Son gözden geçirme:
Araştırma Görevlisi Olma Şartları: Başvuru, Atama, 50/d ve 33/a Kadroları, Görev Süresi
Seslendirme tarayıcınızın ses motoruyla yapılır.
Kısa cevap: Araştırma görevlisi olabilmek için 657 sayılı Kanun m.48’deki genel şartlar, ALES’ten en az 70 ve Yükseköğretim Kurulunun kabul ettiği merkezî yabancı dil sınavından en az 50 puan (ya da eşdeğer puan) gerekir. Ayrıca giriş sınavının yapıldığı yılın 1 Ocak’ında otuz beş yaşını doldurmamış olmak, devlet üniversitelerinde de tezli yüksek lisans, doktora ya da sanatta yeterlik öğrencisi olmak şarttır. Doktorasını tamamlamış ya da öğretim elemanı kadrosunda çalışmış adaylardan ALES istenmez. Adaylar ilan, ön değerlendirme, yazılı giriş sınavı ve nihai değerlendirmeden geçer; atamayı rektör onaylar. Atamalar 2547 sayılı Kanun m.33’teki usulle m.50/d kapsamında yapılır: 50/d kadrosu lisansüstü eğitime bağlıdır ve her defasında bir yıl içindir, 33/a kadrosunda ise atama en çok üç yıllıktır ve aynı usulle yenilenebilir. Danıştay 8. Dairesi otuz beş yaş sınırını ilk başvuru için hukuka uygun bulmuştur (ilk derece kararı; kesinleşmemiş olabilir), görevdeki araştırma görevlisinin yeniden atanmasında ise yaşı aramamaktadır.
Araştırma görevlisi kadrosuna başvuru için ALES’ten en az 70, merkezî yabancı dil sınavından en az 50 puan, giriş sınavı yılının 1 Ocak’ında 35 yaşını doldurmamış olmak ve devlet üniversitelerinde lisansüstü öğrencilik gerekir; adaylar ön değerlendirme ve yazılı giriş sınavından geçer. Atamalar 2547 sayılı Kanun m.33’teki usulle m.50/d kapsamında yapılır; 50/d kadrosu lisansüstü eğitime bağlıdır, 33/a kadrosunda atama en çok üç yıllıktır; Merkezi Sınav Yönetmeliği ve Danıştay kararları.
Araştırma görevlisi kadrosuna başvuru şartları, giriş sınavı ve atama, 2547 sayılı Kanun m.33/a ve m.50/d kadroları, görev süresi, yeniden atama, 50/d’den 33/a’ya geçiş ve dava yolu.
Araştırma Görevlisi Nedir? 33/a ve 50/d Kadroları
Araştırma görevlisinin tanımını, yaş sınırını, atama usulünü ve görev süresini 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 33. maddesinin (a) fıkrası düzenler:
“Araştırma görevlileri, yükseköğretim kurumlarında yapılan araştırma, inceleme ve deneylerde yardımcı olan ve yetkili organlarca verilen ilgili diğer görevleri yapan öğretim elemanıdır. … Araştırma görevlisi kadrosuna başvurabilmek için sınavın yapıldığı yılın ocak ayının birinci günü itibarıyla otuz beş yaşını doldurmamış olmak gerekir. Bunlar ilgili anabilim veya anasanat dalı başkanlarının önerisi, Bölüm Başkanı, Dekan, enstitü, yüksekokul veya konservatuvar müdürünün olumlu görüşü üzerine rektörün onayı ile araştırma görevlisi kadrolarına en çok üç yıl süre ile atanırlar; atanma süresi sonunda görevleri kendiliğinden sona erer. … Bunlar aynı usulle yeniden atanabilirler.”
İkinci kadro türü, lisansüstü öğretimi düzenleyen 50. maddenin (d) bendine dayanır:
“d) Lisans üstü öğretim yapan öğrenciler, kendilerine tahsis edilebilecek burslardan yararlanabilecekleri gibi, her defasında bir yıl için olmak üzere araştırma görevlisi kadrosuna da atanabilirler.”
