Son gözden geçirme:
Haksız Rekabet Davası: Haksız Rekabet Hâlleri, Talepler, Görevli Mahkeme ve Zamanaşımı (TTK m.54-62)
Seslendirme tarayıcınızın ses motoruyla yapılır.
Kısa cevap: Rakipler arasında veya tedarik edenlerle müşteriler arasındaki ilişkileri etkileyen aldatıcı ya da dürüstlük kuralına aykırı davranışlar haksız rekabettir (TTK m.54); kötüleme, iltibas, sözleşmeyi ihlale yöneltme, iş ürünlerinden yetkisiz yararlanma ve iş sırlarının ifşası gibi TTK m.55’te sayılan hâller sınırlı değildir. Haksız rekabet yüzünden ekonomik menfaatleri zarar gören veya böyle bir tehlikeyle karşılaşabilecek kimse fiilin haksız olduğunun tespitini, men’ini, sonuçlarının ortadan kaldırılmasını, kusur varsa maddi tazminatı ve şartları varsa manevi tazminatı isteyebilir (TTK m.56). Bu davalar, davaya hakkı olanın hakların doğumunu öğrenmesinden itibaren bir yıl ve her hâlde doğumdan itibaren üç yıl geçmekle zamanaşımına uğrar; fiil daha uzun ceza zamanaşımına tabi bir suçsa o süre uygulanır (TTK m.60). Görevli mahkeme kural olarak asliye ticaret mahkemesidir ve tazminat gibi konusu bir miktar para olan talepler için dava açmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır (TTK m.5/A). Maddi tazminatta esas olan, davacının haksız rekabet yüzünden mahrum kaldığı kârdır.
Haksız rekabet davası rehberi: TTK m.54’teki dürüst ve bozulmamış rekabet ilkesi, TTK m.55’teki haksız rekabet hâlleri (kötüleme, iltibas, sözleşmeyi ihlale yöneltme, iş ürünlerinden yetkisiz yararlanma, iş sırları, iş şartlarına uymama), limited şirket ortağının rekabeti ve rekabet yasağı, tescilli marka karşısında kümülatif koruma, TTK m.56’daki tespit, men, ref, maddi ve manevi tazminat talepleri, TTK m.60’taki bir ve üç yıllık zamanaşımı, ihtiyati tedbir, cezai sorumluluk, arabuluculuk dava şartı, görevli mahkeme, ispat ve doğrulanmış Yargıtay 11. Hukuk Dairesi kararları.
Haksız rekabet davası rehberi: genel ilke (TTK m.54), haksız rekabet hâlleri (TTK m.55) — kötüleme, iltibas, sözleşmeyi ihlale yöneltme, iş ürünlerinden yetkisiz yararlanma, iş sırları ve iş şartlarına uymama —, ortaklık ve rekabet yasağı, tescilli marka karşısında kümülatif koruma, tespit, men, ref ve tazminat talepleri (TTK m.56), zamanaşımı (TTK m.60), ihtiyati tedbir (TTK m.61), cezai sorumluluk (TTK m.62), arabuluculuk dava şartı (TTK m.5/A), görevli mahkeme, ispat ve doğrulanmış Yargıtay 11. Hukuk Dairesi kararları.
Haksız Rekabet Nedir? Amaç ve Genel İlke (TTK m.54)
Haksız rekabet, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nda (TTK) düzenlenmiştir; temel hükümler TTK m.54 ve devamı maddelerindedir. Amaç, bütün katılanların menfaatine dürüst ve bozulmamış rekabetin sağlanmasıdır. Genel hüküm yalnız rakipler arasındaki değil, tedarik edenlerle müşteriler arasındaki ilişkileri etkileyen aldatıcı veya dürüstlük kuralına aykırı davranışları da haksız ve hukuka aykırı sayar (TTK m.54/2); bu nedenle dava hakkı rakip tacirle sınırlı değildir (TTK m.56/2-3).
“(1) Haksız rekabete ilişkin bu Kısım hükümlerinin amacı, bütün katılanların menfaatine, dürüst ve bozulmamış rekabetin sağlanmasıdır. (2) Rakipler arasında veya tedarik edenlerle müşteriler arasındaki ilişkileri etkileyen aldatıcı veya dürüstlük kuralına diğer şekillerdeki aykırı davranışlar ile ticari uygulamalar haksız ve hukuka aykırıdır.”
