Son gözden geçirme:
Muğla, Manisa, Uşak, Afyonkarahisar ve Kütahya'da Ticari ve Tüketici Davası Hangi Mahkemede Açılır?
Seslendirme tarayıcınızın ses motoruyla yapılır.
Kısa cevap: Asliye ticaret ya da tüketici mahkemesi bulunmayan yerde dava asliye hukuk mahkemesinde açılır; mahkeme davaya “asliye ticaret mahkemesi sıfatıyla” ya da “tüketici mahkemesi sıfatıyla” bakar. Hangi numaralı asliye hukuk mahkemesinin bakacağına ilişkin kuralı Hâkimler ve Savcılar Kurulu Birinci Dairesinin 25.11.2021 tarihli 1235 (ticaret) ve 1236 (tüketici) sayılı kararları koyar. Resmî kaynaklara göre il merkezlerinde Uşak ve Kütahya’da ne asliye ticaret ne tüketici mahkemesi vardır; Muğla ve Manisa’da asliye ticaret mahkemesi vardır, tüketici mahkemesi yoktur; Afyonkarahisar’da tüketici mahkemesi vardır, asliye ticaret mahkemesi yoktur. Ticaret mahkemesi olmayan yerde sıfat belirtilmemesi görevsizlik kararını gerektirmez (TTK m.5/4).
Asliye ticaret ya da tüketici mahkemesi bulunmayan yerde ticari ve tüketici davalarına asliye hukuk mahkemesi ilgili sıfatla bakar; hangi numaralı mahkemenin bakacağına ilişkin kuralı HSK'nın 1235 ve 1236 sayılı kararları koyar. Yazı Muğla, Manisa, Uşak, Afyonkarahisar ve Kütahya il merkezlerindeki durumu, görev itirazını, arabuluculuğu ve hakem heyeti sınırını resmî kaynaklarla anlatır.
Asliye ticaret ya da tüketici mahkemesi kurulmamış yerlerde ticari davaya ve tüketici davasına hangi mahkemenin, hangi sıfatla baktığı; Muğla, Manisa, Uşak, Afyonkarahisar ve Kütahya il merkezlerindeki durum, görev itirazı, arabuluculuk ve hakem heyeti sınırı.
Ticaret veya Tüketici Mahkemesi Olmayan Yerde Hangi Mahkeme Bakar?
Hukuk davalarının genel mahkemesi asliye hukuk mahkemesidir. Kanun ticari davaları asliye ticaret mahkemesine, tüketici uyuşmazlıklarını tüketici mahkemesine vermiştir; ancak bu mahkemeler her yerde kurulmuş değildir. Bir ilde hangi mahkemenin bulunduğu kanundan değil, kuruluş kararlarından ve adliyenin yapısından anlaşılır.
“(1) Dava konusunun değer ve miktarına bakılmaksızın malvarlığı haklarına ilişkin davalarla, şahıs varlığına ilişkin davalarda görevli mahkeme, aksine bir düzenleme bulunmadıkça asliye hukuk mahkemesidir.”
Ticari davalarda “aksine düzenleme” Türk Ticaret Kanununun 5. maddesidir. Madde, asliye ticaret mahkemesini görevli kılar, ama bunu “bir yerde asliye ticaret mahkemesi varsa” koşuluna bağlar ve ticaret mahkemesi bulunmayan yargı çevresinde asliye hukuk mahkemesinin davaya devam edeceğini açıkça söyler.
“(1) Aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemesi tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlidir.
… (2) Bir yerde asliye ticaret mahkemesi varsa, asliye hukuk mahkemesinin görevi içinde bulunan ve 4 üncü madde hükmünce ticari sayılan davalarla özel hükümler uyarınca ticaret mahkemesinde görülecek diğer işlere asliye ticaret mahkemesinde bakılır.
… Asliye ticaret mahkemesi ile asliye hukuk mahkemesi ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki görev ilişkisi olup, bu durumda göreve ilişkin usul hükümleri uygulanır.
… Asliye ticaret mahkemesi bulunmayan yargı çevresindeki bir ticari davada görev kuralına dayanılmamış olması, görevsizlik kararı verilmesini gerektirmez; asliye hukuk mahkemesi, davaya devam eder.”
