İçeriğe geç
0258 241 55 54Görüşme Talep Et
TR EN
Yayın: · 15 dk okuma

Son gözden geçirme:

İltibas Yoluyla Haksız Rekabet: Ticaret Unvanı, İşletme Adı, Ambalaj ve Alan Adı (TTK m.55/1-a-4, m.52)

Yazı boyutuTema

Kısa cevap: Başkasının malları, iş ürünleri, faaliyetleri veya işleri ile karıştırılmaya yol açan önlemler almak haksız rekabettir (TTK m.55/1-a-4); bunun için tescil şartı yoktur. Okunan Yargıtay kararlarında karıştırılma, hedef tüketici kitlesinin bakış açısından ve ambalajın ya da işaretin bütün olarak bıraktığı izlenime göre değerlendirilmiştir. Hukuk Genel Kurulu tarafların farklı sektörlerde faaliyet gösterdiği bir olayda haksız rekabet bulunmadığını belirtmiş; Daire, genel kompozisyonu farklı ambalajlarda sırf renk benzerliğini (oy çokluğuyla) ve sonraki ürünün farklı bir markayla sunulmasını karıştırılma için yeterli görmemiştir. Ticaret unvanı ticari dürüstlüğe aykırı kullanılan hak sahibi TTK m.52 uyarınca tespit, yasaklama, unvan tescil edilmişse değiştirilmesi veya silinmesi ve kusura göre tazminat isteyebilir. Uzun süre sessiz kalmak, onanan kararlarda unvan terkini talebini düşürmüştür. Tescilli marka söz konusuysa Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 26.02.2026 tarihli, oy çokluğuyla verdiği kararındaki görüş yalnız Sınai Mülkiyet Kanunu’nun uygulanacağı yönündedir; bu görüşe karşı oy yazılmıştır.

Kısaca

Başkasının işleriyle karıştırılmaya yol açan önlemler tescil şartı aranmadan haksız rekabettir (TTK m.55/1-a-4); unvan için TTK m.52 ayrıca terkin ve tazminat imkânı verir. Yazı; karıştırılma ölçütlerini, ambalaj, ürün görünümü ve alan adındaki kullanımı, sessiz kalmayı ve tescilli markayla ilişkiyi Yargıtay kararlarıyla anlatır.

Başkasının ticaret unvanına, işletme adına, ambalajına, ürün görünümüne ya da alan adına benzeyen işaret kullanıldığında Türk Ticaret Kanunu’nun iltibas (karıştırılma) hükmü ne zaman devreye girer, tescilsiz işaret nasıl korunur ve tescilli marka varken haksız rekabet hükümlerine dayanılabilir mi?

İltibas Yoluyla Haksız Rekabet Nedir?

İltibas, alıcının bir işletmenin malını, hizmetini ya da kendisini başka bir işletmeninkiyle karıştırması ya da aralarında bağlantı bulunduğunu sanmasıdır. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (TTK), haksız rekabet hâllerini sayarken karıştırılmaya yol açan önlemleri ayrı bir alt bentte düzenler. Haksız rekabetin genel çerçevesi, diğer hâller, zamanaşımı ve görevli mahkeme haksız rekabet davası yazısında anlatılmıştır; bu yazı yalnız karıştırılma hâline odaklanır.

İlgili Kanun Hükmü — 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m.55/1-a-4 (Dürüstlük kuralına aykırı davranışlar, ticari uygulamalar)

(1) Aşağıda sayılan hâller haksız rekabet hâllerinin başlıcalarıdır: a) Dürüstlük kuralına aykırı reklamlar ve satış yöntemleri ile diğer hukuka aykırı davranışlar ve özellikle;

… Başkasının malları, iş ürünleri, faaliyetleri veya işleri ile karıştırılmaya yol açan önlemler almak,

Mülga 6762 sayılı Kanun’daki karşılık hüküm, “ad, unvan, marka, işaret gibi tanıtma vasıtaları” ile iltibası açıkça anıyordu. Yürürlükteki hükümde bu ibare yoktur. Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, madde gerekçesine dayanarak bunun nedenini, bu ayırt edici işaretlerin kendi özel düzenlemelerinde (marka, tasarım ve coğrafi işaret mevzuatında; unvan için TTK’da) ayrıntılı biçimde korunması olarak açıklamaktadır (Yargıtay 11. HD, 2021/4392 E., 2022/6337 K.). Bu yazının çıkarımıyla bugün iltibas hükmünün asıl alanı, tescilli bir hakkın kapsamına girmeyen işaretler ve görünümlerdir: tescilsiz bir işaret, bir ambalajın genel kompozisyonu, bir ürünün dış görünümü ya da internet sitesindeki sunuş.