7033 sayılı Kanunla eklenen ek 38. madde, atamaların bu ikinci yoldan, 33. maddedeki usulle yapılacağını öngörür:
“Yükseköğretim kurumları araştırma görevlisi kadrolarına atamalar, 33 üncü maddede belirtilen usule uygun olarak 50 nci maddenin birinci fıkrasının (d) bendi kapsamında yapılır. Bu kapsamda atananlardan doktora veya sanatta yeterlik eğitimlerini tamamlayanların en fazla %30’u doktora veya sanatta yeterlik eğitimini tamamladıkları kurumların senatolarınca belirlenen ve Yükseköğretim Kurulunca onaylanan performansa dayalı kriterler çerçevesinde doktor öğretim üyesi kadrolarına atanabilir.”
Özetle 50/d kadrosu lisansüstü öğrenciyi desteklemeye yöneliktir ve lisansüstü eğitim sona erince, ek m.38’deki süreler saklı kalmak üzere, kadroyla ilişik de kesilir; Danıştay 8. Dairesinin bu bağı kurduğu kararı doktora kaydını sildiren 50/d araştırma görevlisine ilişkin karar notunda anlattık. 33/a kadrosunda ise atama en çok üç yıl içindir ve aynı usulle yenilenebilir.
Araştırma Görevlisi Olma Şartları
Başvuru ve sınav şartları, 09.11.2018 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan ve en son 06.03.2026’da değiştirilen Öğretim Üyesi Dışındaki Öğretim Elemanı Kadrolarına Yapılacak Atamalarda Uygulanacak Merkezi Sınav ile Giriş Sınavlarına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik’te (Merkezi Sınav Yönetmeliği) düzenlenir. Yönetmelik devlet ve vakıf yükseköğretim kurumlarının araştırma görevlisi kadrolarına yapılacak atamaları kapsar (m.2/1).
“Bu Yönetmelik kapsamındaki öğretim elemanı kadrolarına yapılacak atamalarda;
a) 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 48 inci maddesinde belirtilen şartları taşımak,
b) ALES’ten en az 70, Yükseköğretim Kurulu tarafından kabul edilen merkezi yabancı dil sınavından en az 50 puan veya eşdeğerliği kabul edilen bir sınavdan bu puan muadili bir puan almış olmak gerekir. Merkezi sınav muafiyetinden yararlanmayı talep edenlerin ön değerlendirme ve nihai değerlendirme aşamalarında ALES puanı 70 olarak kabul edilir.”
ALES sonucu açıklandığı tarihten itibaren beş yıl geçerlidir (m.5). Üniversiteler senato kararıyla daha yüksek asgari puan belirleyebilir (m.6/2). Doktora ya da sanatta yeterlik eğitimini (ya da m.14/1’de sayılan tıp, diş hekimliği, eczacılık ve veteriner hekimlik eğitimlerini) tamamlamış olanlardan ve yükseköğretim kurumlarında öğretim elemanı kadrosunda çalışmış ya da çalışmakta olanlardan merkezi sınav şartı aranmaz (m.14/1).
Yaş ve lisansüstü öğrencilik. Kadroya özgü iki şart özel şartlar maddesindedir:
“Araştırma görevlisi kadrosuna başvurabilmek için giriş sınavının yapıldığı yılın ocak ayının birinci günü itibarıyla otuz beş yaşını doldurmamış olmak gerekir. Devlet yükseköğretim kurumlarının araştırma görevlisi kadrolarına başvurularda tezli yüksek lisans, doktora veya sanatta yeterlik eğitimi öğrencisi olmak şartı aranır.”
Yaş sınırı 2020’de 7243 sayılı Kanunla 33/a maddesine de eklenmiştir; Yönetmelik Kanundaki kuralı tekrarlar. Lisansüstü öğrencilik şartı yalnız devlet yükseköğretim kurumlarında aranır.
İlanda kişiye özel şart yasağı. İlanlarda bilimsel, nesnel ve denetlenebilir koşullar dışında belirli bir adayı tanımlayan özel şart konamaz (m.6/5); bu tür ilanlara karşı yargı yolunu kişiye özel kadro ilanının iptali yazısında anlattık.