Haksız rekabet davası, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’a dayalı taleplerden farklıdır: Onanan bir istinaf kararında, 4054 sayılı Kanun’a aykırılığa dayalı tazminat için ihlalin Rekabet Kurulu tarafından tespit edilmesi koşulunun arandığı belirtilmiştir (Yargıtay 11. HD, 2022/5830 E., 2024/2078 K.).
Haksız Rekabet Hâlleri (TTK m.55)
TTK m.55/1 haksız rekabetin başlıca hâllerini altı bentte sayar: (a) dürüstlük kuralına aykırı reklam ve satış yöntemleri ile diğer hukuka aykırı davranışlar, (b) sözleşmeyi ihlale veya sona erdirmeye yöneltme, (c) başkalarının iş ürünlerinden yetkisiz yararlanma, (d) üretim ve iş sırlarının hukuka aykırı ifşası, (e) iş şartlarına uymama ve (f) dürüstlük kuralına aykırı işlem şartları kullanma.
“(1) Aşağıda sayılan hâller haksız rekabet hâllerinin başlıcalarıdır: a) Dürüstlük kuralına aykırı reklamlar ve satış yöntemleri ile diğer hukuka aykırı davranışlar ve özellikle; 1. Başkalarını veya onların mallarını, iş ürünlerini, fiyatlarını, faaliyetlerini veya ticari işlerini yanlış, yanıltıcı veya gereksiz yere incitici açıklamalarla kötülemek, … 4. Başkasının malları, iş ürünleri, faaliyetleri veya işleri ile karıştırılmaya yol açan önlemler almak, … b) Sözleşmeyi ihlale veya sona erdirmeye yöneltmek; … e) İş şartlarına uymamak; özellikle kanun veya sözleşmeyle, rakiplere de yüklenmiş olan veya bir meslek dalında veya çevrede olağan olan iş şartlarına uymayanlar dürüstlüğe aykırı davranmış olur.”
Sayım sınırlı değildir
Kanun bu hâlleri “başlıcaları” olarak sayar. Yargıtay 11. Hukuk Dairesi de TTK m.55’te haksız rekabet kabul edilen bazı davranış ve fiil örneklerinin sayıldığını belirtmiştir (Yargıtay 11. HD, 2025/4292 E., 2025/5784 K.); bir kötüleme davasında ilk derece mahkemesi de sayımın sınırlı olmadığını vurgulamış, istinafta yeniden kurulan hüküm onanmıştır (Yargıtay 11. HD, 2024/3548 E., 2025/1678 K.). Bentlere tam uymayan, ancak aldatıcı veya dürüstlük kuralına aykırı bir davranış da TTK m.54/2’deki genel hüküm uyarınca haksız rekabet oluşturabilir.
Kötüleme (TTK m.55/1-a-1)
Davacı şirketin iş yaptığı firmalara, şirket ve ortakları hakkında terör örgütüyle bağlantı iddiasıyla soruşturma yürütüldüğü bildirilerek ticari ilişkinin kesilmesini isteyen mektuplar gönderilmesi ve bu yolla mahkemece “asılsız ve dayanaksız” bulunan ithamlarda bulunulması kötüleme sayılmıştır. Bölge Adliye Mahkemesi eylemi TTK m.55/1-a-1 ve TTK m.55/1-b kapsamında haksız rekabet kabul ederek mektupları vekil sıfatıyla imzalayan avukat dahil davalıları müştereken ve müteselsilen sorumlu tutmuş, şirket lehine maddi ve manevi, ortaklar lehine manevi tazminata hükmetmiş; karar onanmıştır (Yargıtay 11. HD, 2024/3548 E., 2025/1678 K.).
İltibas (TTK m.55/1-a-4)
Türkiye’de tescilli markası bulunmayan, ancak işareti uluslararası düzeyde tanınan bir kargo şirketinin, aynı ibareyi unvanında, faturalarında ve internet sitesinde öne çıkaran rakibine karşı açtığı davada, kullanımın üçüncü kişiler nezdinde karıştırılmaya yol açacağı ve haksız rekabet oluşturduğu, unvan terkini koşullarının da (TTK m.52) oluştuğu kabul edilmiş; bu belirleme onanmıştır (Yargıtay 11. HD, 2024/4340 E., 2025/2920 K.).