Rekabet Kurulu’nun uyguladığı 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun ise başka bir soruna, piyasadaki rekabeti kısıtlayan anlaşma ve davranışlara bakar; iki işletme arasındaki karıştırılma uyuşmazlığı ise TTK’nın haksız rekabet hükümlerine tabidir.

Karıştırılma Nasıl Değerlendirilir?

Okunan kararlardaki ölçütler:

  • Bütün izlenim: Ambalaj ya da işaret tek tek unsurlarına ayrılarak değil, alıcıda bıraktığı genel izlenime göre karşılaştırılır.
  • Aynı piyasa: Hukuk Genel Kurulu, iki ürünü pazarlayan işletmeler arasında iltibas aramış; tarafların farklı sektörlerde çalıştığı bir olayda haksız rekabet bulunmadığını belirtmiştir.
  • Özdeşleşme ve öncelik: Korunmak istenen işaretin ya da görünümün piyasada davacıyla özdeşleşmiş olması ve davacının daha önce kullanmış olması gerekir.
  • Kaynak konusunda yanılma: Belirleyici olan, alıcının ürünlerin aynı ya da bağlantılı işletmelerden geldiğini sanma ihtimalidir. Sonraki ürün farklı bir marka ile sunuluyorsa Yargıtay bu ihtimali kural olarak kabul etmemektedir.
Yargıtay Kararı
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2021/4392 E., 2022/6337 K., 27.09.2022 (tescilsiz sabun ve ambalaj tasarımı; Dairenin bozma gerekçesi)

“… mutlak manada yenilik ve ayırt edicilik niteliğinin bulunması, onu üreten işletmeyle bütünlük arz ederek aynen bir marka gibi işletmesel kökene işaret edecek derecede yüksek bir ayırt edicilik düzeyine ulaşması ve onunla özdeşleşmesi … sonraki üründe farklı tasarım unsurlarının kullanılması veya farklı bir marka veya başka bir ayırt edici işaretin kullanılması halinde haksız rekabet kuralları uyarınca bir karıştırılmadan söz edilemez”

Bu kararda, tescilsiz ambalaj tasarımına sahip olduğunu ileri süren şirket lehine verilen kabul kararı, tasarımın davacı kurulmadan önce de kullanıldığı, davacının tescilli bir tasarımı bulunmadığı ve davalının ürünlerini farklı bir marka ile sattığı gözetilerek bozulmuştur. Daire ayrıca, tescilli tasarıma bile sınırlı süreli koruma tanınırken tescilsiz tasarıma haksız rekabet yoluyla süresiz koruma sağlanamayacağını belirtmiştir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu Kararı
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 2022/83 E., 2023/670 K., 21.06.2023 (boş şişe üreticisine karşı açılan dava; Genel Kurulun gerekçesi)

“Haksız rekabetten söz edilebilmesi için davacı tarafla özdeşleşen bir ibarenin ya da ayırt edici bir işaretin ürünle birlikte kullanılmak suretiyle iş ürünleri ve buradan hareketle her iki ürünü pazarlayan işletmeler arasında iltibasa yol açılması gerekir. Taraflar farklı sektörlerde farklı şekillerde faaliyet gösterdiklerinden taraflar arasında 6102 sayılı TTK’nın 55 inci maddesi anlamında bir haksız rekabetten de söz edilemez. Ayrıca tescilli tasarım korumasıyla ve sınırlı süre ile elde edilecek hukuki korumanın, haksız rekabet kurallarıyla süre sınırlaması olmaksızın elde edilmesi de mümkün değildir.”

Genel Kurul, deterjan markalarının sahibinin boş plastik şişe üreten bir işletmeye karşı açtığı davada direnme kararını bozmuş; davalının eyleminin markaya tecavüz ve haksız rekabet oluşturmadığını, davanın reddedilmesi gerektiğini belirtmiştir. Karar 556 sayılı KHK döneminde açılmış bir davaya ilişkindir ve karar düzeltme yolu açık olarak verilmiştir. Aynı kararın genel değerlendirmesinde, başkasının unvanının veya markasının aynısını ya da benzerini ticari amaçla kullanmanın iltibasa yol açacağı ve haksız rekabet teşkil edeceği de belirtilmiştir.

