İçeriğe geç
0258 241 55 54Görüşme Talep Et
TR EN
Yayın: · 15 dk okuma

Son gözden geçirme:

Anonim Şirketlerde Avukat Bulundurma Zorunluluğu: Hangi Şirketler, Yaptırım Nedir? (Avukatlık Kanunu m.35/3)

Yazı boyutuTema

Kısa cevap: 1136 sayılı Avukatlık Kanununun 35. maddesinin üçüncü fıkrasına göre esas sermayesi Türk Ticaret Kanununda öngörülen en az esas sermayenin beş katı veya daha fazla olan anonim şirketler ile üye sayısı yüz veya daha fazla olan yapı kooperatifleri sözleşmeli bir avukat bulundurmak zorundadır; limited şirketler hükümde sayılmamıştır. Yükümlülüğe uymayan şirkete Cumhuriyet savcısı, avukat tayin edilmeyen her ay için, suç tarihinde yürürlükte olan asgari ücretin iki aylık brüt tutarı kadar idari para cezası verir. Yargıtay’a göre avukatsız geçen her ay ayrı bir kabahattir; şirketin o ayki sermayesi ve o ay sözleşmeli avukatı bulunup bulunmadığı ayrı ayrı belirlenir. Karara karşı tebliğden itibaren on beş gün içinde sulh ceza hâkimliğine başvurulabilir. 1 Ocak 2024’ten bu yana anonim şirketlerde en az esas sermaye 250.000 TL’dir; beş kat hesabı bu tutar üzerinden 1.250.000 TL’ye karşılık gelir, ancak bu tutarın uygulandığı bir Yargıtay kararına henüz rastlanmamıştır.

Kısaca

Avukatlık Kanunu m.35/3 uyarınca esas sermayesi kanuni en az sermayenin beş katına ulaşan anonim şirketlerin sözleşmeli avukat bulundurma zorunluluğu: kapsam, sermaye eşiği (250.000 TL ve 2024 sonrası 1.250.000 TL hesabı), her ay için ayrı idari para cezası, sözleşmenin ispatı, itiraz ve zamanaşımı; Yargıtay 7. Ceza Dairesi kararlarıyla.

Esas sermayesi kanuni en az tutarın beş katına ulaşan anonim şirketlerin Avukatlık Kanunu m.35/3 uyarınca sözleşmeli avukat bulundurma yükümlülüğü: kapsam, sermaye eşiği, aylık idari para cezası, itiraz ve zamanaşımı; Yargıtay 7. Ceza Dairesi kararlarıyla.

Avukat Bulundurma Zorunluluğu Nedir?

Avukatlık Kanununun 35. maddesi, kanun işlerinde mütalaa vermeyi, mahkemeler önünde hakları dava etmeyi ve savunmayı, adli işlemleri takip etmeyi ve bu işlere ait evrakı düzenlemeyi baroda yazılı avukatlara ayırır. Aynı maddenin üçüncü fıkrası, dava açma ehliyeti olan herkesin kendi davasını bizzat açıp takip edebileceğini kabul ettikten sonra iki tür kuruluş için ayrık bir kural koyar: belirli sermaye büyüklüğüne ulaşan anonim şirketler ve üye sayısı yüz veya daha fazla olan yapı kooperatifleri sözleşmeli bir avukat bulundurmak zorundadır.

Fıkranın bugünkü metni 23.01.2008 tarihli 5728 sayılı Kanunla verilmiştir. Aykırılığın yaptırımı bir suç cezası değil, Cumhuriyet savcısının verdiği idari para cezasıdır; bu nedenle cezaya itiraz, zamanaşımı ve kesinleşme gibi konularda 5326 sayılı Kabahatler Kanunu uygulanır.

