İçeriğe geç
0258 241 55 54Görüşme Talep Et
TR EN
Yayın: · Güncelleme: · 15 dk okuma

Son gözden geçirme:

İhalelere Katılmaktan Yasaklama: Yasak Fiiller, Süreler, Ortaklara Sirayet, İptal Davası (4734 m.17, 58; 4735)

Yazı boyutuTema

Kısa cevap: Kamu ihalelerinde yasak fiilleri işleyenler hakkında bir yıldan iki yıla kadar bütün kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklama kararı verilir. Bu fiiller 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu m.17 veya 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu m.25’te sayılmıştır. Üzerine ihale kaldığı hâlde mücbir sebep dışında usulüne göre sözleşme imzalamayanlar hakkında ise altı aydan bir yıla kadar yasaklama kararı verilir; karar, fiilin tespitini izleyen en geç kırk beş gün içinde verilir ve Resmî Gazete’de yayımıyla yürürlüğe girer. Yasak, şahıs şirketinde bütün ortaklara, sermaye şirketinde sermayenin yarısından fazlasına sahip ortaklara da uygulanır. Karara karşı idare mahkemesinde iptal davası açılabilir ve yürütmenin durdurulması istenebilir; yasaklama kararları İYUK m.20/A’daki ivedi yargılama usulünün dışında kaldığından dava süresi İYUK m.7’deki altmış gündür. Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu oyçokluğuyla verdiği kararlarda bu davalarda istinaf kararının kesin olduğunu kabul etmiştir; ancak 13. Daire’nin 2025’te temyiz incelemesi yaptığı kararlar da vardır.

Kısaca

Kamu ihalesinde veya sözleşmenin uygulanmasında yasak fiil işleyenler bir ila iki yıl, sözleşme imzalamayanlar altı ay ila bir yıl bütün kamu ihalelerinden yasaklanır; yasak, kanundaki şartlarla ortaklara da uzanır. Yazı; kırk beş günlük karar süresini, iptal davası ve yürütmenin durdurulmasını, temyiz yolu tartışmasını Danıştay kararlarıyla anlatır.

Kamu ihalesine katılan ya da kamu ile sözleşme imzalayan şirketler ve ortakları için ihalelere katılmaktan yasaklama kararı: yasak fiiller, yasak süreleri, kararı veren makam, kırk beş günlük karar süresi, yasağın ortaklara ve şirketlere uzanması, iptal davası, yürütmenin durdurulması ve kanun yolları.

İhalelere Katılmaktan Yasaklama Nedir?

İhalelere katılmaktan yasaklama, kamu ihalesinde ya da ihale sonrasında imzalanan sözleşmenin uygulanmasında kanunun yasakladığı bir davranışta bulunan kişiyi belirli bir süre kamu ihalelerinin dışında tutan idari bir yaptırımdır. İki dayanağı vardır. İhale sürecindeki fiiller için 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu m.58, sözleşmenin uygulanması sırasındaki fiiller için 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu m.26 uygulanır.

Yasağın kapsamı geniştir. Karar yalnız ihaleyi yapan idareyle sınırlı değildir; Kanunun 2 ve 3. maddeleriyle istisna edilen ihaleler dâhil bütün kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerini kapsar.

İlgili Kanun Hükmü — 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu m.58/1 (İhalelere katılmaktan yasaklama)

“17 nci maddede belirtilen fiil veya davranışlarda bulundukları tespit edilenler hakkında fiil veya davranışlarının özelliğine göre, bir yıldan az olmamak üzere iki yıla kadar, üzerine ihale yapıldığı halde mücbir sebep halleri dışında usulüne göre sözleşme yapmayanlar hakkında ise altı aydan az olmamak üzere bir yıla kadar, 2 nci ve 3 üncü maddeler ile istisna edilenler dahil bütün kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklama kararı verilir.”

Yasak, ticari faaliyetin tamamını durdurmaz. Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu, yasaklanan işletmelerin yasak süresince özel hukuk tüzel kişilerinin ihalelerine katılmasına ve başka ticari faaliyetler yürütmesine hukuken engel bulunmadığını belirtmiştir (karar aşağıda).

Yasak Fiiller: 4734 m.17 ve 4735 m.25

Yasaklama kararı için önce kanunda sayılan bir fiilin işlendiğinin tespit edilmesi gerekir. İhale aşamasındaki fiiller 4734 sayılı Kanun m.17’de sayılır.