Ticaret Unvanı ve İşletme Adında Karıştırılma (TTK m.52)

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, tescilli işletme adı ve ticaret unvanının TTK m.50 ile m.53 arasındaki hükümlerle özel korumaya bağlandığını belirtmektedir (Yargıtay 11. HD, 2025/3824 E., 2026/1123 K.). Unvanı başkasınca haksız kullanılan kişinin talepleri TTK m.52’de sayılmıştır.

İlgili Kanun Hükmü — 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m.52/1 (Unvanına tecavüz edilen kimsenin hakları)

(1) Ticaret unvanının, ticari dürüstlüğe aykırı biçimde bir başkası tarafından kullanılması hâlinde hak sahibi, bunun tespitini, yasaklanmasını; haksız kullanılan ticaret unvanı tescil edilmişse kanuna uygun bir şekilde değiştirilmesini veya silinmesini, tecavüzün sonucu olan maddi durumun ortadan kaldırılmasını, gereğinde araçların ve ilgili malların imhasını ve zarar varsa, kusurun ağırlığına göre maddi ve manevi tazminat isteyebilir. Maddi tazminat olarak mahkeme, tecavüz sonucunda mütecavizin elde etmesi mümkün görülen menfaatinin karşılığına da hükmedebilir.

Uygulamada en sık görülen olay, önceki unvanın esas unsurunun (çekirdek kelimesinin) sonradan kurulan bir şirketin unvanında kullanılmasıdır. Unvanın sicile tescil edilmiş olması, kullananı her durumda korumaz:

Yargıtay Kararı
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2022/801 E., 2023/3378 K., 30.05.2023 (kötü niyetle tescil ettirilen unvan; Dairenin bozma gerekçesi)

“… kötü niyetli olarak bir ticaret ünvanını tescil ettiren kimsenin bu tescil nedeniyle verdiği zararları tazmin etmemesinin hakkaniyete ve hukuka aykırı olduğu kabul edilmektedir. … davalının kötü niyetli unvan tescili ve kullanımı nedeniyle davacı aleyhine haksız rekabette bulunduğunun tesbiti ile bu yöndeki tazminat taleplerinin değerlendirilmesi gerekirken …”

Bu davada ilk derece mahkemesi, unvanın kötü niyetle tescil ettirildiğini kabul etmesine rağmen tescilli unvanın kullanımının haksız rekabet oluşturmayacağı gerekçesiyle tazminat taleplerini reddetmişti. Daire bu gerekçeyi yerinde bulmamış ve kararı davacı yararına bozmuştur. Olay mülga 6762 sayılı Kanun döneminde başlamıştır; Daire 6102 sayılı TTK’nın 54 ve 55. maddelerini de birlikte değerlendirmiştir.

Öte yandan önceki hak sahibinin uzun süre ses çıkarmaması, unvan davasını sonuçsuz bırakabilir:

Yargıtay Kararı (onanan bölge adliye mahkemesi gerekçesi)
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2025/4558 E., 2026/1441 K., 11.03.2026 (on beş yıl sonra açılan unvan terkini davası; onanan istinaf gerekçesi)

“… haklı başka bir gerekçe olmadığı sürece uzun süre tecavüze sessiz kalarak üçüncü kişiler nezdinde güven yaratan kişilere dava açma hakkının tanınmamasının gerektiği, … unvanının tescil ve ilan edilmekle tüm Türkiye çapında koruma sağladığı …”

Bu olayda ilk derece mahkemesi unvandaki ortak ibarenin silinmesine karar vermiş; bölge adliye mahkemesi TTK m.52 koşullarının oluştuğunu kabul etmekle birlikte, davacıların davalının unvanının tescilinden yaklaşık on beş yıl sonra karşı çıktığını, tescil ve ilanla unvanın tüm Türkiye’de korunduğunu, dolayısıyla kullanımdan haberdar olmaları gerektiğini belirterek davayı reddetmiştir. Yargıtay bu kararı onamıştır. Sessiz kalma süresi kanunda belirli bir sayı olarak düzenlenmemiştir; her olayın koşullarına göre değerlendirilir.

