İçeriğe geç
0258 241 55 54Görüşme Talep Et
TR EN
Yayın: · Güncelleme: · 17 dk okuma

Son gözden geçirme:

Trafik Cezasına İtiraz ve Alkollü Araç: 15 Günlük Süre, Sulh Ceza Hâkimliği, Ehliyetin Geri Alınması ve İadesi

Yazı boyutuTema

Kısa cevap: Trafik idari para cezasına karşı, kararın tebliği veya tefhimi tarihinden itibaren en geç on beş gün içinde sulh ceza hâkimliğine dilekçeyle başvurulur; bu süre içinde başvurulmazsa karar kesinleşir (5326 sayılı Kanun m.27). Cezanın ödenmesi karara karşı başvurma hakkını etkilemez ve ödeme süresi içinde yapılan ödemede cezadan %25 indirim yapılır (5326 sayılı Kanun m.17). Hususi otomobilde 0.50 promilin üzerinde alkollü araç kullanan sürücüye idari para cezası verilir ve sürücü belgesi ilk seferde altı ay, son ihlalden geriye doğru beş yıl içindeki ikinci seferde iki yıl, üçüncü ve sonraki her seferde beş yıl süreyle geri alınır; hususi otomobil dışındaki araçlarda promil alt sınırı 0.21 olarak uygulanır (KTK m.48). Geri alma süresi dolsa da belgenin iadesi için KTK kapsamında verilen idari para cezalarının tamamının tahsil edilmiş olması şarttır (KTK m.48/13). Kandaki alkol 1.00 promilin üzerindeyse ayrıca trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçundan ceza yargılaması yapılır (TCK m.179/3).

Kısaca

Trafik idari para cezasına itiraz (5326 sayılı Kabahatler Kanunu m.27): tebliğ veya tefhimden itibaren on beş günlük süre, elektronik tebligat, mücbir sebep, sulh ceza hâkimliğine dilekçe, yanlış mercie başvuru (CMK m.264), başvurunun incelenmesi, kesinlik ve iki haftalık itiraz (m.28-29), ödeme süresi ve %25 indirim (KTK m.115, Kabahatler Kanunu m.17); alkollü araç kullanmada promil sınırları ve sürücü belgesinin geri alınma süreleri (KTK m.48), alkol ölçümünü reddetmek, belgenin iadesi şartları ve 1.00 promil üzerinde trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçu (TCK m.179/3); ceza tutarları verilmeden, doğrulanmış Yargıtay kararlarıyla.

Trafik cezasına itiraz ve alkollü araç kullanma rehberi: trafik idari para cezasına karşı on beş günlük başvuru süresi, tebliğ ve elektronik tebligat, sulh ceza hâkimliğine başvuru ve mücbir sebep (5326 sayılı Kanun m.27), yanlış mercie başvuru (CMK m.264), başvurunun incelenmesi, kesinlik ve itiraz yolu (5326 sayılı Kanun m.28, 5326 sayılı Kanun m.29), ödeme süresi ve indirim (KTK m.115, 5326 sayılı Kanun m.17), alkollü araç kullanmada promil sınırları ve sürücü belgesinin geri alınma süreleri (KTK m.48), alkol ölçümünü reddetmek, belgenin iadesi şartları, 1.00 promil üzerinde trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçu (TCK m.179) ve doğrulanmış Yargıtay kararları.

Trafik İdari Para Cezası Nedir? Hangi Kanun Uygulanır?

Karayolları Trafik Kanunu’ndaki (KTK) pek çok kural ihlalinin yaptırımı, yetkili görevlilerce düzenlenen trafik idari para cezası karar tutanağıyla uygulanan idari para cezası ve bazı hâllerde sürücü belgesinin geri alınmasıdır; bu ihlaller suç değil kabahat olarak ele alınır. Bu kararlara karşı başvuru yolu, KTK’da değil, kabahatlere ilişkin genel kanun olan 5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nda düzenlenmiştir: Kabahatler Kanunu’nun idari yaptırım kararlarına karşı kanun yoluna ilişkin hükümleri, diğer kanunlarda aksine hüküm bulunmadıkça; diğer genel hükümleri ise idari para cezası gerektiren bütün fiiller hakkında uygulanır (5326 sayılı Kanun m.3).

