Son gözden geçirme:
Karar NotuDanıştay: Başarısız YLSY Bursiyerinin Mahkeme Kararıyla da Atanamayacağını Diyen YÖK Paragrafı Hukuka Aykırı
Seslendirme tarayıcınızın ses motoruyla yapılır.
Kısa cevap: Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu 02.12.2025 tarihli kararında, YÖK genel yazısının, 1416 sayılı Kanun kapsamında başarısız sayılanların mahkeme kararlarıyla da olsa öğretim elemanı kadrolarına atanamayacağını bildiren paragrafını iptal eden Danıştay 8. Daire kararının bu kısmını, idarenin mahkeme kararlarına uyma yükümlülüğüne dayanan gerekçesiyle onadı. Kurul ayrıca ilişiği kesilen bursiyerin yazının tamamına karşı dava açma ehliyeti bulunduğunu kabul ederek ehliyetten ret kısmını bozdu. Karar, bursiyerin atanması ya da tazminat borcu hakkında hüküm kurmaz.
Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu, YÖK genel yazısındaki, 1416 sayılı Kanun kapsamında başarısız sayılanların mahkeme kararlarıyla da olsa öğretim elemanı kadrolarına atanamayacağını bildiren paragrafın idarenin yargı kararlarına uyma yükümlülüğüne aykırı bulunarak iptal edilmesini aynı gerekçeyle onadı. Kurul ayrıca ilişiği kesilen bursiyerin genel yazının tamamına karşı dava açma ehliyeti bulunduğunu kabul ederek davanın kısmen ehliyetten reddini bozdu ve dosyayı bu kısım için Danıştay 8. Daireye gönderdi.
Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu, başarısız sayılan 1416 sayılı Kanun bursiyerlerinin mahkeme kararıyla da olsa atanamayacağını bildiren YÖK yazısı paragrafının iptalini onadı.
Uyuşmazlık
Davacı 2011’de bir üniversite adına, Millî Eğitim Bakanlığı hesabına yüksek lisans ve doktora için 1416 sayılı Kanun kapsamında yurt dışına gönderildi. Bu kapsamdaki öğrenciler uygulamada YLSY bursiyeri olarak da anılır; kararda bu kısaltma geçmez. Davacı yüksek lisansı tamamladı, doktorası tez aşamasındayken yurda döndü ve yüksek lisans derecesiyle görev istedi. Bakanlığın mecburi hizmet hesabı üzerine üniversitenin meslek yüksekokuluna öğretim görevlisi olarak atandı; üniversitenin bunun için istediği kadro aktarımını YÖK uygun bulmadı.
YÖK ayrıca bütün üniversitelere “1416 sayılı Kanun - Mahkeme Kararlarının Uygulanması” konulu yedi paragraflık bir genel yazı gönderdi. Yazıya göre eğitimini tamamlamadan dönenler tahsil masraflarını faiziyle öder; tazminat ödeme durumuna düşenler ancak öğretim elemanı sınav aşamalarını başarırsa atanabilir; bu kişiler lehine verilen mahkeme kararlarını davaların tarafı olan Bakanlık uygulamalıdır. Beşinci paragraf şöyledir: “1416 sayılı Kanun kapsamında başarısız sayılanların mahkeme kararlarıyla da olsa yükseköğretim kurumlarının öğretim elemanı kadrolarına atanma imkânı bulunmamaktadır.” Üniversite bu işlemlere dayanarak davacının ilişiğini kesti.
Davacının ilişik kesme işlemi, kadro aktarımı reddi ve genel yazı hakkındaki iptal davasına ilk derece olarak Danıştay 8. Daire baktı. Daire 11.10.2024’te beşinci paragrafı iptal etti; yazının geri kalanı yönünden davayı, davacının doktora için geri ödeme yaptığı gerekçesiyle ehliyetten reddetti. Dava sürerken YÖK, 2016’dan önce yüksek lisans için gönderilip bu dereceyle dönenlerin belirli şartlarla öğretim görevlisi kadrolarında mecburi hizmet yapabilmesini uygun bulmuş, davacı da üniversitenin başka bir birimine atanmıştı. Daire bu nedenle öteki iki işlem hakkında karar verilmesine yer olmadığına hükmetti. Kararı iki taraf da temyiz etti.