İlgili Kanun Hükmü — 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu m.17 (Yasak fiil veya davranışlar)

“İhalelerde aşağıda belirtilen fiil veya davranışlarda bulunmak yasaktır:

a) Hile, vaat, tehdit, nüfuz kullanma, çıkar sağlama, anlaşma, irtikap, rüşvet suretiyle veya başka yollarla ihaleye ilişkin işlemlere fesat karıştırmak veya buna teşebbüs etmek.

b) İsteklileri tereddüde düşürmek, katılımı engellemek, isteklilere anlaşma teklifinde bulunmak veya teşvik etmek, rekabeti veya ihale kararını etkileyecek davranışlarda bulunmak.

c) Sahte belge veya sahte teminat düzenlemek, kullanmak veya bunlara teşebbüs etmek.

d) Alternatif teklif verebilme halleri dışında, ihalelerde bir istekli tarafından kendisi veya başkaları adına doğrudan veya dolaylı olarak, asaleten ya da vekaleten birden fazla teklif vermek.

e) 11 inci maddeye göre ihaleye katılamayacağı belirtildiği halde ihaleye katılmak.”

Sözleşme imzalandıktan sonraki dönem için 4735 sayılı Kanun m.25 ayrı bir liste öngörür. Bu listede ihale aşamasında bulunmayan fiiller de vardır: fen ve sanat kurallarına aykırı imalat, idareye zarar verme ve mücbir sebep dışında taahhüdün sözleşmeye uygun yerine getirilmemesi gibi.

İlgili Kanun Hükmü — 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu m.25 (Yasak fiil ve davranışlar)

“Sözleşmenin uygulanması sırasında aşağıda belirtilen fiil veya davranışlarda bulunmak yasaktır:

a) Hile, vaat, tehdit, nüfuz kullanma, çıkar sağlama, anlaşma, irtikap, rüşvet suretiyle veya başka yollarla sözleşmeye ilişkin işlemlere fesat karıştırmak veya buna teşebbüs etmek.

b) Sahte belge düzenlemek, kullanmak veya bunlara teşebbüs etmek.

c) Sözleşme konusu işin yapılması veya teslimi sırasında hileli malzeme, araç veya usuller kullanmak, fen ve sanat kurallarına aykırı, eksik, hatalı veya kusurlu imalat yapmak.

d) Taahhüdünü yerine getirirken idareye zarar vermek.

e) Bilgi ve deneyimini idarenin zararına kullanmak veya 29 uncu madde hükümlerine aykırı hareket etmek.

f) Mücbir sebepler dışında, ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak taahhüdünü yerine getirmemek.

g) Sözleşmenin 16 ncı madde hükmüne aykırı olarak devredilmesi veya devir alınması.”

Üçüncü bir yasaklama sebebi m.17’de değil, doğrudan m.58’de yer alır: ihale üzerinde kaldığı hâlde mücbir sebep dışında usulüne göre sözleşme imzalamamak. Bu hâlde süre daha kısadır (altı aydan bir yıla kadar). Aşağıdaki 13. Daire kararı bu sebebe ilişkindir.

Fiilin gerçekten kanundaki tanıma uyup uymadığı da ayrı bir tartışma konusudur. Örneğin aynı zarftan iki teklif mektubu çıkan bir olayda Danıştay 13. Dairesi, birim fiyat teklif cetveli eklenmemiş mektubun geçerli teklif olmadığını, bu yüzden “birden fazla teklif vermek” fiilinin oluşmadığını kabul ederek bölge idare mahkemesi kararını bozmuş; bölge idare mahkemesi ise ilk kararında ısrar etmiştir. İdari Dava Daireleri Kurulu bu dosyada esasa girmemiş, temyiz yolunun kapalı olduğu gerekçesiyle temyiz istemini reddetmiştir (aşağıdaki Kurul kararı).

Yasak Süreleri, Kararı Veren Makam ve Kırk Beş Günlük Süre

Süre. m.17 ve m.25’teki fiillerde yasak bir yıldan az olmamak üzere iki yıla kadar, sözleşme imzalamamada altı aydan az olmamak üzere bir yıla kadardır. Süre “fiil veya davranışlarının özelliğine göre” belirlenir; Kanun hangi fiile hangi sürenin verileceğine dair ayrıca bir ölçü koymaz.