Bu yazıda ceza tutarlarına yer verilmemiştir: İdari para cezaları her takvim yılı başından geçerli olmak üzere yeniden değerleme oranında artırılarak uygulanır (5326 sayılı Kanun m.17); ayrıca alkollü araç kullanmaya ilişkin tutarlar 12/2/2026 tarihli ve 7574 sayılı Kanunla değiştirilmiştir. Güncel tutar, kararın kendisinde ve Mevzuat Bilgi Sistemi’ndeki güncel metinde kontrol edilmelidir.

İtiraz Süresi ve Görevli Merci (Kabahatler Kanunu m.27)

Trafik idari para cezasına karşı başvuru süresi, kararın tebliği veya tefhimi tarihinden itibaren en geç on beş gündür. Bu süre içinde başvurulmazsa idari yaptırım kararı kesinleşir. Mücbir sebeple süre kaçırılmışsa, sebebin ortadan kalktığı tarihten itibaren yedi gün içinde başvurulabilir; ancak bu başvuru kararın kesinleşmesini engellemez, yalnız yerine getirmenin durdurulmasına imkân verir.

İlgili Kanun Hükmü — 5326 sayılı Kabahatler Kanunu m.27 (Başvuru yolu)

“(1) İdarî para cezası ve mülkiyetin kamuya geçirilmesine ilişkin idarî yaptırım kararına karşı, kararın tebliği veya tefhimi tarihinden itibaren en geç onbeş gün içinde, sulh ceza mahkemesine başvurulabilir. Bu süre içinde başvurunun yapılmamış olması halinde idarî yaptırım kararı kesinleşir. (2) Mücbir sebebin varlığı dolayısıyla bu sürenin geçirilmiş olması halinde bu sebebin ortadan kalktığı tarihten itibaren en geç yedi gün içinde karara karşı başvuruda bulunulabilir. Bu başvuru, kararın kesinleşmesini engellemez; ancak, mahkeme yerine getirmeyi durdurabilir. (3) Başvuru, bizzat kanunî temsilci veya avukat tarafından sulh ceza mahkemesine verilecek bir dilekçe ile yapılır. Başvuru dilekçesi, iki nüsha olarak verilir. (4) Başvuru dilekçesinde, idarî yaptırım kararına ilişkin bilgiler, bu karara karşı ileri sürülen deliller açık bir şekilde gösterilir. Dilekçede ayrıca, başvurunun süresinde yapılmasını engelleyen mücbir sebep dayanaklarıyla gösterilir. … (8) İdarî yaptırım kararının verildiği işlem kapsamında aynı kişi ile ilgili olarak idarî yargının görev alanına giren kararların da verilmiş olması halinde; idarî yaptırım kararına ilişkin hukuka aykırılık iddiaları bu işlemin iptali talebiyle birlikte idarî yargı merciinde görülür.”

Süre ne zaman başlar?

Karar ilgilinin huzurunda verilmişse tutanağa bu husus yazılır ve kişi, başvurabileceği kanun yolu, merci ve süre konusunda bilgilendirildikten sonra kendisinden tutanağı imzalaması istenir; bu durumda süre tefhimle başlar. Diğer hâllerde karar Tebligat Kanunu’na göre tebliğ edilir ve tebligat metninde kanun yolu, merci ve süre açıkça belirtilir. Elektronik ortamda yapılan tebligat, muhatabın elektronik adresine ulaştığı tarihi izleyen beşinci günün sonunda yapılmış sayılır (5326 sayılı Kanun m.26).

Başvuru mercii: sulh ceza hâkimliği

Kanun metninde “sulh ceza mahkemesi” ibaresi korunmuştur; 2014’te 6545 sayılı Kanunla sulh ceza teşkilatı “sulh ceza hâkimliği” olarak yeniden düzenlenmiştir (5235 sayılı Kanun m.10). Aşağıdaki kararlarda görüldüğü üzere başvurular uygulamada sulh ceza hâkimliklerince incelenmektedir. Başvuru dilekçesinde idari yaptırım kararına ilişkin bilgiler ve deliller açıkça gösterilmeli, dilekçe iki nüsha verilmelidir.

