Son gözden geçirme:
İmar Uygulaması (3194 Sayılı Kanun m.18): Düzenleme Ortaklık Payı, Askıya İtiraz ve İptal Davası
Seslendirme tarayıcınızın ses motoruyla yapılır.
Kısa cevap: Belediye (belediye ve mücavir alan dışında valilik), imar hududu içindeki arsa ve arazileri malikin rızası aranmaksızın birleştirip imar planına göre yeniden parselleyebilir ve düzenlemeden önceki yüzölçümünün en çok yüzde kırk beşini düzenleme ortaklık payı (DOP) olarak kesebilir (İmar Kanunu m.18). Kural olarak bir parselden DOP bir kez alınır, Danıştay 6. Dairesine göre aynı düzenleme sahasında herkese aynı oran uygulanır ve yeni parsel öncelikle eski parselin bulunduğu yerden verilir. Parselasyon planı Kanuna göre bir ay asılır ve sürenin sonunda kesinleşir (m.19); Yönetmelik askıyı otuz gün olarak düzenler ve itirazın idarece değerlendirilmesini öngörür. Danıştay 6. Dairesi, askıda itiraz edilip itirazı cevapsız kalan bir parselasyonda davanın, ilan süresinin son gününü izleyen cevap süresinin (karar tarihindeki metne göre altmış gün; 14/7/2021’den beri yapılan başvurularda otuz gün) ardından altmış gün içinde idare mahkemesinde açılması gerektiğine karar vermiştir.
İmar Kanunu m.18 uyarınca belediye, malikin rızası aranmaksızın arsa ve arazileri birleştirip yeniden parselleyebilir ve düzenlemeden önceki yüzölçümünün en çok yüzde kırk beşini düzenleme ortaklık payı olarak kesebilir. Yazı; payın kapsamını ve sınırlarını, parsellerin dağıtımını, askı ve itiraz usulünü, iptal davasının süresini ve iptal sonrası geri dönüşümü Danıştay kararlarıyla anlatır.
Taşınmazı imar uygulamasına (3194 sayılı İmar Kanunu m.18 uyarınca arazi ve arsa düzenlemesine) giren malikin bilmesi gerekenler: düzenleme ortaklık payının kapsamı ve yüzde kırk beş sınırı, yeni parselin nereden verileceği, askı ve itiraz, iptal davasının süresi ve iptalden sonra kök parsele geri dönüş.
İmar Uygulaması (18. Madde Uygulaması) Nedir?
İmar planı bir alanın nasıl kullanılacağını gösterir; ancak kadastro parselleri çoğu zaman planın öngördüğü yollara, adalara ve yapı alanlarına uymaz. İmar uygulaması, uygulamada “18. madde uygulaması” ya da “parselasyon” diye anılan işlem, bu uyumsuzluğu giderir: düzenleme sahasındaki bütün parseller bir araya getirilir, imar planına uygun ada ve parsellere bölünür ve maliklere yeniden dağıtılır. İşlemin hukuki dayanağı 3194 sayılı İmar Kanunu’nun 18. maddesidir.
“İmar hududu içinde bulunan binalı veya binasız arsa ve arazileri malikleri veya diğer hak sahiplerinin muvafakatı aranmaksızın, birbirleri ile, yol fazlaları ile, kamu kurumlarına veya belediyelere ait bulunan yerlerle birleştirmeye, bunları yeniden imar planına uygun ada veya parsellere ayırmaya, müstakil, hisseli veya kat mülkiyeti esaslarına göre hak sahiplerine dağıtmaya ve re’sen tescil işlemlerini yaptırmaya belediyeler yetkilidir. Sözü edilen yerler belediye ve mücavir alan dışında ise yukarıda belirtilen yetkiler valilikçe kullanılır.”
Uygulama için malikin rızası gerekmez; tapu kayıtları yeni parsellere göre resen düzenlenir. Kanun, belediye veya valiliğin parselasyon planlarını imar planlarının kesinleşme tarihinden itibaren beş yıl içinde yapmasını ve onaylamasını “esas” sayar ve parselasyon yapılmaması nedeniyle doğacak kamulaştırma iş ve işlemlerinden bu idareleri sorumlu tutar. Uygulamanın ayrıntıları Kanunun verdiği yetkiyle çıkarılan Arazi ve Arsa Düzenlemeleri Hakkında Yönetmelik’te düzenlenir; Yönetmelikte 11/9/2025 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan değişiklikle askı, itiraz ve geri dönüşüme ilişkin önemli güncellemeler yapılmıştır.
