İçeriğe geç
0258 241 55 54Görüşme Talep Et
TR EN
Yayın: · 6 dk okuma

Son gözden geçirme:

Karar Notu

Yargıtay Ceza Genel Kurulu: Yetkili Makama Yapılmayan Suç İsnadı, Başkası Polise Bildirse de İftira Değildir

Yazı boyutuTema

Kısa cevap: İftira suçu (TCK m.267/1), isnadın yetkili makamlara ihbar veya şikâyetle ya da basın ve yayın yoluyla yapılmasını arar. Yargıtay Ceza Genel Kurulu 08.05.2018 tarihli kararında yetkili makamları CMK m.158’e göre belirledi; bunlar dışındaki bir kişiye yapılan bildirimin, o kişi durumu kolluğa iletse bile iftira oluşturmayacağını oybirliğiyle kabul etti. Kablo hırsızlığı isnadını şantiye sorumlusuna yapan sanık bu nedenle iftiradan cezalandırılamadı; isnat en az üç kişiyle ihtilat edilerek yapılmadığından gıyapta hakaret de oluşmadı.

Kısaca

Yargıtay Ceza Genel Kurulu, gerçeğe aykırı hırsızlık isnadını yetkili makamlar yerine bir şantiye sorumlusuna yapan sanığın, isnat başkası aracılığıyla kolluğa ulaşsa da iftira suçundan cezalandırılamayacağına oybirliğiyle karar verdi; gıyapta hakaret de oluşmadı.

Yargıtay Ceza Genel Kurulu, gerçeğe aykırı hırsızlık isnadını savcılığa ya da kolluğa değil bir şantiye sorumlusuna yapan sanığın, isnat başkası aracılığıyla kolluğa ulaşmış olsa da iftira suçundan cezalandırılamayacağına oybirliğiyle karar verdi.

Uyuşmazlık

Sanık, birlikte yaşadığı kadının kızı olan katılanla tartışıp evden çıkarıldıktan sonra, konut sitesindeki inşaatın şantiye sorumlusuna katılanın asansör kabininde saklanan kabloları çaldığını söyledi. Şantiye sorumlusu bunu sitenin elektrik işlerini yapan kişiye anlattı, o da kolluğa bildirdi. Katılanın evinde yapılan aramada suç unsuruna rastlanmadı; sanık da beyanının gerçeği yansıtmadığını söyledi. Katılan hakkında kovuşturmaya yer olmadığına karar verildi, sanık hakkında iftira suçundan kamu davası açıldı.

Asliye ceza mahkemesi sanığı TCK m.267/1, 269/2, 50/1-a ve 52/2 uyarınca adli para cezasıyla cezalandırdı. Yargıtay 9. Ceza Dairesi 13.02.2014’te, şantiye sorumlusuna söylenen isnadın yetkili makamlara yapılmış bir ihbar sayılamayacağı ve sanığın beraat etmesi gerektiği gerekçesiyle hükmü oyçokluğuyla bozdu. Bir üye, isnadı yetkili makamlara bildireceği muhakkak olan şantiye sorumlusuna yapılan ihbarla suçun oluştuğu görüşüyle karşı oy kullandı. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının itirazı üzerine dosya Ceza Genel Kuruluna geldi.

Kararın Sonucu

Ceza Genel Kurulu 08.05.2018’de Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının itirazını oybirliğiyle reddetti. Böylece Dairenin beraat yönündeki bozma kararı yerinde bulundu ve dosya yerel mahkemeye gönderilmek üzere Başsavcılığa tevdi edildi.

Gerekçe

Kurul önce suçun konusunu ve aranan kastı tanımladı:

Yargıtay Ceza Genel Kurulu Kararı

“İftira suçunun konusunu hukuka aykırı fiil oluşturur. Bu fiilin suç oluşturması şart değildir. Disiplin yaptırımını veya başka bir idari yaptırımı gerekli kılan fiiller de iftira suçunun konusunu oluşturabilir. … Ancak bu suçun oluşabilmesi için, doğrudan kast tek başına yeterli olmayıp; ayrıca failin hukuka aykırı fiil isnat ettiği kimse hakkında soruşturma ve kovuşturma başlatılmasını ya da idari bir müeyyideye maruz kalmasını sağlamak amacıyla hareket etmesi gerekir.”

