Son gözden geçirme:
Şirket Borçlarını Ödeyemiyorsa: Sermaye Kaybı, Borca Batıklık ve Yöneticinin Yükümlülükleri
Seslendirme tarayıcınızın ses motoruyla yapılır.
Kısa cevap: Son yıllık bilançoya göre sermaye ile kanuni yedek akçeler toplamının yarısı zarar sebebiyle karşılıksız kalmışsa yönetim kurulu (limited şirkette müdürler) genel kurulu hemen toplantıya çağırıp iyileştirici önlemleri sunar; üçte iki kayıpta genel kurul sermayenin üçte biriyle yetinme veya sermayenin tamamlanması kararı vermezse şirket kendiliğinden sona erer (TTK m.376/1-2, TTK m.633/1). Borca batıklık şüphesinde ara bilanço çıkarılır; aktifler alacakları karşılamıyorsa durum asliye ticaret mahkemesine bildirilip iflas istenir, konkordato da talep edilebilir (TTK m.376/3, TTK m.377). Bu yükümlülükleri kusuruyla ihlal eden yönetici zarardan sorumlu olabilir; iflası istememek ayrıca suçtur (TTK m.553/1, İİK m.345/a).
Son yıllık bilançoya göre sermaye ile kanuni yedek akçeler toplamının yarısı zarar sebebiyle karşılıksız kalmışsa yönetim kurulu (limited şirkette müdürler) genel kurulu hemen toplantıya çağırıp iyileştirici önlemleri sunmalıdır; üçte iki kayıpta genel kurul sermayenin üçte biriyle yetinme veya sermayenin tamamlanması kararı vermezse şirket kendiliğinden sona erer. Borca batıklık şüphesinde ara bilanço çıkarılır; aktifler alacakları karşılamıyorsa durum asliye ticaret mahkemesine bildirilip iflas istenir ve konkordato da talep edilebilir. Bu yükümlülükleri kusuruyla ihlal eden yönetici zarardan sorumlu olabilir; şirketin iflasını istememek ayrıca İcra ve İflas Kanunu’nda suç olarak düzenlenmiştir.
Sermayenin yarısının ve üçte ikisinin kaybı, borca batıklık ve ara bilanço, mahkemeye bildirim, konkordato, müdürün ve yönetim kurulunun sorumluluğu, alacaklının hakları ve iflası istememe suçu; TTK m.376, TTK m.633-634 ve Yargıtay kararları.
Şirket borçlarını ödeyemez hâle geldiğinde müdür veya yönetim kurulu üyesi ne yapmak zorunda olduğunu ve kişisel olarak sorumlu olup olmayacağını, alacaklı ise alacağını yöneticiden isteyip isteyemeyeceğini sorar.
Sermaye Kaybı ve Borca Batıklık Nedir?
Sermaye kaybı, son yıllık bilançoya göre sermaye ile kanuni yedek akçeler toplamının zarar sebebiyle karşılıksız kalmasıdır; kanun yarı ve üçte iki olmak üzere iki eşik öngörür. Borca batıklık ise aktiflerin alacaklıların alacaklarını karşılamaya yetmemesidir; tespit için aktifler hem işletmenin devamlılığı esasına göre hem de muhtemel satış fiyatları üzerinden değerlenerek ara bilanço çıkarılır (TTK m.376). Muhtemel satış fiyatlarına göre borca batıklık; yöneticiler, tasfiye memurları veya bir alacaklı tarafından beyan edilip mahkemece tespit edilirse önceden takibe gerek kalmaksızın iflasa karar verilir (İİK m.179).
