Son gözden geçirme:
Karar NotuYargıtay: Zorunlu Olmadığından Motosikletlinin Dizlik Takmaması Müterafik Kusur İndirimi Sebebi Değildir
Seslendirme tarayıcınızın ses motoruyla yapılır.
Kısa cevap: Motosiklet sürücüsünün dizlik takmamış olması, dizinden yaralanmış olsa bile tazminattan müterafik kusur indirimi yapılmasına dayanak olmadı. Yargıtay 4. Hukuk Dairesi 06.11.2024 tarihli kararında, yönetmeliğin motosiklet sürücüleri için koruma başlığı ve koruma gözlüğünü saydığını, dizliği ise zorunlu koruyucu ekipman olarak düzenlemediğini belirterek %20 indirimi bozma sebebi saydı. Dairenin 2022 tarihli bir bozma kararında ise dizinden yaralanan sürücü için %20 indirim aranmıştı. 06.11.2024 kararı oy birliğiyle verildi; bozmadan sonra verilen karara ulaşılamadı, uyuşmazlık kesinleşmemiş olabilir.
Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, Karayolları Trafik Yönetmeliği dizliği motosiklet sürücüleri için zorunlu koruyucu ekipman olarak düzenlemediğinden, dizinden yaralanan sürücünün tazminatından dizlik kullanmadığı gerekçesiyle %20 müterafik kusur indirimi yapılmasını oy birliğiyle bozma sebebi saydı.
Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, dizlik kullanmadığı gerekçesiyle motosiklet sürücüsünün tazminatından yapılan %20 müterafik kusur indirimini, yönetmelik dizliği zorunlu tutmadığı için hatalı buldu.
Uyuşmazlık
Davacı, 29.07.2020’de meydana gelen çift taraflı trafik kazasında motosiklet sürücüsüyken yaralandı ve sürekli iş göremezliğe uğradı. Kazaya karışan aracın zorunlu mali sorumluluk sigortacısı olan davalı sigorta şirketinden sürekli ve geçici iş göremezlik tazminatı ile bakıcı gideri istedi; istemini 58.147,45 TL’ye yükseltti.
Uyuşmazlık Hakem Heyeti başvuruyu kısmen kabul ederek toplam 58.147,45 TL tazminata hükmetti, bakıcı gideri istemini reddetti. İki tarafın itirazı üzerine İtiraz Hakem Heyeti, davacının dizinden yaralandığını ve koruyucu ekipman olarak dizlik kullanmadığını kabul ederek %20 müterafik kusur (zarar görenin kendi kusuru) indirimi yaptı; tazminat 46.517,95 TL’ye indi. Davacı; maluliyet raporları arasındaki çelişki, müterafik kusur indirimi ve vekâlet ücreti yönünden kararı temyiz etti.
Kararın Sonucu
Yargıtay 4. Hukuk Dairesi 06.11.2024’te davacının maluliyet raporu ve vekâlet ücretine ilişkin itirazlarını yerinde görmedi; müterafik kusur indirimine yönelik itirazını kabul ederek İtiraz Hakem Heyeti kararını bozdu. Karar oy birliğiyle verildi; karşı oy yok.
Bozmadan sonra verilen karara bu yazı hazırlanırken ulaşılamadı; uyuşmazlık kesinleşmemiş olabilir.
Gerekçe
Daire önce müterafik kusur indiriminin ölçüsünü TBK m.52 üzerinden hatırlattı:
“Müterafik kusur indiriminde her somut olayın özelliğine göre olayın meydana geliş tarzı ve zararın artmasında zarar görenin kusurlu davranışının sonuca etkisi değerlendirilerek uygun oranda bir indirim yapılmasını gerektirir ve zarar görenin müterafik kusurunun tespiti halinde 6098 sayılı Kanun'un 52 nci maddesi uyarınca tazminattan uygun bir indirim yapılması, gerek öğretide gerekse Yargıtay içtihatlarında benimsenmiş ve yerleşmiş bulunmaktadır.”
Ardından Karayolları Trafik Kanunu m.78’in, koruyucu tertibatın hangi tip araçlarda ve hangi tarihten itibaren kullanılacağını yönetmeliğe bırakan hükmünü andıktan sonra kaza tarihinde yürürlükte olan yönetmelik hükmünü aktardı:
“Karayolları Trafik Yönetmeliği’nin 150 nci maddesinde "Belirli sürücülerin ve yolcuların, araçların sürülmesi sırasında koruyucu tertibat kullanmaları mecburidir. … a) Üç tekerlekli yük motosikletleri hariç, elektrikli bisiklet, motorlu bisiklet ve motosikletlerde sürücülerin koruma başlığı ve koruma gözlüğü, yolcuların ise koruma başlığı,” şeklinde düzenlenme bulunmaktadır.”