Kararın Sonucu
Kurul davacının temyiz istemini kabul etti, davalı idarelerinkini reddetti. Daire kararının iptale ve karar verilmesine yer olmadığına ilişkin kısımlarını onadı; ehliyetten ret kısmını bozarak bu kısım için dosyayı Danıştay 8. Daireye gönderdi. Karar 02.12.2025’te kesin olarak, ilişik kesme işlemi yönünden oyçokluğuyla, diğer kısımlarda oybirliğiyle verildi. Bir karşı oy var: üye, ilişik kesme işleminin geri alınmadığını ve konusuz kalmadığını belirterek esastan incelenmesini istedi.
Gerekçe
Kurul, beşinci paragrafın iptalinde Dairenin gerekçesini benimsedi:
“Dayandığı hukuksal nedenler ve gerekçesi yukarıda açıklanan Danıştay Sekizinci Dairesi kararının iptale ve karar verilmesine yer olmadığına ilişkin kısımları, aynı gerekçe ile Kurulumuzca da uygun bulunmuş olup davalılar tarafından temyiz dilekçelerinde ileri sürülen iddialar, kararın söz konusu kısımlarının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.”
Kurulun özetlediği Daire gerekçesine göre Anayasa ve 2577 sayılı Kanun, idarenin mahkeme kararlarına uymasını, bunları değiştirmemesini ve yerine getirilmesini geciktirmemesini öngörür; kararlar etkili biçimde yerine getirilmezse Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi m.6 bakımından adil yargılamadan söz edilemez. Daire, uygulamamanın disiplin ve ceza sorumluluğu ile idare aleyhine tazminat ve rücu sonucunu doğuracağını da belirterek paragrafı hukuka aykırı buldu.
Ehliyet konusunda Kurul kendi gerekçesini yazdı:
“… "1416 sayılı Kanun - Mahkeme Kararlarının Uygulanması" konulu genel yazı 7 paragraftan ibaret olup … birbiriyle bağlantılı işleyiş kurallarına yer verildiği görülmekle genel yazının tamamının davacının menfaatini ilgilendirdiği açık olup ihtilaf dışı bir husus olarak davacının tamamlayamadığı doktora programı için yaptığı geri ödemelerin menfaat bağını ortadan kaldırmayacağı sonucuna ulaşılmaktadır. Bu durumda, davacının söz konusu işlemin tamamının iptali istemiyle dava açmaya ehliyetli olduğu dikkate alındığında, Daire kararının davanın ehliyet yönünden reddine ilişkin kısmında hukuki isabet bulunmamaktadır.”
Kararın Önemi ve Uygulamaya Etkisi
Onanan iptalin ölçüsü idarenin mahkeme kararlarına uyma yükümlülüğüdür. İptal edilen yalnız beşinci paragraftır; Daire ve Kurul, başarısız sayılan her bursiyerin atanması gerektiği ya da tazminat borcundan kurtulduğu yönünde hüküm kurmadı. Yazının tazminat, sınav şartı ve kararların Bakanlıkça uygulanmasına ilişkin öteki paragrafları esastan incelenmedi; bozma üzerine bu kısım hakkında Daire yeniden karar verecek.
Ehliyet yönünden Kurul, birbiriyle bağlantılı kurallar içeren bir genel yazıya dayanılarak ilişiği kesilen kişinin yazının tamamına karşı dava açabileceğini ve doktora için yapılan geri ödemelerin menfaat bağını koparmadığını kabul etti.
Değerlendirmemize göre karar, bursiyer lehine verilmiş bir yargı kararının bu genel yazı gerekçe gösterilerek uygulanmamasına karşı dayanak olabilir; bireysel atama talepleri ise her dosyadaki mahkeme kararına göre ayrıca değerlendirilir.
Karardan sonra veri tabanına yansıyan Danıştay kararlarında (Kurul için 15.01.2026’ya, 8. Daire için 03.03.2026’ya kadar) 1416 sayılı Kanun, öğretim görevlisi ataması ve kadro aktarımı üzerine yapılan anahtar sözcük taramasında (sonuç özetleri düzeyinde) bu ölçüyü değiştiren bir karara ve dosyanın bozmadan sonraki seyrine ilişkin bir karara rastlanmadı.
İlgili Mevzuat
Kararın dayandığı hükümlerin bugünkü metni aşağıdadır. İYUK m.28/1’e karardan sonra 7588 sayılı Kanunla eklenen cümle, terör örgütleriyle bağlantı ya da olumsuz güvenlik soruşturması gibi gerekçelere dayanan bazı davalarda göreve iade sonucunu doğuran kararların kesinleşmeden sonra yerine getirileceğini öngörür; bu uyuşmazlığa değmez.
