Son gözden geçirme:
Kasten Yaralamada Haksız Tahrik ve Meşru Müdafaa (TCK 29, 25): İndirim, İlk Haksız Hareket, Kavga, Sınır Aşımı
Seslendirme tarayıcınızın ses motoruyla yapılır.
Kısa cevap: Haksız tahrik, failin mağdurdan gelen haksız bir fiilin yarattığı hiddet veya şiddetli elemin etkisiyle suç işlemesidir; kasten yaralamada cezanın dörtte birinden dörtte üçüne kadarı indirilir (TCK m.29). Meşru müdafaa ise bir indirim değil, hukuka uygunluk nedenidir: haksız ve güncel bir saldırıyı o anda orantılı biçimde defetmek zorunluluğuyla işlenen fiil suç olmaz, beraat kararı verilir (TCK m.25/1). Savunma orantıyı mazur görülebilecek bir heyecan, korku veya telaşla aşmışsa faile ceza verilmez (TCK m.27/2); amaç saldırıyı defetmekten çok öfke ya da kin tatminiyse ancak haksız tahrik söz konusu olabilir. Kavgada ilk haksız hareketin kimden geldiği belirlenemiyorsa Yargıtay sanık lehine asgari oranda tahrik indirimi uygulamaktadır; mahkeme önce olayı tanık, kamera kaydı ve raporlarla aydınlatmalıdır.
Kasten yaralamada haksız tahrik (TCK m.29) ve meşru müdafaa (TCK m.25): 1/4–3/4 indirim, ilk haksız hareketin belirlenemediği kavgada asgari tahrik, orantılılık, heyecan, korku ve telaşla sınırın aşılması (TCK m.27) ve mahkemenin olayı aydınlatma yükümlülüğü; Yargıtay Ceza Genel Kurulu ve 1. Ceza Dairesi kararlarıyla.
Kasten yaralama dosyalarında haksız tahrik (TCK m.29) ve meşru müdafaa (TCK m.25): indirim oranı, ilk haksız hareket, karşılıklı kavga, sınırın aşılması (TCK m.27) ve olayın aydınlatılması; Yargıtay kararlarıyla.
Haksız Tahrik Nedir? (TCK m.29)
Haksız tahrik, Türk Ceza Kanunu’nun genel hükümlerinde ceza sorumluluğunu azaltan nedenler arasında yer alır. Yargıtay Ceza Genel Kuruluna göre haksız tahrik, kişinin haksız bir fiilin kendisinde meydana getirdiği hiddet ya da şiddetli elemin etkisi altında suç işlemesi durumunda kusur yeteneğindeki azalmayı ifade eder; fail önceden bir karar vermeden, dışarıdan gelen etkinin ruh hâlinde yarattığı karışıklıkla suça yönelir (Yargıtay Ceza Genel Kurulu, 2023/459 E., 2025/531 K., 26.11.2025). 765 sayılı eski Kanundaki ağır ve hafif tahrik ayrımı kaldırılmış, indirim oranı iki sınır arasında hâkimin takdirine bırakılmıştır.
“(1) Haksız bir fiilin meydana getirdiği hiddet veya şiddetli elemin etkisi altında suç işleyen kimseye, ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası yerine onsekiz yıldan yirmidört yıla ve müebbet hapis cezası yerine oniki yıldan onsekiz yıla kadar hapis cezası verilir. Diğer hallerde verilecek cezanın dörtte birinden dörtte üçüne kadarı indirilir.”
Kasten yaralamada (TCK m.86) öngörülen yaptırım süreli hapis veya adlî para cezası olduğundan maddenin ikinci cümlesi uygulanır: cezanın dörtte birinden dörtte üçüne kadarı indirilir. Suçun temel tanımı m.86/1’dedir. Basit tıbbi müdahaleyle giderilebilen yaralama, şikâyet, uzlaşma ve nitelikli hâller Kasten Yaralama Suçu (TCK m.86) yazısında; kemik kırığı ve hayati tehlike gibi ağır neticeler Neticesi Sebebiyle Ağırlaşmış Yaralama (TCK m.87) yazısında anlatılır.
“(1) Kasten başkasının vücuduna acı veren veya sağlığının ya da algılama yeteneğinin bozulmasına neden olan kişi, bir yıl altı aydan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.”