Düzenleme Ortaklık Payı: Kapsam, Oran ve Sınırlar
Düzenleme ortaklık payı, düzenleme sahasında yol, park, okul alanı gibi umumi hizmet alanlarını oluşturmak ve düzenlemenin yarattığı değer artışını karşılamak için her parselden bedelsiz olarak düşülen alandır. Kanun, bu payın üst sınırını açıkça koyar.
“Belediyeler veya valiliklerce düzenlemeye tabi tutulan arazi ve arsaların dağıtımı sırasında bunların yüzölçümlerinden yeteri kadar saha, düzenleme alanındaki nüfusun kentsel faaliyetlerini sürdürebilmeleri için gerekli olan umumi hizmet alanlarının tesis edilmesi ve düzenleme dolayısıyla meydana gelen değer artışları karşılığında "düzenleme ortaklık payı" olarak düşülebilir. Ancak, bu maddeye göre alınacak düzenleme ortaklık payları, düzenlemeye tabi tutulan arazi ve arsaların düzenlemeden önceki yüzölçümlerinin yüzde kırk beşini geçemez.”
DOP’tan karşılanabilecek alanlar Kanunun üçüncü fıkrasında sayılır: yol, meydan, park, otopark, çocuk bahçesi, yeşil saha, ibadet yeri ve karakol, eğitim ve sağlık tesis alanları, pazar yeri, semt spor alanı, belediye hizmet alanı, sosyal ve kültürel tesis alanı gibi. Bu fıkranın ilk cümlesi en son 5/12/2024 tarihli 7534 sayılı Kanunla değiştirilmiş ve listeye kamuya ait kreş ve gündüz bakım evleri, teknik altyapı ve trafo alanları, otogar alanı gibi kullanımlar eklenmiştir. DOP bu hizmetlerle ilgili tesislerden başka amaçla kullanılamaz.
Umumi hizmetler için ayrılması gereken alan yüzde kırk beşi aşıyorsa, ya da daha önce tescil edilmiş bir parselasyonda ikinci kez DOP kesilemediği için kamuya geçirilemeyen alanlar varsa, bu alanlar Kanunun 13. maddesindeki yöntemlerle kamuya geçirilir; kamulaştırılacaksa uygulamaya giren parsellerin bu alanlara denk gelen kısımları ilgili idarece kamulaştırılır. Bir parselden ayrıca kamulaştırma da yapılacaksa DOP, kamulaştırmadan arta kalan alan üzerinden ayrılır.
“Bu madde hükümlerine göre, herhangi bir parselden bir defadan fazla düzenleme ortaklık payı alınmaması esastır. Ancak, her türlü imar planı kararı ile yapılaşma koşulunda ve nüfusta artış olması hâlinde, artış olan parsellerden, uygulama sonucunda oluşan değerinin önceki değerinden az olmaması kaydıyla, daha önceki imar uygulamalarında yapılan terk veya kesintiler dikkate alınmak suretiyle ilk uygulamadaki düzenleme ortaklık payı oranını % 45’e kadar tamamlamak üzere ilave düzenleme ortaklık payı kesintisi yapılabilir.”
Kanuna göre ayrıca, parselasyon planı yapılmadan ifraz ve tevhitle tescil edilmiş parsellerden, umumi hizmet alanı için daha önce terk edilen oranı yeni parselasyondaki DOP oranına tamamlayan fark kadar DOP alınır. Mevcut yapılar nedeniyle DOP alınamayan hallerde payın miktarı bedele dönüştürülebilir; 7534 sayılı Kanunla eklenen cümleye göre bu bedel, fazladan DOP kesintisi yapılmak zorunda kalınan diğer parsel sahiplerine ödenir. Bedel ödenmedikçe tapuda işlem yapılamayacağı beyanlar hanesine yazılır.
Yeni Parsellerin Dağıtımı
DOP düşüldükten sonra kalan alan malike yeni imar parseli olarak verilir; yerini Kanun, 2019’da 7181 sayılı Kanunla eklenen fıkrayla düzenler.
“Düzenleme sonucu taşınmaz maliklerine verilecek parseller; öncelikle düzenlemeye alınan taşınmazın bulunduğu yerden, mümkün olmuyor ise en yakınındaki eşdeğer alandan verilir.”