Tüketici davalarında görev kuralı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunun 73. maddesindedir. Bu madde tüketici mahkemesi bulunmayan yerler için ayrı bir kural koymaz; o yerlerde davaya asliye hukuk mahkemesinin “tüketici mahkemesi sıfatıyla” bakması, Hâkimler ve Savcılar Kurulu kararlarına ve Yargıtay uygulamasına dayanır (aşağıda Yargıtay 3. Hukuk Dairesinin kararı).
“(1) Tüketici işlemleri ile tüketiciye yönelik uygulamalardan doğabilecek uyuşmazlıklara ilişkin davalarda tüketici mahkemeleri görevlidir.
… (5) Tüketici davaları, tüketicinin yerleşim yerinin bulunduğu yerdeki tüketici mahkemesinde de açılabilir.”
Hangi numaralı mahkeme bakar? 5235 sayılı Kanunun 5. maddesinin beşinci fıkrası, ihtisaslaşma için daireler arasındaki iş dağılımını Kurulun belirleyebileceğini ve bu kararların Resmî Gazete’de yayımlanacağını öngörür. Bu yetkiye dayanarak Hâkimler ve Savcılar Kurulu Birinci Dairesi 25.11.2021 tarihinde iki karar vermiştir; kararlar 30 Kasım 2021 tarihli ve 31675 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır:
- 1235 sayılı karar (ticaret): asliye ticaret mahkemesinin kurulmadığı veya yargı çevresinin bu mahkemelerin bulunduğu yerlere bağlanmadığı yerlerde, ticaret davalarına üç asliye hukuk mahkemesi bulunan yerlerde 3 numaralı, dört veya beş bulunan yerlerde 4 numaralı, altı veya daha fazla bulunan yerlerde 5 ve 6 numaralı asliye hukuk mahkemesi bakar.
- 1236 sayılı karar (tüketici): tüketici mahkemesinin kurulmadığı veya yargı çevresinin bu mahkemelerin bulunduğu yerlere bağlanmadığı yerlerde, tüketici davalarına dört veya daha fazla asliye hukuk mahkemesi bulunan yerlerde 4 numaralı asliye hukuk mahkemesi bakar. Üç veya daha az asliye hukuk mahkemesi bulunan yerler için karar bir numara göstermez.
Her iki karar da 15.12.2021’den itibaren gelen yeni davalara uygulanmış; o tarihte görülmekte olan davalar ihtisas mahkemesine gönderilmemiş ve ihtisas mahkemelerine dosya sayısına göre genel tevziden de iş verilmeye devam edilmiştir.
Hangi Dava Ticari Dava, Hangisi Tüketici Davası?
Doğru mahkemeyi bulmak için önce davanın niteliği belirlenir. Ticari dava, Türk Ticaret Kanununun 4. maddesinde tanımlanır.
“(1) Her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın;
… öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılır.”
Buna göre ticari dava ya iki tacir arasında, iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili uyuşmazlıktır (örneğin iki şirket arasındaki satış bedeli alacağı) ya da tarafların tacir olup olmadığına bakılmaksızın kanunda ticari sayılan davadır (şirketler, kıymetli evrak, fikrî mülkiyet, bankacılık gibi). Yargıtay 20. Hukuk Dairesinin aşağıdaki kararına göre taraflardan biri tacir değilse ya da uyuşmazlık ticari işletmeyle ilgili değilse, kanunda ayrıca sayılmadıkça ticari dava yoktur.
Tüketici davası ise tüketici işleminden ya da tüketiciye yönelik uygulamalardan doğar. Yargıtay 3. Hukuk Dairesine göre işlemin 6502 sayılı Kanunda düzenlenmiş olması tek başına yetmez; taraflardan birinin tüketici olması gerekir. Bankanın ihtiyaç kredisi borçlusuna karşı açtığı itirazın iptali davası bu yüzden tüketici davasıdır.
İl İl Durum: Muğla, Manisa, Uşak, Afyonkarahisar, Kütahya
Aşağıdaki bilgiler il merkezindeki adliyeye ilişkindir ve 14.11.2026 tarihinde adliyelerin resmî sayfalarından ya da resmî faaliyet raporundan doğrulanmıştır; ilçe adliyelerinde durum farklı olabilir. Mahkeme numarasına ilişkin satırlar, Kurulun 1235 ve 1236 sayılı kararlarındaki kuralın bugünkü asliye hukuk mahkemesi sayısına uygulanmasıdır; 2021’den sonra bu kararları değiştiren bir Kurul kararı bu yazı için tespit edilemedi.