TCK m.25, m.27 ve m.29 belirli bir suç tipine bağlı olmayan genel hükümlerdir; bu nedenle aşağıda kasten öldürmeye teşebbüs hükmü kurulmuş dosyalardan aktarılan ilkeler kasten yaralama için de aynen geçerlidir. Ceza Genel Kurulu aynı ölçütleri kasten yaralama dosyalarında da uygulamıştır (Yargıtay Ceza Genel Kurulu, 2017/305 E., 2018/669 K., 20.12.2018; 2023/459 E., 2025/531 K.).
Haksız Tahrikin Şartları ve İndirim Oranı
Ceza Genel Kuruluna göre haksız tahrik hükmünün uygulanabilmesi için dört şart birlikte aranır (2023/459 E., 2025/531 K.):
- tahriki oluşturan haksız bir fiil bulunmalı;
- fail öfke veya şiddetli elemin etkisi altında kalmalı;
- failin işlediği suç bu ruhsal durumun tepkisi olmalı;
- haksız tahrik teşkil eden eylem mağdurdan sâdır olmalıdır.
Belirleyici olan, failin suçu ilk haksız fiilin doğurduğu öfke veya şiddetli elemin etkisiyle işleyip işlemediğidir; haksız hareketin psikolojik etkisinin devam ettiğinin kabulünde zorunluluk bulunan hâllerde tahrik uygulanır. Haksız fiil ile suç arasında zaman geçmişse etkinin sürüp sürmediği tartışılır; aylar önceki bir olaya dayanan tahrik iddiasında Ceza Genel Kurulu, karar verilmeden önce o olayın tanıklar dinlenerek ve adli kayıtlar araştırılarak aydınlatılmasını istemiştir (aynı karar).
Oran. İndirim, haksız fiilin ağırlığına ve failin iradesine etkisine göre 1/4 ile 3/4 arasında belirlenir. Bir dosyada Bölge Adliye Mahkemesi 1/2 indirim yapmış, Başsavcılık iki ayrı günde süren ve ağırlaşan saldırılar nedeniyle 3/4 istemiş; Ceza Genel Kurulu ise sanığın meşru savunma içinde olduğunu kabul ederek oran tartışmasına girmemiştir (Yargıtay Ceza Genel Kurulu, 2023/265 E., 2026/185 K., 25.03.2026).
İlk Haksız Hareket, Karşılıklı Haksız Hareketler ve Kavga
Tahriki başlatan fail. Kural olarak haksız bir eylemle mağduru tahrik eden fail, karşılaştığı tepki nedeniyle tahrik altında kaldığını ileri süremez. Ancak tepki, failin kendi eylemiyle karşılaştırıldığında aşırı bir hâl almış, yani açıkça oransızsa bu tepki başlı başına haksız nitelik kazanır ve fail bakımından tahrik oluşturur (2023/459 E., 2025/531 K.).
Karşılıklı haksız hareketler. Taraflar birbirine karşı tahrik oluşturan davranışlarda bulunmuşsa bu davranışlar birbirine oranla değerlendirilir: hangisinin önce geldiği, etki-tepki biçiminde gelişip gelişmediği, ulaştıkları boyut, vahamet düzeyi ve etkileri gözetilir; başlangıçtaki haksız davranışa gösterilen tepkide aşırılık ve açık oransızlık varsa fail tahrikten yararlanır (aynı karar).
İlk haksız hareket belirlenemiyorsa. Ceza Genel Kuruluna göre kuşkudan sanık yararlanır ilkesi gereği, ilk haksız hareketin sanıktan mı mağdurdan mı geldiği her türlü şüpheden uzak delillerle kanıtlanamazsa kuşku sanık lehine yorumlanır ve haksız tahrik uygulanır; ancak bu kabul olayın gerçekleşme biçimine ve hayatın olağan akışına uygun düşmelidir (aynı karar). Yargıtay 1. Ceza Dairesi bu durumda indirimin asgari oranda yapılmasını aramaktadır. Tarafların karşılıklı olarak ilk hakareti diğerinin ettiğini söylediği bir olayda Daire, ilk haksız hareketin kimden geldiğinin tam olarak tespit edilemediğini ve tahrikin asgari oranda uygulanması gerektiğini belirtmiş, aleyhe temyiz bulunmadığından bunu bozma nedeni yapmamıştır (Yargıtay 1. Ceza Dairesi, 2025/1976 E., 2026/2515 K., 02.04.2026).