“(1) Son yıllık bilançodan, sermaye ile kanuni yedek akçeler toplamının yarısının zarar sebebiyle karşılıksız kaldığı anlaşılırsa, yönetim kurulu, genel kurulu hemen toplantıya çağırır ve bu genel kurula uygun gördüğü iyileştirici önlemleri sunar. (2) Son yıllık bilançoya göre, sermaye ile kanuni yedek akçeler toplamının üçte ikisinin zarar sebebiyle karşılıksız kaldığı anlaşıldığı takdirde, derhâl toplantıya çağrılan genel kurul, sermayenin üçte biri ile yetinme veya sermayenin tamamlanmasına karar vermediği takdirde şirket kendiliğinden sona erer. (3) Şirketin borca batık durumda bulunduğu şüphesini uyandıran işaretler varsa, yönetim kurulu, aktiflerin hem işletmenin devamlılığı esasına göre hem de muhtemel satış fiyatları üzerinden bir ara bilanço çıkartır. Bu bilançodan aktiflerin, şirket alacaklılarının alacaklarını karşılamaya yetmediğinin anlaşılması hâlinde, yönetim kurulu, bu durumu şirket merkezinin bulunduğu yer asliye ticaret mahkemesine bildirir ve şirketin iflasını ister. Meğerki, iflas kararının verilmesinden önce, şirketin açığını karşılayacak ve borca batık durumunu ortadan kaldıracak tutardaki şirket borçlarının alacaklıları, alacaklarının sırasının diğer tüm alacaklıların sırasından sonraki sıraya konulmasını yazılı olarak kabul etmiş ve bu beyanın veya sözleşmenin yerindeliği, gerçekliği ve geçerliliği, yönetim kurulu tarafından iflas isteminin bildirileceği mahkemece atanan bilirkişilerce doğrulanmış olsun. Aksi hâlde mahkemeye bilirkişi incelemesi için yapılmış başvuru, iflas bildirimi olarak kabul olunur.”
Limited Şirkette Aynı Kurallar Uygulanır mı?
Evet. Limited şirkette esas sermayenin kaybı ve borca batıklıkta anonim şirket hükümleri kıyas yoluyla uygulanır, ek ödeme yükümlülüğüne ilişkin hükümler saklıdır; iflasın bildirilmesi ve konkordato talebine de anonim şirket hükümleri uygulanır (TTK m.633-634). Yönetim kurulunun görevlerini müdürler üstlenir: genel kurulu müdürler çağırır (TTK m.617/1) ve borca batıklığı mahkemeye bildirmek müdürlerin devredilemez görevidir (TTK m.625/1-h). Şirket sözleşmesinde öngörülmüşse, esas sermaye ile kanuni yedek akçeler toplamı zararı karşılamadığında müdürler ortaklardan ek ödeme ister (TTK m.603).
“(1) Esas sermayenin kaybı ya da borca batık olma hâllerinde anonim şirketlere ilişkin ilgili hükümler kıyas yoluyla uygulanır. Ek ödeme yükümlülüğü hakkındaki hükümler saklıdır. … (1) İflâsın bildirilmesi ve konkordato talebine anonim şirket hükümleri uygulanır.”
Yönetim Kurulu veya Müdür Ne Yapmalıdır?
Yarı kayıpta genel kurul hemen toplantıya çağrılır ve iyileştirici önlemler sunulur; üçte iki kayıpta derhâl toplanan genel kurul sermayenin üçte biriyle yetinmeye veya sermayenin tamamlanmasına karar vermezse şirket kendiliğinden sona erer (TTK m.376/1-2). Yargıtay, tüm sermayesini kaybetmiş ve borca batık bir anonim şirkette sermayeyi tamamlama zorunluluğuna dayanarak sermaye artırımı kararını hukuka aykırı görmemiş; kaybedilen tutar kadar sermaye azaltılmadan artırım yapılamayacağı gerekçesiyle kararı iptal eden bölge adliye mahkemesi kararını bozmuştur (Yargıtay 11. HD, 2024/5934 E., 2025/4434 K.).
Borca batıklık şüphesinde ara bilanço çıkarılır ve aktifler alacakları karşılamıyorsa şirket merkezinin bulunduğu yer asliye ticaret mahkemesine bildirimle iflas istenir. Tek istisna, açığı karşılayacak tutardaki alacakların sahiplerinin alacaklarının diğer tüm alacaklılardan sonraki sıraya konulmasını yazılı olarak kabul etmesi ve bunun mahkemece atanan bilirkişilerce doğrulanmasıdır (TTK m.376/3).
İflas Yerine Konkordato İstenebilir mi?