Aynı maddeye göre hisseli arsa ve araziler, asgari parsel büyüklüğünü karşılamak kaydıyla, hisse sahiplerinin muvafakati hâlinde veya fiilî kullanım esasına göre müstakil hâle getirilebilir; uygulama imar planında hüküm yoksa yönetmelikte belirlenen asgari parsel büyüklüğünün altında parsel oluşturulamaz. Malike tahsis edilen alan tek başına imar parseli olacak büyüklükte değilse, hisseli tahsis kaçınılmaz olabilir. Kamu hizmetine ayrılan yerlerdeki ağaç ve yapılar, belediye veya valilikçe bedeli ya da enkaz bedeli ödenerek kaldırılır.
Askı, İtiraz ve Kesinleşme
İtiraz usulü Kanunda değil, Yönetmelikte yer alır.
“İmar planlarına göre parselasyon planları yapılıp, belediye ve mücavir alan içinde belediye encümeni, dışında ise il idare kurulunun onayından sonra yürürlüğe girer. Bu planlar bir ay müddetle ilgili idarede asılır. Ayrıca mutat vasıtalarla duyurulur. Bu sürenin sonunda kesinleşir.”
Yönetmeliğin 26. maddesinin birinci fıkrası, mevzuat metnindeki nota göre Danıştay Altıncı Dairesinin 13/5/2024 tarihli, E.2020/5904, K.2024/2887 sayılı kararıyla iptal edilmiş ve 11/9/2025 tarihli değişiklikle yeniden düzenlenmiştir. Yeni metne göre parselasyon planı otuz gün süreyle belediyede ya da valilikte askıya çıkarılır, internet sitesinde yayımlanır ve PARSİD sistemine girilir; uygulamaya giren taşınmaz maliklerine e-Devlet üzerinden bildirim yapılır. Askıda paftalar, parsel listesi ve dağıtım cetveli ilan edilir; malik başvurursa plana ilişkin bilgiler kendisine verilir.
“Otuz günlük askı süresi içinde itiraz olmaması durumunda parselasyon planları kesinleşir. İtiraz olması durumunda ise itirazlar ilgili idare tarafından değerlendirilir. İtirazların uygun bulunmaması durumunda, gerekçelerin belirtildiği ilgili idare kararıyla/onayıyla parselasyon planları kesinleşir.”
İtiraz uygun bulunursa plan yeniden hazırlanır ve askı süreci yeniden başlar; yalnız değişiklikten etkilenen maliklere on gün itiraz süresi verilerek tebliğ yapılması ya da muvafakatlerinin alınması hâlinde yeniden askıya gerek kalmaz. İtirazlar PARSİD üzerinden de yapılabilir (m.26/4). Kanundaki “bir ay” ile Yönetmelikteki “otuz gün” ifadeleri farklıdır; hesapta tereddüt varsa daha kısa olanı esas almak güvenli olur. Bu, yazının çıkarımıdır.
İptal Davası: Süre ve Taraflar
Parselasyon işlemi, malikin mülkiyetini doğrudan etkileyen bir idari işlemdir ve iptali idare mahkemesinde istenir. Aşağıda aktarılan Danıştay kararında yer verilen 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun (İYUK) 7. maddesine göre dava açma süresi, özel kanunlarda ayrı süre gösterilmeyen hallerde idare mahkemelerinde altmış gündür. İYUK m.11’e göre dava açmadan önce idareye yapılan başvuru işlemeye başlamış süreyi durdurur; cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır ve süre yeniden işlemeye başlar. Kararda aktarılan metinde bu cevap süresi altmış gündü; 8/7/2021 tarihli 7331 sayılı Kanunla otuz güne indirilmiştir. 14/7/2021’den önce yapılmış başvurularda eski süre uygulanır (İYUK geçici m.10).
