İçeriğe geç
0258 241 55 54Görüşme Talep Et
TR EN
Yayın: · 6 dk okuma

Son gözden geçirme:

Karar Notu

Yargıtay: Yeni Dönemden Önce Açılan Kira Tespit Davasında Kiracı Dönemden Önce Çıkarsa Giderler Kiraya Verende

Yazı boyutuTema

Kısa cevap: Kira tespit davası TBK m.345 uyarınca her zaman, yeni kira dönemi başlamadan da açılabilir. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi 15.06.2026 tarihli kararında, dava tespiti istenen dönemden önce açılmış ve kiracı yeni kira dönemi başlamadan kiralananı boşaltmışsa davanın konusuz kaldığını, kiracının davaya sebebiyet vermiş sayılamayacağını ve yargılama giderlerinin kiraya veren üzerinde bırakılacağını belirtti. Daireye göre sözleşmeyi yasal süreye uygun olarak sona erdirmek kiracının hakkıdır. Karar, bölge adliye mahkemeleri arasındaki uyuşmazlığı gidermek için oy birliğiyle ve kesin olarak verildi.

Kısaca

Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, bölge adliye mahkemeleri arasındaki içtihat aykırılığını gidererek, kira bedelinin tespiti davası tespiti istenen dönemden önce açılır ve kiracının yeni kira dönemi başlamadan kiralananı boşaltmasıyla konusuz kalırsa kiracının davaya sebebiyet vermiş sayılamayacağına karar verdi. Bu durumda yargılama giderleri kiraya veren üzerinde bırakılır.

Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, bölge adliye mahkemeleri arasındaki aykırılığı gidererek, erken açılan kira tespit davası kiracının yeni dönemden önce çıkmasıyla konusuz kalırsa yargılama giderlerinin kiraya verende kalacağını belirledi.

Uyuşmazlık

Karar, tek bir davanın temyizi üzerine değil, bölge adliye mahkemelerinin kesin kararları arasındaki aykırılığın giderilmesi istemi üzerine verildi. Başvuruya konu dört dosyada da kiraya veren kira bedelinin tespiti için dava açmış, kiracı yargılama sürerken ve yeni kira dönemi başlamadan kiralananı boşaltmış, dava konusuz kalmıştı. Tartışma, yargılama gideri ve vekâlet ücretinin hangi tarafa yükleneceğiydi.

Başvuran bölge adliye mahkemesi dairesine göre haklılık durumu dava tarihine göre belirlenir; o tarihte kira ilişkisi sürdüğü ve TBK m.345 davanın her zaman açılabileceğini öngördüğü için kiraya veren haklıydı. Bu daire yargılama giderlerinden kiracıyı sorumlu tuttu. Üç ayrı bölge adliye mahkemesinin hukuk daireleri ise davaların yeni dönem başlamadan açılmış olması nedeniyle yargılama gideri ve vekâlet ücretinden kiraya verenin sorumlu olduğu sonucuna varmıştı. Başvuran dairenin bağlı olduğu bölge adliye mahkemesinin Hukuk Daireleri Başkanlar Kurulu, 06.02.2026 tarihli kararıyla uyuşmazlığın 5235 sayılı Kanun m.35 uyarınca giderilmesini istedi.

Kararın Sonucu

Yargıtay 3. Hukuk Dairesi uyuşmazlığı, kiracının davaya sebebiyet vermiş sayılamayacağı ve yargılama giderlerinin kiraya veren üzerinde bırakılacağı yönünde giderdi; sonuç bakımından üç dairenin kararlarıyla aynı yöne vardı. Dosyanın başvuran bölge adliye mahkemesinin Hukuk Daireleri Başkanlar Kuruluna, kararın bir örneğinin de bölge adliye mahkemelerinin hukuk dairelerine bildirilmek üzere Hâkimler ve Savcılar Kurulu Genel Sekreterliğine gönderilmesine hükmedildi. Karar 15.06.2026 tarihinde oy birliğiyle ve kesin olarak verildi.