İlgili Kanun Hükmü — 1136 sayılı Avukatlık Kanunu m.35/3 (Yalnız avukatların yapabileceği işler)

“Dava açmaya yeteneği olan herkes kendi davasına ait evrakı düzenleyebilir, davasını bizzat açabilir ve işini takip edebilir. Ancak, Türk Ticaret Kanununun 272 nci maddesinde ön görülen esas sermaye miktarının beş katı veya daha fazla esas sermayesi bulunan anonim şirketler ile üye sayısı yüz veya daha fazla olan yapı kooperatifleri sözleşmeli bir avukat bulundurmak zorundadır. Bu fıkra hükmüne aykırı davranan kuruluşlara Cumhuriyet savcısı tarafından sözleşmeli avukat tayin etmedikleri her ay için, sanayi sektöründe çalışan onaltı yaşından büyük işçiler için suç tarihinde yürürlükte bulunan, asgarî ücretin iki aylık brüt tutarı kadar idarî para cezası verilir.”

Hüküm şirkete belirli bir avukatla çalışma ya da avukatı kadroya alma zorunluluğu getirmez; aranan, şirketin bir avukatla sözleşme ilişkisi içinde bulunmasıdır. Avukatın şirketin işçisi olarak mı yoksa serbest avukat olarak bir danışmanlık sözleşmesiyle mi çalışacağı kanunda belirlenmemiştir.

Hangi Şirketler Kapsamda? Sermaye Eşiği

Zorunluluğun ölçütü şirketin türü ve esas sermayesidir; ciro, çalışan sayısı veya faaliyet konusu ölçüt değildir. Fıkra yalnız anonim şirketleri ve yapı kooperatiflerini sayar. Limited şirketler, kolektif ve komandit şirketler ile diğer kooperatif türleri hükümde yer almaz. Yapı kooperatiflerinde ölçüt sermaye değil, yüz veya daha fazla üyedir.

Kanun metni, fıkranın yazıldığı 2008 yılında yürürlükte olan eski Türk Ticaret Kanununun 272. maddesine atıf yapar. 6102 sayılı yeni Türk Ticaret Kanunu 1/7/2012 tarihinde yürürlüğe girmiştir (6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m.1534/1) ve bugün anonim şirketlerde en az sermaye bu Kanunun 332. maddesinde düzenlenmiştir. Madde en az esas sermayeyi elli bin Türk lirası olarak belirlemiş ve bu tutarın Cumhurbaşkanınca artırılabileceğini öngörmüştür.

İlgili Kanun Hükmü — 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m.332/1 (En az sermaye tutarı)

“(1) Tamamı esas sözleşmede taahhüt edilmiş bulunan sermayeyi ifade eden esas sermaye ellibin Türk Lirasından ve sermayenin artırılmasında yönetim kuruluna tanınmış yetki tavanını gösteren kayıtlı sermaye sistemini kabul etmiş bulunan halka açık olmayan anonim şirketlerde başlangıç sermayesi yüzbin Türk Lirasından aşağı olamaz. Bu en az sermaye tutarı Cumhurbaşkanınca artırılabilir.”

Yargıtay’ın incelediği 2018–2020 dönemine ilişkin bir dosyada eşik, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminde 250.000 TL (elli bin liranın beş katı) olarak ele alınmıştır (Yargıtay 7. Ceza Dairesi, 2023/14807 E., 2024/1385 K., 14.02.2024); Daire eşik hakkında ayrıca görüş bildirmemiştir. 7887 sayılı Cumhurbaşkanı Kararıyla 1 Ocak 2024’ten itibaren anonim şirketlerde en az esas sermaye 250.000 TL’ye, kayıtlı sermaye sistemindeki halka açık olmayan anonim şirketlerde en az başlangıç sermayesi 500.000 TL’ye yükseltilmiştir.