Giriş Sınavı ve Atama
Kadrolar yükseköğretim kurumlarınca ilan edilir; son başvuru tarihi ilan tarihinden itibaren on beş günden az olamaz ve postadaki gecikme nedeniyle süresinde yapılamayan başvurular dikkate alınmaz (m.8). Biri anabilim dalı başkanı olmak üzere üç asıl ve bir yedek öğretim üyesinden oluşan jüri (m.9), ALES puanının %60’ını ve yabancı dil puanının %40’ını esas alarak kadro sayısının on katına kadar adayı sınava çağırır (m.10; meslek yüksekokullarında ağırlıklar farklıdır). Giriş sınavı ilan edilen alanla ilgili yazılı sınavdır; jüri sınavın nesnel, ölçülebilir ve denetlenebilir olmasını sağlar, soru ve cevaplar tutanağa geçirilir (m.11). Başarı sırası şöyle belirlenir:
“Sınav jürisinin değerlendirmesinde; … bu Yönetmelik kapsamındaki diğer kadrolarda ALES puanının %30’unu, lisans mezuniyet notunun %30’unu, yabancı dil puanının %10’unu ve giriş sınavı notunun %30’unu; … hesaplayarak ilan edilen kadro sayısı kadar adayı başarı sırasına göre belirler. Değerlendirme puanı 65 puanın altında olanlar sınavlarda başarısız sayılır.”
Kadro sayısı kadar yedek aday da ilan edilir (m.13). YÖK’ün öncelikli alanlar için tahsis ettiği kadrolarda sınav, ağırlıklar ve baraj farklıdır (m.15; 06.03.2026’da eklenen üçüncü fıkra dâhil). Sınavı kazanan adayın ataması, 33/a’daki usulle, anabilim dalı başkanının önerisi ve bölüm başkanı, dekan, enstitü, yüksekokul veya konservatuvar müdürünün olumlu görüşü üzerine rektörün onayıyla yapılır.
Görev Süresi, Yeniden Atama ve 50/d’den 33/a’ya Geçiş
33/a kadrosu. Atama en çok üç yıl içindir; süre sonunda görev kendiliğinden sona erer ve aynı usulle yeniden atama yapılabilir. Danıştay 8. Dairesi, yeniden atamada idarenin takdir yetkisini kamu yararı ve hizmet gerekleriyle sınırlı görmekte ve yenilememe gerekçesinin somut olarak ortaya konulmasını aramaktadır; bu çizgiyi araştırma görevlisi sözleşmesinin yenilenmemesine ilişkin karar notunda anlattık. Merkezi Sınav Yönetmeliği görev süresi uzatımı niteliğindeki atamalarda uygulanmaz (m.2/2); otuz beş yaş şartı da Danıştay’a göre yeniden atamada aranmaz (35 yaş sınırına ilişkin karar notu).
50/d kadrosu. Atama her defasında bir yıl içindir ve lisansüstü eğitime bağlıdır. Eğitimini tamamlayanlar için Kanun şu süreleri öngörür:
“… 50 nci maddenin birinci fıkrasının (d) bendi hükümlerine göre araştırma görevlisi kadrolarına atanıp, doktora veya diş hekimliğinde, eczacılıkta ve veteriner hekimlikte uzmanlık ya da sanatta yeterlik eğitimini tamamlamış olanların kadro ile ilişikleri bir yıl uzatılır. Bir yıllık sürenin sonunda kadrosunun bulunduğu yükseköğretim kurumunun performansa dayalı kriterlerini sağlayan araştırma görevlilerinin kadrosu bir yıl daha devam ettirilebilir. Bu sürelerin sonunda araştırma görevlilerinin kadro ile ilişikleri kendiliğinden kesilir. 50 nci maddenin birinci fıkrasının (d) bendi kapsamında atanıp tezli yüksek lisans eğitimini tamamlamış olanların araştırma görevlisi kadrolarıyla ilişikleri en fazla altı ay süreyle daha devam eder. Altı aylık süre içerisinde devlet yükseköğretim kurumlarında alanıyla ilgili doktora veya sanatta yeterlik eğitimine başlamayanların araştırma görevlisi kadrolarıyla ilişikleri kendiliğinden kesilir.”
Bu fıkranın 2020’de 7243 sayılı Kanunla eklenen ilk hâlinde doktorasını tamamlayanın ilişiği kendiliğinden kesiliyordu (aşağıdaki 2023 tarihli kararda aktarılan metin); bir yıllık uzatma ve performansa bağlı ikinci yıl, 2022’de 7417 sayılı Kanunla geldi. Doktorasını Mart 2022’de, bu değişiklikten önce tamamlayan araştırma görevlisinin ilişiğinin kesilmesini hukuka uygun bulan ilk derece kararına yönelik istinaf başvurusu reddedilmiş, bölge idare mahkemesi kararı Danıştay’ca ayrıca gerekçe yazılmadan onanmıştır (Danıştay 8. Daire, 2023/4732 E., 2025/6725 K.).