Gerekçe

Daire, TBK m.345 ve m.347 ile HMK m.331 hükümlerini aktardıktan sonra şunu belirtti:

Yargıtay Kararı
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, 2026/2389 E., 2026/3804 K., 15.06.2026 (erken açılan dava ve kiracının yenilememe imkânı)

“…kiraya verenin, yenilenen kira dönemi başlamadan önce kira bedelinin tespiti davası açmasında usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamaktadır. Ancak bu durumda, kiracının 6098 sayılı Kanunun 347. maddesi uyarınca, kira sözleşmesinin süresinin bitiminden en az onbeş gün önce bildirimde bulunmak suretiyle sözleşmeyi yenilememesi mümkündür. Yeni kira dönemi başlamadan önce kira sözleşmesi sonlandırılarak kiralananın tahliye edilmesi halinde kira bedelinin tespiti davası konusuz kalmaktadır.”

Kiracının bu hakkı kullanmasının yargılama giderlerine etkisini şöyle açıkladı:

Yargıtay Kararı
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, 2026/2389 E., 2026/3804 K., 15.06.2026 (kiracı davaya sebebiyet vermiş sayılmaz)

“Kira bedelinin tespiti davası açıldıktan sonra, kiracının Kanunda belirlenen yasal süreye uygun olarak sözleşmeyi sona erdirmesi, kendisine tanınan yasal bir hak olup bu halde kira bedelinin tespiti davası açılmasına sebebiyet verdiği kabul edilerek yargılama giderlerinden sorumlu tutulması usul ve yasaya aykırı olacaktır. 6098 sayılı Kanunun 345. maddesi uyarınca, kiraya verenin kira bedelinin tespitine ilişkin davayı her zaman açabileceğinin düzenlenmesi, kiracının yasal hakkını kullanmasına engel oluşturmayacağı gibi açılan davanın haklı olduğu sonucuna da doğurmayacaktır.”

Uyuşmazlık şu ölçüyle giderildi:

Yargıtay Kararı
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, 2026/2389 E., 2026/3804 K., 15.06.2026 (uyuşmazlığın giderildiği hüküm fıkrası)

“Kira bedelinin tespiti davalarında, davanın, kira bedelinin tespiti istenen dönemden önce açılması ancak kiracının yeni kira dönemi başlamadan kiralananı tahliye etmesi ile davanın konusuz kalması halinde, kiracının davanın açılmasına sebebiyet verdiğinden söz edilemeyeceğinden yargılama giderlerinden sorumlu tutulamayacağına, bu durumda yargılama giderlerinin kiraya veren üzerinde bırakılması gerektiğine…”

Kararın Önemi ve Uygulamaya Etkisi

HMK m.331/1, konusuz kalan davada giderlerin davanın açıldığı tarihteki haklılık durumuna göre belirlenmesini öngörür. Başvuran daire bu haklılığı TBK m.345’teki “her zaman açılabilir” kuralından çıkarmıştı; Yargıtay 3. Hukuk Dairesi ise bu kuralın açılan davanın haklı olduğu sonucunu doğurmayacağını belirtti. Kiraya veren davayı erken açabilir ve yeni dönemin başlangıcından en geç otuz gün önce açılan davada belirlenecek kira yeni dönemin başından itibaren kiracıyı bağlar; ancak bu karara göre kiracı yeni dönem başlamadan çıkar ve dava konusuz kalırsa giderler kiraya verende kalır.

Kararın kapsamı, kiracının yeni kira dönemi başlamadan kiralananı boşalttığı durumlarla sınırlıdır. Yeni dönem başladıktan sonra çıkma hâli ve erken tahliyeden doğabilecek kira ya da tazminat istemleri kararda ele alınmadı; Daire “yargılama giderleri” ifadesini kullandı; kiracı lehine vekâlet ücretine hükmedilip hükmedilmeyeceğini ayrıca belirtmedi. Karardan sonra resmî karar veri tabanına yansıyan Yargıtay 3. Hukuk Dairesi (02.07.2026’ya kadar) ve Hukuk Genel Kurulu (01.10.2026’ya kadar) kararlarında, karar özetleri üzerinden yapılan taramada bu ölçüden ayrılan bir karara rastlanmadı.

İlgili Mevzuat

İlgili Kanun Hükmü — 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.345/1-2 (Dava açma süresi ve kararın etkisi)

“Kira bedelinin belirlenmesine ilişkin dava her zaman açılabilir.