İlgili Düzenleme — 7887 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı eki Karar m.1/1, m.2 (Anonim ve limited şirketler için en az sermaye tutarının artırılması)

“(1) 13/1/2011 tarihli ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 332 nci maddesinin birinci fıkrasında anonim şirketler için ellibin Türk Lirası olarak öngörülen en az esas sermaye tutarı ikiyüzellibin Türk Lirasına, kayıtlı sermaye sistemini kabul etmiş bulunan halka açık olmayan anonim şirketlerde yüzbin Türk Lirası olarak öngörülen en az başlangıç sermayesi tutarı beşyüzbin Türk Lirasına yükseltilmiştir.

… (1) Bu Karar 1/1/2024 tarihinde yürürlüğe girer.”

Bu artışla birlikte beş kat hesabı 1.250.000 TL’ye karşılık gelir. Ancak 2024 ve sonrasına ilişkin bir dönemde eşiğin bu tutar üzerinden uygulandığını gösteren bir Yargıtay kararına yapılan taramada rastlanmamıştır. Avukatlık Kanunundaki atıf hâlâ eski Kanunun maddesine yapıldığından, hesabın hangi tarihteki en az sermaye üzerinden yapılacağı uygulamada tartışılabilir. Kayıtlı sermaye sistemindeki şirketlerde hangi tutarın (çıkarılmış sermaye mi, başlangıç sermayesi mi) esas alınacağına ilişkin bir Yargıtay kararı da bulunamamıştır.

Sermaye zaman içinde değişebildiği için ölçüt her ay için ayrı uygulanır. Yargıtay 7. Ceza Dairesi, sermayesini azalttığını ve sonraki aylarda avukat bulundurma zorunluluğu kalmadığını ileri süren bir şirket yönünden, ticaret sicili kayıtları getirtilerek her kabahat tarihindeki sermayenin belirlenmesi gerekip gerekmediği konusunu, dosyayı tevdi ederek kanun yararına bozma istenip istenmeyeceğinin takdiri için Adalet Bakanlığına bırakmıştır (Yargıtay 7. Ceza Dairesi, 2025/4608 E., 2026/6615 K., 08.06.2026). Bu yaklaşım, sermaye artırımı veya azaltımı ya da tür değişikliği yapan şirketlerde yükümlülüğün dönem dönem incelenmesini gerektirir.

Sözleşmeli Avukat Kimdir, Nasıl İspatlanır?

Kanun yalnızca “sözleşmeli bir avukat” ifadesini kullanır; avukatın baroda yazılı olması dışında ayrı bir şekil şartı ya da sözleşme türü öngörmez. İncelenen kararlarda şirket ile bir avukat arasında yazılı “hukuki danışmanlık sözleşmesi” bulunan dosyalar değerlendirilmiştir.

Bu dosyalarda tartışma, sözleşmenin varlığından çok ceza dönemi boyunca yürürlükte olup olmadığı üzerinde toplanmıştır. Yargıtay 7. Ceza Dairesi, Cumhuriyet başsavcılığına beyan verildiği gün imzalanan bir sözleşme bakımından, sözleşmenin geriye yönelik düzenlendiğini gösteren başka bir delil bulunmadığını belirterek sözleşmeye itibar etmiş, sözleşmenin imzalandığı Temmuz 2018 ile Ağustos ve Eylül 2018 ayları için kabahatin oluşmadığını kabul etmiş ve idari para cezasını 89.061 TL’den 76.884 TL’ye indirmiştir (Yargıtay 7. Ceza Dairesi, 2021/30142 E., 2022/1803 K., 27.01.2022). Sözleşmeden önceki aylar için ceza ayakta kalmıştır.

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının bir başka dosyadaki kanun yararına bozma isteminde, sözleşmenin ceza döneminde sürüp sürmediğinin belirlenmesi için avukata banka yoluyla ödeme yapılıp yapılmadığının, avukatın şirketin bir davasını, icra takibini veya hukuki işlemini takip edip etmediğinin ve şirket adına serbest meslek makbuzu düzenlenip düzenlenmediğinin araştırılması istenmiş; Daire bu istemi kabul ederek kararı bozmuştur (Yargıtay 7. Ceza Dairesi, 2025/1808 E., 2025/5995 K., 29.04.2025). Bu nedenle sözleşmenin yanında ödeme kayıtları, makbuzlar ve avukatın şirket adına yaptığı işler de ispat bakımından önem taşır.