Sözleşmeyi ihlale yöneltme ve personel geçişi (TTK m.55/1-b)
Müşterileri başkalarıyla yaptıkları sözleşmelere aykırı davranmaya, çalışanları işverenlerinin üretim ve iş sırlarını ifşa etmeye yöneltmek bu bendin örnekleridir (TTK m.55/1-b). Mülga 6762 sayılı Kanun döneminde görülen bir davada, rakip diyaliz merkezinin sözleşmelerinde rekabet yasağı bulunduğunu bildiği personeli işe alması ve bu personel aracılığıyla çok sayıda hastanın kısa sürede kendisine geçmesi haksız rekabet sayılmış; Yargıtay bu belirlemeyi yerinde bulup kararı yalnız tazminat hesabı yönünden bozmuştur (Yargıtay 11. HD, 2020/8130 E., 2022/4956 K.).
İş ürünleri, iş sırları ve iş şartları (TTK m.55/1-c, d, e)
Başka bir şirketin tamamladığı projeleri kendi internet sitesinde “tamamlanan projeler” arasında gösteren davalının eylemi başkalarının iş ürünlerinden yetkisiz yararlanma sayılmıştır (Yargıtay 11. HD, 2025/2010 E., 2025/6891 K.). Hukuka aykırı biçimde öğrenilen iş sırlarının değerlendirilmesi veya başkalarına bildirilmesi TTK m.55/1-d kapsamındadır; buna karşılık ortağın kendi hazırladığı projenin devamı niteliğindeki işi idareyle sözleşme yaparak üstlenmesi onanan bir istinaf kararında şirket sırlarının ifşası sayılmamış, mimari projelerin aşamalarının aynı kişilerce yapılması yönünde sürekli bir mesleki uygulama bulunmadığından iş şartlarına uymama (TTK m.55/1-e) hâli de oluşmamıştır (Yargıtay 11. HD, 2024/2256 E., 2025/2270 K.).
Ortaklık, Rekabet Yasağı ve Haksız Rekabet
Onanan bir istinaf kararına göre limited şirket ortaklarının, şirket sözleşmesinde aksine düzenleme yoksa şirkete karşı rekabet yasağı yoktur; rekabet yasağı bulunmayan ortağın şirketle rekabet etmesi bağlılık yükümüne aykırı değildir ve haksız rekabet oluşturmaz. Kararda, TTK m.613/2’deki bağlılık yükümünün sınırının madde gerekçesinde rekabet yasağı olarak belirtildiği ve sözleşmede açık hüküm yoksa bağlılık yükümünden hareketle rekabet yasağına varılamayacağı vurgulanmıştır. Davalının müdürler için öngörülen rekabet yasağından kurtulmak için kötüniyetle istifa ettiği iddiası da, istifanın noter ihtarıyla yapılıp genel kurulca kabul edilmesi, kısa süre sonra fesih ve ortaklıktan çıkma davası açılması ve güven ilişkisinin zaten bozulmuş olması gözetilerek kabul görmemiştir (Yargıtay 11. HD, 2024/2256 E., 2025/2270 K.). Ortakların şirketle rekabet etmesi istenmiyorsa bu, şirket sözleşmesinde açıkça düzenlenmelidir; müdürlerin yükümlülükleri için şirket müdürünün sorumlulukları yazımıza bakılabilir.
Tescilli Marka Karşısında Haksız Rekabet: Kümülatif Koruma
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi eski uygulamasında, tescilli marka ve tasarım haklarına tecavüz ile haksız rekabetin kesiştiği alanda her iki düzenlemeyle birlikte (kümülatif) koruma sağlıyordu. Dairenin güncel kararlarına göre ise TTK m.55/1-a-4’te mülga Kanun’daki “ad, unvan, marka, işaret gibi tanıtma vasıtaları” ibaresine yer verilmediğinden, 6102 sayılı TTK’nın yürürlüğe girdiği tarihten sonraki olaylarda tescilli sınai haklar bakımından yalnız 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu (SMK) hükümleri uygulanır; haksız rekabet hükümleri bunlarla aynı anda uygulanmaz. Daire, tescilli markaya tecavüz davasında haksız rekabetin tespiti, önlenmesi ve men’i taleplerinin reddi gerektiği gerekçesiyle bozma kararı vermiştir; karar oy çokluğuyla verilmiş, karşı oyda kümülatif koruma savunulmuştur (Yargıtay 11. HD, 2025/5204 E., 2026/2040 K.). Özel düzenlemede haksız rekabet hükümlerinin uygulanacağına dair açık hüküm varsa bu hükümler de devreye girer. Sonuç olarak tescilli marka söz konusuysa talepler SMK’ya dayandırılmalı; Türkiye’de tescilli hak yoksa karıştırılmaya yol açan kullanım, yukarıdaki kargo şirketi örneğinde olduğu gibi haksız rekabet hükümleriyle korunabilir.