- Muğla (merkez): Adliyenin hukuk mahkemeleri sayfasında 1. ve 2. Asliye Ticaret Mahkemesi yer alır; ticari davalar bu mahkemelerde açılır. Tüketici mahkemesi listede yoktur; tüketici davalarına asliye hukuk mahkemesi tüketici mahkemesi sıfatıyla bakar. Sayfada iki asliye hukuk mahkemesi listelendiğinden 1236 sayılı kararın numara kuralı (dört ve daha fazla mahkeme) Muğla merkezde uygulanmaz.
- Manisa (merkez): Adliyenin mahkemeler sayfasında Asliye Ticaret Mahkemesi yer alır; ticari davalar orada açılır. Tüketici mahkemesi listede yoktur. 1236 sayılı kararın kuralı (dört ve daha fazla asliye hukuk mahkemesi bulunan yerde 4 numara) sayfadaki beş mahkemeye uygulandığında 4 numaralı mahkemeyi gösterir; numara tevzi bürosundan teyit edilmelidir.
- Uşak (merkez): Adliyenin hukuk mahkemeleri sayfasında asliye ticaret ya da tüketici mahkemesi yoktur; 1–6 numaralı altı asliye hukuk mahkemesi listelenir. 1235 sayılı karar, kendi örneğinde o tarihte dört asliye hukuk mahkemesi bulunan Uşak için 4 numaralı mahkemeyi göstermiştir; kararın genel kuralı bugünkü altı mahkemeye uygulandığında ticaret davaları 5 ve 6 numaralı asliye hukuk mahkemelerine düşer. 1236 sayılı kararın kuralı bugünkü altı mahkemeye uygulandığında tüketici davaları için 4 numaralı mahkemeyi gösterir. Mahkeme sayısı değiştiği için Uşak’ta tevzi teyidi özellikle önemlidir.
- Afyonkarahisar (merkez): Adliyenin hukuk mahkemeleri sayfasında Tüketici Mahkemesi yer alır; tüketici davaları bu mahkemede açılır. Asliye ticaret mahkemesi yoktur; ticaret davalarına asliye hukuk mahkemesi ticaret mahkemesi sıfatıyla bakar. 1235 sayılı kararın kuralı (altı ve daha fazla mahkemede 5 ve 6 numara) bugünkü altı mahkemeye uygulandığında 5 ve 6 numaralı mahkemeleri gösterir; tevziden teyit edilmelidir.
- Kütahya (merkez): Adliyenin 2025 yılı faaliyet raporunda Kütahya Adliyesinde dört asliye hukuk mahkemesi sayılır; asliye ticaret ya da tüketici mahkemesi sayılmaz. 1235 ve 1236 sayılı kararların kuralları raporda sayılan dört mahkemeye uygulandığında her iki tür dava için 4 numaralı mahkemeyi gösterir; tevziden teyit edilmelidir.
İstinaf mercii: Muğla ve Uşak için Denizli, Manisa için İzmir, Afyonkarahisar için Konya, Kütahya için Bursa Bölge Adliye Mahkemesi. Ayrıntı için Denizli Bölge Adliye Mahkemesi: Yargı Çevresi, İstinaf Yolu ve Süreler yazısına bakılabilir.
Görev Kuralı, Görev İtirazı ve Sonuçları
Mahkemelerin görevi kanunla düzenlenir ve göreve ilişkin kurallar kamu düzenindendir (HMK m.1). Mahkemenin görevli olması bir dava şartıdır (HMK m.114/1-c); mahkeme bunu kendiliğinden gözetir, taraflar da yargılama boyunca ileri sürebilir. Ticaret mahkemesi ile asliye hukuk mahkemesi arasındaki ilişki 6335 sayılı Kanunla 2012’de “görev ilişkisi” olarak düzenlenmiştir (TTK m.5/3). Bunun yerel karşılığı şudur:
- Asliye ticaret mahkemesi bulunan yerde (Muğla ve Manisa merkezi gibi), ticari dava asliye hukuk mahkemesinde açılırsa görevsizlik kararı verilir. Tersi de geçerlidir.
