İçeriğe geç
0258 241 55 54Görüşme Talep Et
TR EN
Yayın: · Güncelleme: · 16 dk okuma

Son gözden geçirme:

Kasko Sigortası Uyuşmazlıkları: Teminat Dışı Hâller, Alkol, Pert, Değer Kaybı, Rücu, Zamanaşımı, Tahkim

Yazı boyutuTema

Kısa cevap: Kasko sigortasında bir zararın teminat dışında kaldığını ispat yükü sigortacıya aittir (TTK m.1409). Yargıtay 4. Hukuk Dairesine göre sürücünün alkollü olması tek başına yetmez; zararın teminat dışı kalması için kazanın münhasıran alkolün etkisiyle oluşması gerekir ve bunu da sigortacı ispat eder. Tazminat, belgeler verilip araştırmalar bittikten sonra ve her hâlde ihbardan kırk beş gün sonra muaccel olur; muacceliyetle sigortacı ihtara gerek kalmaksızın temerrüde düşer (TTK m.1427). Sigorta sözleşmesinden doğan istemler alacağın muaccel olduğu tarihten başlayarak iki yıl, sigorta tazminatına ilişkin istemler ise her hâlde rizikonun gerçekleştiği tarihten itibaren altı yıl geçmekle zamanaşımına uğrar (TTK m.1420); Yargıtay, kasko istemlerinde uzamış ceza zamanaşımını uygulamamaktadır. Sigortacıya yapılan başvuru reddedilir veya on beş iş günü içinde cevaplanmazsa Sigorta Tahkim Komisyonuna başvurulabilir; mahkeme yolunda sigortalı tüketiciyse tüketici mahkemesi, değilse asliye ticaret mahkemesi görevlidir.

Kısaca

Kasko sigortası uyuşmazlıkları: teminatın kapsamı ve teminat dışı hâllerin sigortacı tarafından ispatı (TTK m.1409), kasıt ve kötüniyet iddiası, alkolde münhasır illiyet, poliçe, beyan ve ihbar yükümlülükleri, onarım, pert, sovtaj ve değer kaybı, tazminatın muacceliyeti ve temerrüt (TTK m.1427), halefiyet ve rücu (TTK m.1472), iki yıllık zamanaşımı (TTK m.1420), Sigorta Tahkim Komisyonu (5684 sayılı Kanun m.30), tüketici mahkemesi ve dava şartı arabuluculuk; güncel Yargıtay 4. Hukuk Dairesi kararlarıyla.

Kasko sigortası uyuşmazlıkları rehberi: teminatın kapsamı ve teminat dışı hâllerin sigortacı tarafından ispatı (TTK m.1409), kasıt ve alkolde münhasır illiyet (TTK m.1429), poliçe, beyan ve ihbar yükümlülükleri (TTK m.1425, TTK m.1435, TTK m.1446), onarım, pert, sovtaj ve değer kaybı, tazminatın muacceliyeti ve temerrüt (TTK m.1427), sigortacının halefiyeti ve rücu (TTK m.1472), iki yıllık zamanaşımı (TTK m.1420), Sigorta Tahkim Komisyonu (5684 sayılı Kanun m.30), tüketici mahkemesi ve dava şartı arabuluculuk; doğrulanmış Yargıtay kararlarıyla.

Kasko Sigortası Nedir? Teminatın Kapsamı ve İspat Yükü

Sigorta sözleşmesi, sigortacının bir prim karşılığında kişinin para ile ölçülebilir bir menfaatini zarara uğratan rizikonun gerçekleşmesi hâlinde bunu tazmin etmeyi üstlendiği sözleşmedir (TTK m.1401). Kasko, sigortalı aracın kendisinde meydana gelen zararı karşılayan ve Yargıtay kararlarında mal sigortalarının bir türü olarak nitelendirilen sigortadır; sigortacı sigortalının uğradığı zararı tazmin eder (TTK m.1459). Karşı araca verilen zarar ise sorumluluk sigortalarının konusudur: Kasko poliçesine eklenen ihtiyari mali mesuliyet klozunda sigortacı, zorunlu trafik sigortası limitlerinin üzerinde kalan maddi zararı poliçedeki hadlere kadar karşılar (Yargıtay 4. HD, 2022/10666 E., 2024/8342 K.).