Yaptırım: Her Ay İçin Ayrı İdari Para Cezası

Cezayı Cumhuriyet savcısı verir. Miktar, sözleşmeli avukat tayin edilmeyen her ay için, sanayi sektöründe çalışan on altı yaşından büyük işçiler için suç tarihinde yürürlükte olan asgari ücretin iki aylık brüt tutarıdır. Ceza bir defalık değildir: avukatsız geçen her ay ayrı bir cezanın konusudur ve her ayın tutarı, kanunun ifadesiyle suç tarihinde yürürlükte olan asgari ücrete göre hesaplanır. Yaptırım, kanunun ifadesiyle “aykırı davranan kuruluşlara”, yani şirkete uygulanır.

Yargıtay, sözleşmeli avukat tayin edilmeyen her ayın ayrı bir kabahat oluşturduğunu kabul eder (Yargıtay 7. Ceza Dairesi, 2025/4608 E., 2026/6615 K., 08.06.2026). Bu kabulün üç sonucu vardır: sermaye ve avukat ilişkisi her ay için ayrı incelenir; avukatla sözleşmenin yürürlükte olduğu aylar için kabahat oluşmaz; zamanaşımı da her ay için ayrı hesaplanır.

Kabahatin oluşması için baronun ihbarı veya şikâyeti şart değildir. Kararlarda sürecin baronun ihbarıyla başladığı dosyalar görülmekle birlikte, Yargıtay, Türkiye Barolar Birliği Avukatlık Kanunu Yönetmeliğinin 73/C maddesindeki takip düzenlemesinin baroların ve Türkiye Barolar Birliğinin kendi iç işleyişine yönelik olduğunu, baronun belirli yıllar için ihbarının bulunmamasının kabahatin oluşumunu etkilemeyeceğini belirtmiştir (Yargıtay 7. Ceza Dairesi, 2021/30142 E., 2022/1803 K., 27.01.2022).

Usul: İtiraz, Kanun Yararına Bozma ve Zamanaşımı

İtiraz. İdari para cezasına karşı başvuru yolu Kabahatler Kanununun 27. maddesinde düzenlenmiştir. Süre, kararın tebliğinden itibaren on beş gündür; süre geçirilirse karar kesinleşir. Başvuru, şirketin kanuni temsilcisi veya avukatı tarafından verilecek dilekçeyle yapılır ve dilekçede karara karşı deliller açıkça gösterilir.

İlgili Kanun Hükmü — 5326 sayılı Kabahatler Kanunu m.27/1-2 (Başvuru yolu)

“(1) İdarî para cezası ve mülkiyetin kamuya geçirilmesine ilişkin idarî yaptırım kararına karşı, kararın tebliği veya tefhimi tarihinden itibaren en geç onbeş gün içinde, sulh ceza mahkemesine başvurulabilir. Bu süre içinde başvurunun yapılmamış olması halinde idarî yaptırım kararı kesinleşir.

(2) Mücbir sebebin varlığı dolayısıyla bu sürenin geçirilmiş olması halinde bu sebebin ortadan kalktığı tarihten itibaren en geç yedi gün içinde karara karşı başvuruda bulunulabilir. Bu başvuru, kararın kesinleşmesini engellemez; ancak, mahkeme yerine getirmeyi durdurabilir.”

Kanun metninde “sulh ceza mahkemesi” ifadesi geçer; incelenen kararlarda başvurular sulh ceza hâkimliklerince karara bağlanmış, bu kararlara karşı itiraz bir başka sulh ceza hâkimliğince incelenmiştir.