“Yasama ve yürütme organları ile idare, mahkeme kararlarına uymak zorundadır; bu organlar ve idare, mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremez ve bunların yerine getirilmesini geciktiremez.”
“Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkemelerinin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idare, gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecburdur. Bu süre hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemez. …”
“… İdarî işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlâl edilenler tarafından açılan iptal davaları,”
Sıkça Sorulan Sorular
YÖK, başarısız sayılan bursiyerlerin mahkeme kararıyla da olsa atanamayacağını genel yazıyla bildirebilir mi?
Bu dosyada hayır: Danıştay 8. Daire bu paragrafı idarenin mahkeme kararlarına uyma yükümlülüğüne aykırı bularak iptal etti, Kurul da iptali aynı gerekçeyle onadı.
Karar, doktorasını tamamlamayan her bursiyerin atanması gerektiği anlamına mı gelir?
Hayır. Karar yalnız beşinci paragrafın iptalini onadı; bireysel atama hakkı ya da tazminat yükümlülüğü hakkında hüküm kurmadı.
Doktora masraflarını geri ödeyen bursiyer genel yazının tamamına karşı dava açabilir mi?
Kurula göre bu dosyada evet: yazının tamamı davacının menfaatini ilgilendirir; tamamlanamayan doktora için yapılan geri ödemeler menfaat bağını ortadan kaldırmaz.
YLSY bursiyerlerine ilişkin YÖK yazısı davasında dosya şimdi hangi aşamada?
İptal ve karar verilmesine yer olmadığı kısımları kesin olarak onandı. Ehliyetten ret kısmı bozuldu; genel yazının öteki paragrafları hakkında yeniden karar verilmek üzere dosya Danıştay 8. Daireye gönderildi.
İlgili Makaleler
- Öğretim Üyesi Ataması İptal Davası: Atama ve Yükseltme Kriterleri, Atanmama ve Yeniden Atanmama
- Danıştay: Araştırma Görevlisinde 35 Yaş Sınırı Yeniden Atamada Aranmaz
- Danıştay: Araştırma Görevlisi Sözleşmesinin Yenilenmemesi Somut ve Ölçülü Gerekçe İster
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Kanun metinleri Mevzuat Bilgi Sistemi’nden, kararlar resmî karar veri tabanından alınmıştır. Aktarılan kararlar büronun taraf olduğu dosyalar değildir.
Yazar: Yükseköğretim hukuku Avukat Bayram Can Çapar - ÇAPAR HUKUK
Bu konuda sorunuz varsa
Bu yazıyı Av. Bayram Can Çapar hazırladı. Av. Bayram Can Çapar · ÇAPAR Hukuk olarak Denizli, İzmir, Aydın, Muğla, Manisa, Uşak, Afyonkarahisar, Kütahya, İstanbul ve Ankara'da ekibimizle avukatlık hizmeti veririz.
Yükseköğretim Hukuku alanındaki diğer makaleler
- YÖK ve Üniversite İşlemlerine Karşı Hangi İdare Mahkemesinde Dava Açılır? İdari Yargıda Yetki Kuralları
- Araştırma Görevlisi Olma Şartları: Başvuru, Atama, 50/d ve 33/a Kadroları, Görev Süresi
- Danıştay: Adayla Birden Çok Ortak Yayını Olan Jüri Üyesinin Raporuna Dayanan Doçent Ataması Hukuka Aykırı
- Danıştay: Anayasa Mahkemesinin m.54 İptali Öğrenci Disiplin Cezasını Kendiliğinden Kaldırmaz; Yeni Kanun Esas
Anahtar kavramlar: YLSY öğretim görevlisi ataması · YLSY bursiyeri · 1416 sayılı Kanun mecburi hizmet · YÖK genel yazısı · mahkeme kararlarına uyma yükümlülüğü · Anayasa 138 · İYUK 28 · dava açma ehliyeti · öğretim görevlisi kadro aktarımı
Kaynak gösterimi: Av. Bayram Can Çapar, “Danıştay: Başarısız YLSY Bursiyerinin Mahkeme Kararıyla da Atanamayacağını Diyen YÖK Paragrafı Hukuka Aykırı”, ÇAPAR Hukuk, 2026-11-07, https://capar.av.tr/makale/ylsy-bursiyeri-mahkeme-karariyla-da-olsa-atanamaz-yok-yazisi

