Danıştay 6. Dairesi, askısı 2017’de yapılan ve askı süresi içinde itiraz edilen bir parselasyonda süreyi İYUK m.11’e göre hesaplamıştır: o tarihteki metne göre itiraza altmış gün içinde cevap verilmezse dava, ilan süresinin son gününü izleyen ikinci altmış gün içinde açılmalıdır. 14/7/2021’den sonra yapılan itirazlarda cevap süresi otuz gün olduğundan, aynı yaklaşımla dava süresinin ilan süresinin son gününü izleyen otuz günlük cevap süresinin ardından altmış gün içinde dolacağı sonucuna varılabilir; bu, yazının çıkarımıdır. Daha sonra bildirilen ret yazısı yeni bir dava açma süresi başlatmaz. Yazının hazırlanması sırasında yapılan taramada bu yaklaşımdan dönüldüğünü gösteren bir karar görülmemiştir. Ancak incelenen karar Yönetmeliğin 11/9/2025 değişikliğinden önceki bir askı sürecine ilişkindir. Yeni metin, itirazların reddi hâlinde planın “gerekçelerin belirtildiği” idare kararıyla kesinleşeceğini söylediğinden, bu kararın tebliğinin süreyi etkileyip etkilemeyeceği incelenen kararlarda ele alınmamıştır; süre en erken başlangıca göre hesaplanmalıdır. Bu da yazının çıkarımıdır.
Davalı, parselasyonu kabul ve onaylayan idaredir. Danıştay 6. Dairesi, ilçe belediyesi encümenince kabul edilip büyükşehir belediyesi encümenince onaylanan bir parselasyonda büyükşehir belediyesinin de hasım mevkiine alınması gerektiğini belirtmiştir. İncelenen kararlarda mahkemeler yerinde keşif yaptırmış; DOP hesabı, düzenleme sınırı ve tahsisin konumu teknik raporla incelenmiştir.
İptal Kararından Sonra Geri Dönüşüm
Parselasyon iptal edildiğinde idare, kararın gereğini yerine getirmek için yeni bir uygulama yapar. Bu aşamada “geri dönüşüm”, yani iptal edilen uygulamadan önceki kök parsellere dönülmesi gündeme gelir.
“Mahkeme kararıyla parselasyon planının, parselasyon planını onaylayan encümen kararının ya da ilgili kurum onayının iptal edilmesi halinde; geri dönüşüm işlemlerinin yapılarak parselasyon planından önceki kök parsellere dönülmesi gerekmektedir. Ancak uygulama sahasında iptal edilen parselasyon planı sonucunda oluşan imar parselleri üzerinde; ihdasen oluşan taşınmazların satışı, yapı ruhsatı, kat irtifakı, kat mülkiyeti gibi tasarruflarda bulunulması halinde, bu tasarruflar ve mahkemenin iptal gerekçeleri de dikkate alınarak geri dönüşüm işlemleri ile birlikte aynı anda yeni bir parselasyon planının yapılması zorunludur.”
Kök parsele dönmenin hukuken ya da fiilen imkânsız olduğu durumlar için Kanun 2020’de 7221 sayılı Kanunla özel bir fıkra eklemiş, fıkra 5/12/2024 tarihli 7534 sayılı Kanunla değiştirilmiştir. Bu nedenle bugünkü metni, aşağıdaki Danıştay kararında aktarılan metinden farklıdır; karar “öncelikle” hak sahibinin muvafakatiyle yer tahsisinden söz eden önceki metni aktarır.
“Bu madde kapsamında yapılmış olan imar uygulamalarının kesinleşmiş mahkeme kararlarıyla iptal edilmesi nedeniyle; … geri dönüşüm işlemleri yapılarak uygulama öncesi kök parsellere dönülemeyeceğinin parselasyon planlarını onaylamaya yetkili idarelerin onay merciince tespiti halinde, öncelikle tescilli imar parselleri üzerinden mahkeme kararlarını yerine getirmeye yönelik yeni imar uygulaması yapılabilir.”
Bu da mümkün değilse aynı fıkraya göre hak sahibinin muvafakatiyle uygulama sahasında uygun bir yer tahsis edilir; anlaşma olmazsa kök parseldeki yer dikkate alınarak DOP düşüldükten sonraki rayiç bedel ödenir.
Danıştay Kararlarında İmar Uygulaması
İncelenen parselasyon kararlarında temyiz incelemesini Danıştay 6. Dairesi, ısrar kararlarını ise İdari Dava Daireleri Kurulu yapmıştır. Aşağıdaki kararlar resmî karar veri tabanından tam metinleriyle alınmıştır ve dördü de “kesin olarak” verilmiştir.