Haksız Rekabet Davasında Talepler (TTK m.56)
Haksız rekabet yüzünden ekonomik menfaatleri zarar gören veya böyle bir tehlikeyle karşılaşabilecek olan kimse dava açabilir; tespit ve men talepleri için zararın gerçekleşmiş olması beklenmez, maddi tazminat ise kusura bağlıdır (TTK m.56/1-d).
“(1) Haksız rekabet sebebiyle müşterileri, kredisi, meslekî itibarı, ticari faaliyetleri veya diğer ekonomik menfaatleri zarar gören veya böyle bir tehlikeyle karşılaşabilecek olan kimse; a) Fiilin haksız olup olmadığının tespitini, b) Haksız rekabetin men’ini, c) Haksız rekabetin sonucu olan maddi durumun ortadan kaldırılmasını, haksız rekabet yanlış veya yanıltıcı beyanlarla yapılmışsa bu beyanların düzeltilmesini ve tecavüzün önlenmesi için kaçınılmaz ise, haksız rekabetin işlenmesinde etkili olan araçların ve malların imhasını, d) Kusur varsa zarar ve zıyanın tazminini, e) Türk Borçlar Kanununun 58 inci maddesinde öngörülen şartların varlığında manevi tazminat verilmesini, isteyebilir. Davacı lehine ve (d) bendi hükmünce tazminat olarak hâkim, haksız rekabet sonucunda davalının elde etmesi mümkün görülen menfaatin karşılığına da karar verebilir.”
Men ve ref hükmü, haksız rekabete konu malları ticari amaçla elde etmiş kişiler hakkında da icra olunur (TTK m.56/4). Ekonomik çıkarları zarar gören müşteriler de dava açabilir, ancak araç ve malların imhasını isteyemez (TTK m.56/2); odalar, borsalar, meslekî ve ekonomik birlikler, tüketici örgütleri ve kamusal nitelikteki kurumlar ise tespit, men ve ref davalarını açabilir (TTK m.56/3).
Maddi tazminat ve hesaplanması
Yargıtay’a göre davacı öncelikle zararını kanıtlamalıdır; tazmin edilecek zarar davalının elde ettiği kâr değil, haksız rekabet nedeniyle davacının elde etmekten mahrum kaldığı kârdır ve kural olarak ticari defterler ve diğer delillerle bilirkişi incelemesiyle belirlenir. Bu yolla tespit yapılamasa veya kazanç kaybı görülmese bile haksız rekabet varsa hâkim, durumun gereğini ve özellikle kusurun ağırlığını gözeterek tazminatı belirler (TBK m.51) (Yargıtay 11. HD, 2025/2010 E., 2025/6891 K.; oy çokluğuyla, mülga 6762 sayılı Kanun’un benzer hükmüne ilişkin). Bugün TTK m.56/1’in son cümlesi de hâkime, davalının elde etmesi mümkün görülen menfaatin karşılığına hükmetme yetkisi verir. Hasta kaybına dayanan bir davada ise mahrum kalınan kâr yerine işletme maliyetlerini de içeren “gelir”in ve kârla ilgisi olmayan “fon kaybı”nın esas alınması bozma sebebi sayılmıştır (Yargıtay 11. HD, 2020/8130 E., 2022/4956 K.).
Manevi tazminat
TBK m.58’deki şartlar varsa manevi tazminat istenebilir (TTK m.56/1-e). Kötüleme davasında eylemin şirket tüzel kişiliğinin ticari itibarını zedelediği kabul edilerek şirket lehine, ithamların hedef aldığı ortaklar lehine de manevi tazminata hükmedilmiştir (Yargıtay 11. HD, 2024/3548 E., 2025/1678 K.).