- Asliye ticaret mahkemesi bulunmayan yargı çevresinde (Uşak, Afyonkarahisar ve Kütahya merkezi gibi), ticari davanın asliye hukuk mahkemesine “ticaret mahkemesi” denmeden açılmış olması görevsizlik sebebi değildir; asliye hukuk mahkemesi davaya devam eder (TTK m.5/4). Ancak mahkemenin davaya ticaret mahkemesi sıfatıyla bakması gerekir.
- Tüketici davalarında tüketici mahkemesi bulunan yerde (Afyonkarahisar merkezi gibi) genel mahkemeye açılan tüketici davası görevsizlikle sonuçlanır; tüketici mahkemesi yoksa asliye hukuk mahkemesi davaya tüketici mahkemesi sıfatıyla bakar.
Görevsizlik kararı verilirse dava kendiliğinden görevli mahkemeye gitmez: taraflardan biri, karar kesinse tebliğden, kanun yoluna gidilmeden kesinleşmişse kesinleşmeden, kanun yoluna başvurulmuşsa reddin tebliğinden itibaren iki hafta içinde dosyanın gönderilmesini istemezse dava açılmamış sayılır (HMK m.20/1). Sıfat meselesinin harca da etkisi vardır: 6502 sayılı Kanunun 73. maddesinin ikinci fıkrası, tüketici mahkemeleri nezdinde tüketicilerin açtığı davaları harçtan muaf tutar. Mahkeme davayı tüketici davası saymaz da genel hükümlere göre görürse harcın tamamlatılması gündeme gelir; Hukuk Genel Kurulunun aşağıdaki kararı bu durumu ele alır.
Dava Şartı Arabuluculuk ve Tüketici Hakem Heyeti Sınırı
Davanın hangi mahkemede açılacağını bilmek yetmez; bazı davalarda dava açmadan önce arabulucuya ya da tüketici hakem heyetine gidilmesi gerekir. Konusu bir miktar para olan ticari davalarda arabuluculuk dava şartıdır.
“(1) Bu Kanunun 4 üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında, dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır.”
Bu şart, dava Uşak’ta ya da Kütahya’da asliye hukuk mahkemesinde ticaret mahkemesi sıfatıyla görülecek olsa da aranır. Tüketici uyuşmazlıklarında ise iki ayrı ön kapı vardır.
“Tarafların İcra ve İflas Kanunundaki hakları saklı kalmak kaydıyla; değeri otuz bin Türk Lirasının altında bulunan uyuşmazlıklarda tüketici hakem heyetlerine başvuru zorunludur. Bu değerlerin üzerindeki uyuşmazlıklar için tüketici hakem heyetlerine başvuru yapılamaz.
… (4) Bu maddede belirtilen parasal sınırlar her takvim yılı başından itibaren geçerli olmak üzere, o yıl için 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun mükerrer 298 inci maddesi hükümleri uyarınca tespit ve ilan edilen yeniden değerleme oranında artırılarak uygulanır.”
Kanundaki otuz bin Türk lirası 2022 değişikliğiyle konmuş taban tutardır ve her yıl yeniden değerleme oranında artar; başvuru yılının güncel tutarı ayrıca kontrol edilmelidir. Sınırın altında tüketici hakem heyetine, hakem heyeti yoksa ilçe kaymakamlığına başvurulur (m.68/3); üzerinde kural olarak önce arabulucuya gidilir.
“(1) Tüketici mahkemelerinde görülen uyuşmazlıklarda dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır. Şu kadar ki, aşağıda belirtilen hususlarda dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanmaz:
a) Tüketici hakem heyetinin görevi kapsamında olan uyuşmazlıklar
b) Tüketici hakem heyeti kararlarına yapılan itirazlar”
Madde ayrıca 73/6 ve 74. maddedeki davaları ve taşınmazın aynından doğan tüketici uyuşmazlıklarını şarttan ayrık tutar. Kanun şartı “tüketici mahkemelerinde görülen uyuşmazlıklar” için koyar; Manisa, Muğla, Uşak ve Kütahya’da aynı uyuşmazlık asliye hukuk mahkemesinde tüketici mahkemesi sıfatıyla görüldüğünden, dava açmadan önce şartın karşılanması güvenli yoldur. Asliye hukuk mahkemesinin tüketici mahkemesi sıfatıyla baktığı davalarda şartın aranıp aranmadığına ilişkin karar bu yazı için incelenmemiştir. Hakem heyeti süreci için Tüketici Hakem Heyetine Başvuru yazısına bakılabilir.