“Bu oranın düzenleme sınırı içindeki tüm parsellere eşit olarak uygulanması suretiyle yapılan kesinti sonucunda net imar parseli alanı elde edilir. … Parselasyonda DOP kesilmeyen parseller, imar planı ile getirilen yüksek yapılaşma koşullarının ve ilave donatı alanlarının getirdiği değer artışından faydalanmış ancak bu değer artışının karşılığı olan DOP oranının söz konusu parsellere isabet eden kısmından muaf tutulmuştur.”
Olayda yapılaşma koşulları artırılmış bir planla yeniden parselasyon yapılmış; bazı parsellerden %44,80 DOP kesilirken daha önce parselasyon görmüş parsellerden hiç kesinti yapılmamıştı. Daire, ilave DOP imkânı varken farklı oran uygulanmasını eşitlik ilkesine aykırı bularak davanın reddine ilişkin mahkeme kararına karşı istinaf başvurusunu reddeden bölge idare mahkemesi kararını bozmuştur. Kararda ayrıca önceki parselasyonun, DOP üst sınırının %40’tan %45’e çıkarılmasından önce yapıldığı belirtilmiştir (üst sınır 4/7/2019 tarihli 7181 sayılı Kanunla yüzde kırktan yüzde kırk beşe çıkarılmıştır).
“Uyuşmazlığa konu parselasyon planına askı süresi içinde itiraz edildiğine göre, dava açma süresinin İdari Yargılama Usulü Kanununun 11. maddesi kapsamında belirlenmesi gerektiği açıktır. Bu bakımdan, yapılan itiraza altmış gün içinde bir cevap verilmeyerek reddedilmiş olması nedeniyle ilan tarihinin son gününü izleyen ikinci altmış gün içinde davanın açılması gerekir.”
Bu dosyada bölge idare mahkemesi süreyi itirazın yapıldığı, yani işlemin tüm unsurlarıyla öğrenildiği tarihten hesaplamış ve istinaf başvurusunu değişik gerekçeyle reddetmişti. Daire, davanın süre aşımından reddi sonucunu, süreyi ilan süresinin son gününden başlatan kendi gerekçesiyle onamıştır. İlk derece mahkemesi, sonradan alınan imar durum belgesinin dava açma süresini yeniden canlandırmayacağını belirtmişti; davanın imar durum belgesine ilişkin kısmının reddi de onanmıştır.
“düzenlemeyle oluşacak imar parsellerinin, mümkün olduğu kadar aynı yerde veya yakınındaki eski kadastral parsellere tahsis edilmesi gerektiği, ancak, bunun teknik ya da hukuki bir nedenle mümkün olmaması halinde, taşınmaz sahibine başka bir yerden de tahsis yapılabileceği, … herhangi bir zorunluluk bulunmadığı halde başka bir adada oluşturulan parsellerden pay verilmesi, bazı parsel sahibi kişiler lehine olacak şekilde imar parselleri oluşturulması ve dağıtılması hallerinin, mevzuata aykırı olacağı anlaşılmaktadır.”
Kurul, bölge idare mahkemesinin ısrar kararını oyçokluğuyla bozmuştur. Karar, işlem tarihinde yürürlükte olan eski Yönetmeliğin “mümkün mertebe aynı yerden” tahsis kuralını uygulamıştır; bugün aynı ilke Kanunun 18. maddesinde yer almaktadır. Kurul, eski yerden tahsisi engelleyen nedenleri umumi hizmet alanına isabet (hukuki zorunluluk), bağımsız parsel olacak büyüklükte olmama (fiili zorunluluk) ve aynı parsele birden çok hak sahibinin düşmesi (teknik zorunluluk) gibi örneklerle saymıştır.
“müstakil veya az hisseli mülkiyet yapısının hisseli hale getirilmesi-hissedar sayısının artırılması ve/veya kadastral parselin eşdeğeri olmayan yerden imar parseli tahsisi yapılması gibi dava konusu parsele özel gerekçelerle parselasyonun iptali yolunda verilen Mahkeme kararları yeni yapılacak parselasyonda geri dönüşüm yapılarak kadastral parsel üzerinden uygulama yapılmasını zorunlu kılmamaktadır. … parselasyona ilişkin genel iptal sebebi oluşturan durumların varlığı halinde verilen yargı iptal kararından sonra yapılacak parselasyonda ise mutlaka geri dönüşüm işlemi uygulanmalıdır.”