Kanun yararına bozma. Bu yazıdaki Yargıtay kararlarının tamamı, kesinleşmiş sulh ceza hâkimliği kararlarına karşı Adalet Bakanlığının istemi üzerine Ceza Muhakemesi Kanununun 309. maddesi uyarınca yürütülen kanun yararına bozma incelemesinde verilmiştir. Bakanlığın istemi üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı bir ihbarname (tebliğname) düzenleyerek dosyayı Daireye gönderir; bu yazıda “istem” bu zincirin tamamını anlatır. Kararlardan birinde şirket vekilinin bu yolun işletilmesi için dilekçe verdiği görülmektedir. Daire, bu incelemenin Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının ihbarnamesindeki istem ve gerekçeyle sınırlı olduğunu vurgular; istemde yer almayan bir konu görülürse dosyayı Bakanlığın görüşü için geri gönderebilir (tevdi).

Zamanaşımı. Kabahatler Kanununun 20. maddesi, soruşturma zamanaşımını cezanın miktarına göre üç, dört veya beş yıl, nispi idari para cezalarında sekiz yıl olarak belirler.

İlgili Kanun Hükmü — 5326 sayılı Kabahatler Kanunu m.20/2-4 (Soruşturma zamanaşımı)

“Soruşturma zamanaşımı süresi;

a) Yüzbin Türk Lirası veya daha fazla idarî para cezasını gerektiren kabahatlerde beş,

b) Ellibin Türk Lirası veya daha fazla idarî para cezasını gerektiren kabahatlerde dört,

c) Ellibin Türk Lirasından az idarî para cezasını gerektiren kabahatlerde üç,

yıldır. …

(3) Nispî idarî para cezasını gerektiren kabahatlerde zamanaşımı süresi sekiz yıldır.

(4) Zamanaşımı süresi, kabahate ilişkin tanımdaki fiilin işlenmesiyle veya neticenin gerçekleşmesiyle işlemeye başlar.”

Yargıtay 7. Ceza Dairesine göre zamanaşımı her ay için kabahat tarihinde işlemeye başlar ve idari para cezasına karşı başvuru sonuçlanıncaya kadar işler (Yargıtay 7. Ceza Dairesi, 2023/14807 E., 2024/1385 K., 14.02.2024). Hangi sürenin uygulanacağı ise kararlarda açıklığa kavuşmuş değildir:

  • Daire 2024’te, her ay için verilen cezanın miktarına göre m.20/2-c’deki üç yıllık sürenin dolup dolmadığı yönünden Adalet Bakanlığının görüşünü istemiştir (2024/1385).
  • Aynı dosyada Bakanlığın 2025’teki istemi, cezanın “nispi idari para cezası” olduğu ve sekiz yıllık sürenin uygulanacağı kabulüne dayanmış; Daire, kanun yararına bozma incelemesinin istemle sınırlı olduğunu belirterek istemi kabul etmiştir (Yargıtay 7. Ceza Dairesi, 2025/1808 E., 2025/5995 K., 29.04.2025).
  • 2026 tarihli bir başka dosyada Başsavcılığın istemi yeniden m.20/2-c’deki üç yıllık süreye dayanmış; Daire bu dosyada zamanaşımı hakkında görüş bildirmeden, sermaye yönünden Bakanlığın görüşünü istemiştir (2026/6615).

Dikkat: Zamanaşımı süresi konusunda Yargıtay’ın kendi gerekçesiyle kesin bir sonuca vardığı bir karara rastlanmamıştır; zamanaşımı savunmasında her iki görüş de hesaba katılmalıdır. Miktara bağlı süre esas alınırsa, Kanundaki eşiklere göre aylık ceza 50.000 TL’nin altındaysa üç yıl (m.20/2-c), 50.000 TL veya daha fazlaysa dört yıl (m.20/2-b), 100.000 TL veya daha fazlaysa beş yıl (m.20/2-a) uygulanır. Aylık ceza suç tarihinde yürürlükte olan asgari ücrete bağlı olduğundan hangi bendin uygulanacağı her ay için ayrıca belirlenmelidir; kararlarda üç yıllık sürenin tartışılması, o dosyalardaki ceza miktarlarına dayanır.