Kavga. Karşılıklı kavgada taraflar çoğu kez hem sanık hem mağdurdur (“mağdur sanık”, “katılan sanık”). Tahrik ve meşru müdafaa her taraf ve her eylem için ayrı değerlendirilir: aynı olayda bir tarafa asgari tahrik indirimi, karşı tarafa meşru savunma uygulanabilir (2025/1976 E., 2026/2515 K.). Tahriki oluşturan fiil hakaretse, hakaret suçunun kendisi ayrı bir yazıda ele alındı: Hakaret Suçu ve Sosyal Medyada Hakaret.
Meşru Müdafaanın Şartları (TCK m.25/1)
Meşru müdafaa (Kanundaki adıyla meşru savunma) bir hukuka uygunluk nedenidir: hukuka aykırılığı ortadan kaldırır ve eylemi suç olmaktan çıkarır. Bu nedenle sanık hakkında CMK m.223/2-d uyarınca beraat kararı verilir (2017/305 E., 2018/669 K.; 2023/265 E., 2026/185 K.).
“(1) Gerek kendisine ve gerek başkasına ait bir hakka yönelmiş, gerçekleşen, gerçekleşmesi veya tekrarı muhakkak olan haksız bir saldırıyı o anda hal ve koşullara göre saldırı ile orantılı biçimde defetmek zorunluluğu ile işlenen fiillerden dolayı faile ceza verilmez.”
Ceza Genel Kurulu, saldırıya ve savunmaya ilişkin şartların birlikte gerçekleşmesini arar (aynı kararlar):
- Saldırıya ilişkin şartlar: haksız bir saldırı bulunmalı; kişinin kendisine veya başkasına ait, meşru savunmayla korunabilecek bir hakka yönelmeli; saldırı ile savunma eş zamanlı olmalıdır. Kanun bu güncelliği “gerçekleşen, gerçekleşmesi veya tekrarı muhakkak olan” saldırı ve “o anda” ifadeleriyle anlatır.
- Savunmaya ilişkin şartlar: savunma zorunlu olmalı, yani hakkı korumak için savunmadan başka imkân bulunmamalı; saldırana karşı yapılmalı; saldırı ile savunma arasında oran bulunmalıdır.
Orantılılık, Kanunun ifadesiyle “o anda hal ve koşullara göre” değerlendirilir. Yumrukla süren bir kavgada av tüfeğiyle iki el ateş eden sanık yönünden Ceza Genel Kurulu orantının bulunmadığını kabul etmiştir (2017/305 E., 2018/669 K.). Buna karşılık, yanlarında tasması çözülmüş bir pitbull bulunan dört kişinin kovalayıp yere yatırarak darp ettiği sanığın yerdeyken bıçak savurması; saldıranların sayı, fiziki üstünlük ve tehlikelilik bakımından üstünlüğü ve kamera kayıtlarına göre yaklaşık on saniyelik eş zamanlılık gözetilerek meşru savunma sayılmıştır (2023/265 E., 2026/185 K.). Bu dosyada ilk derece mahkemesi eylemi neticesi sebebiyle ağırlaşmış kasten yaralama, Bölge Adliye Mahkemesi kasten öldürmeye teşebbüs saymıştı. Karar oy çokluğuyla verilmiştir: bir grup üye sınırın mazur görülebilecek heyecan, korku ve telaşla aşıldığını (m.27/2), bir üye meşru savunma şartlarının bulunmadığını düşünmüştür; yayımlanan metinde birinci görüşteki üye sayısı yer almamaktadır.
Sınırın Aşılması: Heyecan, Korku ve Telaş (TCK m.27)
“(1) Ceza sorumluluğunu kaldıran nedenlerde sınırın kast olmaksızın aşılması halinde, fiil taksirle işlendiğinde de cezalandırılıyorsa, taksirli suç için kanunda yazılı cezanın altıda birinden üçte birine kadarı indirilerek hükmolunur.
(2) Meşru savunmada sınırın aşılması mazur görülebilecek bir heyecan, korku veya telaştan ileri gelmiş ise faile ceza verilmez.”