50/d’den 33/a’ya geçiş. Doktorasını tamamlayan 50/d araştırma görevlilerinin en fazla %30’u performans kriterlerine göre doktor öğretim üyesi kadrolarına atanabilir (ek m.38/1). 33/a kadrosuna geçiş ise 7437 sayılı Kanunla 2023’te eklenen geçici bir maddeyle düzenlenmiştir:
“Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte; 50 nci maddenin birinci fıkrasının (d) bendi kapsamında istihdam edilenlerden tıpta, diş hekimliğinde, eczacılıkta ve veteriner hekimlikte uzmanlık eğitimi yapmakta olanlar ve bu eğitimlerini tamamlamış olanlar hariç; tezli yüksek lisans veya doktora/sanatta yeterlik eğitimine devam eden veya bu eğitimlerini tamamlamış araştırma görevlilerinin, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren altı ay içinde talep etmeleri ve 7/4/2021 tarihli ve 7315 sayılı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanununun 3 üncü maddesindeki şartları taşımaları kaydıyla, kadrolarının bulunduğu üniversite tarafından 33 üncü maddenin (a) fıkrası kapsamında atamaları yapılır.”
Geçiş, maddenin yürürlüğe girdiği tarihte 50/d kadrosunda bulunanlara ve altı ay içinde yapılan taleplere özgüdür; usul ve esasları YÖK belirler. Danıştay, aynı dönemde ilişiği kesilen araştırma görevlisinin geçiş talebini ilişik kesme davasının konusu dışında tutmuştur (50/d karar notu); talebin reddi ayrıca dava konusu yapılabilmektedir.
Dava Yolu, Süre ve Kesinlik
Aktarılan kararlarda ilişik kesilmesi, görev süresinin uzatılmaması ve geçiş talebinin reddi gibi işlemlere karşı iptal davaları idare mahkemelerinde açılmıştır; vakıf üniversitesindeki araştırma görevlilerinin davaları da idari yargıda görülmüştür. Özel süre bulunmadığından genel süre uygulanır:
“Dava açma süresi, özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştayda ve idare mahkemelerinde altmış ve vergi mahkemelerinde otuz gündür.”
Süre yazılı bildirimi izleyen gün başlar (m.7/2-a). İşlem bir yönetmelik hükmüne dayanıyorsa düzenleyici işlem de dava konusu yapılabilir (m.7/4); aşağıdaki otuz beş yaş kararında adayın yalnız Yönetmelik hükmüne karşı açtığı dava Danıştay 8. Dairesince ilk derece olarak ve süre itirazı kabul edilmeyerek esastan incelenmiştir. Kamu görevlilerinin atanmasıyla ilgili davalarda yeni ya da eski görev yeri, görevlerine son verilmesiyle ilgili davalarda son görev yeri idare mahkemesi yetkilidir (İYUK m.33/1-2).
Temyiz ve kesinlik. Bölge idare mahkemesi kararlarından hangilerinin temyiz edilebileceğini İYUK m.46 sayar:
“Danıştay dava dairelerinin nihai kararları ile bölge idare mahkemelerinin aşağıda sayılan davalar hakkında verdikleri kararlar, başka kanunlarda aksine hüküm bulunsa dahi Danıştayda, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde temyiz edilebilir:
… d) Belli bir meslekten, kamu görevinden veya öğrencilik statüsünden çıkarılma sonucunu doğuran işlemlere karşı açılan iptal davaları.
… Birinci fıkra kapsamında olmayan davalarda bölge idare mahkemesinin istinaf kanun yolu incelemesinde ilk derece mahkemesi kararını kaldırması üzerine yeniden verdiği kararlar, tebliğinden itibaren otuz gün içinde Danıştayda temyiz edilebilir.”
Karar notlarındaki görev süresinin uzatılmaması ve ilişik kesilmesi davalarında Danıştay temyiz incelemesi yapmış, geçiş talebinin reddine ilişkin bir dosyada ise bölge idare mahkemesi kararını kesin saymıştır (aşağıda). İkinci fıkra, 31.07.2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 7589 sayılı Kanunla eklenmiştir ve yürürlüğünden sonra bölge idare mahkemelerince verilen kararlara uygulanır (7589 sayılı Kanun geçici m.1/3).