Kararı veren makam. Kararı, ihaleyi (4735’te sözleşmeyi uygulayan) bakanlık ya da ihaleyi yapan idarenin ilgili veya bağlı bulunduğu bakanlık verir. Herhangi bir bakanlığın ilgili veya bağlı kuruluşu sayılmayan idarelerde bu idarelerin ihale yetkilileri, il özel idarelerinde İçişleri Bakanlığı, belediyelerde Çevre ve Şehircilik Bakanlığı (kanun metnindeki adıyla) yetkilidir (m.58/1; m.26/1). İhaleyi yapan idare, yasaklamayı gerektiren bir durumla karşılaşırsa bunu bakanlığa bildirmekle yükümlüdür (m.58/5).

Aynı idarenin sonraki ihaleleri. İhale sırasında veya sonrasında yasak fiili işlediği tespit edilen kişi, o ihaleye alınmaz; yasaklama kararı yürürlüğe girene kadar aynı idarenin sonraki ihalelerine de katılamaz (m.58/3; sözleşme aşaması için m.26/3).

İlgili Kanun Hükmü — 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu m.58/4 (İhalelere katılmaktan yasaklama)

“Yasaklama kararları, yasaklamayı gerektiren fiil veya davranışın tespit edildiği tarihi izleyen en geç kırkbeş gün içinde verilir. Verilen bu karar Resmi Gazetede yayımlanmak üzere en geç onbeş gün içinde gönderilir ve yayımı tarihinde yürürlüğe girer.”

Kırk beş günlük süre ne zaman başlar? Kanun süreyi “tespit edildiği tarih”ten başlatır ama hangi makamın tespitinin esas alınacağını söylemez. Aşağıda aktarılan ve Danıştay 13. Dairesince onanan ilk derece kararında süre, fiilin yasaklama kararı vermeye yetkili bakanlığa bildirildiği tarihten başlatılmış; bildirimden sonraki yirmi bir gün içinde verilen karar süresinde kabul edilmiştir. İdari Dava Daireleri Kurulu kararında özetlenen bir başka dosyada da 13. Daire, sürenin kaçırılması hâlinde yasaklama kararı verilemeyeceğini, ancak sürenin idarenin bakanlığa bildirim tarihinden işletilmesi gerektiğini belirtmiştir; Kurul, o dosyada Dairenin temyiz incelemesi yapmasında hukuki isabet görmeyip ısrar kararına yönelik temyiz istemini reddettiğinden, bu görüş Kurulun kendi tespiti değildir. Bu yazının çıkarımı şudur: süreyi idarenin olayı öğrendiği ilk günden hesaplayan itirazların başarı şansı, bakanlığa bildirimin geç yapıldığı dosyalarla sınırlı kalabilir.

Yasağın Ortaklara ve Şirketlere Uzanması

Yasak yalnız fiili işleyen şirkette kalmaz. Kanun, tüzel kişiyle ortakları arasında iki yönlü bir bağ kurar.

İlgili Kanun Hükmü — 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu m.58/2 (İhalelere katılmaktan yasaklama)

“Haklarında yasaklama kararı verilen tüzel kişilerin şahıs şirketi olması halinde şirket ortaklarının tamamı hakkında, sermaye şirketi olması halinde ise sermayesinin yarısından fazlasına sahip olan gerçek veya tüzel kişi ortaklar hakkında birinci fıkra hükmüne göre yasaklama kararı verilir. Haklarında yasaklama kararı verilenlerin gerçek veya tüzel kişi olması durumuna göre; ayrıca bir şahıs şirketinde ortak olmaları halinde bu şahıs şirketi hakkında da, sermaye şirketinde ortak olmaları halinde ise sermayesinin yarısından fazlasına sahip olmaları kaydıyla bu sermaye şirketi hakkında da aynı şekilde yasaklama kararı verilir.”

Aynı kural 4735 sayılı Kanun m.26/2’de sözleşme aşaması için tekrarlanır. Buna göre:

  • Kolektif veya komandit gibi bir şahıs şirketi yasaklanırsa, ortakların tamamı yasaklanır.
  • Limited ya da anonim gibi bir sermaye şirketi yasaklanırsa, yalnız sermayenin yarısından fazlasına sahip ortaklar yasaklanır. Tam yüzde elli ya da daha az paya sahip ortak bu kurala girmez.
  • Yasaklanan kişi (gerçek veya tüzel) başka bir şahıs şirketinde ortaksa o şirket; başka bir sermaye şirketinin sermayesinin yarısından fazlasına sahipse o sermaye şirketi de yasaklanır.