Yargı Kararlarında Konu
Görev ilişkisi ve tek istisna. Yargıtay 20. Hukuk Dairesi, bir itirazın iptali davasında asliye hukuk ile asliye ticaret mahkemelerinin ayrı ayrı görevsizlik kararı vermesi üzerine yargı yerini belirlerken, 2012 değişikliğinden sonra iki mahkeme arasındaki ilişkinin niteliğini ve TTK m.5/4’ün yerini şöyle açıklamıştır:
“Buna göre, asliye ticaret mahkemesi ile asliye hukuk mahkemesi ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki hukuki ilişki, 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunundan ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 6335 sayılı Kanunla yapılan değişiklikten önceki halinden farklı olarak iş bölümü ilişkisi değil görev ilişkisidir. Bu nedenle, asliye ticaret mahkemesinin bakması gereken davalarda, asliye hukuk mahkemesi görevli sayılamaz. … Bu kuralın tek istisnası, 6335 sayılı Kanun’un 2. maddesi ile değişik 6102 sayılı TTK’nın 5/4. maddesinde düzenlenmiştir. Bu düzenlemeye göre, yargı çevresinde ayrı bir asliye ticaret mahkemesi bulunmayan yerlerde, asliye hukuk mahkemelerine açılan davalarda görev kuralına dayanılmamış olması görevsizlik kararı verilmesini gerektirmez.”
Daire, somut dosyada asliye ticaret mahkemesini yargı yeri olarak belirlemiştir; uyguladığı TTK m.5/3 ve 5/4 metni bugün de aynıdır.
“Ticaret mahkemesi sıfatıyla” ibaresinin atlanması. Ticaret mahkemesi bulunmayan yerde asliye hukuk mahkemesinin davaya ticaret mahkemesi sıfatıyla baktığını belirtmemesinin sonucu konusunda Yargıtay 23. Hukuk Dairesinin iki farklı tutumu görülür. İki tacir arasındaki hizmet alım sözleşmesinden doğan alacak davasında Daire, faiz başlangıcına ilişkin bozma sebebinin yanında bu eksikliği de ayrı bir bent olarak saymıştır:
“Asliye Ticaret Mahkemesi bulunmayan yerlerde davaya Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatıyla bakılması gerekir. Buna göre davaya ticaret mahkemesi sıfatıyla bakılması gerekirken bu hususun atlanması doğru görülmemiştir.”
Aynı Daire, bir kooperatifin üyesine karşı açtığı aidat alacağına ilişkin itirazın iptali davasında ise aynı eksikliği bozma sebebi saymamış, yalnız eleştiri konusu yaparak hükmü onamıştır:
“1163 sayılı Kooperatifler Kanunu’nun 99. maddesi uyarınca bu davalara ticaret mahkemesi bulunmayan yerlerde Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatıyla bakılması gerekirken, ticaret mahkemesi sıfatıyla bakılmamış olması bozma sebebi yapılmayıp eleştiriyi gerektirmiştir.”
Demek ki sıfatın gösterilmemesi her dosyada aynı sonucu doğurmamıştır; ilk kararda bozma başka bir sebebe de dayanır. İki karar da istinaf öncesi dönem dosyalarında verilmiştir. Güvenli yol, dilekçede ve ön incelemede davaya ticaret mahkemesi sıfatıyla bakılmasını açıkça istemektir.
Tüketici mahkemesi sıfatı ve görevsizlik. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, bir bankanın ihtiyaç kredisi borçlusuna karşı açtığı itirazın iptali davasında, mahkemenin bozmaya uyarak görevsizlik kararı vermesini isabetsiz bulmuştur:
“Hâkim ve Savcılar Kurulunun 26.03.2014 tarih ve 141 sayılı kararında, müstakil tüketici mahkemesi bulunmayan yerlerde tüketici mahkemelerinin görev alanına giren iş ve davalara, yargı çevreleri asliye hukuk mahkemesinin yargı çevresi ile aynı olmak üzere o yer asliye hukuk mahkemelerince bakılmasına devam edilmesine karar verilmiştir. Somut olayda, mahkemenin yargı çevresinde müstakil tüketici mahkemesi bulunmadığı anlaşıldığından, Mahkemece HMK’nın 20 ve devamı maddelerinde düzenlendiği üzere görevsizlik kararı verilmeksizin, davaya tüketici mahkemesi sıfatı ile bakılması gerekirken, görevsizlik kararı verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirmiştir.”