İdare mahkemesine veya hukuk mahkemesine yanlış başvuru

Alkollü araç kullanma nedeniyle verilen idari para cezası ve sürücü belgesi geri alma işlemine karşı idare mahkemesinde veya asliye hukuk mahkemesinde açılan davalarda görevsizlik kararları verildiği görülmektedir. Yanlış mercie başvurmak ise tek başına hak kaybı doğurmaz: Kabul edilebilir bir başvuruda kanun yolunun veya merciin belirlenmesinde yanılma, başvuranın haklarını ortadan kaldırmaz (CMK m.264). Yargıtay, cezaya karşı önce idare mahkemesine başvuran ve görevsizlik kararının kesinleşmesinden sonra on beş gün içinde sulh ceza hâkimliğine gelen kişinin başvurusunun süre yönünden reddedilmesini kanun yararına bozmuştur (kararlar aşağıda). İdari yargıda iptal davası ancak, aynı işlem kapsamında idari yargının görev alanına giren kararlar da verilmişse gündeme gelir (5326 sayılı Kanun m.27/8); bu dava türü için idari yargıda iptal davası yazımıza bakılabilir.

Başvurunun İncelenmesi, Kesinlik ve İtiraz Yolu

Sulh ceza hâkimliği önce ön inceleme yapar: yetkisizse dosyayı yetkili mercie gönderir; başvuru süresinde değilse, karar incelenebilecek türden değilse veya başvuranın buna hakkı yoksa başvuruyu reddeder; aksi hâlde başvuruyu usulden kabul eder. Bu durumda dilekçe ilgili kuruma tebliğ edilir; kurum on beş gün içinde cevap verir ve işlem dosyasının bir örneğini sunar. Hâkimlik gerekirse tarafları dinler, tanık, bilirkişi ve keşif hükümlerini uygular ve sonunda ya “başvurunun reddine” ya da “idarî yaptırım kararının kaldırılmasına” karar verir. Alt ve üst sınırı kanunda gösterilen cezalarda miktarı değiştirerek de başvuruyu kabul edebilir (5326 sayılı Kanun m.28).

Kesinlik: Kanunda belirtilen tutar dahil idari para cezalarına karşı başvuru üzerine verilen kararlar kesindir; bu tutar 2/3/2024 tarihli ve 7499 sayılı Kanunla artırılmıştır (5326 sayılı Kanun m.28). Kesin olmayan kararlara karşı ise iki hafta içinde itiraz edilebilir:

İlgili Kanun Hükmü — 5326 sayılı Kabahatler Kanunu m.29 (İtiraz yolu)

“(1) Mahkemenin verdiği son karara karşı, Ceza Muhakemesi Kanununa göre itiraz edilebilir. Bu itiraz, kararın tebliği tarihten itibaren en geç iki hafta içinde yapılır. … (2) İtirazla ilgili karar, dosya üzerinden inceleme yapılarak verilir.”

Kesinleşen kararlar ise, aşağıdaki örneklerde görüldüğü üzere, Yargıtay’da kanun yararına bozma yoluyla incelenebilmektedir; bu yolu, kararda hukuka aykırılık bulunduğunu öğrenen Adalet Bakanlığı işletir (CMK m.309).

Ödeme Süresi, İndirim ve İtiraz Hakkı

Trafik para cezası derhâl ödenmezse, tutanağın tebliğ tarihinden itibaren bir ay içinde ödenmelidir; süresinde ödenmeyen cezalar 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre tahsil edilir (KTK m.115). Kabahatler Kanunu ise ödeme süresi içinde yapılan ödemede indirim öngörmekte ve ödemenin itiraz hakkını ortadan kaldırmadığını açıkça düzenlemektedir:

İlgili Kanun Hükmü — 5326 sayılı Kabahatler Kanunu m.17/6 (İdari para cezasının ödenmesi)

“(6) Kabahat dolayısıyla idarî para cezası veren kamu görevlisi, ilgilinin rıza göstermesi halinde bunun tahsilatını derhal kendisi gerçekleştirir. Kanunlarında ödeme süresi düzenlenmemiş olan idari para cezaları, tebliğinden itibaren bir ay içinde ödenir. İdari para cezasının ödeme süresi içinde ödenmesi halinde, cezadan %25 oranında indirim yapılır. Ödeme yapılması, kişinin bu karara karşı kanun yoluna başvurma hakkını etkilemez.”