Teminatın kapsamı poliçe ve Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartları ile belirlenir. Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin aktardığı Genel Şartların A/1 maddesine göre; hareket veya durma hâlinde sigortalının ya da aracı kullananın iradesi dışında araca ani ve harici etkilerle bir cismin çarpması veya aracın bir cisme çarpması, devrilmesi, düşmesi, yuvarlanması gibi kazalar, üçüncü kişilerin kötüniyet ve muziplikle yaptıkları hareketler, fiil ehliyeti olmayan kişilerin yol açtığı zararlar ile aracın yanması, çalınması veya çalınmaya teşebbüs sonucu oluşan maddi zararlar teminat kapsamındadır (Yargıtay 4. HD, 2022/11242 E., 2022/15072 K.).

İlgili Kanun Hükmü — 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m.1409 (Sigortanın kapsamı)

“(1) Sigortacı, sözleşmede öngörülen rizikonun gerçekleşmesinden doğan zarardan veya bedelden sorumludur. (2) Sözleşmede öngörülen rizikolardan herhangi birinin veya bazılarının sigorta teminatı dışında kaldığını ispat yükü sigortacıya aittir.”

İspat yükünde kural açıktır: Rizikonun teminat dışında kaldığını sigortacı ispat eder. Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, olayın sigortalının ihbar ettiği şekilde değil sigortacının iddia ettiği şekilde gerçekleştiği ileri sürülüyorsa bu oluş şeklinin Genel Şartların A.5 maddesinde sayılan teminat dışı hâllerden biri olması gerektiğini; ancak sigortalı doğru ihbar yükümlülüğünü kasten yerine getirmez veya iyiniyet kurallarına açıkça aykırı biçimde teminat dışı bir olayı teminat içindeymiş gibi ihbar ederse ispat yükünün yer değiştirerek sigortalıya geçeceğini kabul etmektedir (aynı karar).

Teminat Dışı Hâller: Kasıt, Kötüniyet İddiası ve Alkol

Kasıt: Aksine sözleşme yoksa sigortacı; sigorta ettirenin, sigortalının ve bunların fiillerinden sorumlu oldukları kişilerin ihmallerinden doğan zararları tazminle yükümlüdür. Buna karşılık sigorta ettiren, sigortalı veya tazminat ödenmesini sağlamak amacıyla bunların fiillerinden sorumlu oldukları kişiler rizikonun gerçekleşmesine kasten sebep olmuşsa sigortacı tazminat borcundan kurtulur ve aldığı primleri geri vermez (TTK m.1429).

Kasıt veya kötüniyet iddiası soyut kalamaz. Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, kazanın sürücünün kötüniyetiyle bilinçli olarak gerçekleştirildiği gerekçesiyle başvuruyu reddeden İtiraz Hakem Heyeti kararını; kaza tespit tutanağıyla sabit olan oluşa karşı sigortacının yalnız soyut bir hasar araştırma raporuna dayandığı ve ispat yükünün değiştiğine dair somut delil bulunmadığı gerekçesiyle bozmuştur (Yargıtay 4. HD, 2022/11242 E., 2022/15072 K.).

Alkollü sürücü: Yargıtay kararında aktarılan Genel Şartların A.5.5 maddesi, taşıtın uyuşturucu madde almış veya Karayolları Trafik Kanunu uyarınca yasaklanan miktardan fazla içki almış kişilerce kullanılması sırasında meydana gelen zararları teminat dışı sayar. Ancak Yargıtay 4. Hukuk Dairesine göre sürücünün alkollü olması tek başına yetmez; kazanın münhasıran alkolün etkisiyle oluşması gerekir ve bunun ispat yükü sigortacıdadır. Daire, yüzde yüz kusurlu ve 1.00 promil ve üstü alkollü sürücüde münhasırlık raporu aranmayacağını, sürücünün kusursuz veya tam kusurlu olmadığı hâllerde ise zararın teminat içinde kalacağını belirterek, sigortalı sürücünün 1,44 promil alkollü ve tali kusurlu, karşı sürücünün asli kusurlu olduğu bir olayda başvuruyu reddeden kararı bozmuştur (Yargıtay 4. HD, 2024/668 E., 2024/9713 K.).

