kira ilişkisinde tahliye davasıyla) çözülür.
3. Elatmanın sürüyor ya da tekrarlanma tehlikesi taşıyor olması
Dava açıldıktan sonra elatma kendiliğinden sona ererse istem konusuz kalır; mahkeme “karar verilmesine yer olmadığına” hükmeder ve yargılama giderlerini haksızlığı sabit olan tarafa yükler. Elatmanın tekrar etme tehlikesi varsa dava dinlenmeye devam eder.
Paydaşlar Arasında Elatmanın Önlenmesi ve Fiili Taksim
Elatma, üçüncü kişiden değil diğer paydaştan da gelebilir. Paylı mülkiyette taşınmazdan yararlanamayan paydaş, kendisine engel olan paydaşa karşı payına yönelik elatmanın önlenmesini her zaman isteyebilir. Ancak dava açan paydaşın, payına karşılık çekişmesiz olarak kullandığı bir yer varsa, elatmanın önlenmesi davası dinlenmez; payından az yer kullandığını ileri süren paydaşın çözümü, kesin sonuç doğuran taksim veya ortaklığın giderilmesi davasıdır.
Fiili taksim savunması uygulamada belirleyicidir. Tapuda resmî bir ifraz olmasa bile, taşınmazın kullanım biçimi tüm paydaşlar arasında bir anlaşmayla belirlenmiş ya da fiilî bir kullanma biçimi oluşmuş ve paydaşlar uzun süre bu duruma uymuşlarsa, kayıtta paylı fakat eylemli olarak bağımsız bu düzen; resmî taksime, ortaklığın satış yoluyla giderilmesine veya imar uygulamasına kadar korunur. Bu koruma, ahde vefa ilkesi yanında TMK m.2'deki dürüstlük kuralının gereğidir. Bu nedenle mahkeme, mahallinde keşif yaparak tüm tanıkları dinlemeli, fen bilirkişisine kullanım krokisi düzenlettirmeli ve taşınmazın bütünü bakımından fiili taksim olgusunu araştırmalıdır.
Ortaklığın giderilmesi ve ecrimisil konularında ayrıca Ecrimisil (Haksız İşgal Tazminatı) başlıklı yazımıza bakılabilir.
Taşkın Yapı, Yıkım (Kal) ve Eski Hâle Getirme
Elatma bir yapı ile gerçekleşmişse, elatmanın önlenmesi istemine yıkım (kal) ve eski hâle getirme istemleri eklenir. Komşu parselden taşan yapılarda ise TMK m.725 devreye girer: taşkın yapıyı iyiniyetle yapan kimse, zarar gören malik taşmayı öğrendiği tarihten başlayarak on beş gün içinde itiraz etmemişse ve durum ile koşullar da haklı gösteriyorsa, uygun bedel karşılığında taşan kısım için irtifak hakkı kurulmasını veya o arazi parçasının mülkiyetinin kendisine devrini (temliken tescil) isteyebilir.
“Bir yapının başkasına ait araziye taşırılan kısmı, eğer yapıyı yapan malik taşırılan arazi üzerinde bir irtifak hakkına sahip bulunuyorsa, ona ait taşınmazın bütünleyici parçası olur.”
“Böyle bir irtifak hakkı yoksa, zarar gören malik taşmayı öğrendiği tarihten başlayarak onbeş gün içinde itiraz etmediği, aynı zamanda durum ve koşullar da haklı gösterdiği takdirde, taşkın yapıyı iyiniyetle yapan kimse, uygun bir bedel karşılığında taşan kısım için bir irtifak hakkı kurulmasını veya bu kısmın bulunduğu arazi parçasının mülkiyetinin kendisine devredilmesini isteyebilir.”
Buradaki kilit unsur iyiniyettir. Yapı malikinin iyiniyetli olmadığı belirlenirse, aşırı zarar bulunup bulunmadığına bakılmaksızın taşan kısmın yıkılmasına karar verilir. İyiniyet savunması bir def'i değil itiraz niteliğindedir; kamu düzeniyle ilgili olduğundan mahkemece re'sen gözetilir.