Evet. Yönetim kurulu veya herhangi bir alacaklı, borca batıklık nedeniyle yapılan iflas talebiyle birlikte ya da iflas yargılaması sırasında konkordato da talep edebilir (TTK m.377). Borçlu talebine konkordato ön projesini, iki esasa göre hazırlanan ara bilançoları ve teklifin gerçekleşeceğine makul güvence veren bağımsız denetim raporunu ekler (İİK m.286/1). Eski iflasın ertelenmesi kurumu ise 7101 sayılı Kanunla kaldırılmıştır (İİK m.179/a-179/c).
Adım Adım Ne Yapılmalı?
- Eşikleri kontrol edin: Zarar, sermaye ile kanuni yedek akçeler toplamının yarısına veya üçte ikisine ulaştı mı?
- Ara bilanço çıkarın: Aktifleri iki esasa göre değerleyin; icra, vergi ve SGK borçlarını da pasife alın.
- Genel kurulu toplayın: İyileştirici önlemleri, sermayenin tamamlanmasını veya üçte biriyle yetinilmesini ve varsa ek ödemeyi görüşün.
- Uzman desteği alın: Değerleme için mali müşavir veya bağımsız denetçi, hukuki değerlendirme için avukat.
- Mahkemeye bildirin: Borca batıklık sürüyorsa asliye ticaret mahkemesine başvurun; konkordatoyu değerlendirin.
- Belgeleyin: Kararlar, tutanaklar ve raporlar, yükümlülüklerin zamanında yerine getirildiğini ispata yarar.
Yönetici Kişisel Olarak Sorumlu Olur mu?
Olabilir. Yöneticiler, kanundan ve esas sözleşmeden doğan yükümlülüklerini kusurlarıyla ihlal ederlerse şirkete, pay sahiplerine ve şirket alacaklılarına verdikleri zarardan sorumludur; hüküm limited şirket müdürlerine de uygulanır (TTK m.644/1-a). Genel kurulu çağırma ve borca batıklığı bildirme kanuni yükümlülüklerdir; kusurlu ihmal, zarar ve illiyet bağı ispatlanırsa sorumluluk doğabilir. Kimse kontrolü dışındaki aykırılıklardan sorumlu tutulamaz (TTK m.553/3); birden çok sorumlu, kusuruna ve durumun gereklerine göre zarar kendisine yükletilebildiği ölçüde müteselsilen sorumludur (TTK m.557/1). Tazminat istemi, zararın ve sorumlunun öğrenilmesinden itibaren iki ve her hâlde fiilden itibaren beş yılda zamanaşımına uğrar; fiil daha uzun ceza zamanaşımına tabi bir suçsa o süre uygulanır (TTK m.560/1). Ayrıca bkz. şirket müdürünün sorumlulukları ve yönetim kurulu sorumluluğu.
“(1) Kurucular, yönetim kurulu üyeleri, yöneticiler ve tasfiye memurları, kanundan ve esas sözleşmeden doğan yükümlülüklerini kusurlarıyla ihlal ettikleri takdirde, … hem şirkete hem pay sahiplerine hem de şirket alacaklılarına karşı verdikleri zarardan sorumludurlar.”
Alacaklı Yöneticiye Dava Açabilir mi?
Yöneticinin kusurlu işlemleriyle şirket malvarlığının azalması şirketin zararıdır; alacaklı bakımından bu zarar dolaylıdır. Alacaklılar bu zararın tazminini ancak şirketin iflası hâlinde isteyebilir: istemler önce iflas idaresince ileri sürülür, idare dava açmazsa alacaklı açabilir ve hasıla önce dava açan alacaklılara tahsis edilir (TTK m.556). Yargıtay, iflas etmemiş bir limited şirketin alacaklısının müdüre açtığı davanın dava şartı yokluğundan usulden reddi gerektiğini belirtmiştir (Yargıtay 11. HD, 2025/6244 E., 2026/2379 K.). Alacaklının doğrudan kendi malvarlığında doğan zarar ise ayrıca değerlendirilir (TTK m.553/1). Alacaklı borca batıklığı beyan ederek iflas da isteyebilir (İİK m.179). İşletme devri gündemdeyse ticari işletmenin devri yazımıza bakılabilir. Tasfiye edilen yatırım fonlarında zarar gören yatırımcıların hukuki yollarına ilişkin bir örnek için Tera ve Pusula fon mağdurları için hukuki yol rehberi incelenebilir.
İflası İstememek Suç mudur?