Dolayısıyla cezanın ödenmiş olması, on beş günlük süre içinde sulh ceza hâkimliğine başvurmaya engel değildir.

Alkollü Araç Kullanma: Promil Sınırları ve Yaptırımlar (KTK m.48)

Alkollü sürücülerin karayolunda araç sürmesi yasaktır; kandaki alkol miktarı kollukça teknik cihazlar ve test kitleriyle tespit edilir (KTK m.48). İdari yaptırımın sınırı hususi otomobillerde 0.50 promildir; hususi otomobil dışındaki araçlarda promil alt sınırı 0.21 olarak uygulanır. Yaptırım, idari para cezası ile birlikte sürücü belgesinin geri alınmasıdır ve son ihlalden geriye doğru beş yıl içindeki ihlal sayısına göre ağırlaşır.

İlgili Kanun Hükmü — 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu m.48/5-6 (Alkollü araç kullanma)

“Yapılan tespit sonucunda, 0.50 promilin üzerinde alkollü olarak araç kullandığı tespit edilen sürücüler hakkında, fiili bir suç oluştursa bile, … idari para cezası verilir ve sürücü belgesi altı ay süreyle geri alınır. Hususi otomobil dışındaki araçları alkollü olarak kullanan sürücüler bakımından promil alt sınırı 0.21 olarak uygulanır. Alkollü olarak araç kullanma nedeniyle sürücü belgesi geri alınan kişiye, son ihlalin gerçekleştiği tarihten itibaren geriye doğru beş yıl içinde; ikinci defasında … idari para cezası verilir ve sürücü belgeleri iki yıl süreyle, üç veya üçten fazlasında ise, … idari para cezası verilir ve sürücü belgeleri her seferinde beşer yıl süreyle geri alınır. Sürücü belgelerinin herhangi bir nedenle geçici olarak geri alınmış olması hâlinde belirtilen süreler, geçici alma süresinin bitiminde başlar. … Yapılan tespit sonucunda, 1.00 promilin üzerinde alkollü olduğu tespit edilen sürücüler hakkında ayrıca Türk Ceza Kanununun 179 uncu maddesinin üçüncü fıkrası hükümleri uygulanır.”

Buna göre geri alma süreleri: ilk ihlalde altı ay, beş yıl içindeki ikinci ihlalde iki yıl, üçüncü ve sonraki her ihlalde beş yıldır. Bu süreler kanunda yazıldığı şekilde uygulanır; Yargıtay, ikinci ihlalde sürücü belgesinin “iki yıl” yerine “731 gün” süreyle geri alınmasını kanuna aykırı bularak sürenin iki yıl olarak düzeltilmesine karar vermiştir (karar aşağıda).

KTK, alkollü araç kullanmada idari yaptırımın fiil suç oluştursa bile uygulanacağını öngörür. Bu düzenleme, bir fiilin hem kabahat hem suç olarak tanımlanması hâlinde kural olarak yalnız suçtan dolayı yaptırım uygulanacağını öngören genel kuraldan (5326 sayılı Kanun m.15) ayrılır. Hususi otomobil sürücüleri bakımından 0.50 promilin, diğer araç sürücüleri bakımından 0.20 promilin üzerinde alkollü sürücünün kazaya sebebiyet vermesi hâlinde ayrıca Türk Ceza Kanunu’nun ilgili hükümleri uygulanır; uyuşturucu veya uyarıcı madde aldığı tespit edilen sürücünün ise sürücü belgesi iptal edilir (KTK m.48). Kazadan doğan tazminat talepleri için maddi hasarlı trafik kazasında haklar yazımıza bakılabilir.

Alkol Ölçümünü Reddetmek, Ehliyetin Geri Alınması ve İadesi

Ölçümü reddetmek: Kolluğun alkol veya uyuşturucu tespiti için yapacağı ölçümü yaptırmayan sürücüye idari para cezası verilir ve sürücü belgesi beş yıl süreyle geri alınır. Yaralanmalı, ölümlü veya kollukça müdahil olunan maddi hasarlı bir kazaya karışan sürücünün muayenesi zorunludur; teknik cihazla yapılan ölçüme itiraz eden veya ölçüme izin vermeyen bu sürücüler en yakın adli tıp kurumuna veya sağlık kuruluşuna götürülerek kan, tükürük veya idrar gibi örnekler alınır ve bu işlemde, beşinci fıkrası hariç CMK m.75 hükümleri uygulanır (KTK m.48).