Kimler Açar, Kime Karşı Açılır (Usul)
Davacı: taşınmazın maliki, paydaşlardan her biri, elbirliği mülkiyetinde mirasçılardan her biri (üçüncü kişiye karşı), sınırlı ayni hak sahipleri ve zilyetliği korunan zilyet. Davalı: elatmayı yapan kişi; elatma birden çok kişice yapılmışsa hepsi. Kamu tüzel kişisinin (Hazine, belediye, köy tüzel kişiliği) elatması söz konusu ise, elatmanın kamulaştırmasız el atma niteliği taşıyıp taşımadığı ayrıca değerlendirilmelidir; bu hâlde kamulaştırmasız el atma hükümleri uygulanır.
Dava dilekçesinde elatmanın somut olarak tarif edilmesi (hangi parselin hangi bölümüne, ne şekilde, ne zamandan beri), keşif ve fen bilirkişisi delillerinin açıkça bildirilmesi gerekir. Uygulamada mahkeme, taşınmaz başında keşif yaparak elatılan alanı krokiye bağlatır; hüküm fıkrasında elatmanın önlendiği alan bu krokiye atıfla belirlenir. Aksi hâlde hüküm infaza elverişli olmaz.
Görevli ve Yetkili Mahkeme
Mülkiyet hakkına dayalı elatmanın önlenmesi davasında görevli mahkeme asliye hukuk mahkemesidir. Yalnızca zilyetliğin korunmasına yönelik davalar ise sulh hukuk mahkemesinde görülür (HMK m.4/1-c). Taşınmazın aynına ilişkin bu davalarda taşınmazın bulunduğu yer mahkemesi kesin yetkilidir; yetki itirazı olmasa bile mahkeme yetkisizliğini re'sen gözetir.
Kat mülkiyetine tabi yapılarda ortak yerlere müdahale gibi Kat Mülkiyeti Kanunundan doğan uyuşmazlıklar sulh hukuk mahkemesinde görülür (KMK ek m.1) ve dava açmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır (6325 sayılı Kanun m.18/B/1-c). Toplu yapı yönetimine geçilmemiş çok parselli sitede ise Yargıtay 5. Hukuk Dairesine göre genel hükümler uygulanır ve dava asliye hukuk mahkemesinde görülür (Yargıtay 5. HD, 2025/9250 E., 2026/3075 K.). Ayrıntı: Kat Mülkiyetinde Yönetim; çok parselli site kararı.
“(1) Dava konusunun değer ve miktarına bakılmaksızın malvarlığı haklarına ilişkin davalarla, şahıs varlığına ilişkin davalarda görevli mahkeme, aksine bir düzenleme bulunmadıkça asliye hukuk mahkemesidir.”
“(2) Bu Kanunda ve diğer kanunlarda aksine düzenleme bulunmadıkça, asliye hukuk mahkemesi diğer dava ve işler bakımından da görevlidir.”
“(1) Taşınmaz üzerindeki ayni hakka ilişkin veya ayni hak sahipliğinde değişikliğe yol açabilecek davalar ile taşınmazın zilyetliğine yahut alıkoyma hakkına ilişkin davalarda, taşınmazın bulunduğu yer mahkemesi kesin yetkilidir.”
“(2) İrtifak haklarına ilişkin davalar, üzerinde irtifak hakkı kurulan taşınmazın bulunduğu yer mahkemesinde açılır.”
“(3) Bu davalar, birden fazla taşınmaza ilişkinse, taşınmazlardan birinin bulunduğu yerde, diğerleri hakkında da açılabilir.”