Uyuşmazlığın düğümü “yetkili makamlar” kavramıydı:

Yargıtay Ceza Genel Kurulu Kararı

“İftira suçunda, ihbar veya şikâyetin 5271 sayılı CMK'nun 158. maddesinde gösterilen Cumhuriyet Başsavcılığına, kolluğa, valiliğe, kaymakamlığa, mahkemeye, yurtdışında ise elçiliğe veya konsolosluğa yapılması gerekmektedir. … Dolayısıyla kanunilik ilkesi gereğince, ihbar veya şikâyetin yapılması olanaklı görülen makamlar dışındaki kimselere yapılacak bildirimler, iftira suçuna vücut vermeyecektir. Bu bakımdan, isnat edilen hukuka aykırı fiil bir kişiye bildirilmiş, o kişi de suçu ilgili yerlere ihbar etmişse, kişinin, yetkili makam olarak sayılması mümkün olmadığından bu suç oluşmayacaktır. Nitekim, ihbar veya şikâyetin yetkili makamlara doğrudan yapılması da arandığından, bu makamların dolaylı şekilde hukuka aykırı fiil isnadını öğrenmeleri hâlinde söz konusu suçun oluşmadığı kabul edilmelidir…”

Olayda yetkili makama yapılmış bir ihbar yoktu ve kolluk isnadı dolaylı olarak öğrenmişti; Kurul bu iki nedenle iftiranın unsurlarının oluşmadığını kabul etti ve sözleri hakaret yönünden de değerlendirdi:

Yargıtay Ceza Genel Kurulu Kararı

“Yine, sanığın katılan hakkında sarf ettiği sözlerin, TCK'nun 125. maddesinde düzenlenen gıyapta hakaret suçunu oluşturduğu ileri sürülebilir ise de; sanığın, katılan hakkındaki iddiasını en az üç kişiyle ihtilât etmesi söz konusu olmadığından, anılan suçun da oluşmadığının kabulü gerekmektedir.”

Kararın Önemi ve Uygulamaya Etkisi

Karar, iftira suçunun yetkili makam unsurunu iki yönden belirginleştiriyor: bildirim CMK m.158’de sayılan makamlardan birine ve doğrudan yapılmalıdır. İsnadın gerçekten soruşturma ve arama başlatmış olması sonucu değiştirmedi. Kurul sonucu kanunilik ilkesine dayandırdı ve isnadı yetkili makama ileteceği muhakkak olan kişiye yapılan bildirimin yeterli olduğu yönündeki karşı oy görüşünü benimsemedi.

Kararın kapsamı sınırlıdır. Başsavcılık itirazında sanığın daha sonra kollukta verdiği ifadede isnadı tekrarladığını ileri sürmüştü; Kurul bu ifadeyi gerekçesinde ayrıca ele almadı. İsnadı savcılığa ya da kolluğa doğrudan yapan kişi bakımından bu eksiklik bulunmaz; o durumda isnadın gerçeğe aykırı olduğunu bilme ve özel kast ayrıca aranır. Karar sözlü bir isnada ilişkindir; fiilin maddi eser ve delilleri uydurularak yapılan iftira (TCK m.267/2) kararda ele alınmadı. Basın ve yayın yoluyla isnat, CMK m.158/4’teki kurum idaresine ihbar ve idari yaptırım amaçlı başvurular da incelenmedi.

İftiranın oluşmaması isnadı her yönden sonuçsuz kılmaz: isnat en az üç kişiyle ihtilat edilerek yayılırsa gıyapta hakaret ayrıca değerlendirilebilir.

Karardan bu yana ulaşılabilen Yargıtay kararlarında (Ekim 2026’ya kadar) yetkili makam ölçütünden ayrılan bir karara rastlanmadı. TCK m.267/1 ile CMK m.158’in ilk dört fıkrası karar tarihinden bu yana değişmedi.

İlgili Mevzuat

İlgili Kanun Hükmü — 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m.267/1, 2 (İftira)

“(1) Yetkili makamlara ihbar veya şikayette bulunarak ya da basın ve yayın yoluyla, işlemediğini bildiği halde, hakkında soruşturma ve kovuşturma başlatılmasını ya da idari bir yaptırım uygulanmasını sağlamak için bir kimseye hukuka aykırı bir fiil isnat eden kişi, bir yıldan dört yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.