Pay oranı burada belirleyicidir. Aşağıdaki kararda yüzde kırk sekiz paya sahip bir ortak da yasaklanmıştır (davalı idareye göre ortaklık bilgileri forma pay oranı belirtilmeden işlenmişti); bölge idare mahkemesi ticaret sicili kayıtlarını getirterek işlemi iptal etmiş, 13. Daire de bu kararı onamıştır. Ortak hakkında sonradan ayrı bir karar verildiğinde kırk beş günlük sürenin nasıl hesaplanacağı da tartışmalıdır. İdari Dava Daireleri Kurulu kararına konu dosyada ilk derece mahkemesi, şirketten yaklaşık üç ay sonra ortak hakkında verilen kararı sürenin geçtiği gerekçesiyle iptal etmiş; 13. Daire ise süreyi ortak hakkındaki yeni bildirimden başlatarak bu sonucu bozmuştu. Kurul temyiz yolunu kapalı saydığı için bu konuda esasa girmemiştir.

İptal Davası, Dava Süresi ve Yürütmenin Durdurulması

Görevli yargı ve dava türü. Yasaklama kararı idari bir işlemdir; buna karşı idare mahkemesinde iptal davası açılır. Davada fiilin gerçekten işlenip işlenmediği, fiilin kanundaki tanıma uyup uymadığı, kararı yetkili makamın verip vermediği, kırk beş günlük sürenin geçip geçmediği, sürenin belirlenmesinde takdirin nasıl kullanıldığı ve ortaklara uzanma şartlarının bulunup bulunmadığı denetlenir.

Dava süresi. İYUK m.20/A/1-a ivedi yargılama usulünü “İhaleden yasaklama kararları hariç ihale işlemleri” için öngörür; yasaklama kararları bu usulün dışındadır (İdari Dava Daireleri Kurulu da kararında bunu vurgular). 4734 m.58 ve 4735 m.26 ayrı bir dava süresi göstermediğinden İYUK m.7/1’deki genel süre uygulanır.

İlgili Kanun Hükmü — 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m.7/1 (Dava açma süresi)

“Dava açma süresi, özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştayda ve idare mahkemelerinde altmış ve vergi mahkemelerinde otuz gündür.”

Süre, idari uyuşmazlıklarda yazılı bildirimin yapıldığı tarihi izleyen günden başlar (m.7/2-a). Yasaklama kararı ayrıca Resmî Gazete’de yayımlanır; yayımın süreyi kendi başına başlatıp başlatmadığı bu yazıda bir kararla doğrulanmamıştır; İYUK m.7/4’teki ilan tarihinden başlayan süre kuralı “ilanı gereken düzenleyici işlemler” içindir, yasaklama kararı ise belirli kişiler hakkında verilen bir işlemdir (bu yazının çıkarımı). Bu nedenle süreyi bildirim ve yayım tarihlerinden hangisi önceyse ondan saymak ihtiyatlı olur.

Yürütmenin durdurulması. Dava açmak yasağın uygulanmasını kendiliğinden durdurmaz (İYUK m.27/1). Yasak, Resmî Gazete’de yayımla yürürlüğe girdiği için dava süresince ihalelere girebilmenin yolu yürütmenin durdurulması kararıdır.

İlgili Kanun Hükmü — 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m.27/2 (Yürütmenin durdurulması)

“Danıştay veya idari mahkemeler, idari işlemin uygulanması halinde telafisi güç veya imkânsız zararların doğması ve idari işlemin açıkça hukuka aykırı olması şartlarının birlikte gerçekleşmesi durumunda, davalı idarenin savunması alındıktan veya savunma süresi geçtikten sonra gerekçe göstererek yürütmenin durdurulmasına karar verebilirler.”

İki şart birlikte aranır: telafisi güç veya imkânsız zarar ve açık hukuka aykırılık. Yürütmenin durdurulması kararları kural olarak teminat karşılığında verilir, ancak durumun gereğine göre teminat aranmayabilir (m.27/6). Bu karara karşı tebliği izleyen günden itibaren yedi gün içinde bir defaya mahsus itiraz edilebilir (m.27/7).