Daire, genel iptal sebebiyle iptal edilen önceki uygulamaların imar parselleri üzerinden yeni parselasyon yapılmasını hukuka aykırı bulmuş ve davanın reddine ilişkin kararın parselasyona ilişkin kısmını bozmuştur. Kararda aktarılan 18. madde metni bugünkü metinden farklıdır: üçüncü fıkranın ilk cümlesi ve geri dönüşüm fıkrası 2024’te 7534 sayılı Kanunla değişmiştir.
Uygulamada Dikkat Edilecekler
- Askıyı takip edin. e-Devlet bildirimini ve belediyenin askı ilanını izleyin; askının başlangıç ve bitiş tarihlerini belgeleyin. Süreler bu tarihlere bağlanır.
- Dağıtım cetvelini inceleyin. Kök parselin yüzölçümü, uygulanan DOP oranı, varsa ilave DOP ya da bedele dönüştürme ve tahsis edilen yeni parselin konumu cetvelde görülür. Aynı sahada farklı oran uygulanıp uygulanmadığına bakın.
- İtirazı somut yazın. Oranı, konumu, hisselendirmeyi ya da düzenleme sınırını belirli olarak itiraz konusu yapın; itirazın tarihini saklayın.
- Dava süresini en erken tarihe göre hesaplayın. Askıda itiraz edildiyse Danıştay 6. Dairesinin yaklaşımına göre ilan süresinin son gününü izleyen cevap süresi (14/7/2021’den sonraki başvurularda otuz gün, İYUK m.11) ve ardından altmış günlük dava süresi işler. Sonradan gelen ret yazısını ya da imar durum belgesini beklemek süreyi kurtarmayabilir.
- Davalıları doğru belirleyin. Parselasyonu kabul eden ve onaylayan idareler farklıysa (ilçe ve büyükşehir belediyesi gibi) her ikisinin durumunu değerlendirin.
- Kesinleşmiş iptal kararından sonra yeni uygulamayı izleyin. İptal genel bir sebebe dayanıyorsa geri dönüşüm yapılıp yapılmadığını, yapılamıyorsa bunun gerekçeli teknik raporla belirlenip belirlenmediğini (Yönetmelik m.37/6) kontrol edin.
Sıkça Sorulan Sorular
İmar uygulamasında (3194 sayılı Kanun m.18) düzenleme ortaklık payı en çok ne kadar kesilebilir?
İmar Kanunu m.18/2’ye göre düzenleme ortaklık payı, düzenlemeye tabi arazi ve arsaların düzenlemeden önceki yüzölçümünün yüzde kırk beşini geçemez. Kural olarak bir parselden bu pay bir kez alınır; yapılaşma koşulunda ve nüfusta artış getiren bir plan kararı varsa, parselin değeri azalmamak kaydıyla ilk uygulamadaki oran %45’e kadar tamamlanabilir. Umumi hizmet alanları bu sınırı aşıyorsa aşan kısım Kanunun 13. maddesindeki yöntemlerle, örneğin kamulaştırmayla kamuya geçirilir.
Parselasyon planına (18. madde uygulamasına) askı süresinde nasıl itiraz edilir?
İmar Kanunu m.19, parselasyon planının bir ay ilgili idarede asılacağını ve bu sürenin sonunda kesinleşeceğini söyler; itiraz usulünü ise Arazi ve Arsa Düzenlemeleri Hakkında Yönetmelik düzenler. Yönetmeliğin 11/9/2025’te değişen 26. maddesine göre askı otuz gündür, malike e-Devlet üzerinden bildirim yapılır ve itiraz PARSİD sistemi üzerinden de yapılabilir. İtirazı ilgili idare değerlendirir; uygun bulunmazsa plan, gerekçeli idare kararıyla kesinleşir.
İmar uygulamasına (parselasyon işlemine) karşı iptal davası ne zaman açılmalıdır?
İdare mahkemesinde dava açma süresi, özel kanunda ayrı süre yoksa altmış gündür (İYUK m.7). Danıştay 6. Dairesi, 2017’deki bir askıda itiraz edilip idare o tarihteki altmış günlük süre içinde cevap vermediğinde davanın ilan süresinin son gününü izleyen ikinci altmış gün içinde açılması gerektiğini ve sonradan bildirilen ret işleminin yeni süre başlatmadığını kabul etmiştir. İYUK m.11’deki cevap süresi 14/7/2021’den beri otuz gündür; 2025 Yönetmelik değişikliğinin hesaba etkisi incelenen kararlarda ele alınmamıştır. Bu yüzden süreyi en erken başlangıca göre hesaplamak gerekir; bu, yazının çıkarımıdır.