“Ehliyete el koyma”: Uygulamada bu adla anılan işlem, Kanundaki adıyla sürücü belgesinin geçici olarak geri alınmasıdır. Kanun, sürücü belgelerinin geri alınması ve iptali konusunda kural olarak sulh ceza mahkemelerini yetkili kılmakla birlikte, KTK m.6’da sayılan görevlilerin (trafik zabıtası ve genel zabıta) yetkilendirildiği hâlleri ayrık tutar (KTK m.112); alkollü araç kullanma nedeniyle geçici geri alma ve iptal işlemleri de bu görevlilerce yapılır.

İlgili Kanun Hükmü — 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu m.48/9-13 (Ölçüm yaptırmama, eğitim ve belge iadesi)

“Uyuşturucu veya uyarıcı maddelerin kullanılıp kullanılmadığının ya da alkolün kandaki miktarının kolluk tarafından tespit edilmesi için ölçüm yaptırmayan sürücülere … idari para cezası verilir ve sürücü belgesi beş yıl süreyle geri alınır. … Alkollü olarak araç kullanması nedeniyle son ihlalin gerçekleştiği tarihten itibaren geriye doğru beş yıl içinde sürücü belgeleri ikinci defa geri alınan sürücüler Sağlık Bakanlığınca, usul ve esasları İçişleri, Millî Eğitim ve Sağlık bakanlıklarınca çıkarılacak yönetmelikte gösterilen sürücü davranışlarını geliştirme eğitimine; üç veya üçten fazla geri alınan sürücüler ise psiko-teknik değerlendirmeye ve psikiyatri uzmanının muayenesine tabi tutulurlar. Sürücü belgelerinin geçici geri alma ve iptal işlemleri bu Kanunun 6 ncı maddesinde sayılan görevliler tarafından yapılır. Bu madde hükümlerine göre geçici olarak geri alınan sürücü belgelerinin iade edilebilmesi için ilgili kişi hakkında bu Kanun kapsamında verilen idari para cezalarının tamamının tahsil edilmiş olması şarttır.”

Belgenin iadesi: Geri alma süresinin dolması tek başına yeterli değildir; belgenin iadesi için kişi hakkında KTK kapsamında verilmiş bütün idari para cezalarının tahsil edilmiş olması gerekir (KTK m.48/13). Bu şart, 7574 sayılı Kanunla 2026’da değiştirilen fıkrada açıkça yer almaktadır; aşağıdaki 2023 tarihli kararın verildiği tarihte aynı şart Karayolları Trafik Yönetmeliği’nde düzenlenmişti. Yargıtay o kararda, diğer trafik cezaları ödenmediği için belgesini teslim almadan araç kullanan sürücüye verilen idari para cezasının yerinde olduğunu belirten kanun yararına bozma istemini kabul etmiştir. Belgesi geçici olarak geri alınmışken araç kullanmak, ayrıca idari para cezasını gerektirir (KTK m.36). 4925, 5216 ve 5393 sayılı Kanunlar kapsamında yük ve yolcu taşımacılığı yapılan araçları kullanırken alkol veya ölçüm yaptırmama ihlallerinin beş yıl içinde toplam üç kez gerçekleşmesi hâlinde sürücü belgesi iptal edilir; yeniden belge alınabilmesi için sürücü kursu ve sınav, iptal nedenlerindeki geri alma süreleri kadar zamanın geçmesi, cezaların tahsili, psiko-teknik değerlendirme ve sağlık kurulu raporu şartları aranır (KTK m.48).

1.00 Promil Üzeri: Trafik Güvenliğini Tehlikeye Sokma Suçu (TCK m.179/3)

Kandaki alkol 1.00 promilin üzerindeyse idari yaptırımlara ek olarak Türk Ceza Kanunu’nun trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçuna ilişkin hükmü uygulanır (KTK m.48/6). Böylece aynı eylem hem idari para cezası ve belge geri alma, hem de ceza yargılaması sonucunu doğurabilir.