Daire notu: Elatmanın önlenmesi ve ecrimisil dosyaları uzun yıllar Yargıtay 1., 8. ve 7. Hukuk Dairelerinde görülmüştür. Yargıtay Büyük Genel Kurulunun dairelerin iş bölümüne ilişkin 26.06.2025 tarihli ve 2025/1 sayılı kararı uyarınca, elatmanın önlenmesi (ve buna bağlı ecrimisil ile yıkım) dosyalarını inceleme görevi Yargıtay 7. Hukuk Dairesine aittir; 1. Hukuk Dairesi bu tür dosyaları 2026 tarihli kararlarıyla 7. Hukuk Dairesine göndermektedir. Aşağıda anılan kararların bir bölümü, dosyanın o tarihte bağlı olduğu daireye aittir; ilkeler bakımından güncelliğini korumaktadır.
Süre ve Zamanaşımı
Mülkiyete dayalı elatmanın önlenmesi davası, mülkiyet hakkı devam ettiği sürece açılabilir; bu istem kural olarak zamanaşımına ya da hak düşürücü süreye tabi değildir. Buna karşılık taşınmaz üzerinde olağanüstü kazandırıcı zamanaşımı yoluyla mülkiyetin kazanılması ihtimali (TMK m.713) ve taşkın yapıda TMK m.725'in aradığı on beş günlük itiraz süresi ayrı birer denetim noktasıdır.
Buna karşılık zilyetliğin korunmasına dayalı davalar, zilyedin fiili ve failini öğrenmesinden başlayarak iki ay ve her hâlde fiilin üzerinden bir yıl geçmekle düşer (TMK m.984). Elatma ile birlikte istenen ecrimisil alacağı ise, uygulamada dava tarihinden geriye doğru beş yıllık dönemle sınırlıdır.
Ecrimisil ile Birlikte Talep: Davaların Yığılması
Elatmanın önlenmesi çoğu kez ecrimisil ile birlikte istenir. Bu, HMK m.110 anlamında davaların yığılmasıdır: görünüşte tek dava, gerçekte talep sayısınca dava vardır; her talep ayrı ayrı incelenir, biri kabul edilirken diğeri reddedilebilir.
“İyiniyetli olmayan zilyet, geri vermekle yükümlü olduğu şeyi haksız alıkoymuş olması yüzünden hak sahibine verdiği zararlar ve elde ettiği veya elde etmeyi ihmal eylediği ürünler karşılığında tazminat ödemek zorundadır.”
“İyiniyetli olmayan zilyet, yaptığı giderlerden ancak hak sahibi için de zorunlu olanların tazmin edilmesini isteyebilir.”
“İyiniyetli olmayan zilyet, şeyi kime geri vereceğini bilmediği sürece ancak kusuruyla verdiği zararlardan sorumlu olur.”
Hukuk Genel Kurulunun 01.04.2026 tarihli kararına göre, istinaf ve temyiz kesinlik sınırının belirlenmesinde elatmanın önlenmesi ve ecrimisil istemlerinin dava değerleri toplanır; harç da elatılan yerin değeri ile istenen ecrimisil tutarının toplamı üzerinden alınır (492 sayılı Harçlar Kanunu m.16). Bu, kanun yolu hakkının kaybedilmemesi bakımından uygulamada kritik önemdedir.
İspat
Davacı mülkiyetini (tapu kaydı) ve elatmayı (keşif, fen bilirkişisi raporu, tanık, fotoğraf, hava fotoğrafı, kadastro tutanakları) ispatlar. Davalı ise elatmasını haklı kılan hukuki sebebi — kira sözleşmesi, fiili taksim, iyiniyetli taşkın yapı, sözleşmeye dayalı zilyetlik — ispatla yükümlüdür. Fiili taksim iddiası tanık ve keşifle; taşkın yapıda iyiniyet ise yapının yapıldığı tarihteki koşullarla (imar durumu, aplikasyon, ruhsat, komşu maliklerin tutumu) araştırılır.
Gayrimenkul uyuşmazlıklarındaki çalışma alanımız için Gayrimenkul Hukuku sayfamızı inceleyebilirsiniz.