Zamanaşımı (TTK m.60)
“(1) 56 ncı maddede yazılı davalar, davaya hakkı olan tarafın bu hakların doğumunu öğrendiği günden itibaren bir yıl ve her hâlde bunların doğumundan itibaren üç yıl geçmekle zamanaşımına uğrar. Şu kadar ki, haksız rekabet fiili aynı zamanda 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu gereğince daha uzun dava zamanaşımı süresine tabi olan cezayı gerektiren bir fiil niteliğinde ise, bu süre hukuk davaları için de geçerli olur.”
Onanan bir istinaf kararında bir yıllık süreyi başlatan “öğrenme”, zararın ve failin öğrenilmesi olarak tanımlanmış; zararın öğrenilmesi için niteliği ve esaslı unsurları hakkında yeterli bilgiye sahip olunması gerektiği, ihale sonucunun tebliğiyle zararın öğrenilmiş sayılamayacağı ve fiil veya etkileri sürdükçe tespit davası açılabileceği belirtilmiştir (Yargıtay 11. HD, 2022/5830 E., 2024/2078 K.). Fiil suç niteliğindeyse daha uzun ceza zamanaşımı süresi uygulanır; personel geçişi davasında bu gerekçeyle ıslahla artırılan tutarlara karşı zamanaşımı def’i reddedilmiş, bu belirleme temyizden geçmiştir (Yargıtay 11. HD, 2020/8130 E., 2022/4956 K.). Islahla artırılan kısma karşı süresinde zamanaşımı def’i ileri sürülmüşse bu kısım için ayrıca zamanaşımı değerlendirmesi yapılmalıdır (Yargıtay 11. HD, 2025/5204 E., 2026/2040 K.).
İhtiyati Tedbir (TTK m.61)
Dava açma hakkı olanın talebiyle mahkeme mevcut durumun korunmasına, haksız rekabetin önlenmesine ve diğer tedbirlere karar verebilir; ithalat ve ihracatta gümrükte el koyma da mümkündür.
“(1) Dava açma hakkını haiz bulunan kimsenin talebi üzerine mahkeme, mevcut durumun olduğu gibi korunmasına, 56 ncı maddenin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerinde öngörüldüğü gibi haksız rekabet sonucu oluşan maddi durumun ortadan kaldırılmasına, haksız rekabetin önlenmesine ve yanlış veya yanıltıcı beyanların düzeltilmesine ve diğer tedbirlere, Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun ihtiyati tedbir hakkındaki hükümlerine göre karar verebilir. (2) Ayrıca, hak sahibinin yetkilerine tecavüz oluşturması hâlinde cezayı gerektiren haksız rekabet konusu mallara, ithalat veya ihracat sırasında hak sahibinin talebi üzerine, gümrük idareleri tarafından ihtiyati tedbir niteliğinde el konulabilir. … (4) Gümrük idarelerindeki tedbir veya el koyma kararının tebliğinden itibaren on gün içinde, esas hakkında ilgili mahkemede dava açılmaz veya mahkemeden tedbir niteliğinde karar alınmazsa idarenin el koyma kararı ortadan kalkar.”
Maddedeki mülga Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’na yollama, Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (HMK) karşılık hükümlerine yapılmış sayılır (HMK m.447/2). Buna göre tedbir, mevcut durumdaki bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkânsız hâle geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hâllerinde verilebilir (HMK m.389/1).
Cezai Sorumluluk (TTK m.62)
Haksız rekabet fiillerinden birini kasten işleyenler, dava açma hakkı olanlardan birinin şikâyeti üzerine cezalandırılır; madde ayrıca kasten yanıltıcı bilgi vermeyi, sır elde etmek için çalışanları aldatmayı ve çalışanın fiilini önlemeyen çalıştıranı da cezai yaptırıma bağlar (TTK m.62/1).
“(1) a) 55 inci maddede yazılı haksız rekabet fiillerinden birini kasten işleyenler, … fiil daha ağır cezayı gerektiren başka bir suç oluşturmadığı takdirde, 56 ncı madde gereğince hukuk davasını açma hakkını haiz bulunanlardan birinin şikâyeti üzerine, her bir bent kapsamına giren fiiller dolayısıyla iki yıla kadar hapis veya adli para cezasıyla cezalandırılırlar.”
Personel geçişi davasında ceza dosyasında delil yetersizliğinden beraat kararı verilmiş olmasına karşın hukuk mahkemesi, TBK m.74/1’i gözeterek ceza kararının kesinleşmesini beklemeden haksız rekabeti kabul etmiş; bu belirleme temyizden geçmiştir (Yargıtay 11. HD, 2020/8130 E., 2022/4956 K.).