Yargı Kararlarında Araştırma Görevlisi Kadrosu
Yaş sınırı ilk başvuruda hukuka uygun bulundu. Kararda aktarıldığına göre Daire 2019’da, o dönem yalnız Yönetmelikte yer alan otuz beş yaş kuralını kanuni dayanaktan yoksun bulup iptal etmişti; kural 2020’de Kanuna eklendi. Sınavı kazanmasına rağmen yaşı nedeniyle başvurusu iptal edilen adayın Yönetmelik hükmüne karşı açtığı davada Daire şöyle dedi:
“… yükseköğretim kurumlarınca ileriye dönük öğretim üyesi ihtiyaçlarının karşılanması amacıyla araştırma görevliliği kadrolarına atanacak kişilerin belirli bir yaş sınırı içerisinde değerlendirilmesi kamu yararı ve hizmet gereğidir. … davaya konu Yönetmelik hükmünün üst hukuk normu niteliğindeki Kanun hükümlerinin verdiği yetkiye dayalı olarak ve Kanun hükmüyle aynı şekilde tesis edildiği, yetiştirme ve yerleştirme esaslarının yaş koşulunu da içerdiği görülmekle; düzenlemede hukuka aykırılık bulunmamaktadır.”
Dava reddedildi. Karar ilk derece sıfatıyla, oybirliğiyle ve Danıştay Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olarak verilmiştir; temyiz üzerine verilmiş bir Kurul kararına ulaşılamadığından kesinleşmemiş olabilir. Dava yalnız yaş cümlesine yöneliktir. Yaşın yeniden atamada aranmadığına ilişkin kararları ve bu yorumla gerilim içindeki bir onama kararını 35 yaş sınırı karar notunda anlattık.
Somut gerekçe ölçütü iki yönlü işler. Bir dosyada Danıştay 8. Dairesi, hukuken kabul edilebilir somut bir sebep gösterilmediği gerekçesiyle görev süresinin uzatılmamasına ilişkin davada bölge idare mahkemesi kararını bozmuş; bölge idare mahkemesi kararında ısrar etmiş, İdari Dava Daireleri Kurulu da ısrar kararını onamıştır. Böylece işlemi hukuka uygun bulan ilk derece kararı kesinleşmiştir:
“… lisansüstü eğitiminin halen tamamlanamamış olması, akademik yayınlar, bilimsel toplantı, sempozyum, kongre benzeri katılımlar, idari çalışmalara katkı, tez, ders görevlendirilmeleri, diğer çalışmalar, gelecek dönem için yapılması planlanan çalışmalar yönünden herhangi bir faaliyette bulunmaması, … ile ana bilim dalı … başkanının yapmış olduğu olumsuz değerlendirmeler dikkate alındığında, davalı idarece davacı hakkında görev süresinin uzatılmaması yönünde tesis edilen işlemde kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırılık bulunmadığı ve böylece takdir hakkının hukuka uygun olarak kullanıldığı”
Kurul kararı ayrıca gerekçe yazılmadan, kesin olarak ve oyçokluğuyla verilmiştir; karşı oy Dairenin bozma gerekçesini benimser. İlk derece kararı davacının yaklaşık üç buçuk yıl izinli kaldığını da değerlendirmiştir. Gerekçe belgelere dayanan somut olgulara oturuyorsa yenilememe yargı denetiminden geçebilmektedir; soyut gerekçelerin yetmediği kararlar yukarıdaki karar notundadır.
Yüksek lisanstan doktoraya geçişte ilişik kesilmesi. Yüksek lisansı bitirip yaklaşık bir ay sonra doktoraya başlayan 50/d araştırma görevlisinin ilişiği, aradaki dönemde öğrenci olmadığı gerekçesiyle kesilmişti. İdare mahkemesi işlemi iptal etti, istinaf başvurusu reddedildi ve Danıştay bölge idare mahkemesi kararını onadı:
“10/01/2020 tarihinde yüksek lisans programını bitirdikten sonra makul olarak değerlendirilebilecek bir süre içerisinde (07/02/2020 tarihinde) doktora eğitimine başlayan davacının, dava konusu ettiği ilişiğinin kesilmesine dair işleme yaptığı itirazın değerlendirildiği tarih (22/06/2020) itibariyle yürürlükte bulunan davacı lehine yeni mevzuat hükmüne aykırı ve davacı aleyhine sonuç doğuracak şekilde geçmişe yönelik olarak tesis edilen dava konusu işlemlerde hukuka, mevzuata ve hakkaniyete uygunluk bulunmadığı”
Mahkeme, itirazın değerlendirildiği tarihte yürürlüğe girmiş olan altı aylık süre hükmünü davacı lehine uygulamıştır. Onama kararı ayrıca gerekçe içermez; kesin olarak ve oybirliğiyle verilmiştir. Altı aylık süreye ilişkin cümle bugünkü metinde de yer alır.