Evet. İdare ve temsille görevli kişiler veya tasfiye memurları, şirketin mevcudunun borçlarını karşılamadığını bildirerek iflasını istemezlerse alacaklılardan birinin şikâyeti üzerine cezalandırılır (İİK m.345/a). Davaya icra mahkemesinde bakılır (İİK m.346); şikâyet hakkı fiilin öğrenilmesinden itibaren üç ay ve her hâlde fiilin işlenmesinden itibaren bir yıl geçmekle düşer (İİK m.347). Yargıtay, şikâyet tarihindeki aktif ve pasifin ticari defterler, banka hesapları, icra dosyaları ile vergi ve SGK borçları üzerinden bilirkişiyle kesin olarak tespitini aramış ve borca batıklığı böyle belirlenen limited şirket yetkilisinin mahkûmiyetini onamıştır (Yargıtay 12. HD, 2022/59 E., 2023/1860 K.).
Örnek Olay: Müdür Ne Yapmalı?
Varsayımsal örnek: İki ortaklı bir limited şirkette son yıllık bilançoya göre esas sermaye ile kanuni yedek akçeler toplamının üçte ikisinden fazlası karşılıksız kalmıştır; müdür genel kurulu derhâl toplar ve ortaklar sermayeyi tamamlar. Aylar sonra büyük bir müşteri ödemeyi durdurur ve ara bilanço, aktiflerin muhtemel satış fiyatlarıyla borçları karşılamadığını gösterir. Müdür ya açığı karşılayacak alacakların sahiplerinden bilirkişice doğrulanacak sıralama beyanı almalı ya da mahkemeye bildirimle konkordato veya iflas istemelidir. Hiçbir şey yapmadan borçlanmaya devam ederse iflasta sorumluluk davası, alacaklının şikâyetiyle de ceza yargılaması gündeme gelebilir.
Yargıtay Ne Diyor?
Tüm sermayesini kaybeden şirkette sermaye artırımı kararı hukuka aykırı görülmemiştir
“Bu durumda davalı şirket tüm sermayesini kaybetmiş olup borca batıktır. … sermaye şirketinin TTK'nın 376. maddesi uyarınca sermayesini tamamlamak zorunda olduğu, aksi halde şirketin faaliyetlerinin sona ereceği, … bu durumda davalı şirketin sermaye artırılmasına dair kararının yasa, ana sözleşme ile dürüstlük kurallarına aykırı olmadığı”
Alacaklının yöneticiye karşı sorumluluk davası şirketin iflasına bağlıdır
“Şirket alacaklılarının da sorumluluk davası açma hakkı bulunmakla birlikte bu hak TTK'nın 556. maddesinde düzenlendiği üzere ancak zarara uğrayan şirketin iflası halinde kullanılabilir. … şirket alacaklısının şirket yöneticisine karşı sorumluluk davası açma hakkının doğmadığı gözetilerek bu yönden davanın dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilip”
İflası istememe suçunda borca batıklık şikâyet tarihine göre bilirkişiyle tespit edilir
“İİK'nın 345/a ıncı maddesindeki suçun oluşabilmesi için, aynı Kanun'un 179 ve TTK’nun 376 ıncı maddesinde öngörülen koşullarda şikayet tarihi itibariyle şirketin aktif ve pasif durumunun belirlenmesini müteakip, şirketin iflasının istenmesi şartlarının bulunup bulunmadığı saptanmalıdır. … borçlu şirkete ait vergi borçları, SGK borçları da dikkate alınarak şirketin pasifine eklenmesi suretiyle bilirkişi incelemesi yaptırıldıktan sonra, şikayet tarihi itibariyle şirket hakkında iflas şartlarının oluşup oluşmadığının bilirkişi raporu ile kesin olarak tespit edilmesi gerekir.”
Sıkça Sorulan Sorular
Sermayenin yarısı kaybedilirse ne yapılmalıdır?
Yönetim kurulu, limited şirkette müdürler, genel kurulu hemen toplantıya çağırır ve uygun gördüğü iyileştirici önlemleri sunar (TTK m.376/1, TTK m.633/1).
Sermayenin üçte ikisi kaybedilirse şirket sona erer mi?