(2) Fiilin maddî eser ve delillerini uydurarak iftirada bulunulması halinde, ceza yarı oranında artırılır.”

İlgili Kanun Hükmü — 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m.158/1-4 (İhbar ve şikâyet)

“(1) Suça ilişkin ihbar veya şikâyet, Cumhuriyet Başsavcılığına veya kolluk makamlarına yapılabilir.

(2) Valilik veya kaymakamlığa ya da mahkemeye yapılan ihbar veya şikâyet, ilgili Cumhuriyet Başsavcılığına gönderilir.

(3) Yurt dışında işlenip ülkede takibi gereken suçlar hakkında Türkiye'nin elçilik ve konsolosluklarına da ihbar veya şikâyette bulunulabilir.

(4) Bir kamu görevinin yürütülmesiyle bağlantılı olarak işlendiği iddia edilen bir suç nedeniyle, ilgili kurum ve kuruluş idaresine yapılan ihbar veya şikâyet, gecikmeksizin ilgili Cumhuriyet Başsavcılığına gönderilir.”

Sıkça Sorulan Sorular

İftira suçunun unsurları nelerdir?

Fail, işlemediğini bildiği hâlde bir kimseye hukuka aykırı bir fiil isnat eder; isnadı yetkili makamlara ihbar veya şikâyetle ya da basın ve yayın yoluyla yapar ve o kişi hakkında soruşturma, kovuşturma ya da idari yaptırım başlatılmasını amaçlar (TCK m.267/1). Ceza Genel Kuruluna göre isnat edilen fiilin suç olması şart değildir; suç doğrudan kast ve bu özel amaçla işlenir.

İftira suçunda yetkili makamlar hangileridir?

Kurul, CMK m.158’e dayanarak Cumhuriyet başsavcılığı, kolluk, valilik, kaymakamlık, mahkeme ve yurt dışında elçilik ya da konsolosluğu saydı; m.158/4’teki kurum idaresini anmadı.

Suçlamayı duyan kişi polise haber verirse iftira oluşur mu?

Ceza Genel Kuruluna göre hayır. İhbar yetkili makama doğrudan yapılmalıdır; makamların isnadı aracı bir kişi üzerinden dolaylı olarak öğrenmesi yetmez.

İftira oluşmazsa hakaret suçu gündeme gelir mi?

Gelebilir; ancak mağdurun yokluğunda söylenen sözler için Kurul en az üç kişiyle ihtilatı aradı. Bu olayda bu koşul bulunmadığından hakaret suçu da oluşmadı.

İlgili Makaleler

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Kanun metinleri Mevzuat Bilgi Sistemi’nden, kararlar resmî karar veri tabanından alınmıştır. Aktarılan kararlar büronun taraf olduğu dosyalar değildir.

Yazar:

Bu konuda sorunuz varsa

Bu yazıyı Av. Bayram Can Çapar hazırladı. Av. Bayram Can Çapar · ÇAPAR Hukuk olarak Denizli, İzmir, Aydın, Muğla, Manisa, Uşak, Afyonkarahisar, Kütahya, İstanbul ve Ankara'da ekibimizle avukatlık hizmeti veririz.

0258 241 55 54 · info@capar.av.tr · Mesaj gönder

Ceza Hukuku alanındaki diğer makaleler

Tüm Ceza Hukuku makaleleri →

Anahtar kavramlar: iftira suçu · iftira suçunun unsurları · yetkili makama ihbar · TCK 267 · CMK 158 · iftira suçunda yetkili makamlar · dolaylı ihbar iftira · asılsız suç isnadı · gıyapta hakaret üç kişi ihtilat

Kaynak gösterimi: Av. Bayram Can Çapar, “Yargıtay Ceza Genel Kurulu: Yetkili Makama Yapılmayan Suç İsnadı, Başkası Polise Bildirse de İftira Değildir”, ÇAPAR Hukuk, 2026-11-07, https://capar.av.tr/makale/yetkili-makama-yapilmayan-suc-isnadi-iftira-degildir

← Tüm makaleler

Güncel Makaleler

Tüm makaleler ›