İçeriğe geç
0258 241 55 54Görüşme Talep Et
TR EN
Yayın: · Güncelleme: · 8 dk okuma

Son gözden geçirme:

Karar Notu

Hukuk Genel Kurulu: Sahte Vekâletnameyle Satılan Tapu Geri Alınamıyorsa Devlet Tazminat Öder

Yazı boyutuTema

Kısa cevap: Sahte vekâletnameyle satılan taşınmaz, tapudaki kayda iyiniyetle güvenen üçüncü kişiye geçmişse onun kazanımı korunur (TMK m.1023) ve malik tapuyu geri alamaz. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 13.05.2026 tarihli kararında bu zarardan Devletin TMK m.1007 uyarınca kusursuz sorumlu olduğunu ve illiyet bağının kesildiğini Hazinenin ispat etmesi gerektiğini belirtti. Aynı gün çıkarılan nüfus cüzdanı ve vekâletnameyle çok sayıda taşınmazın rayiç değerin altında satıldığı olayda noterin ve sahte vekilin kusuru illiyet bağını kesmedi. Direnme kararı oy birliğiyle ve kesin olarak bozuldu; gerçek zarar belirlenecek, dava kesinleşmemiş olabilir.

Kısaca

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, sahte vekâletnameyle satılıp iyiniyetli üçüncü kişilerde kalan taşınmazlar için malikin zararından Devletin TMK m.1007 uyarınca kusursuz sorumlu olduğuna ve noterle sahte vekilin kusurunun illiyet bağını kesmediğine oy birliğiyle karar verdi.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, sahte nüfus cüzdanı ve sahte vekâletnameyle satılan taşınmazlarını iyiniyetli üçüncü kişilerden geri alamayan malikin zararından Devletin TMK m.1007 uyarınca kusursuz sorumlu olduğuna karar verdi.

Uyuşmazlık

Davacı, Gebze’de çok sayıda taşınmazın malikidir. Dava dışı kişiler 18.11.2003’te davacının yerine dublör bir kadını kullanarak davacının fotoğrafını taşıyan yeni bir nüfus cüzdanı çıkardı ve aynı gün bir noterlikte satış vekâletnamesi düzenletti. Sahte vekil aynı gün tapuda 12 taşınmazı bir kişiye, 05.12.2003’te 17 taşınmazı bir başkasına sattı; ilk alıcı bunlardan üçünü Aralık 2003’te başkalarına devretti.

Sahteciler ceza mahkemesinde mahkûm oldu. Davacı tapu iptali ve tescil davasıyla taşınmazlarının bir kısmını geri aldı; ancak üç parseli edinenlerin iyiniyetli üçüncü kişi olduğu belirlendi ve bu parseller yönünden dava reddedilerek kesinleşti. Davacı, bu parseller için Hazineye ve tapu müdürlüğüne karşı TMK m.1007’ye dayanan tazminat davası açtı.

İlk derece mahkemesi davayı kısmen kabul ederek Hazineden 1.252.977 TL tazminata hükmetti. Bölge adliye mahkemesi ise tapu görevlilerinin vekâletnameyi noterden teyit ettiğini belirterek illiyet bağının noterin ve sahte vekilin eylemleriyle kesildiğini kabul etti ve davayı reddetti. Yargıtay 5. Hukuk Dairesi bu kararı bozdu; Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi, taşınmazlardan bir kısmını satın alan kişinin aynı nedene dayalı davasının reddinin Özel Dairece onandığını da belirterek direndi.

Kararın Sonucu

Hukuk Genel Kurulu 13.05.2026’da davacının temyiz itirazlarını kabul ederek direnme kararını, Özel Daire bozma kararında gösterilen nedenlerle bozdu. Hazinenin yalnız vekâlet ücretine yönelik temyizi hukuki yarar yokluğundan reddedildi. Karar oy birliğiyle ve kesin olarak verildi; dosya bölge adliye mahkemesine gönderildi.

