İçeriğe geç
0258 241 55 54Görüşme Talep Et
TR EN
Yayın: · 6 dk okuma

Son gözden geçirme:

Karar Notu

Danıştay: Norm Kadro Yönetmeliği Yürürlüğe Girdiğinde Kadro Fazlası Öğretim Elemanı İçin Eksik Düzenleme Yok

Yazı boyutuTema

Kısa cevap: Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu 20.01.2025 tarihli kararında, devlet yükseköğretim kurumlarındaki öğretim elemanı norm kadrolarına ilişkin Yönetmeliğe karşı açılan davayı reddeden Danıştay 8. Daire kararını onadı. Onanan gerekçeye göre eksik düzenleme yoktur: geçici 1. madde, Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği 02.11.2018’de norm kadro fazlası olanların ve bu tarihten önce ilan edilen kadrolara atananların bulundukları kadrolarda görev yapmaya devam edeceğini düzenler. Daire, asgari kadronun iki katına kadar planlamayı ve aynı unvan için azami oranı da hukuka uygun buldu. Karar, sonradan oluşan norm kadro fazlalıklarını ele almadı; oran hükmü karardan önce ve sonra değişti.

Kısaca

Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu, norm kadro yönetmeliğinin geçici 1. maddesi yürürlük tarihinde norm kadro fazlası olan öğretim elemanlarının ve bu tarihten önce ilan edilen kadrolara atananların kadrolarında görev yapmaya devam edeceğini düzenlediği için eksik düzenleme iddiasını reddeden Danıştay 8. Daire kararını onadı. Daire asgari kadronun iki katına kadar planlamayı ve aynı unvan için azami oranı da hukuka uygun bulmuştu; oran hükmü karardan önce ve sonra değişti.

Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu, norm kadro fazlası öğretim elemanları için eksik düzenleme iddiasını Yönetmeliğin geçiş hükmüne dayanarak reddeden Daire kararını onadı.

Uyuşmazlık

Bir sendika, 02.11.2018’de yayımlanan Yönetmeliğin amaç ve dayanak maddelerinin, norm kadro planlamasına ilişkin 4. maddenin 2., 4., 6. ve 7. fıkralarının, aynı unvan oranını düzenleyen 5. maddenin 4. fıkrasının ve norm kadro fazlası öğretim elemanlarının nasıl belirleneceğini ve hangi uygulamaya tabi tutulacağını düzenlemeyen eksik düzenlemenin iptalini istedi. Dayanak hüküm olan 2 sayılı Genel Kadro ve Usulü Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 11. maddesinin dördüncü fıkrası için Anayasa Mahkemesine başvurulmasını da talep etti.

Davaya ilk derece olarak bakan Danıştay 8. Daire 17.11.2022’de davayı reddetti. Sendika temyizde, öğretim üyelerinin çalışması ve özlük haklarına ilişkin değişikliklerin kanunla yapılması gerektiğini ve geçici 1. maddede norm kadro fazlası öğretim elemanlarının nasıl belirleneceğinin düzenlenmediğini ileri sürdü.

Kararın Sonucu

Kurul Anayasa’ya aykırılık iddiasını ciddi görmedi, temyiz istemini reddederek Daire kararını onadı. Karar 20.01.2025’te kesin olarak ve oyçokluğuyla verildi. Bir karşı oy var: üye, norm kadronun öğretim elemanlarının özlük haklarını etkilediğini ve Anayasa’nın 130. maddesi uyarınca münhasıran kanunla düzenlenmesi gerektiğini belirterek bozma yönünde oy kullandı. Tetkik Hâkimi de Anayasa Mahkemesine başvurulması görüşündeydi.

Gerekçe

Kurul kendi gerekçesini yazmadı; Daire kararını genel bir onama cümlesiyle onadı:

Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu Kararı

“… Anayasaya aykırılık iddiası ciddi görülmeyerek gereği görüşüldü: … Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.”