Görevli Mahkeme: Asliye Ticaret ve Fikri ve Sınai Haklar Ayrımı
Aksine hüküm yoksa tüm ticari davalara asliye ticaret mahkemesi bakar (TTK m.5/1); asliye ticaret mahkemesi bulunmayan yargı çevresinde görev kuralına dayanılmamış olması görevsizlik kararını gerektirmez, asliye hukuk mahkemesi davaya devam eder (TTK m.5/4). Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, istinaf daireleri arasındaki uyuşmazlığı giderdiği kararında (5235 sayılı Kanun m.35) haksız rekabet davalarında TTK m.4/1-a ve TTK m.5 uyarınca asliye ticaret mahkemesinin görevli olduğunu belirtmiş; ancak başkasına ait haberlerin izinsiz kullanılmasına dayanan davalarda eser niteliği, iktibas serbestisi ve kaynak gösterme yükümlülüğü Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu’na (FSEK) göre değerlendirileceğinden, davacı TTK’ya dayansa bile fikri ve sınai haklar hukuk mahkemesinin görevli olduğuna karar vermiştir. Daire, hukuki nitelendirmenin hâkime ait olduğunu (HMK m.33) ve FSEK m.76’nın SMK m.156/1’de belirtilen mahkemeleri görevli kıldığını vurgulamıştır; karar oy çokluğuyla verilmiştir (Yargıtay 11. HD, 2025/4292 E., 2025/5784 K.). Tescilli markaya tecavüz iddiası da içeren uyuşmazlıklarda, kümülatif koruma içtihadı nedeniyle hukuki sebep baştan doğru seçilmelidir.
Arabuluculuk Dava Şartı (TTK m.5/A)
“(1) Bu Kanunun 4 üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında, dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır.”
Arabulucu başvuruyu görevlendirildiği tarihten itibaren altı hafta içinde sonuçlandırır; bu süre zorunlu hâllerde en fazla iki hafta uzatılabilir (TTK m.5/A). Haksız rekabet davasındaki tazminat talepleri bu kapsamdadır. Buna karşılık tespit, önleme, giderme, imha ve unvan terkini gibi para dışı taleplerle açılan davada arabuluculuk itirazı yerinde görülmemiş ve karar onanmıştır (Yargıtay 11. HD, 2024/4340 E., 2025/2920 K.; kararda maddenin 7155 sayılı Kanun’la eklendiği hâline atıf vardır). Tespit ve men ile birlikte tazminat da istenecekse, tazminat talebi için dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmalıdır.
İspat ve Deliller
Haksız rekabet davalarında ispat yükü davacıdadır (Yargıtay 11. HD, 2020/8130 E., 2022/4956 K.). Davacı fiili, tazminat istiyorsa zararını ve zararın haksız rekabetten doğduğunu kanıtlamalıdır. Rakibin şartnameye uymayan ürünle ihaleyi kazandığı iddiası idarenin denetim ve kabul tutanakları karşısında ispatlanamamış; ortağın üstlendiği işin aksi hâlde davacı şirkete verileceği de kanıtlanamamıştır (Yargıtay 11. HD, 2022/5830 E., 2024/2078 K.; Yargıtay 11. HD, 2024/2256 E., 2025/2270 K.). Seçilmiş malların tedarik fiyatının altında satışa sunulmasında ise yanıltmanın varlığı karine olarak kabul edilir; davalı gerçek tedarik fiyatını ispatlayabilir (TTK m.55/1-a-6).
Başlıca deliller ticari defterler, faturalar, yazışmalar, internet içerikleri ve bilirkişi incelemesidir. İnternet içeriği sonradan kaldırılabileceğinden delil tespiti önem taşır: Projelerin siteden kaldırıldığı savunmasına karşı, sulh hukuk mahkemesindeki delil tespitinde alınan bilirkişi raporu belirleyici olmuştur (Yargıtay 11. HD, 2025/2010 E., 2025/6891 K.). Ticari defterlerin delil değeri için ilgili yazımıza bakılabilir.