Evet; derhâl toplanan genel kurul sermayenin üçte biriyle yetinme veya sermayenin tamamlanması kararı vermezse şirket kendiliğinden sona erer (TTK m.376/2).
Borca batık şirkette yönetici ne yapmalıdır?
Ara bilanço çıkarır; aktifler alacakları karşılamıyorsa şirket merkezinin bulunduğu yer asliye ticaret mahkemesine bildirimde bulunup iflas ister (TTK m.376/3).
Şirket alacaklısı müdüre veya yönetim kurulu üyesine dava açabilir mi?
Şirketin uğradığı zarar için alacaklı, ancak şirket iflas etmişse ve iflas idaresi davayı açmazsa dava açabilir (TTK m.556). Alacaklının doğrudan kendi zararı ayrıca değerlendirilir (TTK m.553/1).
Şirketin iflasını istememek suç mudur?
Evet. İflasını istemeyen idare ve temsil görevlileri veya tasfiye memurları, alacaklılardan birinin şikâyeti üzerine cezalandırılır (İİK m.345/a).
Sonuç, bilançonun gerçeğe uygunluğuna, aktiflerin değerlemesine ve kararların zamanlamasına göre değişir; bu nedenle mali tabloların uzman eşliğinde incelenmesi önem taşır. Konu büromuzun Ticaret ve Şirketler Hukuku çalışma alanındadır.
İlgili Makaleler
- İmzaya Yetkili Şirket Müdürünün Sorumlulukları: Özen Yükümü, Tazminat Davası ve Kamu Borçları
- Anonim Şirkette Yönetim Kurulu Üyelerinin Sorumluluğu: Özen, Dava, İbra, Zamanaşımı (TTK m.369, 553–561)
- Ticari İşletmenin Devri: Bütünlük İlkesi, Tescil ve Borçlardan Sorumluluk (TTK m.11, TBK m.202)
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Kanun metinleri Mevzuat Bilgi Sistemi’nden, kararlar resmî karar veri tabanından alınmıştır. Aktarılan kararlar büronun taraf olduğu dosyalar değildir.
Yazar: Denizli ticaret hukuku Avukat Bayram Can Çapar - ÇAPAR HUKUK
Bu konuda sorunuz varsa
Bu yazıyı Av. Bayram Can Çapar hazırladı. Av. Bayram Can Çapar · ÇAPAR Hukuk olarak Denizli, İzmir, Aydın, Muğla, Manisa, Uşak, Afyonkarahisar, Kütahya, İstanbul ve Ankara'da ekibimizle avukatlık hizmeti veririz.
Ticaret ve Şirketler Hukuku alanındaki diğer makaleler
- Eski Çalışan Rakip Şirket Kurarsa: Çalışan/Müşteri Ayartma, Ticari Sır, Haksız Rekabet (TTK 55, TBK 444-447)
- Kütahya'da İstinaf Hangi Mahkemeye Yapılır? Bursa Bölge Adliye ve Bölge İdare Mahkemesi
- Muğla, Manisa, Uşak, Afyonkarahisar ve Kütahya'da Ticari ve Tüketici Davası Hangi Mahkemede Açılır?
- Tahkim Şartı: Geçerlilik Koşulları, Tahkim İtirazı ve Mahkemede Dava Açılırsa Ne Olur?
Anahtar kavramlar: borca batık şirket yönetici sorumluluğu · borca batıklık · sermaye kaybı · sermayenin yarısının kaybı · sermayenin üçte ikisinin kaybı · ara bilanço · borca batıklık iflas bildirimi · şirket kendiliğinden sona erer · konkordato · limited şirket borca batık müdür sorumluluğu · şirket alacaklısı müdüre dava · sermaye şirketinin iflasını istememek suçu · ek ödeme yükümlülüğü · TTK 376 · TTK 377 · TTK 633
Kaynak gösterimi: Av. Bayram Can Çapar, “Şirket Borçlarını Ödeyemiyorsa: Sermaye Kaybı, Borca Batıklık ve Yöneticinin Yükümlülükleri”, ÇAPAR Hukuk, 2026-11-15, https://capar.av.tr/makale/sermaye-kaybi-ve-borca-batiklikta-yonetici-sorumlulugu

