İlgili Kanun Hükmü — 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m.179/3 (Trafik güvenliğini tehlikeye sokma)

“(3) Alkol veya uyuşturucu madde etkisiyle ya da başka bir nedenle emniyetli bir şekilde araç sevk ve idare edemeyecek halde olmasına rağmen araç kullanan kişi altı aydan iki yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.”

Fıkradaki ceza, 4/6/2025 tarihli ve 7550 sayılı Kanunla bağımsız olarak düzenlenmiştir; önceki metin bu fiil için ikinci fıkradaki cezaya göndermede bulunuyordu. Yargıtay 12. Ceza Dairesi, Adli Tıp Kurumu raporlarına ve KTK’daki düzenlemeye dayanarak 1.00 promilin üzerinde alkollü araç kullanılmasının suçun oluşması için yeterli olduğunu kabul etmiş; aynı eylem nedeniyle idari para cezası verildiği gerekçesiyle kamu davasını reddeden yerel mahkeme kararını bozmuştur (karar aşağıda).

Yargıtay Kararları

Aşağıdaki kararlar resmî karar veri tabanından tam metinleriyle doğrulanmıştır; kararlar, verildikleri tarihteki iş bölümüne göre ilgili dairelerce ve o tarihte yürürlükte olan metinlere göre verilmiştir. Kanun yararına bozma kararları, kesinleşmiş sulh ceza hâkimliği kararlarının Adalet Bakanlığının istemi üzerine incelenmesi sonucunda verilmiştir.

Yanlış mercie süresinde başvuru hak kaybına yol açmaz

Yargıtay Kararı
Yargıtay 19. Ceza Dairesi, 2019/33682 E., 2021/5493 K., 24.05.2021 (Dairenin kanun yararına bozma gerekçesi; alkollü araç kullanma nedeniyle verilen idari para cezası ve sürücü belgesi geri alma tutanağı)

“5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 264. maddesinde yer alan “Kabul edilebilir bir başvuruda kanun yolunun veya merciin belirlenmesinde yanılma, başvuranın haklarını ortadan kaldırmaz.” şeklindeki düzenleme karşısında, kabahatlinin idarî para cezasına karşı, görevli olduğunu düşündüğü Antalya 3. İdare Mahkemesine 60 günlük yasal süre içinde başvuru yapmış olduğu gibi anılan Mahkemenin görevsizlik kararının kesinleşmesinden sonra da 15 gün içerisinde Sulh Ceza Hakimliğine başvuruda bulunduğu anlaşılmakla;”

Para cezası ve ehliyet işlemine karşı asliye hukuk mahkemesi görevli değildir

Yargıtay Kararı
Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, 2024/1251 E., 2025/14864 K., 30.10.2025 (İlk Derece Mahkemesi ve Bölge Adliye Mahkemesi belirlemesi; Dairece onanmıştır)

“İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile 5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nun 27. maddesi uyarınca idari para cezalarına karşı sulh ceza mahkemesine itiraz edilebileceği ve görevli mahkemenin sulh ceza mahkemesi olduğu gerekçesiyle mahkemenin görevsizliği nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmiştir. … Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.”

Geri alma süresi kanunda yazıldığı gibi uygulanır: beş yıl içinde ikinci ihlalde iki yıl

Yargıtay Kararı
Yargıtay 7. Ceza Dairesi, 2023/20197 E., 2024/11578 K., 16.12.2024 (Dairenin kanun yararına bozma gerekçesi; 7574 sayılı Kanunla yapılan 2026 değişikliğinden önceki metne göre verilmiştir)

“5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nun 4/2. maddesinin ’’(2) Kabahat karşılığı olan yaptırımların türü, süresi ve miktarı, ancak kanunla belirlenebilir.’’ ve 2918 sayılı Kanun’un 48/5. maddesinde yer alan düzenlemenin … hükümlerini amir olmasına karşın, sürücü belgesi geri alma tutanağı ile muterize ait sürücü belgesinin 2 yıl yerine 731 gün süre ile geri alındığı anlaşılmakla; istemin farklı gerekçeyle kabulüne karar vermek gerekmiştir. … sürücü belgesi geri alma tutanağında yer alan geri alma süresinin 2 yıl olarak düzeltilmesine, infazın 2 yıl üzerinden yapılmasına”

Cezalar ödenmeden belge iade edilmez; belgeyi teslim almadan araç kullanmak ayrıca yaptırım gerektirir