Ambalaj ve Ürün Görünümünde Karıştırılma

Ambalaj ve ürün görünümü, tescilli bir tasarım ya da şekil markası yoksa çoğu zaman yalnız haksız rekabet hükümleriyle korunabilir. Yargıtay bu alanda iki yönlü bir çizgi izlemektedir: renk gibi tek bir unsurun benzerliği yeterli görülmez, buna karşılık seçenek bolluğuna rağmen bütün kompozisyonun taklit edilmesi haksız rekabet sayılabilir.

Yargıtay Kararı
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2023/5870 E., 2024/7391 K., 21.10.2024 (çamaşır suyu ambalajları; Dairenin oy çokluğuyla verdiği bozma gerekçesi)

“… dava konusu ambalajlar arasında iltibas yaratacak nitelikte bir benzerlik bulunup bulunmadığı değerlendirilirken, uyuşmazlık konusu ambalaj kompozisyonlarının bir bütün olarak bıraktıkları izlenimin dikkate alınması gereklidir. … genel kompozisyonları itibari ile farklı olan ürünlerin ambalajlarındaki sırf renk benzerliğinin haksız rekabeti oluşturmayacağı …”

Bu kararda ilk derece mahkemesi, sarı şişe ve kırmızı kapak gibi benzerliklere dayanarak haksız rekabeti kabul etmiş, istinaf başvurusu esastan reddedilmişti. Daire, ambalajlardaki kelime ve görsellerin farklı olduğunu, renklerin kimsenin tekelinde olamayacağını belirterek kararı davalılar yararına bozmuştur. Karar oy çokluğuyla verilmiştir; karşı oyda, ürünlerin aynı reyonda satıldığı, başka renk seçeneği çok olduğu hâlde davacının renk ve yerleşiminin benimsendiği ve haksız rekabet için kusurun yeterli olduğu belirtilerek onama görüşü savunulmuştur.

Yargıtay Kararı (onanan bölge adliye mahkemesi gerekçesi)
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2024/3148 E., 2025/1759 K., 12.03.2025 (yedek parça ambalajı; oy çokluğuyla onanan istinaf gerekçesi)

“… tek başına ambalajda turuncu/ sarı ve siyah renk kullanımı ile alternatif yedek parçanın hangi yedek parçanın karşılığı / alternatifi olduğunu açıklayıcı nitelikteki ürün kodlarının kullanılması haksız rekabet teşkil etmemekle birlikte ambalaj tasarımında seçenek özgürlüğü olmasına rağmen davacı şekil markaları ve davacı ambalaj kompozisyonu ile iltibas yaratacak ve davacı şekil markalarına yaklaştıracak biçimdeki şekil unsurunun ön planda tutulduğu ambalaj kullanımında, davacı ambalajı ile genel kompozisyon itibariyle ayniyet derecesinde benzerinin kullanılmasının … tesadüf olmadığı ve dürüstlük kuralına aykırı olduğu …”

Bu olayda marka tecavüzü iddiası, birden çok markanın birleştirilerek karşılaştırılamayacağı gerekçesiyle reddedilmiş; ambalajın genel kompozisyonu ise TTK m.55/1-a-4 kapsamında haksız rekabet sayılmıştır. Yargıtay kararı oy çokluğuyla onamış, karşı oyda davacının sessiz kalıp kalmadığının araştırılması gerektiği ileri sürülmüştür. İki karar birlikte okunduğunda, bu yazının çıkarımı şudur: Renk tek başına yeterli değildir; renk, yazı karakteri, şekil ve yerleşim birlikte ayniyet derecesinde bir görünüm oluşturuyorsa ve ürünler aynı alıcıya sunuluyorsa haksız rekabet sonucu güçlenir.

Alan Adı ve İnternet Sitesinde Karıştırılma

Alan adı, unvanın ya da işaretin internetteki karşılığıdır ve karıştırılma burada da ortaya çıkabilir. Okunan kararda, tescilli unvanını uzun yıllardır kullanan davalının unvanının terkini talebi uzun süre sessiz kalınması ve davalının unvan tescilinin davacının marka tescillerinden önce gelmesi nedeniyle reddedilmiş, fakat alan adı ve internet sitesindeki kullanım ayrıca değerlendirilmiştir:

Yargıtay Kararı (onanan bölge adliye mahkemesi gerekçesi)
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2024/6597 E., 2025/4690 K., 30.06.2025 (alan adı ve internet sitesindeki kullanım; onanan istinaf gerekçesi)