Kanun yolları. İdare mahkemesi kararına karşı bölge idare mahkemesine istinaf yolu açıktır. Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu 2024 ve 2025 tarihli iki kararında, ihaleden yasaklama davalarının İYUK m.46’da temyize tabi davalar arasında sayılmadığını, bu nedenle istinaf kararıyla kesinleştiğini kabul etmiştir; her iki karar da oyçokluğuyla verilmiş, karşı oyda temyiz yolunun açık olduğu savunulmuştur. Öte yandan 13. Daire, Kurulun 27.11.2024 tarihli kararından sonra verdiği bazı kararlarda (ör. 16.12.2024, 16.04.2025 ve 23.09.2025 tarihli kararlar) istinaf kararlarını temyizen inceleyip onamıştır; bu kararlarda temyiz yolunun açık olup olmadığı tartışılmamıştır. Kurulun aktarımına göre 13. Daire 05.12.2019 tarihli toplantısında temyiz yolunu açık kabul eden bir içtihat değişikliğine gitmiş; Kurul bu gerekçeye itibar etmemiştir. Uygulama bu noktada yeknesak görünmemektedir.

Danıştay Kararlarında İhaleden Yasaklama

Temyiz yolu ve yasağın etkisi. Kurul, yasaklama işleminin belli bir ticari faaliyeti engelleyen işlem sayılamayacağını, yasaklananın yalnız kamu ihalelerinden mahrum kaldığını açıklamış ve bu gerekçeyle temyiz istemini reddetmiştir.

Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu Kararı

“ihalelere katılmaktan yasaklanan ticari işletmelerin, yasaklılık süresi içerisinde, özel hukuk tüzel kişilerinin açtıkları ihalelere katılabilmelerine … hukuken bir engel bulunmamaktadır. Bu itibarla, … ihaleden yasaklama işlemlerine karşı açılan davalar istinaf incelemesiyle kesinleşecek olup, bu davalarda temyiz kanun yoluna başvurulamayacaktır.”

Kurul aynı yaklaşımı birden fazla teklif verildiği gerekçesiyle şirket ve yarıdan fazla paya sahip ortağı hakkında verilen yasaklamaya ilişkin dosyada da sürdürmüştür.

Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu Kararı

“2577 sayılı Kanun’un 46. maddesi kapsamında temyize tabi bir uyuşmazlık olarak değerlendirilemeyeceğinden, Bölge İdare Mahkemesince istinaf başvurusu üzerine verilen kararın kesin nitelikte olduğunu kabul etmek gerekmektedir.”

Kırk beş günlük süre ve sürenin üst sınırdan belirlenmesi. Aynı kişinin iki ayrı istekli adına teklif imzaladığı bir dosyada ilk derece mahkemesi, kırk beş günlük sürenin yetkili bakanlığa bildirimden başladığını ve idarenin iki yıllık üst sınırı seçmesinde hukuka aykırılık olmadığını kabul etmiş; karar istinafta ve 13. Dairece onanmıştır. Tetkik hâkimi üst sınırın gerekçesiz seçilmesinin ölçülülük ilkesine aykırı olduğu görüşündeydi; Daire bu görüşe katılmamıştır. Alıntı, onanan ilk derece kararının gerekçesidir.

Danıştay Kararı (onanan ilk derece mahkemesi gerekçesi)
Danıştay 13. Daire, 2024/983 E., 2024/5515 K., 16.12.2024 (onama; alıntı ilk derece gerekçesinden)

“davacıların fiilinin yasaklama işlemlerini tesis etmeye yetkili makama bildirildiği 29/09/2022 tarihinden itibaren 45 günlük süre içerisinde tesis edilen dava konusu işlemlerde bu yönüyle hukuka aykırılık bulunmadığı; … eylemin özelliğine göre yasaklılık süresinin alt ve üst sınırları arasında süre belirlemekte takdir yetkisi bulunan davalı idarenin bu takdir yetkisini üst sınırdan kullanmasında mevcut olayın özelliği itibarıyla hukuka aykırılık bulunmadığı”

Sözleşme imzalamama. Sözleşmeye davet edilen istekli on günlük süre içinde şikâyet ve ardından itirazen şikâyet yoluna gitmiş, Kurul başvuruyu reddettikten sonra idare yeniden davet yapmadan yasaklama sürecini başlatmıştır. 13. Daire kendi gerekçesiyle, yeniden on günlük süre verilmeden isteklinin usulüne göre sözleşme yapmadığından söz edilemeyeceğini kabul etmiştir.