İmar uygulamasında yeni parsel eski parselin bulunduğu yerden verilmek zorunda mı?
Kural olarak evet. İmar Kanunu m.18’e göre parseller öncelikle taşınmazın bulunduğu yerden, bu mümkün olmuyorsa en yakındaki eşdeğer alandan verilir. Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu, eski yerden tahsisi engelleyen hukuki, fiili ya da teknik bir zorunluluk yokken başka adadan pay verilmesini mevzuata aykırı bulmuştur. Parselin umumi hizmet alanına denk gelmesi ya da tek başına imar parseli olacak büyüklükte olmaması gibi hallerde başka yerden veya hisseli tahsis yapılabilir.
İmar uygulaması mahkemece iptal edilirse kök parsele geri dönülür mü?
Arazi ve Arsa Düzenlemeleri Hakkında Yönetmelik m.37’ye göre parselasyon planı ya da onay kararı iptal edilirse kural olarak geri dönüşüm yapılarak kök parsellere dönülür; parsel bazlı iptalde yalnız ilgili parsellerde düzeltme yapılabilir. Danıştay 6. Dairesi, genel bir iptal sebebi varsa geri dönüşümün mutlaka uygulanması gerektiğini belirtmiştir. Kök parsele dönmek hukuken ya da fiilen imkânsızsa Kanun m.18 tescilli imar parselleri üzerinden yeni uygulamayı, olmazsa uygun yer tahsisini ya da rayiç bedel ödenmesini öngörür.
İlgili Makaleler
- Kamulaştırma ve Malikin Hakları
- Kamulaştırmasız El Atma Davası: Bedel, El Atmanın Önlenmesi ve Ecrimisil
- Hisseli Tapu: Satış, Ayırma ve Tek Tapuya Çevirme
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Kanun metinleri Mevzuat Bilgi Sistemi’nden, kararlar resmî karar veri tabanından alınmıştır. Aktarılan kararlar büronun taraf olduğu dosyalar değildir.
Yazar: Denizli kamulaştırma Avukat Bayram Can Çapar - ÇAPAR HUKUK
Bu konuda sorunuz varsa
Bu yazıyı Av. Bayram Can Çapar hazırladı. Av. Bayram Can Çapar · ÇAPAR Hukuk olarak Denizli, İzmir, Aydın, Muğla, Manisa, Uşak, Afyonkarahisar, Kütahya, İstanbul ve Ankara'da ekibimizle avukatlık hizmeti veririz.
Kamulaştırma ve İmar Hukuku alanındaki diğer makaleler
- İmar Para Cezası ve Yıkım Kararına Nasıl İtiraz Edilir? 3194 Sayılı İmar Kanunu m.32 ve m.42
- Kamulaştırma Bedelinin Tespiti ve Tescil Davası: Uzlaşma, Bilirkişi, Bedel Ölçütleri, Depo, Faiz ve Harç
- Yargıtay HGK: 1956–1983 Kamulaştırmasız El Atma Tazminatı Nitelikte El Atma, Değerde Dava Tarihiyle Hesaplanır
- Yargıtay HGK: Acele Kamulaştırma İptali, Kamulaştırma Kararı Ayaktaysa Bedel Tespiti ve Tescil Davası Düşmez
Anahtar kavramlar: imar uygulamasına itiraz · 18. madde uygulaması · düzenleme ortaklık payı · DOP oranı yüzde 45 · parselasyon planı askı süresi · parselasyona karşı iptal davası · parselasyon dava açma süresi · kök parsele geri dönüşüm · arazi ve arsa düzenlemeleri yönetmeliği · PARSİD itiraz
Kaynak gösterimi: Av. Bayram Can Çapar, “İmar Uygulaması (3194 Sayılı Kanun m.18): Düzenleme Ortaklık Payı, Askıya İtiraz ve İptal Davası”, ÇAPAR Hukuk, 2026-11-15, https://capar.av.tr/makale/imar-uygulamasi-18-madde-duzenleme-ortaklik-payi-ve-parselasyona-itiraz

