“… davalının alan adı ve web sayfasında yer verilen kullanımların ticaret unvanının tescil edildiği şekliyle unvansal kullanımdan öte … ibaresinin ön plana çıkarılmak suretiyle ticari etki doğuracak biçimde markasal etki yarattığının tespit edildiği … davalının alan adı ve web sayfalarındaki ticaret ünvanının markasal kullanımının haksız rekabet teşkil ettiği …”

Bölge adliye mahkemesi, davalının ihtarnameye verdiği cevapta alan adını değiştireceğini bildirdiği hâlde kullanmayı sürdürdüğünü ve ortak ibareyi sitede öne çıkardığını belirlemiş; alan adı ve sitedeki kullanımın haksız rekabet olduğunun tespitine, men’ine ve alan adına erişimin engellenmesine karar vermiştir. Yargıtay bu kararı onamıştır. Davacının bu ibare için tescilli markaları da bulunmasına rağmen hüküm haksız rekabet hükümlerine dayanılarak kurulmuştur; kümülatif koruma tartışması kararda ayrıca ele alınmamıştır. Bu yazının çıkarımı şudur: Unvanın tescilli biçimiyle kullanılması ile esas unsurun öne çıkarılarak markasal biçimde kullanılması ayrı değerlendirilir; ikincisi, unvan korunsa bile haksız rekabet sayılabilir.

Tescilli bir markanın alan adı olarak kullanılması ise Sınai Mülkiyet Kanunu’nda ayrıca düzenlenmiştir; bu konu marka hakkına tecavüz yazısında anlatılmıştır.

Tescilli Marka Varsa: Kümülatif Koruma Tartışması

Aynı ibare hem tescilli marka hem de unvanın çekirdeği olduğunda davacılar genellikle iki dayanağı birden gösterir. Bu yazının konusu bakımından asıl soru, unvan ve görünüm korumasının marka davası içinde ne kadar yer bulacağıdır. 26.02.2026 tarihli kararda Daire, eski kümülatif uygulamadan açıkça ayrıldığını belirterek şu sonuca varmıştır (genel çerçeve için haksız rekabet davası ve marka hakkına tecavüz yazıları):

Yargıtay Kararı
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2025/3824 E., 2026/1123 K., 26.02.2026 (tescilli marka ile unvan çakışması; Dairenin oy çokluğuyla verilen düzelterek onama gerekçesi)

“Bu nedenle artık, 6102 sayılı TTK’nın yürürlüğe girdiği tarihten sonraki olaylara dayalı açılan davalarda, tescilli sınai haklar bakımından sadece özel kanun olan SMK hükümleri uygulanabilecek olup TTK'nın haksız rekabet hükümlerinin anılan özel hükümler yanında ve aynı anda uygulanması söz konusu olamayacaktır.”

Bu kararda bölge adliye mahkemesi marka tecavüzü, haksız rekabet ve TTK m.52 uyarınca unvanın terkini taleplerini kabul etmişti. Daire, haksız rekabete ilişkin kısmı hükümden çıkarmış, marka tecavüzü ve unvan terkini yönünden kararı düzelterek onamıştır. Böylece tescilli marka ile çakışan bir unvan bakımından TTK m.52’deki unvan koruması işlemeye devam etmiş, yalnız aynı kullanım için ayrı bir haksız rekabet hükmü kurulmamıştır. Karar oy çokluğuyla verilmiştir:

Yargıtay Kararı (karşı oy)

“Özel kanunun genel kanunu bertaraf edebilmesi için hem konusunu eksiksiz düzenlemiş hem de genel kanundan daha kapsamlı ve üstün koruma sağlamış olması gerekir.”

Karşı oyda, haksız rekabet korumasının rakiplerin yanında tüketicileri de koruduğu ve fikri mülkiyet korumasından bağımsız uygulanması gerektiği savunulmuştur. Yukarıda anılan Hukuk Genel Kurulu kararının genel değerlendirmesi ise, 556 sayılı KHK dönemi için, marka tecavüzünü aynı zamanda haksız rekabet olarak görmektedir. Görüş ayrılığı sürdüğü için, bu yazının çıkarımına göre davacının marka dışındaki olguları (ambalajın bütünü, satış sunumu, alan adı kullanımı) ayrı başlıklar hâlinde anlatması yararlıdır.