Yargıtay Kararı
Yargıtay 7. Ceza Dairesi, 2022/11306 E., 2023/6311 K., 20.06.2023 (Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma gerekçesi; Dairece yerinde görülerek benimsenmiştir; 2026 değişikliğinden önceki Yönetmelik düzenlemesine göre verilmiştir)

“Karayolları Trafik Yönetmeliğinde yer alan “Alkol, uyuşturucu veya uyarıcı maddeler etkisi altında araç sürme yasağı” başlıklı 97. maddesinin 6. fıkrasında yer alan “Bu madde kapsamında geçici olarak geri alınan ... belgelerinin iade edilmesi için 2918 sayılı Kanunun 48 inci maddesinde belirtilen geri alma sürelerinin dolmuş olması, bu Kanun kapsamında verilen idari para cezalarının tahsil edilmiş olması ve gerekli diğer şartların sağlanmış olması zorunludur.” şeklindeki düzenleme nazara alındığında, … anılan düzenlemeler uyarınca ... belgesini teslim almadan araç kullanan kabahatli hakkında 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 36/3-b maddesinde yer alan … şeklindeki hüküm gereğince düzenlenen idari yaptırım kararının yerinde olduğu gözetilmeden, yazılı şekilde karar verilmesinde isabet görülmemiştir … Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı’nın ihbarnamesindeki talep yerinde görüldüğünden istemin kabulüne karar vermek gerekmiştir.”

1.00 promil üzerinde alkollü araç kullanmak suçun oluşması için yeterlidir

Yargıtay Kararı
Yargıtay 12. Ceza Dairesi, 2020/8860 E., 2022/10475 K., 22.12.2022 (Dairenin bozma gerekçesi; yerel mahkeme, aynı eylem için idari para cezası verildiği gerekçesiyle kamu davasını reddetmişti; 2025 değişikliğinden önce verilmiştir)

“Adli Tıp Kurumu 5. İhtisas Kurulu raporlarında istikrarlı bir şekilde vurgulandığı üzere; 1.00 promilden yüksek olarak saptanan alkol düzeyinin, güvenli sürüş yeteneğini kaybettireceğinin bilimsel olarak kabulü gerektiği; ayrıca; 11.06.2013 tarihinde yürürlüğe giren 6487 sayılı Kanunun 19. maddesi ile değişik, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 48. maddesinin ’’1.00 promilin üzerinde alkollü olduğu tespit edilen sürücüler hakkında ayrıca Türk Ceza Kanununun 179. maddesinin üçüncü fıkrası hükümleri uygulanır.’’ şeklindeki 6. fıkrasına göre, 1.00 promilin üzerinde alkol veya uyuşturucu madde alınması sonrası ... kullanılmasının atılı suçun oluşması için yeterli olduğu anlaşılmakla; … atılı suçun yasal unsurlarının oluştuğu gözetilmeksizin, sanığın mahkumiyeti yerine, yazılı şekilde karar verilmesi,”

Sıkça Sorulan Sorular

Trafik cezasına itiraz süresi kaç gündür?

Kararın tebliği veya tefhimi tarihinden itibaren en geç on beş gündür; bu süre içinde başvurulmazsa karar kesinleşir (5326 sayılı Kanun m.27). Elektronik ortamda yapılan tebligat, elektronik adrese ulaştığı tarihi izleyen beşinci günün sonunda yapılmış sayılır (5326 sayılı Kanun m.26). Mücbir sebep hâlinde, sebebin ortadan kalktığı tarihten itibaren yedi gün içinde başvurulabilir.

Trafik cezasına nereye itiraz edilir?

Sulh ceza hâkimliğine verilecek dilekçeyle başvurulur; dilekçede karara ilişkin bilgiler ve deliller açıkça gösterilir (5326 sayılı Kanun m.27). İdare mahkemesinde veya asliye hukuk mahkemesinde açılan davalarda görevsizlik kararı verildiği görülmektedir; süresinde yanlış mercie yapılan başvuru ise Yargıtay’a göre hak kaybına yol açmaz (CMK m.264).

Cezayı ödersem itiraz hakkım düşer mi?

