Son gözden geçirme:
Karar NotuYargıtay HGK: Görevsizlik Kararından Sonra Dosya Görevli Mahkemeye Gelmeden Arabuluculuk Tamamlanırsa Dava Şartı Gerçekleşir
Seslendirme tarayıcınızın ses motoruyla yapılır.
Kısa cevap: İş uyuşmazlıklarında arabulucuya başvurulmadan dava açılırsa dava kural olarak herhangi bir işlem yapılmaksızın usulden reddedilir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 21.01.2026 tarihli kararında bu kurala önemli bir sınır çizmiştir: dava görevsiz asliye hukuk mahkemesinde açılmış, görevsizlik kararından sonra arabulucuya başvurulmuş ve süreç dosya görevli iş mahkemesinin esasına kaydedilmeden önce sonuçlanmışsa dava şartı yerine getirilmiş sayılır. Kurula göre aksi kabul mahkemeye erişim hakkı ve usul ekonomisi ilkesiyle bağdaşmaz. Karar oy birliğiyle ve kesin olarak verilmiştir.
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'na göre görevsiz mahkemede açılan iş davasında, görevsizlik kararından sonra arabulucuya başvurulup süreç dosya görevli iş mahkemesinin esasına kaydedilmeden sonuçlanmışsa dava şartı yerine getirilmiş sayılır; davanın usulden reddi mahkemeye erişim hakkıyla bağdaşmaz.
Asliye hukuk mahkemesinde açılıp görevsizlik kararıyla iş mahkemesine gönderilen davada, arabuluculuk süreci dava açıldıktan sonra ama dosya görevli mahkemenin esasına kaydedilmeden önce tamamlanırsa dava şartının yerine gelip gelmediğine ilişkin Yargıtay Hukuk Genel Kurulu kararı (7036 sayılı Kanun m.3).
Uyuşmazlık
Davacı işveren şirketler, dış pazarlama sorumlusu olarak çalışan davalı işçinin yurt dışındaki alıcılardan yapılan ödemeleri kendi hesabına aldırdığını ileri sürerek 01.12.2022 tarihinde asliye hukuk mahkemesinde tazminat davası açmıştır. Davacılar uyuşmazlığın zorunlu arabuluculuk kapsamında olmadığını düşündükleri için arabulucuya başvurmamıştı.
Asliye hukuk mahkemesi 19.12.2022 tarihinde, işçi ile işveren arasındaki uyuşmazlığa iş mahkemesinin bakacağı gerekçesiyle görevsizlik kararı vermiştir. Davacılar 23.12.2022 tarihinde arabulucuya başvurmuş, süreç 06.01.2023 tarihinde anlaşmazlıkla sona ermiştir. Görevsizlik kararı 10.01.2023 tarihinde kesinleşmiş ve dosya 16.01.2023 tarihinde iş mahkemesine gönderilmiştir.
İş mahkemesi, dava tarihinin asliye hukuk mahkemesinde davanın açıldığı tarih olduğunu, arabuluculuğun bu tarihten sonra yapıldığını ve dava şartının sonradan tamamlanamayacağını belirterek davayı usulden reddetmiştir. Bölge adliye mahkemesi istinaf başvurusunu esastan reddetmiş, Yargıtay 9. Hukuk Dairesi kararı oy çokluğuyla bozmuş, iş mahkemesi önceki kararında direnmiştir.
Kararın Sonucu
Hukuk Genel Kurulu direnme kararını bozmuştur. Karar 21.01.2026 tarihinde oy birliğiyle ve kesin olarak verilmiştir. Kurula göre somut olayda arabuluculuk dava şartı yerine getirilmiştir; mahkeme işin esasına girerek karar vermelidir.