Poliçe, Beyan ve İhbar Yükümlülükleri

Poliçe: Poliçe tarafların haklarını, temerrüde ilişkin hükümleri, genel ve varsa özel şartları içerir ve kolay okunacak biçimde düzenlenir. Poliçede teklifnameden farklı olup sigorta ettirenin, sigortalının veya lehtarın aleyhine öngörülen hükümler geçersizdir; kanunlarda aksine hüküm yoksa genel şartlarda bunların lehine yapılan değişiklik hemen ve doğrudan uygulanır (TTK m.1425).

Beyan yükümlülüğü: Sigorta ettiren, sözleşme yapılırken bildiği veya bilmesi gereken bütün önemli hususları sigortacıya bildirmekle yükümlüdür; sigortacının yazılı veya sözlü olarak sorduğu hususlar aksi ispat edilinceye kadar önemli sayılır (TTK m.1435). Önemli bir husus bildirilmemiş veya yanlış bildirilmişse sigortacı süresi içinde sözleşmeden cayabilir veya prim farkı isteyebilir. Riziko gerçekleştikten sonra beyan yükümlülüğünün ihmal ile ihlal edildiği anlaşılırsa, ihlal tazminatın miktarına veya rizikonun gerçekleşmesine etki edebilecek nitelikteyse ihmalin derecesine göre tazminattan indirim yapılır; kast hâlinde ihlal ile riziko arasında bağlantı varsa sigortacının borcu ortadan kalkar, yoksa sigortacı ödenen ve ödenmesi gereken prim arasındaki oranı dikkate alarak öder (TTK m.1439).

İlgili Kanun Hükmü — 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m.1446 (Riziko gerçekleştiğinde bildirim)

“(1) Sigorta ettiren, rizikonun gerçekleştiğini öğrenince durumu gecikmeksizin sigortacıya bildirir. (2) Rizikonun gerçekleştiğine ilişkin bildirimin yapılmaması veya geç yapılması, ödenecek tazminatta veya bedelde artışa neden olmuşsa, kusurun ağırlığına göre, tazminattan veya bedelden indirim yoluna gidilir. (3) Sigortacı rizikonun gerçekleştiğini daha önce fiilen öğrenmişse, ikinci fıkra hükmünden yararlanamaz.”

Geç ihbar tek başına tazminatı ortadan kaldırmaz; ancak tazminatı artırmışsa kusurun ağırlığına göre indirim sonucunu doğurur. Sigorta ettiren ayrıca rizikonun ve tazminatın kapsamının belirlenmesi için gerekli bilgi ve belgeleri makul sürede vermek ve sigortacının incelemesine izin vermekle yükümlüdür; bu yükümlülüğün ihlali ödenecek tutarı artırmışsa kusurun ağırlığına göre indirim yapılır (TTK m.1447).

Tazminatın Hesabı: Onarım, Pert, Sovtaj ve Değer Kaybı

Sigortacı gerçek zararı öder: Araç ekonomik olarak onarılabiliyorsa tazminat onarım bedelidir; onarım ekonomik değilse araç tam hasarlı (pert) sayılarak riziko tarihindeki rayiç değer esas alınır. Yargıtay’ın onadığı bir rücu dosyasında aktarılan 01.04.2013 tarihli Genel Şartların 3.3.2.2 bendine göre araç, onarım masrafları riziko tarihindeki değerini aşar ve eksper raporuyla onarım kabul etmez hâle geldiği tespit edilirse tam hasara uğramış sayılır; değeri tamamen ödenen araç sigortacı talep ederse onun malı olur, sigortalının onayıyla araç hasarlı hâliyle sigortalıya bırakılırsa rayiç değer ile hasarlı hâli arasındaki fark ödenebilir. Aynı dosyada (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesinin bozma ilamında, bu bendin uygulanmasında kaza tarihindeki rayiç değer ile tamir masraflarının karşılaştırılması gerektiği ve sigortacının gerçek zararı ödemekle yükümlü olduğu belirtilmiştir (Yargıtay 4. HD, 2022/6579 E., 2024/1418 K.).

Rayiç değerin tarihi ve ibraname: Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, pert farkı istemine ilişkin bir dosyada kaza 2021 yılında meydana geldiği hâlde 2022 yılı ilan verilerine dayanan rayiç değer raporuyla karar verilmesini doğru bulmamış; rayiç değerin kaza tarihine göre belirlenip yapılan ödemenin ödeme tarihi itibarıyla yeterli olup olmadığının araştırılmasını istemiştir. Aynı dosyada İtiraz Hakem Heyeti, sigortalının fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak imzaladığı ibranamenin sigortacıyı yalnız ödenen kısım yönünden ibra ettiğini kabul etmiş; Daire bu yöne ilişkin temyiz itirazlarını yerinde görmemiştir (Yargıtay 4. HD, 2022/16346 E., 2025/1344 K.).