Geçiş talebinin reddine karşı davada kesinlik. Geçici m.84 uyarınca yaptığı 33/a başvurusu, arşiv araştırması sonucunun Değerlendirme Komisyonunca olumlu bulunmaması nedeniyle reddedilen araştırma görevlisinin temyiz istemi incelenmedi:
“… uyuşmazlığın, davacının 2547 sayılı Kanun’un geçici 84. maddesi uyarınca aynı Kanun’un 33/a maddesi kapsamında atamasının yapılması istemiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin işlemden kaynaklandığı görülmekte olup, temyize konu kararın Bölge İdare Mahkemesinin 2577 sayılı Kanun’un 46. maddesine göre temyiz yolu açık olmayan “kesin” kararlarından olduğu anlaşıldığından, temyiz isteminin incelenmesine yasal olanak bulunmamaktadır.”
Karar, m.46’ya 7589 sayılı Kanunla ikinci fıkra eklenmeden önce verilmiştir; ilk derece kararını kaldırıp yeniden karar veren bir bölge idare mahkemesi kararı bakımından bugün sonuç farklı olabilir.
Uygulamada Dikkat Edilecekler
- İlanı Yönetmelikle birlikte okuyun. Senato puan barajlarını yükseltebilir; ALES sonucu beş yıl geçerlidir; yaş, giriş sınavının yapıldığı yılın 1 Ocak’ına göre hesaplanır.
- Kadro türünü belgeleyin. Atama onayında 33/a mı 50/d mi yazdığı, görev süresini belirler.
- 50/d’de öğrencilik bağını koruyun. Kayıt sildirme, mezuniyet ya da yüksek lisans ile doktora arasındaki boşluk kadroyu etkiler; ek m.38/2’deki süreleri takvime bağlayın.
- Yeniden atama dosyasını düzenli tutun. İdare olumsuz kararını belgeye dayandırmalıdır; faaliyet raporu ve izin kayıtları araştırma görevlisi aleyhine de kullanılabilir.
- Süreyi ve kesinliği kontrol edin. Dava süresi altmış gündür; temyiz imkânı m.46 ve 7589 sayılı Kanunun geçiş hükmüne göre belirlenir.
Sıkça Sorulan Sorular
Araştırma görevlisi olma şartları nelerdir?
657 sayılı Kanun m.48’deki genel şartlar, ALES’ten en az 70, YÖK’ün kabul ettiği merkezî yabancı dil sınavından en az 50 puan (ya da eşdeğeri), giriş sınavının yapıldığı yılın 1 Ocak’ında otuz beş yaşını doldurmamış olmak ve devlet üniversitelerinde lisansüstü öğrenci olmak gerekir (Merkezi Sınav Yönetmeliği m.6 ve m.7). Senato daha yüksek puan isteyebilir.
Araştırma görevlisi olmak için yaş sınırı var mı?
Evet. 2547 sayılı Kanun m.33/a ve Yönetmelik m.7/1’e göre giriş sınavının yapıldığı yılın 1 Ocak’ında otuz beş yaşını doldurmamış olmak gerekir. Danıştay 8. Dairesi Yönetmelik hükmünü hukuka uygun bulmuştur; karar kesinleşmemiş olabilir. Yaş şartı görevdeki araştırma görevlisinin yeniden atanmasında aranmaz.
33/a ile 50/d araştırma görevlisi arasındaki fark nedir?
50/d kadrosu lisansüstü öğrencilere yöneliktir; atama her defasında bir yıl içindir ve lisansüstü eğitim sona erince, ek m.38/2’deki süreler dolduğunda kadroyla ilişik kesilir. 33/a kadrosunda atama en çok üç yıl içindir ve aynı usulle yenilenebilir.