Gerekçe
Kurul önce genel kuralı hatırlatmıştır: son tutanak dilekçeye eklenmemişse bir haftalık kesin süre verilir, fakat arabulucuya hiç başvurulmadan dava açılmışsa süre verilmeden usulden ret kararı verilir. Ardından görevsizlik kararı üzerine dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesi durumunu ayrıca ele almıştır:
“Diğer taraftan görevsiz veya yetkisiz mahkemede dava açıldıktan sonra ve fakat dava dosyasının görevli veya yetkili mahkemeye gönderilmesinden önce dava şartı arabuluculuğa ilişkin dava şartı eksikliği tamamlanmış ise görevli veya yetkili mahkemede davaya devam edildiğinde dava şartı tamdır.”
“Yukarıda ayrıntılı olarak açıklandığı üzere 7036 sayılı Kanun'un 3. maddesi ile 6325 sayılı Kanun'un uygulanmasındaki amaç ve hak arama hürriyeti birlikte değerlendirildiğinde somut olayda arabuluculuk dava şartının yerine getirildiği kabul edilmelidir. Aksi yöndeki kabulün hak arama hürriyetinin bir unsuru olan mahkemeye erişim hakkı ile bağdaşmayacağı açıktır.”
Kurul ayrıca davanın usulden reddedilip arabuluculuk ve dava sürecinin baştan başlatılmasının usul ekonomisi ilkesine aykırı olacağını belirtmiştir. Gerekçede, dava şartı arabuluculukta zorunluluğun yalnız arabulucuya başvuruyla sınırlı olduğunu vurgulayan Anayasa Mahkemesi kararına da yer verilmiştir.
Kararın Önemi ve Uygulamaya Etkisi
Karar, arabuluculuğun “sonradan tamamlanamayan” dava şartı olduğu yolundaki katı uygulamaya, görevsizlik kararıyla gönderilen dosyalar bakımından bir sınır getirmektedir. Ölçüt, arabuluculuk sürecinin dosya görevli mahkemenin esasına kaydedilmeden önce sonuçlanmış olmasıdır. Bu nedenle görevsizlik kararı verildiğinde vakit kaybetmeden arabuluculuk bürosuna başvurmak ve görevsizlik kararının kesinleşmesinden itibaren iki hafta içinde dosyanın gönderilmesini istemek gerekir.
Kararın kapsamı dar tutulmalıdır. Görevli mahkemede doğrudan arabulucuya başvurmadan açılan bir dava için 7036 sayılı Kanun m.3/2’deki “herhangi bir işlem yapılmaksızın” usulden ret kuralı geçerliliğini korur. Bu kurala yöneltilen bir itiraz başvurusu, kuralın o davada uygulanmayacağı gerekçesiyle Anayasa Mahkemesince esasa girilmeden reddedilmiştir (Anayasa Mahkemesi, 2025/173 E., 2025/167 K., 10.09.2025). Karar ayrıca işverenin işçiye karşı açtığı tazminat davalarının da dava şartı arabuluculuğa tabi olduğunu, bu konuda yanılgıya düşmenin usulden ret riskini doğurduğunu göstermektedir.
Davalının HMK m.124 ile değiştirildiği iş davasında yeni davalıya karşı arabuluculuk: mahkemenin verdiği bir haftalık süre içinde yapılan başvuru yeterli sayıldı (Hukuk Genel Kurulu)
“Bu durumda HMK'nın 124. maddesine göre iradi taraf değişikliği talebinden önce yeni tarafa karşı arabuluculuk başvurusunda bulunularak arabuluculuk faaliyetinin tamamlanmış olması hâlinde arabuluculuk dava şartının gerçekleştiği kabul edilmelidir. … Resen verilen bir haftalık süre içerisinde arabuluculuk faaliyetinin tamamlanması mümkün olmadığından somut olayın koşullarına göre arabuluculuk başvurusunda bulunulmuş olması yeterli görülmeli ve arabuluculuk dava şartının sağlandığı kabul edilmelidir.”