Hayır. Kabahatler Kanunu’na göre ödeme yapılması, kişinin karara karşı kanun yoluna başvurma hakkını etkilemez; ödeme süresi içinde yapılan ödemede cezadan %25 indirim yapılır (5326 sayılı Kanun m.17). Trafik para cezalarında ödeme süresi tutanağın tebliğinden itibaren bir aydır (KTK m.115).

Alkollü araç kullanmanın yaptırımı nedir?

Hususi otomobilde 0.50 promilin üzerinde alkollü araç kullanan sürücüye idari para cezası verilir ve sürücü belgesi ilk seferde altı ay süreyle geri alınır; hususi otomobil dışındaki araçlarda promil alt sınırı 0.21 olarak uygulanır. Son ihlalden geriye doğru beş yıl içinde ikinci seferde belge iki yıl, üç ve üzerinde her seferinde beş yıl süreyle geri alınır (KTK m.48). 1.00 promilin üzerinde ayrıca trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçundan ceza yargılaması yapılır (TCK m.179). Para cezası tutarları her yıl yeniden değerleme oranında artırıldığından burada verilmemiştir.

Alkol ölçümünü reddedersem ne olur?

Kolluğun tespiti için ölçüm yaptırmayan sürücüye idari para cezası verilir ve sürücü belgesi beş yıl süreyle geri alınır. Yaralanmalı, ölümlü veya kollukça müdahil olunan maddi hasarlı kazaya karışan sürücünün muayenesi zorunludur; cihazla ölçüme itiraz eden veya izin vermeyen sürücüden sağlık kuruluşunda kan, tükürük veya idrar gibi örnekler alınır (KTK m.48).

Ehliyetimi ne zaman geri alabilirim?

Geri alma süresi dolduğunda; ancak belgenin iadesi için Karayolları Trafik Kanunu kapsamında verilen idari para cezalarının tamamının tahsil edilmiş olması şarttır (KTK m.48/13). Beş yıl içinde ikinci kez geri alınanlar sürücü davranışlarını geliştirme eğitimine, üç veya daha fazla geri alınanlar psiko-teknik değerlendirmeye ve psikiyatri uzmanı muayenesine tabi tutulur (KTK m.48/11). Belge iade edilmeden araç kullanmak ayrıca idari para cezasını gerektirir (KTK m.36).

Trafik idari para cezalarına itiraz ile alkollü araç kullanmaya bağlı idari yaptırım ve ceza yargılaması süreçleri büromuzun Ceza Hukuku çalışma alanı kapsamındadır; trafik kazasından doğan tazminat talepleri ise Trafik Kazası Tazminat Hukuku başlığı altında ele alınmaktadır.

İlgili Makaleler

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Kanun metinleri Mevzuat Bilgi Sistemi’nden, kararlar resmî karar veri tabanından alınmıştır. Aktarılan kararlar büronun taraf olduğu dosyalar değildir.

Yazar:

Bu konuda sorunuz varsa

Bu yazıyı Av. Bayram Can Çapar hazırladı. Av. Bayram Can Çapar · ÇAPAR Hukuk olarak Denizli, İzmir, Aydın, Muğla, Manisa, Uşak, Afyonkarahisar, Kütahya, İstanbul ve Ankara'da ekibimizle avukatlık hizmeti veririz.

0258 241 55 54 · info@capar.av.tr · Mesaj gönder

Ceza Hukuku alanındaki diğer makaleler

Tüm Ceza Hukuku makaleleri →

Anahtar kavramlar: trafik cezasına itiraz · trafik cezası itiraz süresi · trafik cezasına itiraz dilekçesi · idari para cezasına itiraz · Kabahatler Kanunu 27 · 5326 sayılı Kanun 28 · 5326 sayılı Kanun 29 · sulh ceza hâkimliği · 15 gün · tebliğ · tefhim · elektronik tebligat · CMK 264 · kanun yararına bozma · trafik cezası indirim · KTK 115

Kaynak gösterimi: Av. Bayram Can Çapar, “Trafik Cezasına İtiraz ve Alkollü Araç: 15 Günlük Süre, Sulh Ceza Hâkimliği, Ehliyetin Geri Alınması ve İadesi”, ÇAPAR Hukuk, 2026-11-08, https://capar.av.tr/makale/trafik-cezasina-itiraz-ve-alkollu-arac

← Tüm makaleler

Güncel Makaleler

Tüm makaleler ›