Değer kaybı: Onarılan araçta kalan değer kaybının kasko poliçesinden istenip istenemeyeceği poliçenin şartlarına bağlıdır. Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, ihtiyari mali mesuliyet klozu içeren bir kasko poliçesinin özel şartlarında her türlü değer kaybının açıkça teminat dışı bırakıldığı dosyada, değer kaybının sigortacının sorumluluğunda olmadığını belirterek bu kalemi kabul eden kararı bozmuştur (Yargıtay 4. HD, 2022/10666 E., 2024/8342 K.). Kazaya sebep olan aracın işleteni ve zorunlu trafik sigortacısına karşı değer kaybı istemi araç değer kaybı tazminatı yazımızda incelenmiştir.

Tazminatın Ödenmesi, Avans ve Temerrüt

Tazminat, belgeler sigortacıya verildikten ve araştırmalar bittikten sonra, her hâlde ihbardan kırk beş gün sonra muaccel olur; araştırmalar üç ayda tamamlanamazsa sigortacı en az yüzde elli avans öder. Muacceliyetle sigortacı ihtara gerek kalmaksızın temerrüde düşer.

İlgili Kanun Hükmü — 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m.1427 (Tazminatın ödenmesi)

“(2) Sigorta tazminatı veya bedeli, rizikonun gerçekleşmesini müteakip ve rizikoyla ilgili belgelerin sigortacıya verilmesinden sonra sigortacının edimine ilişkin araştırmaları bitince ve her hâlde 1446 ncı maddeye göre yapılacak ihbardan kırkbeş gün sonra muaccel olur. Can sigortaları için bu süre onbeş gündür. Sigortacıya yüklenemeyen bir kusurdan dolayı inceleme gecikmiş ise süre işlemez. (3) Araştırmalar, 1446 ncı maddeye göre yapılacak ihbardan başlayarak üç ay içinde tamamlanamamışsa; sigortacı, tazminattan veya bedelden mahsup edilmek üzere, tarafların mutabakatı veya anlaşmazlık hâlinde mahkemece yaptırılacak ön ekspertiz sonucuna göre süratle tespit edilecek hasar miktarının veya bedelin en az yüzde ellisini avans olarak öder. (4) Borç muaccel olunca, sigortacı ihtara gerek kalmaksızın temerrüde düşer. (5) Sigortacının temerrüt faizi ödeme borcundan kurtulmasını öngören sözleşme hükümleri geçersizdir.”

Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, temerrüt tarihinin belirlenmesinde TTK m.1427/2 ile kaza tarihinde yürürlükteki Genel Şartların B.3.3.4.1 maddesi uyarınca sigortacının en geç hasar ihbarından sonraki 45. günün sonunda ödeme yükümlülüğü altında olduğunun gözetilmesini isabetli bulmuştur (Yargıtay 4. HD, 2022/10666 E., 2024/8342 K.).

Sigortacının Halefiyeti ve Rücu

Tazminatı ödeyen kasko sigortacısı, sigortalının zarardan sorumlu olanlara karşı haklarına ödediği tutar kadar halef olur ve sorumlulara karşı başlatılmış dava veya takibi kaldığı yerden sürdürebilir. Sigortacıya geçen hakları ihlal eden sigortalı sigortacıya karşı sorumludur; zararın bir kısmı tazmin edilmişse sigortalı kalan kısım için sorumlulara başvurma hakkını korur.

İlgili Kanun Hükmü — 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m.1472 (Halefiyet)

“(1) Sigortacı, sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçer. Sigortalının, gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hak, tazmin ettiği bedel kadar, sigortacıya intikal eder. Sorumlulara karşı bir dava veya takip başlatılmışsa, sigortacı, mahkemenin veya diğer tarafın onayı gerekmeksizin, halefiyet kuralı uyarınca, sigortalısına yaptığı ödemeyi ispat ederek, dava veya takibi kaldığı yerden devam ettirebilir. (2) Sigortalı, birinci fıkraya göre sigortacıya geçen haklarını ihlal edici şekilde davranırsa, sigortacıya karşı sorumlu olur. Sigortacı zararı kısmen tazmin etmişse, sigortalı kalan kısımdan dolayı sorumlulara karşı sahip olduğu başvurma hakkını korur.”