Olayda aile sağlığı merkezinde aile sağlığı elemanı olarak çalışan davacı, birlikte çalıştığı hekimin psikolojik tacizi nedeniyle iş sözleşmesini feshettiğini ileri sürerek hekim aleyhine arabulucuya başvurmuş ve tazminat davası açmıştır. İş mahkemesi, işverenin Sağlık Bakanlığı olduğunu belirterek davacıya davayı Bakanlığa yöneltmesi için resen bir haftalık kesin süre vermiş; davacı bu süre içinde önce Bakanlığa karşı arabulucuya başvurmuş, ardından davayı Bakanlığa yöneltmiş; anlaşmama son tutanağı ise taraf değişikliği dilekçesinden sonra düzenlenmiştir. İlk derece mahkemesi dava şartının sonradan tamamlanamayacağı gerekçesiyle davayı usulden reddetmiş ve 9. Hukuk Dairesinin bozmasına karşı direnmiştir. Hukuk Genel Kurulu, davalı tarafta iradi taraf değişikliğinde yeni davalı bakımından dava şartlarının değişiklik tarihine göre denetleneceğini ve kural olarak arabuluculuğun taraf değişikliği talebinden önce tamamlanmış olması gerektiğini belirtmiştir. Kurul, talep olmaksızın resen süre verilmesinin hatalı olduğunu da kaydetmiş; ancak sürenin mahkemece verilmesinden ve bir haftada arabuluculuğun tamamlanmasının mümkün olmamasından hareketle, mahkemeye erişim hakkı ve usul ekonomisini gözeterek başvurunun yeterli sayılması gerektiğine karar vermiş ve direnme kararını oy birliğiyle ve kesin olarak bozmuştur. Kurul bu kararında, yukarıda incelenen 21.01.2026 tarihli kararını da aynı ilkeler arasında anmıştır. Sonuç, mahkemenin resen verdiği kısa süreye dayanan somut olayla sınırlıdır.
İlgili Mevzuat
Kanuna, bireysel veya toplu iş sözleşmesine dayanan işçi veya işveren alacağı ve tazminatı ile işe iade talebiyle açılan davalarda, arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır.
… Davacı, arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini dava dilekçesine eklemek zorundadır. Bu zorunluluğa uyulmaması hâlinde mahkemece davacıya, son tutanağın bir haftalık kesin süre içinde mahkemeye sunulması gerektiği, aksi takdirde davanın usulden reddedileceği ihtarını içeren davetiye gönderilir. İhtarın gereği yerine getirilmez ise dava dilekçesi karşı tarafa tebliğe çıkarılmaksızın davanın usulden reddine karar verilir. Arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması hâlinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilir.
“Arabuluculuk bürosuna başvurulmasından son tutanağın düzenlendiği tarihe kadar geçen sürede zamanaşımı durur ve hak düşürücü süre işlemez.”
Sıkça Sorulan Sorular
Arabulucuya başvurmadan dava açılırsa ne olur?
Arabulucuya başvurulmadan dava açıldığı anlaşılırsa dava herhangi bir işlem yapılmaksızın dava şartı yokluğundan usulden reddedilir (7036 sayılı Kanun m.3/2; 6325 sayılı Kanun m.18/A/2). Hukuk Genel Kurulu’na göre bu hâlde davacıya arabulucuya başvurmak için süre verilmez.
Görevsizlik kararından sonra arabulucuya başvurmak dava şartını tamamlar mı?
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 21.01.2026 tarihli kararına göre görevsiz mahkemede açılan dava, dosya görevli iş mahkemesinin esasına kaydedilmeden önce arabuluculuk süreci sonuçlandırılmışsa dava şartı yerine getirilmiş sayılır ve görevli mahkeme işin esasına girer.
Arabuluculuk son tutanağı dava dilekçesine eklenmezse dava hemen reddedilir mi?
Hayır. Arabulucuya başvurulmuş ama son tutanak eklenmemişse mahkeme bir haftalık kesin süre verir; tutanak bu sürede sunulmazsa dava dilekçesi karşı tarafa tebliğ edilmeden usulden reddedilir. Hukuk Genel Kurulu bu hâli tamamlanabilir bir dava şartı olarak nitelendirmektedir.
İşverenin işçiye karşı açacağı tazminat davası da arabuluculuğa tabi midir?