Yargıtay Kararları
Paydaşlar arasında elatma: çekişmesiz kullanılan yer varsa dava dinlenmez; fiili taksimin araştırılması
“Bilindiği üzere, paylı mülkiyette taşınmazdan yararlanamayan paydaş, engel olan öteki paydaş veya paydaşlardan payına vaki elatmanın önlenmesini her zaman isteyebilir. Hatta elbirliği mülkiyetinde dahi paydaşlardan biri öteki paydaşların olurlarını almadan veya miras şirketine temsilci atanmadan tek başına ortak taşınmazdan yararlanmasına engel olan ortaklar aleyhine elatmanın önlenmesi davası açabilir. Ancak, o paydaşın, payına karşılık çekişmesiz olarak kullandığı bir kısım yer varsa açacağı elatmanın önlenmesi davasının dinlenme olanağı yoktur. Yerleşmiş Yargıtay içtihatlarına ve aynı doğrultudaki bilimsel görüşlere göre, payından az yer kullandığını ileri süren paydaşın sorununu elatmanın önlenmesi davası ile değil, kesin sonuç getiren taksim veya ortaklığın satış yoluyla giderilmesi davası açmak suretiyle çözümlemesi gerekmektedir.”
“Paydaşlar arasındaki elatmanın önlenmesi davalarında öncelikle tüm paydaşları bağlayan harici bir taksim sözleşmesi ve özel bir parselasyon planının olup olmadığı veya fiili kullanma biçiminin oluşup oluşmadığı üzerinde özenle durulmalı, varsa çekişmeli yerin kimin kullanımına terk edildiği saptanmalı, harici veya fiili taksim yoksa uyuşmazlık yukarıda değinildiği gibi, TMK'nin müşterek mülkiyet hükümlerine göre çözümlenmelidir.”
Fiili taksimin dürüstlük kuralı gereği korunması
“Bilindiği üzere TMK'nun 706, BK'.nun 2l3, (TBK'nun 237) TK'nun 26. maddeleri hilafına tapulu taşınmazlarda harici veya fiili taksim ile payların mülkiyeti ana taşınmazdan ayrılamaz. Ne var ki, taşınmazın kullanma biçimi tüm paydaşlar arasında varılan bir anlaşma ile belirlenmiş yada fiili bir kullanma biçimi oluşmuş, uzun süre paydaşlar bu durumu benimsemişlerse kayıtta paylı, eylemsel olarak ( fiilen) bağımsız bu oluşumun tapuda yapılacak resmi taksime veya şuyun satış suretiyle giderilmesine yahut o yerde bir imar uygulaması yapılmasına kadar korunması, " ahde vefa" kuralının yanında TMK'nun 2. maddesinde düzenlenen iyi niyet kuralının da bir gereğidir.”
Paydaş, payına yönelik elatmanın önlenmesini her zaman isteyebilir
“dava konu taşınmazda taraflar paydaştırlar. Paylı mülkiyette taşınmazdan yararlanamayan paydaş, engel olan öteki paydaş veya paydaşlardan her zaman payına vaki elatmanın önlenilmesini isteyebilir. Mahkemece her ne kadar davalı tarafça davaya konu taşınmazların davacı yanca kullanılması isteğinin engellendiğine dair dosyaya delil yansımadığından bahisle elatmanın önlenmesi talebinin reddine karar verilmişse de, paydaşlar arası ecrimisil ve elatmanın önlenmesi davasında ecrimisil talebinin kısmen kabulüne karar verilmişken, elatmanın önlenmesi talebinin reddi doğru olmayıp, bizatihi dava açılmasıyla elatmanın önlenmesi talebinde bulunulmuştur.”