Ancak, bu dava, yeni dönemin başlangıcından en geç otuz gün önceki bir tarihte açıldığı ya da kiraya veren tarafından bu süre içinde kira bedelinin artırılacağına ilişkin olarak kiracıya yazılı bildirimde bulunulmuş olması koşuluyla, izleyen yeni kira dönemi sonuna kadar açıldığı takdirde, mahkemece belirlenecek kira bedeli, bu yeni kira döneminin başlangıcından itibaren kiracıyı bağlar.”

İlgili Kanun Hükmü — 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.331/1 (Esastan sonuçlanmayan davada yargılama gideri)

“(1) Davanın konusuz kalması sebebiyle davanın esası hakkında bir karar verilmesine gerek bulunmayan hâllerde, hâkim, davanın açıldığı tarihteki tarafların haklılık durumuna göre yargılama giderlerini takdir ve hükmeder.”

Sıkça Sorulan Sorular

Kira tespit davası açıldıktan sonra kiracı çıkarsa ne olur?

Yargıtay 3. Hukuk Dairesine göre sözleşme sona erdirilip kiralanan yeni kira dönemi başlamadan boşaltılırsa dava konusuz kalır. Mahkeme esas hakkında karar vermez; yargılama giderlerini HMK m.331/1 uyarınca davanın açıldığı tarihteki haklılık durumuna göre belirler.

Bu durumda yargılama giderlerini kim öder?

Dava tespiti istenen dönemden önce açılmış ve kiracı yeni dönem başlamadan çıkmışsa Daireye göre kiracı davaya sebebiyet vermiş sayılmaz; yargılama giderleri kiraya veren üzerinde bırakılır.

Kiraya veren kira tespit davasını yeni dönem başlamadan açabilir mi?

Evet. TBK m.345 uyarınca dava her zaman açılabilir. Daireye göre bu kural, kiracının yasal hakkını kullanmasını engellemez ve açılan davanın haklı olduğu sonucunu doğurmaz.

Kiracı sözleşmeyi yenilememek için ne yapmalıdır?

Daire, TBK m.347 uyarınca belirli süreli konut ve çatılı işyeri kiralarında kiracının sözleşme süresinin bitiminden en az on beş gün önce bildirimde bulunarak sözleşmeyi yenilememesinin mümkün olduğunu belirtti. Kararın gerekçesi bu yasal süreye uygun sona erdirmeye dayanıyor; hüküm fıkrası ise bildirimi anmıyor, yalnız yeni kira dönemi başlamadan tahliyeden söz ediyor.

Kiracı yeni dönem başladıktan sonra çıkarsa da aynı sonuç mu doğar?

Bu karar o durumu ele almadı; uyuşmazlık, kiracının yeni kira dönemi başlamadan çıktığı hâllerle sınırlıydı.

İlgili Makaleler

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Kanun metinleri Mevzuat Bilgi Sistemi’nden, kararlar resmî karar veri tabanından alınmıştır. Aktarılan kararlar büronun taraf olduğu dosyalar değildir.

Yazar:

Bu konuda sorunuz varsa

Bu yazıyı Av. Bayram Can Çapar hazırladı. Av. Bayram Can Çapar · ÇAPAR Hukuk olarak Denizli, İzmir, Aydın, Muğla, Manisa, Uşak, Afyonkarahisar, Kütahya, İstanbul ve Ankara'da ekibimizle avukatlık hizmeti veririz.

0258 241 55 54 · info@capar.av.tr · Mesaj gönder

Gayrimenkul Hukuku alanındaki diğer makaleler

Tüm Gayrimenkul Hukuku makaleleri →

Anahtar kavramlar: kira tespit davası açıldıktan sonra kiracı çıkarsa · kira tespit davası konusuz kaldı · kira tespit davası yargılama giderleri · kiracı tahliye etti kira tespit davası · yeni dönemden önce açılan kira tespit davası · TBK 345 her zaman açılabilir · TBK 347 kiracının bildirimi · HMK 331 konusuz kalma yargılama gideri

Kaynak gösterimi: Av. Bayram Can Çapar, “Yargıtay: Yeni Dönemden Önce Açılan Kira Tespit Davasında Kiracı Dönemden Önce Çıkarsa Giderler Kiraya Verende”, ÇAPAR Hukuk, 2026-11-07, https://capar.av.tr/makale/kira-tespit-davasi-acildiktan-sonra-kiraci-cikarsa-yargilama-giderleri

← Tüm makaleler

Güncel Makaleler

Tüm makaleler ›