Esas gerekçe Daire kararındadır. Aşağıdaki alıntı Daire kararının kendisinden değil, Kurul kararındaki özetinden alınmıştır:

Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu Kararı (Kurulun özetlediği, onanan Daire gerekçesi)

“Yönetmeliğin "Geçiş hükümleri" başlıklı geçici 1. maddesinde, yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihte bir bölüm, anabilim/anasanat dalı veya meslek yüksekokulu programındaki norm kadro fazlası öğretim elemanlarının bulundukları kadrolarda görev yapmaya devam edecekleri, … Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce ilan edilen öğretim elemanı kadrolarına … atananların norm kadro fazlası oluşturması durumunda dahi bulundukları kadrolarda görev yapmaya devam edeceklerine yönelik düzenleme getirildiği görüldüğünden, eksik düzenleme bulunmadığı sonucuna ulaşıldığı, …”

Özete göre Daire, öğretim elemanı kadrolarının kullanımının 2 sayılı Kararnamenin 11. maddesinin dördüncü fıkrasıyla Yükseköğretim Kurulu Başkanlığına verilen yetkiye dayanılarak düzenlendiğini; 4. maddenin dava konusu fıkralarının hizmet gerekleri ve kamu yararı gözetilerek yapıldığını belirtti. Aynı unvan oranını da, birimlerde tek bir kadro unvanının hâkim olmasını önlemeye ve gelişmiş üniversitelerde profesör kadrolarındaki yığılmayı gidermeye yönelik bulup hukuka uygun gördü.

Kararın Önemi ve Uygulamaya Etkisi

Onanan gerekçenin ölçüsü geçici 1. maddedir. Hüküm iki grubu korur: 02.11.2018’de bir bölüm, anabilim/anasanat dalı ya da meslek yüksekokulu programında norm kadro fazlası olan öğretim elemanları ile bu tarihten önce ilan edilen kadrolara atananlar. Yönetmelik yürürlüğe girdikten sonra norm kadro fazlası durumuna düşenlerin durumu kararda ele alınmadı. Yönetmeliğin 6. maddesine göre ise Yönetmelik kapsamındaki kadrolarda istihdam edilenlerin görev süresi uzatımı mahiyetindeki atanmalarında Yönetmelik hükümleri uygulanmaz; bu hüküm kararda tartışılmadı.

Daire, dava açıldıktan sonra 03.03.2022’de yapılan değişiklikleri de aktardı: asgari kadro dışındaki norm kadroları artık ilgili kurulların görüşü alınarak rektör planlıyor; aynı unvan oranı 2/3’ten 3/4’e çıktı. Oranın istisnaları Daire kararından sonra 15.01.2023’te, Kurul kararından sonra da 21.05.2025’te yeniden değişti: kararın aktardığı 2022 metnindeki “doktor öğretim üyesi kadroları” istisnası, bugünkü metinde bir ibare kaldırma işaretiyle “öğretim üyesi kadroları” diye geçiyor. Kararın oran hakkındaki değerlendirmesi bu sonraki değişiklikleri kapsamaz. Geçici 1. madde ve iki katına kadar planlama kuralı ise değişmedi.

Değerlendirmemize göre uygulamada önce kişinin geçici 1. maddenin kapsamına girip girmediğine bakılmalıdır: 02.11.2018’de norm kadro fazlası mıydı, ya da bu tarihten önce ilan edilen bir kadroya mı atandı?

Karardan sonra veri tabanına yansıyan Danıştay kararlarında (Kurul için 15.01.2026’ya, 8. Daire için 03.03.2026’ya kadar) “norm kadro” ve “norm kadro fazlası” anahtar sözcükleriyle yapılan taramada (sonuç özetleri düzeyinde) Kurulun bu kararından ayrılan bir karara rastlanmadı. Anayasa Mahkemesinin karardan sonra verdiği norm denetimi kararlarında yapılan anahtar sözcük aramasında da (08.09.2026’ya kadar yansıyanlar, konu özetleri düzeyinde) dayanak Kararname hükmünü konu alan bir karar görülmedi.

İlgili Mevzuat

Aşağıdaki metinler Yönetmeliğin bugünkü hâlidir.

İlgili Yönetmelik Hükmü — Devlet Yükseköğretim Kurumlarında Öğretim Elemanı Norm Kadrolarının Belirlenmesine ve Kullanılmasına İlişkin Yönetmelik geçici m.1 (Geçiş hükümleri)

“(1) Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihte bir bölüm, anabilim/anasanat dalı veya meslek yüksekokulu programındaki norm kadro fazlası öğretim elemanları bulundukları kadrolarda görev yapmaya devam eder. Boş ve saklı öğretim elemanı kadroları ise rektörlüğe aktarılır.