Sınırın aşılması bir hukuka uygunluk nedeni değildir. Savunma meşru savunma şartları varken başlamış, ancak orantılılık ilkesi ihlal edilmişse gündeme gelir ve iki ayrı sonuç doğurabilir (2017/305 E., 2018/669 K.):
- m.27/1: Fail sınırı bilerek ve isteyerek aşmamışsa ve fiil taksirle işlendiğinde de cezalandırılıyorsa, taksirli suç için öngörülen cezanın altıda birinden üçte birine kadarı indirilerek hüküm kurulur; kusurluluk azalır.
- m.27/2: Yalnız meşru savunmaya özgüdür; aşma mazur görülebilecek bir heyecan, korku veya telaştan ileri gelmişse kusurluluk ortadan kalkar ve faile ceza verilmez. Bu durumda beraat değil, CMK m.223/3-c uyarınca ceza verilmesine yer olmadığı kararı verilir.
m.27/2 için saldırıya ilişkin şartlar bulunmalı, orantı savunma lehine aşılmış olmalı ve aşma mazur görülebilecek heyecan, korku veya telaştan ileri gelmelidir. Belirleyici olan saldırının kişiyi düşürdüğü psikolojik durumdur: sınır öfke gibi nedenlerle aşılmışsa bu korumadan yararlanılamaz; failin amacı saldırıyı defetmekten çok kin duygusunu tatminse ancak haksız tahrik söz konusu olabilir (2017/305 E., 2018/669 K.; 2023/265 E., 2026/185 K.).
Kasten aşma. 2018 tarihli kararda Ceza Genel Kurulu, yumrukla saldırıldığını gördüğü hâlde av tüfeğiyle ateş eden sanığın sınırı kasten aştığını, bu nedenle m.27/1’in; yumruk atıp küfretmekten ibaret eylemler heyecan, korku veya telaşa yol açacak boyutta olmadığından m.27/2’nin uygulanamayacağını kabul etmiştir. Güncel Genel Kurul kararlarında ise m.27/2 bakımından sınırın kasten aşılıp aşılmadığının önemi bulunmadığı vurgulanmaktadır (2023/265 E., 2026/185 K.). İki yaklaşım çelişmez: m.27/1 metni gereği yalnız kast olmaksızın aşmada uygulanır; m.27/2’de ise belirleyici olan heyecan, korku veya telaşın varlığıdır.
Haksız Tahrik ile Meşru Müdafaa Arasındaki Fark
- Hukuki nitelik: Meşru müdafaa eylemi suç olmaktan çıkarır; haksız tahrik kusurun irade unsurunu etkileyerek cezayı azaltır, suç ortadan kalkmaz.
- Sonuç: Meşru müdafaada beraat; m.27/2’de ceza verilmesine yer olmadığı; m.27/1’de taksirli suç cezasından indirim; haksız tahrikte 1/4 ile 3/4 arasında indirimli mahkûmiyet.
- Zaman: Meşru müdafaa güncel saldırıya karşı o anda yapılan savunmayı korur; tahrikte haksız fiilin yarattığı öfke veya elemin etkisinin sürmesi yeterlidir.
- Amaç ve ruh hâli: Savunmada amaç saldırıyı defetmektir; heyecan, korku veya telaş m.27/2’yi doğurabilir. Amaç öfke veya kin tatminine dönüşmüşse ancak tahrik söz konusu olur.
2018 dosyasında yerel mahkeme, devam eden bir saldırı varken savunma hakkının tahrik indiriminden önce geleceği görüşüyle beraatte direnmiştir. Ceza Genel Kurulu orantı bulunmadığı için meşru savunmayı reddetmiş ve eylemin “haksız tahrik altında kasten yaralama” suçunu oluşturduğunu belirtmiştir (2017/305 E., 2018/669 K.).