Danıştay Kararı
Danıştay 13. Daire, 2025/1802 E., 2025/2788 K., 23.09.2025 (Dairenin gerekçesi; gerekçeli onama)

“itirazen şikayet başvurusunun reddi üzerine davacı şirketin Kanun’da öngörülen 10 günlük süre içerisinde sözleşmeyi imzalamak üzere yeniden davet edilmesi gerektiği anlaşılmaktadır.”

Yüzde elliden az paya sahip ortak. Taahhüdün sözleşmeye uygun yerine getirilmediği gerekçesiyle yasaklanan şirketin yüzde kırk sekiz paya sahip ortağı da yasaklanmıştı. Bölge idare mahkemesi ticaret sicili kayıtlarına dayanarak işlemi iptal etmiş, 13. Daire bu kararı genel gerekçeyle onamıştır; alıntı onanan bölge idare mahkemesi gerekçesidir.

Danıştay Kararı (onanan bölge idare mahkemesi gerekçesi)
Danıştay 13. Daire, 2025/336 E., 2025/1578 K., 16.04.2025 (onama; alıntı istinaf gerekçesinden)

“dolayısıyla yarıdan fazla hissesine sahip ortağı olmadığı anlaşıldığından, anılan şirketin ortağı sıfatıyla davacı hakkında ihalelere katılmaktan yasaklama kararı verilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uygunluk … bulunmadığı sonucuna varılmıştır.”

Uygulamada Dikkat Edilecekler

  • Tarihleri belgeleyin. Fiilin tespit tarihi, idarenin bakanlığa bildirim tarihi, bakanlık olur tarihi ve Resmî Gazete yayım tarihi kırk beş günlük ve on beş günlük sürelerin denetimi için gereklidir. Bildirim yazısı dosyada yoksa mahkemeden getirtilmesi istenebilir.
  • Yetkili makamı kontrol edin. Kararın m.58/1 ve m.26/1’de gösterilen makamca verilip verilmediği incelenmelidir.
  • Fiilin tanıma uyup uymadığını sorgulayın. Eksik belge, geçersiz teklif ya da şekil hatası ile m.17’deki yasak fiil aynı şey değildir; Danıştay 13. Dairesi ile bölge idare mahkemesinin birden fazla teklif konusundaki farklı yaklaşımı bunun örneğidir.
  • Pay oranını sicil kaydıyla kanıtlayın. Ortak hakkındaki kararda yüzde elliyi aşan pay şartı aranır; işin üstlenildiği ve fiilin işlendiği dönemi gösteren ticaret sicili kayıtlarını dosyaya koyun.
  • Süre gerekçesini isteyin. Süre kanuni sınırlar arasında takdire bırakılmıştır; üst sınırdan karar verildiyse bunun gerekçesi sorgulanabilir, ancak onanan bir kararda takdirin hukuka uygun bulunduğu da unutulmamalıdır.
  • Yürütmenin durdurulmasını dava dilekçesinde isteyin. Yasak yayımla yürürlüğe girer; dava süresince ihalelere girebilmek için bu istem ve zararın somut olarak anlatılması önemlidir.
  • Kanun yolu belirsizliğine hazırlıklı olun. İstinaf kararında “temyiz yolu açık” yazılsa bile Kurul kararlarına göre temyiz istemi reddedilebilir; aksi yöndeki 13. Daire uygulaması da göz önünde tutulmalıdır.

Sıkça Sorulan Sorular

İhalelere katılmaktan yasaklama kararı 4734 sayılı Kanuna göre kaç yıl sürer?

m.17’deki yasak fiillerde ve 4735 sayılı Kanun m.25’teki sözleşme aşaması fiillerinde süre bir yıldan az olmamak üzere iki yıla kadardır. Üzerine ihale kaldığı hâlde mücbir sebep dışında usulüne göre sözleşme imzalamayanlar için süre altı aydan az olmamak üzere bir yıla kadardır. Süreyi fiilin özelliğine göre kararı veren makam belirler; Kanun ayrıca bir ölçü koymaz.

İhalelere katılmaktan yasaklama kararı şirket ortaklarına da uygulanır mı?