(2) Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce ilan edilen öğretim elemanı kadrolarına atama işlemleri bu Yönetmelik hükümleri dikkate alınmadan yürürlükteki mevzuat hükümleri uyarınca sonuçlandırılır. Bu kadrolara atananlar norm kadro fazlası oluşturması durumunda dahi bulundukları kadrolarda görev yapmaya devam ederler.”

İlgili Yönetmelik Hükmü — Devlet Yükseköğretim Kurumlarında Öğretim Elemanı Norm Kadrolarının Belirlenmesine ve Kullanılmasına İlişkin Yönetmelik m.5/4 (Norm kadroların kullanılması)

“(4) … Öğretim elemanı asgari kadro sayısını aşan bütün atamalarda asgari kadrolar da dahil olmak üzere kadroların en fazla 3/4’ü aynı unvan için kullanılabilir. Bu hesaplamada çıkan sayı küsuratlı ise aşağıya doğru yuvarlama yapılır. Yükseköğretim Kurulunca öğretim üyesi temininde güçlük çekildiğine karar verilen birimlerdeki … öğretim üyesi kadroları ile … araştırma üniversitelerinde, Yükseköğretim Kurulu Akademik Hareketlilik Projesi kapsamında en az iki yarıyıl öğretim üyesi görevlendiren birimlerde ve meslek yüksekokullarında bu şart aranmaz.”

Resmî metindeki değişiklik işaretleri … ile atlanmıştır.

Sıkça Sorulan Sorular

Yönetmelik yürürlüğe girdiğinde norm kadro fazlası olan öğretim elemanının durumu ne olur?

Geçici 1. maddeye göre bulunduğu kadroda görev yapmaya devam eder; Yönetmelikten önce ilan edilen kadrolara atananlar da norm kadro fazlası oluştursalar dahi kadrolarında kalır. Danıştay bu hüküm nedeniyle eksik düzenleme iddiasını yerinde görmedi.

Karar, sonradan norm kadro fazlası durumuna düşenleri de kapsar mı?

Hayır. Onanan gerekçe geçici 1. maddeye dayanır; Yönetmelik yürürlüğe girdikten sonra oluşan fazlalıklar kararda ele alınmadı.

Aynı unvan için azami oran bugün nedir?

Bugünkü metne göre asgari kadro sayısını aşan atamalarda kadroların en fazla 3/4’ü aynı unvan için kullanılabilir; bazı birimlerde, araştırma üniversitelerinde ve meslek yüksekokullarında bu şart aranmaz. 2023 ve 2025 değişiklikleri kararda değerlendirilmedi.

Dayanak Kararname hükmünün Anayasa’ya aykırılığı iddiası ne oldu?

Kurul iddiayı ciddi görmedi ve Anayasa Mahkemesine başvurmadı. Bir üye karşı oyunda norm kadronun kanunla düzenlenmesi gerektiğini savundu.

İlgili Makaleler

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Kanun metinleri Mevzuat Bilgi Sistemi’nden, kararlar resmî karar veri tabanından alınmıştır. Aktarılan kararlar büronun taraf olduğu dosyalar değildir.

Yazar:

Bu konuda sorunuz varsa

Bu yazıyı Av. Bayram Can Çapar hazırladı. Av. Bayram Can Çapar · ÇAPAR Hukuk olarak Denizli, İzmir, Aydın, Muğla, Manisa, Uşak, Afyonkarahisar, Kütahya, İstanbul ve Ankara'da ekibimizle avukatlık hizmeti veririz.

0258 241 55 54 · info@capar.av.tr · Mesaj gönder

Yükseköğretim Hukuku alanındaki diğer makaleler

Tüm Yükseköğretim Hukuku makaleleri →

Anahtar kavramlar: norm kadro fazlası öğretim elemanı · norm kadro yönetmeliği · geçici 1. madde · öğretim elemanı norm kadrosu · asgari kadro sayısı · aynı unvan oranı · 3/4 oranı · 2 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi m.11 · eksik düzenleme

Kaynak gösterimi: Av. Bayram Can Çapar, “Danıştay: Norm Kadro Yönetmeliği Yürürlüğe Girdiğinde Kadro Fazlası Öğretim Elemanı İçin Eksik Düzenleme Yok”, ÇAPAR Hukuk, 2026-11-07, https://capar.av.tr/makale/norm-kadro-fazlasi-ogretim-elemanlari-kadrolarinda-gorev-yapmaya-devam-eder

← Tüm makaleler

Güncel Makaleler

Tüm makaleler ›