Karar, Kurulun 2014 tarihli genel kararına dayanır; hangi numaralı dairenin bakacağını belirleyen 1236 sayılı karar bu karardan iki ay sonra verilmiştir ve 15.12.2021’den itibaren açılan davalara uygulanır.
Sıfat ve harç. Hukuk Genel Kurulu, araç satışından doğan bir alacak davasında ön sorun olarak harç meselesini incelemiştir. Dava tüketici mahkemesi sıfatıyla açılmış ve harç yatırılmamış, ama mahkeme davayı genel mahkeme olarak görmüştür:
“Eldeki davada dava dilekçesi “tüketici mahkemesi sıfatıyla” açıklamasıyla kaleme alınmış ve bu doğrultuda da hiç harç yatırılmamış ise de dava genel yetkili mahkeme olarak görülmüş ve karara bağlanmıştır.”
Kurul, eksik harcın tamamlanması için süre verilmeden hüküm kurulmasını Harçlar Kanunu m.30’a aykırı bulmuş ve esasa girmeden kararı bozmuştur. Dosya 1086 sayılı Kanun döneminde temyiz edilmiştir; karar, sıfatın harç sonucunu değiştirdiğini göstermesi bakımından önemlidir.
Uygulamada Dikkat Edilecekler
- Dilekçede sıfatı açıkça yazın. Uşak, Afyonkarahisar ve Kütahya merkezinde ticari dava için “Asliye Hukuk Mahkemesine (Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatıyla)”, Muğla, Manisa, Uşak ve Kütahya merkezinde tüketici davası için “(Tüketici Mahkemesi sıfatıyla)” başlığı kullanılır. TTK m.5/4 görevsizliği önler, ama sıfatın kararda yer almaması Yargıtay’ın bir kararında bozma sebeplerinden biri olmuştur.
- Numarayı tevziden teyit edin. Mahkeme sayısı değiştiğinde ihtisas dairesi de değişebilir.
- Ön kapıyı atlamayın. Para alacağına ilişkin ticari davalarda arabuluculuk; tüketici uyuşmazlıklarında tutara göre hakem heyeti ya da arabuluculuk dava açmadan önce tamamlanması güvenli yoldur; hakem heyeti tutarı her yıl değişir.
- İlçe adliyelerini ayrıca kontrol edin. Bodrum, Fethiye, Akhisar, Salihli, Tavşanlı gibi ilçelerde durum, o adliyenin yapısından ve yargı çevresi kararlarından ayrıca doğrulanmalıdır.
Sıkça Sorulan Sorular
Uşak'ta ticaret mahkemesi var mı, ticari dava Uşak'ta hangi mahkemede açılır?
Uşak il merkezinde asliye ticaret mahkemesi yoktur. Ticari dava Uşak asliye hukuk mahkemesinde açılır ve mahkeme davaya asliye ticaret mahkemesi sıfatıyla bakar. Hâkimler ve Savcılar Kurulunun 1235 sayılı kararının kuralı bugünkü altı asliye hukuk mahkemesine uygulandığında 5 ve 6 numaralı mahkemeler bu davalara bakar; karar tarihinde Uşak için 4 numaralı mahkeme gösterildiğinden numara tevzi bürosundan teyit edilmelidir.
Kütahya'da tüketici mahkemesi var mı, tüketici davası Kütahya'da nerede açılır?
Kütahya Adliyesinin 2025 faaliyet raporuna göre il merkezinde tüketici mahkemesi yoktur. Tüketici davası Kütahya asliye hukuk mahkemesinde açılır ve mahkeme tüketici mahkemesi sıfatıyla bakar. Hâkimler ve Savcılar Kurulunun 1236 sayılı kararının kuralı bugünkü dört mahkemeye uygulandığında 4 numaralı mahkemeyi gösterir; numara adliyenin tevzi bürosundan teyit edilmelidir. Tutara göre önce tüketici hakem heyetine ya da arabulucuya başvurmak gerekebilir.
Manisa ve Muğla'da tüketici davasına hangi mahkeme bakar?