Yargıtay Kararları

Baronun ihbarı şart değil; sözleşmeye itibar edilen aylar için kabahat yok

Yargıtay Kararı
Yargıtay 7. Ceza Dairesi, 2021/30142 E., 2022/1803 K., 27.01.2022 (Dairenin gerekçesi; kanun yararına bozma, oy birliği)

“… kabahatin oluşabilmesi için barolar tarafından herhangi bir başvuru ya da şikayet koşulunun düzenlenmediği, madde kapsamına giren kuruluşların avukat tayin etmemeleri halinde kabahatin oluşacağı, kanun yararına bozma ihbarnamesinde atıf yapılan Türkiye Barolar Birliği Avukatlık Kanunu Yönetmeliğinin 73/C maddesindeki düzenlemenin ise avukatlık meslek birliği olan barolar ile Türkiye Barolar Birliğinin kendi iç işleyişine yönelik olduğu … dosya kapsamında bu sözleşmenin geriye yönelik düzenlendiğini gösterir başkaca bir delil de bulunmadığı gözetildiğinde, kabahatli lehine olacak şekilde sözleşmeye itibar edilerek 2018 yılı Temmuz, Ağustos ve Eylül ayları için kabahatin oluşmayacağının kabul edilmesi gerektiği …”

Daire, baronun 2016 ve 2017 için ihbarı bulunmadığı gerekçesiyle o yıllara ait cezanın kaldırılması istemini kabul etmemiş; şirketin sunduğu 10.07.2018 tarihli sözleşmeye itibar ederek yalnız Temmuz, Ağustos ve Eylül 2018 aylarına ait cezayı kaldırmış ve toplam cezayı indirmiştir.

Her ay ayrı kabahattir; her kabahat tarihindeki sermaye konusu Bakanlığın takdirine bırakılmıştır

Yargıtay Kararı
Yargıtay 7. Ceza Dairesi, 2025/4608 E., 2026/6615 K., 08.06.2026 (Dairenin gerekçesi; dosya Adalet Bakanlığının görüşü için tevdi edilmiştir, oy birliği)

“… sözleşmeli avukat tayin edilmeyen her bir ayın, 1136 sayılı Kanun'un 35/3. maddesi kapsamında farklı bir kabahati oluşturduğu da dikkate alınarak, muteriz şirketin sermaye durumunun belirlenmesi adına ilgili Ticaret Sicil Müdürlüğünden temin edilecek kayıtlar dosya arasına alınıp her bir kabahat tarihindeki sermaye miktarı belirlenip, kabahat tarihlerinde anılan madde kapsamında sözleşmeli avukat bulundurma zorunluluğu olup olmadığı belirlendikten sonra muterizin hukuki durumunun tayin ve takdir edilmesi gerekip gerekmeyeceği …”

Şirket, 2021’de sermayesini 100.000 TL’ye düşürdüğünü ve sonraki aylarda yükümlülüğünün bulunmadığını ileri sürmüştü. Daire kesin bir sonuca varmamış, bu yönden kanun yararına bozma isteminde bulunulup bulunulmayacağının takdirini Bakanlığa bırakmıştır; karar bu yönüyle bir yön gösterme niteliğindedir.