Talepler, Sessiz Kalma ve Usul

Unvan bakımından talepler TTK m.52’de sayılıdır: tespit, yasaklama, tescilli unvanın değiştirilmesi veya silinmesi, maddi durumun ortadan kaldırılması, gereğinde araç ve malların imhası, kusurun ağırlığına göre maddi ve manevi tazminat ve kararın gazete ile yayımlanması. Tazminat hesabında, unvanı haksız kullananın sağlaması mümkün görülen kazanç da esas alınabilir. Ambalaj, ürün görünümü ve alan adındaki karıştırılmada ise haksız rekabetin genel talepleri (tespit, men, ref, tazminat) ileri sürülür; onanan bir kararda alan adına erişimin engellenmesine hükmedilmiştir; okunan iki kararda ambalajların toplatılmasına ve ürünlerin piyasadan çekilmesine ilişkin ilk derece hükümleri ise Daire tarafından bozulmuştur.

Sessiz kalma yoluyla hak kaybı kanunda bu davalar için ayrıca düzenlenmemiştir; Türk Medeni Kanunu m.2’deki dürüstlük kuralına dayanılarak uygulanmaktadır. Okunan iki onama kararında on beş ve on altı yıllık sessizlik, unvan terkini talebinin reddinde (ikincisinde unvan tescilinin önceliğiyle birlikte) gerekçe olmuştur. Buna karşılık yedek parça ambalajı kararında, davalı aynı ambalajı hangi tarihten beri kullandığını somut olarak kanıtlayamadığı için sessiz kalma savunması kabul görmemiştir. Okunan iki onama kararında ihtarname ancak on beş ve on altı yıl sonra gönderildiği için sessiz kalma sonucunu değiştirmemiştir.

Zamanaşımı, görevli mahkeme ve arabuluculuk gibi genel usul kuralları haksız rekabet davası yazısında anlatılmıştır.

Uygulamada Dikkat Edilecekler

  • Önce hangi hakka dayanıldığını belirleyin: tescilli marka, tescilli tasarım, ticaret unvanı ya da tescilsiz işaret. Tescilli marka için Dairenin 26.02.2026 tarihli kararındaki görüşe göre ana dayanak Sınai Mülkiyet Kanunu’dur; bu yazının çıkarımına göre haksız rekabet talebi tescilin dışında kalan olgulara bağlanmalıdır.
  • Önceliği belgeleyin: ilk kullanım tarihi, faturalar, kataloglar, reklamlar ve satış kanıtları, işaretin piyasada sizinle özdeşleştiğini göstermeye yarar.
  • Karşılaştırmayı bütün olarak yapın: tek bir rengi ya da kelimeyi değil, ambalajın tüm kompozisyonunu, satış yerini ve alıcı kitlesini ortaya koyun.
  • Gecikmeyin: ihlali öğrenince yazılı ihtar gönderin; uzun sessizlik, onanan kararlarda unvan terkini davasının reddine yol açmıştır.
  • Delili zamanında güvenceye alın: okunan kararlarda delil tespiti ve bilirkişi raporları dosyanın temel delilleri arasında yer almıştır; internet sitesi ve alan adı kayıtları değişebileceği için erken tespit önemlidir.
  • Kendi işaretinizi seçerken rakibin kompozisyonuna yaklaşmayın; farklı bir marka ve ayırt edici unsurlar kullanmak, Yargıtay’ın bir kararında karıştırılma ihtimalini ortadan kaldıran bir unsur olarak kabul edilmiştir (Yargıtay 11. HD, 2021/4392 E., 2022/6337 K.).

Sıkça Sorulan Sorular

İltibas yoluyla haksız rekabet için tescilli bir marka ya da unvan gerekir mi?

Hayır. TTK m.55/1-a-4, başkasının malları, iş ürünleri, faaliyetleri veya işleri ile karıştırılmaya yol açan önlemleri tescil şartı aramadan haksız rekabet sayar. Ancak korunmak istenen işaretin ya da görünümün piyasada davacıyla özdeşleşmiş olması gerekir. Yargıtay, tescilsiz ambalaj ve ürün tasarımı için yüksek bir ayırt edicilik aramış; sonraki ürün farklı bir marka ile sunuluyorsa karıştırılma bulunmadığını kabul etmiştir.

Başka bir şirketin unvanındaki çekirdek kelimeyi kendi unvanında kullanmak iltibas yoluyla haksız rekabet sayılır mı?