Somut olayı ise şöyle değerlendirdi:
“Somut olayda; her ne kadar diz bölgesinden yaralanan davacının, kaza sırasında koruyucu ekipman olarak dizlik kullanmadığı gerekçesiyle %20 oranında müterafik kusur indirimi yapılmış ise de KTY'nin ilgili maddesinde motosiklet sürücüleri için dizlik zorunlu koruyucu ekipman olarak düzenlenmediğinden bu şekilde indirim yapılması hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.”
Kararın Önemi ve Uygulamaya Etkisi
Karar, müterafik kusurun iki basamağını ayırıyor. İtiraz Hakem Heyeti, yaralanmanın dizde olmasıyla dizlik kullanılmaması arasında bağ kurarak indirime gitmişti. Daire bu bağı tartışmadı. İndirimi zarar görenin “kusurlu davranışının” sonuca etkisine bağladı ve motosiklet sürücüsü için koruyucu donanımla ilgili kusurun ölçüsünü yönetmelikte sayılan zorunlu donanımda buldu.
TBK m.52/1 indirimi, zarar görenin zararın doğmasında ya da artmasında etkili olmasına bağlar; bu nedenle zorunlu bir donanımın kullanılmaması da indirimi kendiliğinden doğurmaz.
Dikkat: Karayolları Trafik Yönetmeliği m.150, karardan sonra 4.11.2025 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan yönetmelikle değiştirildi. Güncel metinde motosiklet sürücüleri ve taşınan yolcular için koruyucu eldiven de sayılıyor. Dizlik güncel metinde de yer almıyor. Eldiven yükümlülüğünün yürürlük tarihi için değişiklik yönetmeliğine bakılmalıdır.
Dairenin bu konudaki kararları her zaman aynı yönde olmadı. Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, 2024/220 E., 2024/3312 K., 15.04.2024 tarihli kararda aktarıldığına göre Daire, o dosyada 07.03.2022’de verdiği bozma kararında, koruyucu ekipman kullanımı tutanakta belirsiz olan motosiklet sürücüsü için yaralanmanın diz bölgesinde olmasından dizlik takılmadığı sonucuna varmış ve kendi “yerleşik uygulamalarına göre” %20 müterafik kusur indirimi yapılmamasını bozma sebebi saymıştı. 2024 kararı dizlik konusunu yeniden incelemedi; bozmaya uyulduğunu gözeterek kararı yalnız vekâlet ücreti yönünden düzelterek onadı. 06.11.2024 kararından sonra ise Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, 2024/14775 E., 2026/5722 K., 12.05.2026 tarihli kararda da dizinden yaralanan davacı sürücünün tazminatından yapılan %20 indirim, yönetmelikte dizlik zorunlu koruyucu ekipman olarak düzenlenmediği gerekçesiyle bozma sebebi sayıldı; taramada 06.11.2024 sonrasında Dairenin bu çizgiden ayrılan bir kararına rastlanmadı. Bu nedenle dizlik savunmasında dayanılan kararların tarihi ve olayın özellikleri birlikte değerlendirilmelidir.
İlgili Mevzuat
“Zarar gören, zararı doğuran fiile razı olmuş veya zararın doğmasında ya da artmasında etkili olmuş yahut tazminat yükümlüsünün durumunu ağırlaştırmış ise hâkim, tazminatı indirebilir veya tamamen kaldırabilir.”
“Belirli sürücülerin ve yolcuların, araçların sürülmesi sırasında koruyucu tertibat kullanmaları mecburidir.
… Sürücü ve yolcular için, nicelik ve nitelikleri bu Yönetmeliğin ekinde yer alan (1) sayılı cetvelde ve Karayolları Trafik Kanununa göre çıkarılan diğer yönetmeliklerde gösterilen koruyucu tertibatlardan;
a) … Üç tekerlekli yük motosikletleri ile sürücüsü ve yolcuları bir çerçeve veya karoseri ile korunanlar hariç, bisiklet, elektrikli bisiklet, motorlu bisiklet, motosiklet … sürücülerin koruma başlığı ve koruma gözlüğü (koruma başlığında koruma gözlüğü olması durumunda ve bisikletlilerde koruma gözlüğü aranmaz), yolcuların ise koruma başlığı takmaları ve bağlamaları,
b) … Üç tekerlekli yük motosikletleri ile sürücüsü ve yolcuları bir çerçeve veya karoseri ile korunanlar hariç motosiklet sürücülerinin ve taşınmaları halinde yolcuların koruyucu eldiven takmaları, …”
Sıkça Sorulan Sorular
Motosiklet sürücüsü dizlik takmadıysa tazminatı azalır mı?