Evet. 7036 sayılı Kanun m.3/1 işçi veya işveren alacağı ve tazminatı için arabuluculuğu dava şartı yapar. Hukuk Genel Kurulu’nun aktardığı madde gerekçesine göre iş ilişkisinden kaynaklanan haksız fiil veya sebepsiz zenginleşme talepleri de kapsamdadır; iş kazası ve meslek hastalığından doğan tazminat davaları ise m.3/3 ile kapsam dışıdır.
Arabuluculuk süreci zamanaşımını ve hak düşürücü süreyi etkiler mi?
Arabuluculuk bürosuna başvurulmasından son tutanağın düzenlendiği tarihe kadar zamanaşımı durur ve hak düşürücü süre işlemez (7036 sayılı Kanun m.3/17).
- Yargıtay HGK: Genel Kurul Kararı İptaliyle Birlikte Açılan Yönetici Sorumluluğu Davası da Arabuluculuğa Tabi
- İşe İade Davası (Feshin Geçersizliği): Şartlar, Geçerli Sebep, Arabuluculuk, Süreler, İşe Başlatmama Tazminatı
- Yargıtay: İhtiyaç Nedeniyle Tahliyede Erken Arabuluculuk Başvurusu, Süreç Dava Süresinde Biterse Geçerlidir
İlgili Makaleler
- Yargıtay HGK: Genel Kurul Kararı İptaliyle Birlikte Açılan Yönetici Sorumluluğu Davası da Arabuluculuğa Tabi
- İşe İade Davası (Feshin Geçersizliği): Şartlar, Geçerli Sebep, Arabuluculuk, Süreler, İşe Başlatmama Tazminatı
- Yargıtay: İhtiyaç Nedeniyle Tahliyede Erken Arabuluculuk Başvurusu, Süreç Dava Süresinde Biterse Geçerlidir
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Kanun metinleri Mevzuat Bilgi Sistemi’nden, kararlar resmî karar veri tabanından alınmıştır. Aktarılan kararlar büronun taraf olduğu dosyalar değildir.
Yazar: Denizli arabuluculuk Avukat Bayram Can Çapar - ÇAPAR HUKUK
Bu konuda sorunuz varsa
Bu yazıyı Av. Bayram Can Çapar hazırladı. Av. Bayram Can Çapar · ÇAPAR Hukuk olarak Denizli, İzmir, Aydın, Muğla, Manisa, Uşak, Afyonkarahisar, Kütahya, İstanbul ve Ankara'da ekibimizle avukatlık hizmeti veririz.
Arabuluculuk ve Tahkim alanındaki diğer makaleler
- Yargıtay HGK: Arabuluculuk Anlaşması Ödenmez ve Belgede Öngörülmüşse Bütün Alacak Dava Edilebilir
- Tahkim Şartı: Geçerlilik Koşulları, Tahkim İtirazı ve Mahkemede Dava Açılırsa Ne Olur?
- Anonim Şirkette Genel Kurul Kararının İptali Davası: Süre, Arabuluculuk ve Kesinleşmeden İcra
- İstinaf: Ortaklıktan Çıkma ile Ayrılma Akçesi Birlikte İstenirse Zorunlu Arabuluculuk Aranmaz
Anahtar kavramlar: görevsizlik kararından sonra arabuluculuk · arabuluculuk dava şartı sonradan tamamlanır mı · arabulucuya başvurmadan dava açılırsa · iş mahkemesi arabuluculuk dava şartı · 7036 sayılı Kanun m.3 · 6325 sayılı Kanun 18/A · işverenin işçiye tazminat davası arabuluculuk
Kaynak gösterimi: Av. Bayram Can Çapar, “Yargıtay HGK: Görevsizlik Kararından Sonra Dosya Görevli Mahkemeye Gelmeden Arabuluculuk Tamamlanırsa Dava Şartı Gerçekleşir”, ÇAPAR Hukuk, 2026-11-19, https://capar.av.tr/makale/gorevsiz-mahkemede-acilan-davada-sonradan-arabulucuya-basvuru

