Olabilir. Unvanı ticari dürüstlüğe aykırı biçimde kullanılan hak sahibi TTK m.52 uyarınca tespit, yasaklama, tescilli unvanın değiştirilmesi veya silinmesi ve kusura göre tazminat isteyebilir. Yargıtay, kötü niyetle tescil ettirilen unvanın kullanımının haksız rekabet oluşturduğunu kabul etmiştir. Buna karşılık on beş yıl sessiz kalan önceki hak sahibinin davası, onanan bir kararda dürüstlük kuralı gerekçesiyle reddedilmiştir.

Ambalajda aynı rengin kullanılması iltibas yoluyla haksız rekabet için yeterli midir?

Kural olarak hayır. Yargıtay 11. Hukuk Dairesi ambalajların bir bütün olarak bıraktığı izlenime bakılması gerektiğini, genel kompozisyonu farklı ürünlerde sırf renk benzerliğinin haksız rekabet oluşturmayacağını belirtmiştir; karar oy çokluğuyla verilmiştir. Renk, yazı karakteri ve şekil unsurları birlikte ayniyet derecesinde bir kompozisyon oluşturuyorsa, onanan başka bir kararda haksız rekabet kabul edilmiştir.

Rakibin benzer alan adı ve internet sitesi kullanması iltibas yoluyla haksız rekabet olabilir mi?

Olabilir. Onanan bir bölge adliye mahkemesi kararında, unvanın tescilli biçiminden öte esas unsurun öne çıkarılarak alan adında ve internet sitesinde markasal etki yaratacak şekilde kullanılması haksız rekabet sayılmış, alan adına erişimin engellenmesine karar verilmiştir. Aynı kararda unvanın terkini talebi, uzun süre sessiz kalınması ve davalının unvan tescilinin davacının marka tescillerinden önce gelmesi nedeniyle reddedilmiştir; yani alan adı ile unvan ayrı ayrı değerlendirilmiştir.

Tescilli markası olan kişi markanın taklidi için ayrıca haksız rekabet hükümlerine dayanabilir mi?

Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 26.02.2026 tarihli, oy çokluğuyla verdiği kararındaki görüşe göre, 6102 sayılı TTK yürürlüğe girdikten sonraki olaylarda tescilli marka bakımından yalnız Sınai Mülkiyet Kanunu uygulanır; aynı kullanım için ayrıca haksız rekabet hükmü kurulmaz. Kararda bir üye karşı oy yazmış ve iki korumanın birlikte uygulanması gerektiğini savunmuştur. Karar bu sonucu tescilli markanın koruma alanı ile haksız rekabetin koruma alanının kesiştiği olay için kurmuştur; tescilin dışında kalan unsurlar (ambalajın genel görünümü gibi) için haksız rekabet hükümlerine dayanılabileceği bu yazının çıkarımıdır.

İlgili Makaleler

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Kanun metinleri Mevzuat Bilgi Sistemi’nden, kararlar resmî karar veri tabanından alınmıştır. Aktarılan kararlar büronun taraf olduğu dosyalar değildir.

Yazar:

Bu konuda sorunuz varsa

Bu yazıyı Av. Bayram Can Çapar hazırladı. Av. Bayram Can Çapar · ÇAPAR Hukuk olarak Denizli, İzmir, Aydın, Muğla, Manisa, Uşak, Afyonkarahisar, Kütahya, İstanbul ve Ankara'da ekibimizle avukatlık hizmeti veririz.

0258 241 55 54 · info@capar.av.tr · Mesaj gönder

Ticaret ve Şirketler Hukuku alanındaki diğer makaleler

Tüm Ticaret ve Şirketler Hukuku makaleleri →

Anahtar kavramlar: iltibas yoluyla haksız rekabet · TTK 55/1-a-4 · karıştırılma · ticaret unvanına tecavüz TTK 52 · unvan terkini davası · ambalaj taklidi haksız rekabet · ürün görünümü iltibas · alan adı haksız rekabet · tescilsiz işaretin korunması · kümülatif koruma marka haksız rekabet · sessiz kalma yoluyla hak kaybı

Kaynak gösterimi: Av. Bayram Can Çapar, “İltibas Yoluyla Haksız Rekabet: Ticaret Unvanı, İşletme Adı, Ambalaj ve Alan Adı (TTK m.55/1-a-4, m.52)”, ÇAPAR Hukuk, 2026-11-15, https://capar.av.tr/makale/iltibas-yoluyla-haksiz-rekabet-ticaret-unvani-ambalaj-alan-adi

← Tüm makaleler

Güncel Makaleler

Tüm makaleler ›