Yargıtay Kararları
Sayım sınırlı değildir; asılsız ithamlarla müşterilere mektup göndermek kötülemedir
“55. maddede altı bent halinde, oldukça ayrıntılı bir sayımla haksız rekabet hallerinin belirlendiği, bu sayımın sınırlı olmadığı, 55. maddede haksız rekabet teşkil ettiği özellikle belirtilen bu hallerden birisinin de, aynı maddenin 1/a-1 bendinde düzenlenen, başkalarını veya onların mallarını, iş ürünlerini, fiyatlarını, faaliyetlerini veya ticari işlerini yanlış, yanıltıcı veya gereksiz yere incitici açıklamalarla kötülemek fiili olduğu”
Karıştırılmaya yol açan kullanım haksız rekabettir; para dışı taleplerde arabuluculuk aranmaz
“huzurdaki uyuşmazlığın konusunun bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında olmadığı, davalının arabuluculuk dava şartının yerine getirilmediği yönündeki itirazının yerinde olmadığı, … aynı olan ibarenin davalı tarafından kullanılmasının görsel ve işitsel olarak iltibasa neden olabilecek nitelikte olduğu, bu hali ile davalının kullanımının haksız rekabet oluşturacağı”
Rekabet yasağı olmayan limited şirket ortağının şirketle rekabeti haksız rekabet değildir
“limited şirket ortaklarının, ana sözleşmede aksine düzenleme olmadıkça şirkete karşı rekabet yasağının bulunmadığı, … rekabet yasağının söz konusu olmadığı durumlarda ortağın şirketle rekabet etmesinin bağlılık yükümüne aykırılık teşkil etmediği ve dolayısıyla haksız rekabet oluşturmadığı”
Zamanaşımında “öğrenme” zararın ve failin öğrenilmesidir; süregelen fiilde tespit davası açılabilir
“haksız rekabete uğrayan kişinin dava hakkını öğrenmesinden kastın, zararın ve failin öğrenilmesi olduğu, zararı öğrenme tarihinin ise zararın niteliği ve esaslı unsurları hakkında yeterli bilgiye sahip olunması olacağı, … haksız rekabet fiilinin devam ettiği veya etkilerini devam ettirdiği sürece tespit davasının açılabileceği”
Haksız rekabet davasında görevli mahkeme asliye ticarettir; haberden izinsiz yararlanmada fikri ve sınai haklar hukuk mahkemesi görevlidir
“Haksız rekabet dayalı olarak açılan davalarda görevli mahkeme 6102 sayılı TTK’nın 4/1-a hükmü ve 5. maddesi uyarınca Asliye Ticaret Mahkemeleridir. … haberden izinsiz yararlanma iddiasına dayalı olarak açılan davalarda, … söz konusu davalarda ihtisas mahkemesi olan Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin görevli olduğunun kabulü gerekir.”
Sıkça Sorulan Sorular
Haksız rekabet davasında neler talep edilebilir?
Fiilin haksız olup olmadığının tespiti, haksız rekabetin men’i, sonuçlarının ortadan kaldırılması ve yanlış beyanların düzeltilmesi, kaçınılmazsa araç ve malların imhası, kusur varsa maddi tazminat ve TBK m.58’deki şartlarla manevi tazminat istenebilir (TTK m.56/1).
Haksız rekabet davasında zamanaşımı süresi ne kadardır?
Hakların doğumunun öğrenilmesinden itibaren bir yıl, her hâlde doğumdan itibaren üç yıldır; fiil daha uzun ceza zamanaşımına tabi bir suçsa o süre uygulanır (TTK m.60/1). “Öğrenme”, zararın ve failin öğrenilmesidir (Yargıtay 11. HD, 2022/5830 E., 2024/2078 K.).
Haksız rekabet davası hangi mahkemede açılır?
Kural olarak asliye ticaret mahkemesinde (TTK m.4/1-a ve TTK m.5). Başkasına ait haberlerin izinsiz kullanılmasına dayanan davalarda ise fikri ve sınai haklar hukuk mahkemesi görevlidir (Yargıtay 11. HD, 2025/4292 E., 2025/5784 K.).
Haksız rekabet davasında arabulucuya başvurmak zorunlu mudur?
Tazminat gibi konusu bir miktar para olan talepler için dava şartıdır (TTK m.5/A). Tespit, önleme ve unvan terkini gibi para dışı taleplerde arabuluculuk itirazı yerinde görülmemiştir (Yargıtay 11. HD, 2024/4340 E., 2025/2920 K.).