Rücu davasında sigortacı, sorumludan sigortalının sahip olduğu haktan fazlasını isteyemez. Yukarıda değinilen ve Yargıtay’ın onadığı rücu dosyasında, karşı aracın trafik sigortacısından poliçe limiti kadar tahsilat yapılmış; aracın tam hasar koşullarını taşımadığı ve onarılması hâlinde hasar bedelinin belirlenen tutarda kalacağı anlaşılınca kasko sigortacısının bakiye rücu alacağı onarım bedeli esas alınarak hesaplanmıştır (Yargıtay 4. HD, 2022/6579 E., 2024/1418 K.).

Zamanaşımı

Sigorta sözleşmesinden doğan istemler, alacağın muaccel olduğu tarihten başlayarak iki yıl, sigorta tazminatına ilişkin istemler ise her hâlde rizikonun gerçekleştiği tarihten itibaren altı yıl geçmekle zamanaşımına uğrar; muacceliyet TTK m.1427’ye göre belirlenir.

İlgili Kanun Hükmü — 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m.1420 (Zamanaşımı)

“(1) Sigorta sözleşmesinden doğan bütün istemler, alacağın muaccel olduğu tarihten başlayarak iki yıl ve 1482 nci madde hükmü saklı kalmak üzere, sigorta tazminatına ve sigorta bedeline ilişkin istemler her hâlde rizikonun gerçekleştiği tarihten itibaren altı yıl geçmekle zamanaşımına uğrar. (2) Diğer kanunlardaki hükümler saklıdır.”

Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, çalınan araç için kasko tazminatı istenen bir dosyada, kasko sözleşmesine dayalı istemde TTK m.1420’deki iki yıllık sürenin uygulanacağını ve uzamış ceza zamanaşımının uygulanamayacağını belirtmiştir; bölge adliye mahkemesi de istemin uzamış zamanaşımını düzenleyen KTK m.109 kapsamında değerlendirilemeyeceğini kabul etmişti (Yargıtay 4. HD, 2021/14634 E., 2023/9076 K.).

Sigorta Tahkim Komisyonu, Görevli Mahkeme ve Arabuluculuk

Sigortacıyla uyuşmazlığa düşen sigortalı, mahkemeye alternatif olarak Sigorta Tahkim Komisyonuna başvurabilir. Bunun için önce sigortacıya başvurulmuş ve talebin kısmen veya tamamen olumsuz sonuçlandığı belgelenmiş olmalıdır; sigortacının on beş iş günü içinde yazılı cevap vermemesi de yeterlidir. Mahkemeye veya tüketici hakem heyetine intikal etmiş uyuşmazlıklar için Komisyona başvurulamaz.

İlgili Kanun Hükmü — 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu m.30 (Sigortacılıkta tahkim; birinci, on üçüncü ve on dördüncü fıkralar)

“(1) Sigorta ettiren veya sigorta sözleşmesinden menfaat sağlayan kişiler ile riski üstlenen taraf arasında sigorta sözleşmesinden veya Hesaptan faydalanacak kişiler ile Hesap arasında doğan uyuşmazlıkların çözümü amacıyla Birlik nezdinde Sigorta Tahkim Komisyonu oluşturulur.… Sigorta tahkim sistemine üye olan kuruluşlarla uyuşmazlığa düşen kişi, uyuşmazlık konusu sözleşmede özel bir hüküm olmasa bile tahkim usûlünden faydalanabilir.… (13) Komisyona gidilebilmesi için, sigortacılık yapan kuruluşla uyuşmazlığa düşen kişinin, uyuşmazlığa konu teşkil eden olay ile ilgili olarak sigortacılık yapan kuruluşa gerekli başvuruları yapmış ve talebinin kısmen ya da tamamen olumsuz sonuçlandığını belgelemiş olması gerekir. Sigortacılık yapan kuruluşun, başvuru tarihinden itibaren onbeş iş günü içinde yazılı olarak cevap vermemesi de Komisyona başvuru için yeterlidir. (14) Mahkemeye ve Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun hükümleri uyarınca Tüketici Sorunları Hakem Heyetine intikal etmiş uyuşmazlıklar ile ilgili olarak Komisyona başvuru yapılamaz.”