Taşkın yapıda iyiniyet: yoksa yıkım; iyiniyet itiraz niteliğindedir, re'sen gözetilir
“Bilindiği üzere, Türk Medeni Kanunun 725. maddesinin uygulanabilmesini haklı gösterecek en önemli koşul yapı malikinin iyiniyetli olmasıdır. Bu maddede iyi niyetin tanımı yapılmamışsa da aynı kanunun 3. maddesinde hükme bağlanan subjektif iyiniyet olduğunda kuşku yoktur. Yapı malikinin kendinden beklenen tüm dikkat ve özeni göstermesine karşın, sınırı aştığını bilmesi veya bilecek durumda olmaması yahut sınırı aşmasında yasaca korunabilecek bir nedenin bulunması onun iyiniyetini gösterir. Yapı yapan kişinin iyi niyetli olmaması aşırı zarar bulunup bulunmadığına bakılmaksızın taşan kısmın yıkılması sonucunu doğuracağından, kural olarak iyiniyetin isbatı 14.2.1951 tarih 17/1 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı uyarınca taşkın yapı malikine ait ise de iyiniyet sav ve savunması def'i olmayıp itiraz niteliği taşıdığından ve kamu düzeni ile ilgili bulunduğundan mahkemece kendiliğinden (re'sen) göz önünde tutulmalıdır.”
Elatmanın önlenmesi ve ecrimisil birlikte istendiğinde kesinlik sınırı: dava değerleri toplanır
“Önemle vurgulanmalıdır ki; kesinlik sınırının belirlenmesi kamu düzenindendir ve kesinlik sınırı belirlenirken davanın değeri esas alınır. Davanın değeri ise genel anlamıyla, bir davadaki taleplerin toplamıdır.”
“Eldeki dava, çaplı taşınmaza el atmanın önlenmesi ve ecrimisil istemine yönelik olarak açılmıştır. İddianın içeriği ve ileri sürülüş biçiminden, davanın taşınmaz malın aynına ilişkin olduğu ve konusunu oluşturan hakkın para ile değerlendirilmesinin mümkün olduğu da açıktır. Bu tür davalarda, HMK ve 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 16. maddesi uyarınca, dava değerinin ve buna göre alınacak harcın elatılan yerin değeri ile talep edilen ecrimisil bedelinin toplamından ibaret olacağı kuşkusuzdur.”
Sıkça Sorulan Sorular
Elatmanın önlenmesi davası zamanaşımına uğrar mı?
Mülkiyet hakkına dayalı elatmanın önlenmesi istemi kural olarak zamanaşımına veya hak düşürücü süreye tabi değildir; mülkiyet devam ettiği sürece açılabilir. Buna karşılık yalnızca zilyetliğin korunmasına dayalı davalar, fiil ve failin öğrenilmesinden itibaren iki ay ve her hâlde bir yıl içinde açılmalıdır (TMK m.984). Ecrimisil ise dava tarihinden geriye doğru beş yılla sınırlıdır.
Paydaşım taşınmazın tamamını kullanıyor; elatmanın önlenmesi davası açabilir miyim?
Evet, payınıza yönelen elatmanın önlenmesini her zaman isteyebilirsiniz. Ancak payınıza karşılık çekişmesiz olarak kullandığınız bir yer varsa bu dava dinlenmez; bu durumda çözüm, taksim veya ortaklığın giderilmesi davasıdır. Ayrıca tüm paydaşları bağlayan bir fiili taksim oluşmuşsa, bu düzen dürüstlük kuralı gereği korunur.
Komşum bahçeme taşan bina yaptı; yıkım isteyebilir miyim?
Taşkın yapıyı yapan malik iyiniyetli değilse, aşırı zarar bulunup bulunmadığına bakılmaksızın taşan kısmın yıkımına karar verilir. Yapı maliki iyiniyetliyse ve siz taşmayı öğrendiğiniz tarihten itibaren on beş gün içinde itiraz etmemişseniz, durum ve koşullar da haklı gösteriyorsa yapı maliki uygun bedel karşılığında irtifak hakkı ya da mülkiyetin devrini isteyebilir (TMK m.725).
Elatmanın önlenmesi davasında hangi mahkeme görevlidir?