Kurul, davacının gerçek zararının belirlenip tazminat olarak ödenmesi gerektiğini belirtti. Bu yazının hazırlandığı tarihte dosyada verilmiş yeni bir karara ulaşılamamıştır; dava kesinleşmemiş olabilir.

Gerekçe

Kurul, Devletin sorumluluğunun ölçüsünü şöyle koydu:

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu Kararı

“Tapu müdür ya da memurunun kusuru olsun veya olmasın, tapu sicilinin tutulmasında kişilerin mameleki çıkarlarını koruyan hukuk kurallarına aykırı davranılmış olması yeterlidir. … Buna göre Devlet, illiyet bağının kesildiğini ispat etmediği sürece sorumluluktan kurtulamaz. İlliyet bağının kesilebilmesi için zarar görenin ağır kusurunun bulunması veya üçüncü bir kişinin illiyet bağını kesebilecek nitelikte ağır kusurunun olması ya da zarar doğuran sonucun meydana gelmesinde öngörülemeyen hâlin bulunması gerekir.”

Kurul, iyiniyetli üçüncü kişinin kazanımı korunduğu için mülkiyetin kaybedilmesini Anayasanın 35. maddesindeki mülkiyet hakkı yönünden de değerlendirdi:

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu Kararı
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 2025/362 E., 2026/319 K., 13.05.2026 (mülkiyet hakkı yönünden değerlendirme)

“…tapu sicilinin tutulmasındaki hukuka aykırılık nedeniyle taşınmazın yolsuz olarak başkası adına tescil edilmesi ve sonrasında iyiniyetli üçüncü kişilerin iktisapları korunmasından dolayı taşınmazın mülkiyetinin kaybedilmesi şeklindeki müdahale hukuken öngörülebilir olup meşru bir amaç içeriyor olsa da, TMK'nın 1007. maddesi kapsamında tazminat koşullarının oluşmayacağı yönündeki yaklaşımın anılan maddede öngörülen Devletin tapu sicil kayıtlarının tutulması nedeniyle kusursuz sorumluluğuna ilişkin düzenlemenin yanı sıra Anayasanın 35. maddesinde güvence altına alınan mülkiyet hakkı ile bağdaşmadığı kuşkusuzdur.”

Somut olayı ise şöyle değerlendirdi:

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu Kararı

“Kaldı ki, muhtarlıktan alınan nüfus cüzdanı kayıp ve değiştirme belgesi ile nüfus müdürlüğünde düzenlenen nüfus cüzdanı, yine aynı gün içerisinde bu nüfus cüzdanı ile noterde düzenlenen taşınmaz satış vekâletnamesi ve yine aynı gün içerisinde tapuda her iki tarafın vekili aracılığıyla aynı malike ait çok sayıda taşınmazın gerçek rayiç değerinin altında satılmak istenmesi oldukça şüphelidir. … Davacı zararının kaynağı yolsuz tescil işlemi olup ihbar olunan üçüncü kişiler … kusurlu olmakla birlikte bu eylemlerinin, tapu memurlarının hukuka aykırı eylem ve işlemleri ile zarar arasındaki uygun illiyet bağını kestiğinden söz edilemez.”

Kararın Önemi ve Uygulamaya Etkisi

Karar, tapu iptali iyiniyetli üçüncü kişiye karşı sonuç vermediğinde zararın kime ödetileceği sorusuna cevap veriyor: TMK m.1023 iyiniyetli üçüncü kişinin kazanımını korur, malikin kaybını TMK m.1007 uyarınca Devlet üstlenir. Kurul bu sonucu Anayasa Mahkemesinin mülkiyet hakkı kararlarına ve AİHM’in Devecioğlu/Türkiye kararına da dayandırdı.