Hakem kararlarına karşı itiraz ve temyiz imkânı, Kanunda öngörülen ve güncellenebilen parasal sınırlara bağlıdır (Sigortacılık Kanunu m.30/12, Sigortacılık Kanunu m.30/22); bu yazıdaki 4. Hukuk Dairesi kararlarının birçoğu İtiraz Hakem Heyeti kararlarına karşı yapılan temyiz üzerine verilmiştir. Talebi kısmen veya tamamen reddedilen aleyhine hükmolunacak vekâlet ücreti Avukatlık Asgari Ücret Tarifesindeki ücretin beşte biridir (Sigortacılık Kanunu m.30/17); Yargıtay 4. Hukuk Dairesi bu oranın her iki taraf için asliye mahkemelerinde görülen işlere ilişkin ücret üzerinden ve maktu ücretin altında kalmamak kaydıyla uygulanacağını belirtmiştir (Yargıtay 4. HD, 2022/10666 E., 2024/8342 K.).

Görevli mahkeme ve arabuluculuk: Hususi kullanımdaki aracını kasko ile sigortalatan tüketici bakımından sözleşme tüketici işlemidir ve tazminat davasında tüketici mahkemesi görevlidir; görev kamu düzenine ilişkindir (TKHK m.73; Yargıtay 4. HD, 2023/7105 E., 2023/11538 K.). Tüketicilerin tüketici mahkemelerinde açtığı davalar harçtan muaftır (TKHK m.73). Değeri, Kanunda belirlenen ve her yıl yeniden değerleme oranında artırılan sınırın altındaki tüketici uyuşmazlıklarında tüketici hakem heyetine başvuru zorunludur; bu kural, ilgili mevzuata göre alternatif uyuşmazlık çözüm mercilerine başvurulmasına engel değildir (TKHK m.68). Tüketici mahkemelerinde görülen uyuşmazlıklarda, tüketici hakem heyetinin görev alanındakiler gibi istisnalar dışında dava açılmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır (TKHK m.73/A). Sigortalı tüketici değilse, Türk Ticaret Kanununda düzenlenen hususlardan doğan davalar tarafların tacir olup olmadığına bakılmaksızın ticari dava sayıldığından uyuşmazlık asliye ticaret mahkemesinde görülür ve konusu bir miktar para olan tazminat davalarında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulması dava şartıdır (TTK m.4, TTK m.5, TTK m.5/A).

Yargıtay Kararları

Aşağıdaki kararlar resmî karar veri tabanındaki tam metinleriyle doğrulanmıştır. Bu yazıdaki kararlar 2022–2025 yıllarında Yargıtay 4. Hukuk Dairesince verilmiştir; kararlardan birinin metninde, aynı dosyada daha önce bozma kararı veren 17. Hukuk Dairesinin kapatılmış olduğu belirtilmektedir (Yargıtay 4. HD, 2022/6579 E., 2024/1418 K.).

Teminat dışılığı sigortacı ispatlar; kötüniyet iddiası soyut raporla değil somut delille kanıtlanmalıdır

Yargıtay Kararı
Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, 2022/11242 E., 2022/15072 K., 21.11.2022 (Dairenin bozma gerekçesi; İtiraz Hakem Heyeti kararı bozulmuştur)

“…kural olarak rizikonun teminat dışında kaldığına ilişkin iddianın sigortacı tarafından kanıtlanması gerekmektedir.… Sigorta şirketi kazanın kötüniyet ile yapıldığını, hasarın teminat kapsamında olmadığını, olayın sigortalının ihbar ettiği şekilde değil, iddia ettikleri şekilde gerçekleştiğini ve bu oluş şeklinin teminat dışında kalan hallerden olduğunu soyut iddialarla değil, somut delillerle kanıtlamalıdır. Dosya içerisinde ispat yükünün değiştiğine dair somut bir delil bulunmamaktadır.”