Mülkiyet hakkına dayalı elatmanın önlenmesi davasında asliye hukuk mahkemesi görevlidir (HMK m.2). Yalnızca zilyetliğin korunmasına yönelik davalarda sulh hukuk mahkemesi görevlidir (HMK m.4/1-c). Yetki bakımından taşınmazın bulunduğu yer mahkemesi kesin yetkilidir (HMK m.12).
Elatmanın önlenmesi ile ecrimisili birlikte isteyebilir miyim?
Evet; bu, davaların yığılmasıdır (HMK m.110). Harç, elatılan yerin değeri ile istenen ecrimisil tutarının toplamı üzerinden alınır. Hukuk Genel Kurulunun 01.04.2026 tarihli kararına göre istinaf/temyiz kesinlik sınırı belirlenirken de bu iki talebin dava değerleri toplanır.
Kiracı taşınmazı boşaltmıyor; elatmanın önlenmesi davası mı açmalıyım?
Hayır. Aranızda geçerli bir kira ilişkisi varsa elatma haksız sayılmaz; izlenmesi gereken yol, kanunda sayılan sebeplere dayalı tahliye davası veya ilamsız icra yoluyla tahliyedir. Ayrıntı için Kiralananın Tahliyesi başlıklı yazımıza bakabilirsiniz.
Kira ilişkisinden kaynaklanan boşaltma istemleri için Kiralananın Tahliyesi yazımıza bakınız.
İlgili Makaleler
- Kiralananın Tahliyesi: Temerrüt, Gereksinim, Tahliye Taahhüdü ve İki Haklı İhtar ile Kiranın Sona Ermesi
- Kat Mülkiyetinde Yönetim: Kat Malikleri Kurulu, Yönetici, Yönetim Planı, Aidat ve Kurul Kararlarının İptali
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Kanun metinleri Mevzuat Bilgi Sistemi'nden, kararlar resmî karar veri tabanından alınmıştır. Aktarılan kararlar büronun taraf olduğu dosyalar değildir.
Yazar: Denizli tapu davası Avukat Bayram Can Çapar - ÇAPAR HUKUK
Bu konuda sorunuz varsa
Bu yazıyı Av. Bayram Can Çapar hazırladı. Av. Bayram Can Çapar · ÇAPAR Hukuk olarak Denizli, İzmir, Aydın, Muğla, Manisa, Uşak, Afyonkarahisar, Kütahya, İstanbul ve Ankara'da ekibimizle avukatlık hizmeti veririz.
Gayrimenkul Hukuku alanındaki diğer makaleler
- Anahtar Teslim Konut Satışı: Ön Ödemeli Konut Sözleşmesi, Şekil, Geç Teslim, Cayma ve Dönme, Tapu Devri
- Bağıştan Dönme ve Tapu İptali: Şartlı Bağış, Geri Alma Sebepleri ve Bir Yıllık Süre (TBK m.295–297)
- Taşınmaz Satış Vaadi Sözleşmesi: Tapu İptali ve Tescil Davası, Fesih, Zamanaşımı ve Harici Satış
- Kıyı Kenar Çizgisi İçinde Kalan Taşınmaz: Tapu İptali, Tazminat ve Dava Yolları
Anahtar kavramlar: elatmanın önlenmesi · müdahalenin men'i · el atmanın önlenmesi davası · mülkiyet hakkı · paydaşlar arasında elatma · fiili taksim · taşkın yapı · yıkım kal davası · temliken tescil · ecrimisil · davaların yığılması · kesinlik sınırı · TMK 683 · TMK 693 · TMK 725 · TMK 983
Kaynak gösterimi: Av. Bayram Can Çapar, “Elatmanın Önlenmesi (Müdahalenin Men'i) Davası: Şartları, Paydaşlar Arası Elatma, Taşkın Yapı ve Ecrimisil”, ÇAPAR Hukuk, 2026-11-10, https://capar.av.tr/makale/elatmanin-onlenmesi

