Manisa ve Muğla il merkezlerinde asliye ticaret mahkemesi vardır, tüketici mahkemesi yoktur. Tüketici davalarına asliye hukuk mahkemesi tüketici mahkemesi sıfatıyla bakar. Manisa merkezde 1236 sayılı kararın kuralı bugünkü beş mahkemeye uygulandığında 4 numaralı mahkemeyi gösterir; numara adliyenin tevzi bürosundan teyit edilmelidir. Muğla merkezde iki asliye hukuk mahkemesi listelendiğinden kararın numara kuralı uygulanmaz.
Afyonkarahisar'da ticaret mahkemesi var mı, ticari davaya Afyonkarahisar'da hangi mahkeme bakar?
Afyonkarahisar il merkezinde tüketici mahkemesi vardır, asliye ticaret mahkemesi yoktur. Ticari davalara asliye hukuk mahkemesi asliye ticaret mahkemesi sıfatıyla bakar; Hâkimler ve Savcılar Kurulunun 1235 sayılı kararının kuralı bugünkü altı mahkemeye uygulandığında 5 ve 6 numaralı mahkemeleri gösterir; numara adliyenin tevzi bürosundan teyit edilmelidir. Tüketici davaları ise Afyonkarahisar Tüketici Mahkemesinde açılır.
Ticaret mahkemesi olmayan yerde ticari dava asliye hukuk mahkemesine sıfat belirtilmeden açılırsa görevsizlik kararı verilir mi?
Hayır. Türk Ticaret Kanununun 5. maddesinin dördüncü fıkrasına göre asliye ticaret mahkemesi bulunmayan yargı çevresinde görev kuralına dayanılmamış olması görevsizlik kararını gerektirmez; asliye hukuk mahkemesi davaya devam eder. Ancak mahkemenin davaya ticaret mahkemesi sıfatıyla bakması gerekir; Yargıtay bu sıfatın atlanmasını bir kararında bozma sebepleri arasında saymış, başka bir kararında yalnız eleştiri konusu yapmıştır.
İlgili Makaleler
- Tüketici Hakem Heyetine Başvuru
- İtirazın İptali Davası
- Denizli Bölge Adliye Mahkemesi: Yargı Çevresi, İstinaf Yolu ve Süreler
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Kanun metinleri Mevzuat Bilgi Sistemi’nden, kararlar resmî karar veri tabanından alınmıştır. Aktarılan kararlar büronun taraf olduğu dosyalar değildir.
Yazar: Denizli ticaret hukuku Avukat Bayram Can Çapar - ÇAPAR HUKUK
Bu konuda sorunuz varsa
Bu yazıyı Av. Bayram Can Çapar hazırladı. Av. Bayram Can Çapar · ÇAPAR Hukuk olarak Denizli, İzmir, Aydın, Muğla, Manisa, Uşak, Afyonkarahisar, Kütahya, İstanbul ve Ankara'da ekibimizle avukatlık hizmeti veririz.
Ticaret ve Şirketler Hukuku alanındaki diğer makaleler
- Eski Çalışan Rakip Şirket Kurarsa: Çalışan/Müşteri Ayartma, Ticari Sır, Haksız Rekabet (TTK 55, TBK 444-447)
- Tahkim Şartı: Geçerlilik Koşulları, Tahkim İtirazı ve Mahkemede Dava Açılırsa Ne Olur?
- İltibas Yoluyla Haksız Rekabet: Ticaret Unvanı, İşletme Adı, Ambalaj ve Alan Adı (TTK m.55/1-a-4, m.52)
- İstanbul ve Ankara'da İstinaf: Bölge Adliye ve Bölge İdare Mahkemelerinin Yargı Çevresi
Anahtar kavramlar: ticaret mahkemesi olmayan yerde dava · uşak ticaret mahkemesi var mı · kütahya tüketici mahkemesi · afyonkarahisar ticaret mahkemesi · manisa tüketici mahkemesi · muğla tüketici mahkemesi · asliye hukuk ticaret mahkemesi sıfatıyla · tüketici mahkemesi sıfatıyla · TTK 5/4 · HSK 1235 1236
Kaynak gösterimi: Av. Bayram Can Çapar, “Muğla, Manisa, Uşak, Afyonkarahisar ve Kütahya'da Ticari ve Tüketici Davası Hangi Mahkemede Açılır?”, ÇAPAR Hukuk, 2026-11-15, https://capar.av.tr/makale/ticaret-ve-tuketici-mahkemesi-olmayan-yerlerde-dava-nerede-acilir

