Uygulamada belirleyici olan ispat yüküdür. Hazinenin vekâletnamenin aslına uygun bulunduğu savunması sonucu değiştirmedi. Hazine mücbir sebep, zarar görenin ağır kusuru ya da illiyet bağını kesecek ağırlıkta üçüncü kişi kusuru ispatlamalıdır; Kurula göre bağın üçüncü kişinin eylemiyle kesildiği çok dar yorumlanır. Devlet ödediği tazminat için kusurlu görevlilere rücu eder (TMK m.1007/2).

Dikkat: bölge adliye mahkemesinin andığı, taşınmazlardan bir kısmını satın alan kişinin davasına Kurul gerekçesinde ayrıca değinmedi. Karar, tapusunu iyiniyetli üçüncü kişiler karşısında geri alamayan asıl malike ilişkindir; alıcı konumundakilerin talepleri kendi koşullarına göre değerlendirilir. Karardan sonra Hukuk Genel Kurulunun ve 5. Hukuk Dairesinin ulaşılabilen TMK m.1007 kararlarında bu ölçüden ayrılan bir karara rastlanmadı.

Sahte vekâletnameye dayanan satışta tapusu iptal edilen alıcının zararından noter de sorumludur; noterin sorumluluğu kusura bağlı değildir (Hukuk Genel Kurulu)

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu Kararı (Kurulun gerekçesi)

“Noter, ancak illiyet bağının zarar görenin ağır kusuru sonucu kesildiğini veya üçüncü kişinin illiyet bağını kesebilecek nitelikte ağır kusurunun bulunduğunu ya da hakkında zararlandırıcı sonucun meydana gelmesinde öngörülmeyen bir hâlin bulunduğunu ispat ederek sorumluluktan kurtulabilecektir. … Davalı notere vekâletname düzenlenmesi için gelen ancak kimliğin gerçek sahibi olmayan dava dışı kişinin başvurusu üzerine vekâletname düzenleyen davalı noterin gerekli dikkat ve özeni gösterdiğinden, dolayısıyla üçüncü kişilerin ağır kusurlu eylemleri nedeniyle illiyet bağının kesildiğinden bahsedilemeyecektir.”

Hukuk Genel Kurulu aynı gün, olguları bu yazıdaki olayla örtüşen ayrı bir davada noterin sorumluluğunu incelemiştir: 18.11.2003’te malikin fotoğrafı yapıştırılarak çıkarılan nüfus cüzdanıyla, malikin yerine başka bir kadın kullanılarak aynı gün noterde satış vekâletnamesi düzenletilmiş; taşınmazı bu vekâletnameyle satın alan kişinin tapusu, malikin açtığı tapu iptali ve tescil davasıyla iptal edilmiştir. Alıcı, kamulaştırma bedelinden yoksun kalması ve aldığı bedeli iade etmesi nedeniyle sahtecilik eylemini gerçekleştirenlerden, noterden ve nüfus işlemleri nedeniyle İçişleri Bakanlığından tazminat istemiştir. İlk derece mahkemesi, kimliğin aldatma yeteneği bulunduğunu belirterek noter yönünden illiyet bağının kesildiğini kabul etmiş ve 3. Hukuk Dairesinin bozmasına karşı direnmiştir. Kurul, Noterlik Kanunu m.162’deki sorumluluğu notere kurtuluş kanıtı tanınmayan ağırlaştırılmış olağan sebep sorumluluğu olarak nitelendirmiş; kimlik ile başvuranın uyumunun tespiti ve teşhisinin notere ait olduğunu, illiyet bağının kesildiğini ispat yükünün notere düştüğünü ve bunun ispatlanamadığını belirterek direnme kararını oy birliğiyle bozmuştur. Karar, eski usul kanunu uyarınca karar düzeltme yolu açık olarak verilmiştir; dava kesinleşmemiş olabilir.

İlgili Mevzuat

İlgili Kanun Hükmü — 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.1007 (Sorumluluk)

“Tapu sicilinin tutulmasından doğan bütün zararlardan Devlet sorumludur.

Devlet, zararın doğmasında kusuru bulunan görevlilere rücu eder.