Limited şirket ortağının şirketle rekabet etmesi haksız rekabet midir?
Şirket sözleşmesinde rekabet yasağı yoksa kural olarak hayır; bu yöndeki istinaf kararı onanmıştır (Yargıtay 11. HD, 2024/2256 E., 2025/2270 K.). Müdürler için öngörülen rekabet yasağı ayrıca değerlendirilir.
Haksız rekabette maddi tazminat nasıl hesaplanır?
Esas olan, davacının haksız rekabet yüzünden mahrum kaldığı kârdır; brüt gelir esas alınamaz ve zarar kural olarak ticari defterler ve diğer delillerle bilirkişi incelemesiyle belirlenir. Hâkim, davalının elde etmesi mümkün görülen menfaatin karşılığına da hükmedebilir (TTK m.56/1).
Haksız rekabet, ticaret unvanı ve ortaklar arası rekabet uyuşmazlıkları büromuzun Ticaret ve Şirketler Hukuku çalışma alanı kapsamındadır.
- Ticari Defterlerin Delil Niteliği (HMK m.222): Lehe ve Aleyhe Delil
- İmzaya Yetkili Şirket Müdürünün Sorumlulukları: Özen Yükümü, Tazminat Davası ve Kamu Borçları
- Ticari İşlerde Faturanın Hükmü: Sekiz Günlük İtiraz, Ticari Defter ve İrsaliye
- Sanatçıların Bağlanma (Kelepçe) Sözleşmeleri: Münhasırlık, Geçerlilik, Çıkış (TMK 23, TBK 27-28, FSEK 50)
İlgili Makaleler
- Ticari Defterlerin Delil Niteliği (HMK m.222): Lehe ve Aleyhe Delil
- İmzaya Yetkili Şirket Müdürünün Sorumlulukları: Özen Yükümü, Tazminat Davası ve Kamu Borçları
- Ticari İşlerde Faturanın Hükmü: Sekiz Günlük İtiraz, Ticari Defter ve İrsaliye
- Sanatçıların Bağlanma (Kelepçe) Sözleşmeleri: Münhasırlık, Geçerlilik, Çıkış (TMK 23, TBK 27-28, FSEK 50)
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Kanun metinleri Mevzuat Bilgi Sistemi’nden, kararlar resmî karar veri tabanından alınmıştır. Aktarılan kararlar büronun taraf olduğu dosyalar değildir.
Yazar: Denizli ticaret hukuku Avukat Bayram Can Çapar - ÇAPAR HUKUK
Bu konuda sorunuz varsa
Bu yazıyı Av. Bayram Can Çapar hazırladı. Av. Bayram Can Çapar · ÇAPAR Hukuk olarak Denizli, İzmir, Aydın, Muğla, Manisa, Uşak, Afyonkarahisar, Kütahya, İstanbul ve Ankara'da ekibimizle avukatlık hizmeti veririz.
Ticaret ve Şirketler Hukuku alanındaki diğer makaleler
- Kütahya'da İstinaf Hangi Mahkemeye Yapılır? Bursa Bölge Adliye ve Bölge İdare Mahkemesi
- Muğla, Manisa, Uşak, Afyonkarahisar ve Kütahya'da Ticari ve Tüketici Davası Hangi Mahkemede Açılır?
- Tahkim Şartı: Geçerlilik Koşulları, Tahkim İtirazı ve Mahkemede Dava Açılırsa Ne Olur?
- İltibas Yoluyla Haksız Rekabet: Ticaret Unvanı, İşletme Adı, Ambalaj ve Alan Adı (TTK m.55/1-a-4, m.52)
Anahtar kavramlar: haksız rekabet davası · haksız rekabet · TTK 54 · TTK 55 · TTK 56 · TTK 60 · TTK 61 · TTK 62 · TTK 5/A · dürüstlük kuralına aykırı davranış · kötüleme · iltibas · karıştırılma · ticaret unvanının terkini · sözleşmeyi ihlale yöneltme · personel ayartma
Kaynak gösterimi: Av. Bayram Can Çapar, “Haksız Rekabet Davası: Haksız Rekabet Hâlleri, Talepler, Görevli Mahkeme ve Zamanaşımı (TTK m.54-62)”, ÇAPAR Hukuk, 2026-11-08, https://capar.av.tr/makale/haksiz-rekabet-davasi

