Kavgayı kimin başlattığı meşru müdafaa için de belirleyicidir. Yargıtay 1. Ceza Dairesi, ilk haksız hareketin kimden geldiği tespit edilemeyen bir kavgada meşru savunma ve sınırın aşılması koşullarının oluşmadığını, asgari tahrik indiriminin isabetli olduğunu belirtmiştir; kasten yaralamadan kurulan hükmü ise eylemin kasten öldürmeye teşebbüs olduğu gerekçesiyle oy çokluğuyla bozmuştur, tek karşı oy suç vasfına ilişkindir (Yargıtay 1. Ceza Dairesi, 2024/3897 E., 2025/6307 K., 23.09.2025). Buna karşılık görüntü kayıtları ve kriminal raporlarla ilk ateş edenin belirlendiği bir olayda Daire, yere düştükten sonra karşılık veren tarafın eylemini meşru savunma saymıştır; bu tarafın hükmü kasten öldürmeye teşebbüsten kurulmuştu, ilke yaralamada da aynıdır (2025/1976 E., 2026/2515 K.).
Usul ve İspat: Mahkemenin Olayı Aydınlatma Yükümlülüğü
Maddi gerçeğin araştırılması. Ceza Genel Kuruluna göre ceza muhakemesinin amacı maddi gerçeği ortaya çıkarmaktır; olayın sübutuna, suç oluşturup oluşturmadığına ve vasfına temas eden, sonuca etkili tüm deliller toplanmalı ve tartışılmalıdır. Eksik soruşturma ve araştırma varken ne mahkûmiyet ne de beraat kararı verilebilir. Genel Kurul, tahrik iddiasının dayandığı olay için tanıkların dinlenmesini ve müşteki hakkında soruşturma ya da yargılama bulunup bulunmadığının araştırılmasını istemiş, eksik araştırmayla kurulan hükmü bozmuştur (2023/459 E., 2025/531 K.).
Kamera kaydı, tanık ve raporlar. Ceza Genel Kurulu, saldırı ile savunmanın eş zamanlılığını kamera kayıtlarındaki saniyelere dayanarak belirlemiş (2023/265 E., 2026/185 K.); 1. Ceza Dairesi ilk ateş edeni görüntü kayıtları ve kriminal raporlarla tespit etmiştir (2025/1976 E., 2026/2515 K.). 2018 kararında tarafların adli raporları orantı değerlendirmesinde kullanılmıştır.
Temyiz. Güncel kararlarda kasten yaralama temyizlerini Yargıtay 1. Ceza Dairesi incelemektedir; 2018 kararına konu dosyayı 3. Ceza Dairesi incelemişti. Aktarılan Genel Kurul kararlarına dosya, yerel mahkemenin direnmesi (2018) veya Başsavcılığın itirazı (2025, 2026) üzerine gelmiştir.
Yargıtay Kararları
Yumruğa karşı av tüfeği: orantı yok, sınır aşımı da yok; haksız tahrik altında kasten yaralama
“… av tüfeğiyle iki el ateş edip mağdur ...’i basit bir tıbbi müdahale ile giderilemeyecek ölçüde yaralaması karşısında, saldırı ile savunma arasında orantı bulunmaması nedeniyle meşru savunma şartlarının gerçekleşmediği kabul edilmelidir. … mağdur ve kardeşinin kavgada yumruk atıp küfretmekten ibaret eylemlerinin ise heyecan, korku veya telaşa neden olabilecek boyutta olmaması nedeniyle de aynı maddenin ikinci fıkrasının uygulanma imkânı bulunmadığının kabulü gerekmektedir. Bu itibarla sanığın eyleminin haksız tahrik altında kasten yaralama suçunu oluşturduğu anlaşıldığından …”
İlk haksız hareket şüpheliyse kuşkudan sanık yararlanır; eksik araştırmayla hüküm kurulamaz
“Evrensel bir ceza hukuku ilkesi olan kuşkudan sanık yararlanır prensibi uyarınca bir olayda ilk haksız hareketin sanıktan mı, yoksa maktul ya da mağdurdan mı kaynaklandığının her türlü şüpheden uzak ve inandırıcı delillerle kanıtlanamaması hâlinde, oluşan kuşku sanık lehine yorumlanarak sanığın TCK'nın 29. maddesindeki haksız tahrik hükmünden yararlandırılması gerektiği hususunda herhangi bir tereddüt bulunmamakta ise de bu kabulün dosya kapsamından anlaşılan olayın gerçekleşme biçimine, somut olayın özelliklerine ve hayatın olağan akışına uygun düşmesi zorunluluğu … eksik soruşturma ve araştırmanın söz konusu olduğu durumlarda mahkûmiyet kararı verilemeyeceği gibi beraat kararı da verilemez.”