Kaskoda alkol: Zararın teminat dışı kalması için kazanın münhasıran alkolün etkisiyle oluşması gerekir

Yargıtay Kararı
Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, 2024/668 E., 2024/9713 K., 15.10.2024 (Dairenin bozma gerekçesi; İtiraz Hakem Heyeti kararı bozulmuştur)

“…%100 kusurlu olup 1.00 promil ve üstü alkollü sürücülerin emniyetli araç sevk ve idare edemeyecek durumda olmaları nedeniyle meydana gelen zarar münhasırlık raporu aranmadan sigorta teminatı kapsamı dışında sayılacaktır. Kasko sigortalı araç sürücüsünün kusursuz olması ya da tam kusurlu olmaması durumunda, trafik kazasının oluşumuna sadece sürücünün alkollü olması değil başka sebeplerin de etken olması nedeniyle meydana gelen zarar kasko sigortası teminat kapsamı içinde sayılacaktır. O halde, hasarın teminat dışı kalabilmesi için sürücünün sadece alkollü olması yetmeyip kazanın münhasıran alkolün etkisinde oluşması gerekmektedir. Üstelik, böyle bir durumda hasarın teminat dışı kaldığının ispat yükü Türk Ticaret Kanunu’nun 1409 uncu maddesi hükmü gereğince sigortacıya düşmektedir.”

Pert tazminatında rayiç değer kaza tarihine göre belirlenir

Yargıtay Kararı
Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, 2022/16346 E., 2025/1344 K., 30.01.2025 (Dairenin bozma gerekçesi; İtiraz Hakem Heyeti kararı bozulmuştur)

“Kaza tarihi 2021 olmasına rağmen 2022 yılına ait rayiç değer belirleyen rapora göre karar verilmesi doğru olmamıştır. Bu durumda; aracın rayiç değerinin kaza tarihi olan 01.09.2021 tarihi itibariyle belirlenip davalı ... tarafından yapılan ödemenin ödeme tarihi itibariyle yeterli olup olmadığının ve davacının bakiye alacağının bulunup bulunmadığının belirlenmesi gerekir.”

Poliçede açıkça teminat dışı bırakılan değer kaybı istenemez; tazminat en geç ihbardan sonraki 45. günün sonunda ödenmelidir

Yargıtay Kararı
Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, 2022/10666 E., 2024/8342 K., 30.09.2024 (Dairenin gerekçesi; İtiraz Hakem Heyeti kararı değer kaybı ve vekâlet ücreti yönünden bozulmuştur)

“…temerrüt tarihinin belirlenmesinde davacının, dava açmadan önce davalıya yapmış olduğu başvuru tarihinden TTK 1427/2 nci maddesi ve kaza tarihinde yürürlükte olan Kasko Sigortası Genel Şartlarının B.3.3.4.1. maddesi uyarınca en geç hasar ihbarından sonraki 45. günün sonunda tazminatı ödeme yükümlülüğü altında olunduğunun gözetilmesinde isabetsizlik olmaması… Davacının değer kaybı tazminat talebi poliçe özel şartları uyarınca kasko sigortası teminat kapsamında bulunmamaktadır. Poliçenin dosya arasında bulunan tam metni incelendiğinde; bu hususta her türlü değer kaybının teminat dışı olduğu yönünde açık bir düzenlemenin bulunduğu da anlaşılmıştır. Bu durumda poliçe şartları gereğince değer kaybı tazminatı davalının sorumluluğunda bulunmamaktadır.”

Kasko istemlerinde iki yıllık zamanaşımı uygulanır; uzamış ceza zamanaşımı uygulanmaz

Yargıtay Kararı

“…davacının talebinin mal sigortalarının bir türü olan kasko sigorta poliçesine dayanması nedeniyle 6102 sayılı Kanun’un 1420 nci maddesindeki 2 yıllık zamanaşımı süresinin geçmesine, kasko sigorta sözleşmesine dayalı tazminat isteminde uzamış ceza zamanaşımı süresinin uygulanamamasına…”

Sıkça Sorulan Sorular

Kasko sigortası hangi zararları karşılar?

Teminat poliçe ve Kasko Sigortası Genel Şartlarına göre belirlenir. Yargıtay kararlarında aktarılan Genel Şartların A/1 maddesine göre çarpma, çarpışma, devrilme, düşme ve yuvarlanma gibi kazalar, üçüncü kişilerin kötüniyetli hareketleri, yanma, çalınma ve çalınmaya teşebbüs sonucu araçta oluşan maddi zararlar kapsamdadır. Bir zararın teminat dışında kaldığını sigortacı ispat etmelidir (TTK m.1409).