Zamanaşımı her ay için kabahat tarihinde başlar

Yargıtay Kararı
Yargıtay 7. Ceza Dairesi, 2023/14807 E., 2024/1385 K., 14.02.2024 (Dairenin gerekçesi; dosya Adalet Bakanlığının görüşü için tevdi edilmiştir, oy birliği)

“… zamanaşımı süresinin kabahat tarihinde işlemeye başlayıp idarî para cezasına yönelik başvuru sonuçlanıncaya kadar cereyan edeceğinin sabit olması karşısında; … kabahatli hakkındaki 01.07.2018, 01.08.2018 ve 01.09.2018 tarihli idarî para cezalarının 5326 sayılı Kanun'un 20/2-c maddesi gereğince soruşturma zamanaşımına uğrayıp uğramadığı hususu yönünden de kanun yararına bozma isteminde bulunulup bulunulmayacağına ilişkin Adalet Bakanlığından görüş istenilmesine karar vermek gerekmiştir.”

Kanun yararına bozma incelemesi istemle sınırlıdır: istemdeki “nispi ceza” kabulü

Yargıtay Kararı
Yargıtay 7. Ceza Dairesi, 2025/1808 E., 2025/5995 K., 29.04.2025 (Dairenin gerekçesi; kanun yararına bozma, oy birliği)

“… Dairemizin 14.02.2024 tarihli tevdi kararı sonrasındaki kanun yararına bozma talebinde, kabahat fiilinin nispi idarî para cezası gerektirdiğinin kabul edildiğine dair anlatıma yer verildiği görülmüş olup; kanun yararına bozma istemi ile sınırlı olarak yapılan incelemede; … kanun yararına bozma incelemesi, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının ihbarnamesindeki istem ve gerekçe ile sınırlı olduğu cihetle, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının ihbarnamesindeki talep yerinde görüldüğünden istemin kabulüne karar vermek gerekmiştir.”

Bu karar, bir önceki kararla aynı dosyaya ilişkindir. Daire, zamanaşımı süresi konusunda kendi değerlendirmesini yapmamış, incelemenin istemle sınırlı olduğunu belirterek Bakanlığın istemini kabul etmiş ve hukuki danışmanlık sözleşmesinin ceza döneminde sürüp sürmediğinin araştırılması için itirazın reddine ilişkin kararı bozmuştur.

Uygulamada Dikkat Edilecekler

  • Sermayeyi aylık izleyin: Sermaye artırımı, azaltımı veya tür değişikliği yükümlülüğün başlangıcını ya da sonunu değiştirebilir; ticaret sicili kayıtları ve ilan tarihleri saklanmalıdır.
  • Sözleşme yazılı ve tarihli olsun: Yürürlük tarihi, süresi, yenilenme ve fesih koşulları açık olmalıdır; Yargıtay sözleşmenin ceza döneminde yürürlükte olup olmadığına bakar.
  • Sözleşmenin işlediğini gösteren belgeler: Banka ödemeleri, serbest meslek makbuzları ve avukatın şirket adına takip ettiği dava, icra ve diğer işler sözleşmenin gerçekten sürdüğünü gösterir.
  • On beş günü kaçırmayın: İdari para cezasına karşı başvuru süresi tebliğden itibaren on beş gündür; süre geçirilirse karar kesinleşir ve sonraki yollar sınırlı kalır.
  • Ay ay itiraz: Her ay ayrı kabahat olduğundan, itiraz dilekçesinde avukat bulunan aylar, eşiğin altında kalınan aylar ve zamanaşımına uğradığı ileri sürülen aylar ayrı ayrı gösterilmelidir.
  • Zamanaşımı: Cezanın miktarına bağlı süre (m.20/2; incelenen kararlarda tartışılan, m.20/2-c’deki üç yıl) ile nispi idari para cezası için öngörülen sekiz yıllık süre arasındaki tartışma sürmektedir; savunma her iki ihtimale göre kurulmalıdır.
  • Eşik tutarı: 2024 sonrası dönemde 250.000 TL ile 1.250.000 TL arasında sermayesi olan şirketlerin durumu, bu döneme ilişkin bir Yargıtay kararına rastlanmadığından ayrıca değerlendirilmelidir.

Sıkça Sorulan Sorular

Hangi şirketler avukat bulundurmak zorundadır?