Dört kişi ve pitbull saldırısına karşı bıçak: meşru savunma (oy çokluğu)
“… Sınırın aşılmasının mazur görülebilecek bir heyecan, korku veya telaştan ileri gelmesi gerekir. Burada sınırın kasten aşılıp aşılamadığının bir önemi bulunmamaktadır. … Saldıranların, sayı, fiziki üstünlük ve tehlikelilik bakımından daha üstün olmaları nedeniyle bıçak kullanan sanığın, saldırıyı o anki hâl ve koşullara göre defetme ve kendisini savunma zorunluluğu içinde olduğunda şüphe yoktur. … kamera kayıtlarına göre saldırının başı ve sonu arasında yaklaşık on saniye geçmesine nazaran savunma hareketlerinin saldırı ile eş zamanlı olarak gerçekleştirildiği ve sanığın içinde bulunduğu şartlar itibarıyla saldırıyı def edecek ölçüde olduğu kabul edilmelidir.”
Karşılıklı kavgada asgari tahrik; ilk ateş edene karşılık veren meşru savunmada
“… ilk haksız hareketin kimden kaynaklandığının şüpheye yer bırakmayacak şekilde belirlenemediği hallerde, mağdur sanık ... lehine 5237 sayılı Kanun'un 29. maddesinde düzenlenen haksız tahrik hükümlerinin asgari oranda uygulanması gerektiğinin gözetilmemesi hukuka aykırı bulunmuş ise de … görüntü kayıtları, kriminal raporlar ve dosya kapsamındaki diğer delillere göre ilk ateş eden tarafın ... olduğu, … bu itibarla ...’ın eyleminin, kendisine yönelen haksız saldırıyı o anda defetmeye matuf savunma niteliğinde bulunduğu …”
Kavgayı kimin başlattığı belirlenemezse meşru savunma değil, asgari tahrik
“… ilk haksız hareketin kimden geldiği tespit edilemediğinden sanık lehine meşru savunma ve meşru savunmada sınırın aşılması koşulları oluşmayıp asgari oranda haksız tahrik indirimi uygulanmasında isabetsizlik bulunmadığı …”
Uygulamada Dikkat Edilecekler
- Olayın başlangıcı: Kavganın nasıl başladığı, ilk sözü ve ilk fiilî hareketi kimin yaptığı ifadelerde ayrıntılı ve tutarlı anlatılmalıdır.
- Deliller: Kamera kayıtları, mesajlaşmalar ve tanıklar erken aşamada bildirilmeli, toplanmaları talep edilmelidir.
- Adli raporlar: Sanık da yaralandıysa onun raporu dosyaya girmelidir; orantı raporlarla değerlendirilir.
- Tahrikin ağırlığı: Haksız fiilin niteliği ve süregelen olaylar somut olarak anlatılmalıdır; oran 1/4 ile 3/4 arasında takdir edilir.
- Sıralı değerlendirme: Aktarılan kararlarda meşru savunma, sınırın aşılması ve haksız tahrik bu sırayla tartışılmıştır; savunmada bu sıra izlenebilir.
- Müşteki açısından: İlk haksız hareketin sanıktan geldiğini gösteren deliller sunulmalıdır; ilk haksız hareket şüpheli kalırsa sanık lehine asgari tahrik indirimi uygulanmaktadır.
Sıkça Sorulan Sorular
Kasten yaralamada haksız tahrik indirimi ne kadardır?
TCK m.29’a göre kasten yaralamada cezanın dörtte birinden dörtte üçüne kadarı indirilir. Oranı haksız fiilin ağırlığına ve failin iradesine etkisine göre hâkim belirler; ilk haksız hareketin kimden geldiği belirlenemeyen kavgalarda Yargıtay asgari oranda indirim uygulamaktadır.
Kavgayı kimin başlattığı belli değilse ne olur?
Kuşkudan sanık yararlanır ilkesi gereği şüphe sanık lehine yorumlanır ve haksız tahrik asgari oranda uygulanır. İlk haksız hareket hiç belirlenemiyorsa Yargıtay 1. Ceza Dairesi meşru savunma ve sınırın aşılması koşullarının oluşmadığını kabul etmektedir; fiilî saldırıyı kimin başlattığı görüntü kaydı gibi delillerle belirlenebiliyorsa karşılık veren taraf yönünden meşru savunma değerlendirilir.