Sürücü alkollüyse kasko hasarı öder mi?

Alkol tek başına yeterli değildir. Yargıtay 4. Hukuk Dairesine göre zararın teminat dışı kalması için kazanın münhasıran alkolün etkisiyle oluşması gerekir ve bunu sigortacı ispat eder; yüzde yüz kusurlu ve 1.00 promil ve üstü alkollü sürücüde ise münhasırlık raporu aranmaz. Karşı sürücünün asli kusurlu olduğu bir olayda zarar teminat içinde kabul edilmiştir.

Kasko şirketi tazminatı ne zaman ödemek zorundadır?

Tazminat, belgeler verilip araştırmalar bittikten sonra ve her hâlde rizikonun ihbarından kırk beş gün sonra muaccel olur; araştırmalar üç ayda bitmezse sigortacı en az yüzde elli avans öder. Muacceliyetle sigortacı ihtara gerek olmadan temerrüde düşer (TTK m.1427).

Kasko aracımdaki değer kaybını karşılar mı?

Bu, poliçe şartlarına bağlıdır. Yargıtay, poliçenin özel şartlarında her türlü değer kaybının açıkça teminat dışı bırakıldığı bir dosyada sigortacının değer kaybından sorumlu olmadığına karar vermiştir. Kazaya sebep olan aracın işleteni ve zorunlu trafik sigortacısına karşı değer kaybı ayrıca istenebilir.

Kasko uyuşmazlığında nereye başvurulur?

Önce sigortacıya yazılı başvuru yapılmalıdır. Talep reddedilir veya on beş iş günü içinde cevap verilmezse Sigorta Tahkim Komisyonuna başvurulabilir (5684 sayılı Kanun m.30). Mahkeme yolu da açıktır: Sigortalı tüketici ise tüketici mahkemesi, değilse asliye ticaret mahkemesi görevlidir; dava açmadan önce arabuluculuk ve belirli tutarın altındaki tüketici uyuşmazlıklarında tüketici hakem heyeti kuralları gözetilmelidir.

Kasko tazminatı için zamanaşımı süresi ne kadardır?

Sigorta sözleşmesinden doğan istemler alacağın muaccel olduğu tarihten başlayarak iki yıl, tazminat istemleri her hâlde rizikonun gerçekleştiği tarihten itibaren altı yıl içinde zamanaşımına uğrar (TTK m.1420). Yargıtay, kasko istemlerinde uzamış ceza zamanaşımının uygulanmayacağını kabul etmektedir.

Kasko ve diğer sigorta sözleşmelerinden doğan tazminat, tahkim ve rücu uyuşmazlıkları büromuzun Sigorta Hukuku çalışma alanı kapsamındadır.

İlgili Makaleler

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Kanun metinleri Mevzuat Bilgi Sistemi’nden, kararlar resmî karar veri tabanından alınmıştır. Aktarılan kararlar büronun taraf olduğu dosyalar değildir.

Yazar:

Bu konuda sorunuz varsa

Bu yazıyı Av. Bayram Can Çapar hazırladı. Av. Bayram Can Çapar · ÇAPAR Hukuk olarak Denizli, İzmir, Aydın, Muğla, Manisa, Uşak, Afyonkarahisar, Kütahya, İstanbul ve Ankara'da ekibimizle avukatlık hizmeti veririz.

0258 241 55 54 · info@capar.av.tr · Mesaj gönder

Sigorta Hukuku alanındaki diğer makaleler

Tüm Sigorta Hukuku makaleleri →

Anahtar kavramlar: kasko sigortası · kasko uyuşmazlığı · kasko hasar ödemesi · teminat dışı hâller · kasko genel şartları · alkollü sürücü kasko · münhasır illiyet · pert total · sovtaj · rayiç değer · kasko değer kaybı · kasko temerrüt 45 gün · halefiyet · rücu davası · kasko zamanaşımı · Sigorta Tahkim Komisyonu

Kaynak gösterimi: Av. Bayram Can Çapar, “Kasko Sigortası Uyuşmazlıkları: Teminat Dışı Hâller, Alkol, Pert, Değer Kaybı, Rücu, Zamanaşımı, Tahkim”, ÇAPAR Hukuk, 2026-11-08, https://capar.av.tr/makale/kasko-sigorta-uyusmazligi

← Tüm makaleler

Güncel Makaleler

Tüm makaleler ›