Bu kararda indirim onaylanmadı. Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, Karayolları Trafik Yönetmeliği dizliği motosiklet sürücüleri için zorunlu koruyucu donanım olarak düzenlemediğinden, dizlik kullanılmamasına dayanan %20 müterafik kusur indirimini hatalı buldu. Dairenin 2022 tarihli bir bozma kararında ise bu durumda %20 indirim aranmıştı; dayanılan kararın tarihine dikkat edilmelidir.
Motosiklet sürücüsü için hangi koruyucu donanım zorunludur?
Dairenin aktardığı, kaza tarihindeki yönetmelik metninde sürücü için koruma başlığı ve koruma gözlüğü, yolcu için koruma başlığı sayılıyordu. 4.11.2025 tarihli değişiklikten sonraki güncel metinde motosiklet sürücüleri ve taşınan yolcular için koruyucu eldiven de sayılıyor; dizlik güncel metinde de yer almıyor.
Dizinden yaralanmış olmak indirim için yeterli değil mi?
Bu kararda yeterli görülmedi. İtiraz Hakem Heyeti yaralanmanın dizde olmasına dayanmıştı; Daire ise dizliğin yönetmelikte zorunlu koruyucu ekipman olarak düzenlenmediğini belirterek indirimi hatalı buldu.
Kask takmamak her durumda indirim sebebi midir?
Bu karar kask hakkında hüküm kurmadı. TBK m.52/1, indirimi zarar görenin zararın doğmasında ya da artmasında etkili olmasına bağlar; bu nedenle zorunlu bir donanımın kullanılmamasında da eksikliğin somut yaralanmaya etkisi ayrıca değerlendirilir.
İlgili Makaleler
- Ölümlü Trafik Kazasında Tazminat: Destekten Yoksun Kalma ve Hesap Esasları
- Trafik Sigortasında Rücu: Sigortacının Sigortalıya ve Sürücüye Başvurusu, Münhasır İlliyet ve Zamanaşımı
- Kasko Sigortası Uyuşmazlıkları: Teminat Dışı Hâller, Alkol, Pert, Değer Kaybı, Rücu, Zamanaşımı, Tahkim
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Kanun metinleri Mevzuat Bilgi Sistemi’nden, kararlar resmî karar veri tabanından alınmıştır. Aktarılan kararlar büronun taraf olduğu dosyalar değildir.
Yazar: Denizli trafik kazası tazminatı Avukat Bayram Can Çapar - ÇAPAR HUKUK
Bu konuda sorunuz varsa
Bu yazıyı Av. Bayram Can Çapar hazırladı. Av. Bayram Can Çapar · ÇAPAR Hukuk olarak Denizli, İzmir, Aydın, Muğla, Manisa, Uşak, Afyonkarahisar, Kütahya, İstanbul ve Ankara'da ekibimizle avukatlık hizmeti veririz.
Trafik Kazası Tazminat Hukuku alanındaki diğer makaleler
- Güvence Hesabına Başvuru: Sigortasız, Kaçan ya da Çalıntı Aracın Verdiği Bedensel Zarar (5684 s.K. m.14)
- Maddi Hasarlı Trafik Kazasında Haklar
- Trafik Kazasında Araç Değer Kaybı Tazminatı Nasıl Alınır?
- PMF 1931’den TRH 2010’a: Bedensel Zarar ve Destekten Yoksun Kalma Tazminatı Hesabında Yaşam Tablosu
Anahtar kavramlar: motosiklet kazası dizlik müterafik kusur · dizlik takmamak tazminat indirimi · motosiklet kask müterafik kusur · TBK 52 müterafik kusur indirimi · Karayolları Trafik Yönetmeliği 150 koruyucu tertibat · motosiklet koruyucu ekipman zorunluluğu · zorunlu trafik sigortası bedensel zarar · İtiraz Hakem Heyeti müterafik kusur · motosiklet koruyucu eldiven
Kaynak gösterimi: Av. Bayram Can Çapar, “Yargıtay: Zorunlu Olmadığından Motosikletlinin Dizlik Takmaması Müterafik Kusur İndirimi Sebebi Değildir”, ÇAPAR Hukuk, 2026-11-07, https://capar.av.tr/makale/motosiklet-surucusunun-dizlik-takmamasi-muterafik-kusur-indirimi-sebebi-degildir

