Kavgayı ben başlattıysam haksız tahrikten yararlanabilir miyim?
Kural olarak hayır: haksız eylemiyle karşı tarafı tahrik eden fail, karşılaştığı tepki nedeniyle tahrik altında kaldığını ileri süremez. Karşı tarafın tepkisi açıkça oransız ve aşırıysa bu tepki fail lehine tahrik oluşturabilir.
Meşru müdafaa ile haksız tahrik arasındaki fark nedir?
Meşru müdafaa hukuka uygunluk nedenidir ve beraat kararı verilir; haksız tahrik suçu ortadan kaldırmaz, yalnız cezayı indirir. Meşru müdafaa haksız ve güncel bir saldırıyı o anda orantılı biçimde defetmeyi, tahrik ise haksız fiilin yarattığı öfke veya şiddetli elemin etkisiyle suç işlemeyi ifade eder.
Korkuyla gereğinden fazla karşılık verdiysem ceza alır mıyım?
Meşru savunma koşulları varken orantı mazur görülebilecek bir heyecan, korku veya telaşla aşılmışsa faile ceza verilmez (TCK m.27/2) ve ceza verilmesine yer olmadığı kararı kurulur. Sınır öfke gibi nedenlerle aşılmışsa bu hüküm uygulanmaz; haksız tahrik ise söz konusu olabilir.
İlgili Makaleler
- Kasten Yaralama Suçu (TCK m.86): Basit ve Nitelikli Hâller, Şikâyet, Uzlaşma ve Ceza
- Neticesi Sebebiyle Ağırlaşmış Yaralama (TCK m.87): Kemik Kırığı, Hayati Tehlike ve Ceza Artırımı
- Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması (HAGB) ve Adli Sicil Kaydı
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Kanun metinleri Mevzuat Bilgi Sistemi’nden, kararlar resmî karar veri tabanından alınmıştır. Aktarılan kararlar büronun taraf olduğu dosyalar değildir.
Yazar: Denizli ceza davası Avukat Bayram Can Çapar - ÇAPAR HUKUK
Bu konuda sorunuz varsa
Bu yazıyı Av. Bayram Can Çapar hazırladı. Av. Bayram Can Çapar · ÇAPAR Hukuk olarak Denizli, İzmir, Aydın, Muğla, Manisa, Uşak, Afyonkarahisar, Kütahya, İstanbul ve Ankara'da ekibimizle avukatlık hizmeti veririz.
Ceza Hukuku alanındaki diğer makaleler
- Nitelikli Dolandırıcılık (TCK 158/1-f): Bilişim Sistemleri ve Banka Aracılığıyla, Hırsızlıktan Farkı ve Cezası
- Yargıtay Ceza Genel Kurulu: Yetkili Makama Yapılmayan Suç İsnadı, Başkası Polise Bildirse de İftira Değildir
- Hırsızlıkta Etkin Pişmanlık (TCK 168): İndirim, Kısmi İade, Rıza; Mala Zarar Verme ve Güveni Kötüye Kullanma
- Uyuşturucu Ticaretinde Etkin Pişmanlık (TCK m.192): Haber Alınmadan Bildirim, Yakalanınca Bilgi ve İndirim
Anahtar kavramlar: kasten yaralamada haksız tahrik · TCK 29 haksız tahrik indirimi · meşru müdafaa · meşru savunma TCK 25 · sınırın aşılması TCK 27 · ilk haksız hareket · karşılıklı kavga · asgari oranda haksız tahrik · heyecan korku telaş
Kaynak gösterimi: Av. Bayram Can Çapar, “Kasten Yaralamada Haksız Tahrik ve Meşru Müdafaa (TCK 29, 25): İndirim, İlk Haksız Hareket, Kavga, Sınır Aşımı”, ÇAPAR Hukuk, 2026-11-07, https://capar.av.tr/makale/kasten-yaralamada-haksiz-tahrik-ve-mesru-mudafaa

