Devletin sorumluluğuna ilişkin davalar, tapu sicilinin bulunduğu yer mahkemesinde görülür.”

İlgili Kanun Hükmü — 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.1023 (İyiniyetli üçüncü kişilere karşı)

“Tapu kütüğündeki tescile iyiniyetle dayanarak mülkiyet veya bir başka aynî hak kazanan üçüncü kişinin bu kazanımı korunur.”

Sıkça Sorulan Sorular

Sahte vekâletnameyle satılan taşınmaz geri alınabilir mi?

Kararda malik, tapu iptali ve tescil davasıyla taşınmazlarının bir kısmını geri aldı. Ancak taşınmaz, tapudaki kayda iyiniyetle güvenerek edinen üçüncü kişiye geçmişse onun kazanımı korunur (TMK m.1023). Bu olayda korunanlar, ilk alıcıdan devralan sonraki maliklerdi.

Tapu geri alınamıyorsa zararı kim öder?

Hukuk Genel Kuruluna göre Devlet, TMK m.1007 uyarınca öder. Bu davada davalı Hazinedir; tapu müdürlüğüne karşı açılan dava pasif husumet yokluğuyla reddedildi.

Tapu memurunun kusuru yoksa Devlet yine sorumlu mu?

Evet. Devletin sorumluluğu kusursuz sorumluluktur; sicilin tutulmasında hukuka aykırılık ve illiyet bağı yeterlidir. Kusur yalnız Devletin kusurlu görevliye rücuunda önem taşır (TMK m.1007/2).

Noterin veya dolandırıcıların kusuru Devleti sorumluluktan kurtarır mı?

Hukuk Genel Kurulu bu olayda kurtarmadığına karar verdi. İlliyet bağının kesildiğini Hazine ispat etmelidir; sonuç olayın koşullarına bağlıdır.

Sahte vekâletnameyle satılan tapuda Devlete tazminat davası hangi mahkemede açılır?

TMK m.1007/3 uyarınca Devletin sorumluluğuna ilişkin davalar, tapu sicilinin bulunduğu yer mahkemesinde görülür. Bu dava adli yargıda görüldü.

İlgili Makaleler

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Kanun metinleri Mevzuat Bilgi Sistemi’nden, kararlar resmî karar veri tabanından alınmıştır. Aktarılan kararlar büronun taraf olduğu dosyalar değildir.

Yazar:

Bu konuda sorunuz varsa

Bu yazıyı Av. Bayram Can Çapar hazırladı. Av. Bayram Can Çapar · ÇAPAR Hukuk olarak Denizli, İzmir, Aydın, Muğla, Manisa, Uşak, Afyonkarahisar, Kütahya, İstanbul ve Ankara'da ekibimizle avukatlık hizmeti veririz.

0258 241 55 54 · info@capar.av.tr · Mesaj gönder

Gayrimenkul Hukuku alanındaki diğer makaleler

Tüm Gayrimenkul Hukuku makaleleri →

Anahtar kavramlar: sahte vekaletname ile satılan tapu tazminat · sahte vekâletname tapu · TMK 1007 tazminat davası · tapu sicilinin tutulmasından doğan zarar · Devletin kusursuz sorumluluğu · iyiniyetli üçüncü kişi TMK 1023 · yolsuz tescil tazminat · illiyet bağının kesilmesi noter · Hazineye karşı tapu tazminat davası · Hukuk Genel Kurulu TMK 1007

Kaynak gösterimi: Av. Bayram Can Çapar, “Hukuk Genel Kurulu: Sahte Vekâletnameyle Satılan Tapu Geri Alınamıyorsa Devlet Tazminat Öder”, ÇAPAR Hukuk, 2026-11-19, https://capar.av.tr/makale/sahte-vekaletnameyle-satilan-tapu-geri-alinamiyorsa-devlet-tazminat-oder

← Tüm makaleler

Güncel Makaleler

Tüm makaleler ›