Doktora ya da yüksek lisans bitince 50/d araştırma görevlisinin kadrosu ne olur?
Doktorasını tamamlayanın ilişiği bir yıl uzatılır; kurumun performans kriterlerini sağlayanların kadrosu bir yıl daha sürebilir, sonra ilişik kendiliğinden kesilir. Tezli yüksek lisansı tamamlayanın ilişiği en fazla altı ay daha sürer; bu sürede devlet üniversitesinde alanıyla ilgili doktoraya başlamazsa kesilir (ek m.38/2).
ALES şartı kimlerden aranmaz?
Doktora ya da sanatta yeterlik eğitimini (ya da m.14/1’de sayılan tıp, diş hekimliği, eczacılık ve veteriner hekimlik eğitimlerini) tamamlamış olanlardan ve öğretim elemanı kadrosunda çalışmış ya da çalışmakta olanlardan merkezi sınav şartı aranmaz (m.14/1); bu adayların ALES puanı 70 kabul edilir.
Atanmama ya da görev süresinin uzatılmaması işlemine karşı ne kadar sürede dava açılır?
Yazılı bildirimi izleyen günden itibaren altmış gün içinde idare mahkemesinde iptal davası açılır (İYUK m.7). Görevine son verilmesiyle ilgili davalarda son görev yerindeki idare mahkemesi yetkilidir (İYUK m.33/2).
İlgili Makaleler
- Danıştay: Araştırma Görevlisinde 35 Yaş Sınırı Yeniden Atamada Aranmaz
- Danıştay: Araştırma Görevlisi Sözleşmesinin Yenilenmemesi Somut ve Ölçülü Gerekçe İster
- Danıştay: Doktora Kaydını İsteğiyle Sildiren 50/d Araştırma Görevlisinin İlişiği Kesilir; 33/a Talebi Ayrı
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Kanun metinleri Mevzuat Bilgi Sistemi’nden, kararlar resmî karar veri tabanından alınmıştır. Aktarılan kararlar büronun taraf olduğu dosyalar değildir.
Yazar: Yükseköğretim hukuku Avukat Bayram Can Çapar - ÇAPAR HUKUK
Bu konuda sorunuz varsa
Bu yazıyı Av. Bayram Can Çapar hazırladı. Av. Bayram Can Çapar · ÇAPAR Hukuk olarak Denizli, İzmir, Aydın, Muğla, Manisa, Uşak, Afyonkarahisar, Kütahya, İstanbul ve Ankara'da ekibimizle avukatlık hizmeti veririz.
Yükseköğretim Hukuku alanındaki diğer makaleler
- YÖK ve Üniversite İşlemlerine Karşı Hangi İdare Mahkemesinde Dava Açılır? İdari Yargıda Yetki Kuralları
- Danıştay: Adayla Birden Çok Ortak Yayını Olan Jüri Üyesinin Raporuna Dayanan Doçent Ataması Hukuka Aykırı
- Danıştay: Anayasa Mahkemesinin m.54 İptali Öğrenci Disiplin Cezasını Kendiliğinden Kaldırmaz; Yeni Kanun Esas
- Danıştay: Başarısız YLSY Bursiyerinin Mahkeme Kararıyla da Atanamayacağını Diyen YÖK Paragrafı Hukuka Aykırı
Anahtar kavramlar: araştırma görevlisi olma şartları · araştırma görevlisi şartları · araştırma görevlisi nasıl olunur · araştırma görevlisi ALES puanı · araştırma görevlisi giriş sınavı · 50/d ve 33/a farkı · 50/d'den 33/a'ya geçiş · geçici 84. madde · araştırma görevlisi görev süresi · 2547 sayılı Kanun ek 38. madde · Merkezi Sınav Yönetmeliği · 2547 sayılı Kanun 33. madde
Kaynak gösterimi: Av. Bayram Can Çapar, “Araştırma Görevlisi Olma Şartları: Başvuru, Atama, 50/d ve 33/a Kadroları, Görev Süresi”, ÇAPAR Hukuk, 2026-11-14, https://capar.av.tr/makale/arastirma-gorevlisi-olma-sartlari-50-d-33-a-gorev-suresi

