Esas sermayesi Türk Ticaret Kanununda öngörülen en az esas sermayenin beş katı veya daha fazla olan anonim şirketler ile üye sayısı yüz veya daha fazla olan yapı kooperatifleri (Avukatlık Kanunu m.35/3). Limited şirketler hükümde sayılmamıştır.

Anonim şirketlerde avukat bulundurma zorunluluğu için sermaye sınırı ne kadar?

Yargıtay’ın incelediği 2018–2020 dönemine ilişkin bir dosyada eşik, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminde 250.000 TL (50.000 TL’nin beş katı) olarak ele alınmıştır; Daire eşik hakkında ayrıca görüş bildirmemiştir. 7887 sayılı Cumhurbaşkanı Kararıyla en az esas sermaye 1 Ocak 2024’ten itibaren 250.000 TL’ye yükseltildiğinden beş kat hesabı 1.250.000 TL’ye karşılık gelir; bu döneme ilişkin bir Yargıtay kararına henüz rastlanmamıştır.

Avukat bulundurmamanın cezası nedir?

Cumhuriyet savcısı, sözleşmeli avukat tayin edilmeyen her ay için suç tarihinde yürürlükte olan asgari ücretin iki aylık brüt tutarı kadar idari para cezası verir. Yargıtay’a göre her ay ayrı bir kabahattir.

Avukatın şirkette kadrolu çalışması gerekir mi?

Kanun “sözleşmeli bir avukat” ister; kadro şartı koymaz. Yargıtay, şirketin bir avukatla yaptığı sözleşmeye itibar ederek sözleşmenin yürürlükte olduğu aylar için kabahatin oluşmadığını kabul etmiştir.

Baro ihbar etmezse ceza verilebilir mi?

Evet. Yargıtay’a göre kabahatin oluşması için baronun başvurusu veya şikâyeti şart değildir; Türkiye Barolar Birliği Avukatlık Kanunu Yönetmeliğinin 73/C maddesi baroların iç işleyişine ilişkindir.

İdari para cezasına nasıl itiraz edilir?

Kabahatler Kanunu m.27 uyarınca kararın tebliğinden itibaren on beş gün içinde sulh ceza hâkimliğine dilekçeyle başvurulur. Süre geçirilirse karar kesinleşir; mücbir sebep hâlinde sebebin kalktığı tarihten itibaren yedi gün içinde başvurulabilir.

İlgili Makaleler

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Kanun metinleri Mevzuat Bilgi Sistemi’nden, kararlar resmî karar veri tabanından alınmıştır. Aktarılan kararlar büronun taraf olduğu dosyalar değildir.

Yazar:

Bu konuda sorunuz varsa

Bu yazıyı Av. Bayram Can Çapar hazırladı. Av. Bayram Can Çapar · ÇAPAR Hukuk olarak Denizli, İzmir, Aydın, Muğla, Manisa, Uşak, Afyonkarahisar, Kütahya, İstanbul ve Ankara'da ekibimizle avukatlık hizmeti veririz.

0258 241 55 54 · info@capar.av.tr · Mesaj gönder

Ticaret ve Şirketler Hukuku alanındaki diğer makaleler

Tüm Ticaret ve Şirketler Hukuku makaleleri →

Anahtar kavramlar: idari para cezası · anonim şirket sermaye sınırı · Kabahatler Kanunu itiraz · idari para cezası zamanaşımı

Kaynak gösterimi: Av. Bayram Can Çapar, “Anonim Şirketlerde Avukat Bulundurma Zorunluluğu: Hangi Şirketler, Yaptırım Nedir? (Avukatlık Kanunu m.35/3)”, ÇAPAR Hukuk, 2026-11-07, https://capar.av.tr/makale/anonim-sirketlerde-avukat-bulundurma-zorunlulugu

← Tüm makaleler

Güncel Makaleler

Tüm makaleler ›