Evet, kanundaki şartlarla. Şahıs şirketi yasaklanırsa bütün ortaklar, sermaye şirketi yasaklanırsa yalnız sermayenin yarısından fazlasına sahip ortaklar hakkında da yasaklama kararı verilir (4734 m.58/2; 4735 m.26/2). Yarıdan fazla paya sahip olmayan ortak bu kurala girmez; Danıştay 13. Dairesi, yüzde kırk sekiz paylı ortak hakkındaki kararı iptal eden istinaf kararını onamıştır.

İhalelere katılmaktan yasaklama kararı hangi sürede verilmelidir?

Kanuna göre karar, yasaklamayı gerektiren fiilin tespit edildiği tarihi izleyen en geç kırk beş gün içinde verilir ve en geç on beş gün içinde Resmî Gazete’ye gönderilir. Kanun tespitin hangi makamca yapılacağını belirtmez; Danıştay 13. Dairesince onanan bir ilk derece kararında süre, fiilin yetkili bakanlığa bildirildiği tarihten başlatılmıştır. Bu olaya özgü bir değerlendirmedir.

İhalelere katılmaktan yasaklama kararına karşı iptal davası kaç gün içinde açılır?

Kural olarak altmış gün içinde idare mahkemesinde açılır: İYUK m.20/A ihaleden yasaklama kararlarını ivedi yargılama usulünün dışında tutar ve 4734 m.58 ile 4735 m.26 ayrı bir dava süresi göstermez; bu yüzden İYUK m.7’deki genel süre uygulanır. Süre yazılı bildirimi izleyen günden başlar. Resmî Gazete yayımının etkisi kesin olmadığından erken tarihi esas almak ihtiyatlıdır.

İhalelere katılmaktan yasaklama davasında yürütmenin durdurulması kararı alınabilir mi?

Alınabilir, ancak dava açmak yasağı kendiliğinden durdurmaz. Mahkeme, işlemin uygulanması hâlinde telafisi güç veya imkânsız zarar doğması ve işlemin açıkça hukuka aykırı olması şartları birlikte varsa yürütmeyi durdurabilir (İYUK m.27/2). Karar kural olarak teminat karşılığında verilir; teminat durumun gereğine göre aranmayabilir.

İhalelere katılmaktan yasaklama davasında bölge idare mahkemesi kararı temyiz edilebilir mi?

Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu 2024 ve 2025 tarihli iki kararında hayır demiştir: bu davalar İYUK m.46’da sayılmadığından istinaf kararıyla kesinleşir. Kararlar oyçokluğuyla verilmiştir. Buna karşılık 13. Daire’nin 2025’te bazı yasaklama dosyalarında temyiz incelemesi yaptığı görülmektedir; uygulama yeknesak değildir.

İlgili Makaleler

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Kanun metinleri Mevzuat Bilgi Sistemi’nden, kararlar resmî karar veri tabanından alınmıştır. Aktarılan kararlar büronun taraf olduğu dosyalar değildir.

Yazar:

Bu konuda sorunuz varsa

Bu yazıyı Av. Bayram Can Çapar hazırladı. Av. Bayram Can Çapar · ÇAPAR Hukuk olarak Denizli, İzmir, Aydın, Muğla, Manisa, Uşak, Afyonkarahisar, Kütahya, İstanbul ve Ankara'da ekibimizle avukatlık hizmeti veririz.

0258 241 55 54 · info@capar.av.tr · Mesaj gönder

İdare Hukuku alanındaki diğer makaleler

Tüm İdare Hukuku makaleleri →

Anahtar kavramlar: ihalelere katılmaktan yasaklama kararı · ihaleden yasaklama iptal davası · 4734 sayılı kanun 58. madde · 4735 sayılı kanun 26. madde · yasak fiil ve davranışlar · kırk beş günlük yasaklama süresi · yasaklamanın ortaklara sirayeti · sözleşme imzalamama yasaklama · yürütmenin durdurulması ihale yasağı · ihaleden yasaklama temyiz

Kaynak gösterimi: Av. Bayram Can Çapar, “İhalelere Katılmaktan Yasaklama: Yasak Fiiller, Süreler, Ortaklara Sirayet, İptal Davası (4734 m.17, 58; 4735)”, ÇAPAR Hukuk, 2026-11-14, https://capar.av.tr/makale/ihalelere-katilmaktan-yasaklama-karari-ve-iptal-davasi-4734-4735

← Tüm makaleler

Güncel Makaleler

Tüm makaleler ›