İçeriğe geç
0258 241 55 54Görüşme Talep Et
TR EN
Yayın: · 15 dk okuma

Son gözden geçirme:

PMF 1931’den TRH 2010’a: Bedensel Zarar ve Destekten Yoksun Kalma Tazminatı Hesabında Yaşam Tablosu

Yazı boyutuTema

Kısa cevap: Bedensel zarar ve destekten yoksun kalma tazminatı, zarar görenin ya da desteğin kalan ömrü (bakiye ömür) üzerinden hesaplanır; bu süre yaşam tablosundan bulunur. Yargıtay, 1931 tarihli Fransa nüfus verisinden oluşturulan ve kadın-erkek ayrımı yapmayan PMF 1931 yerine, ülkemize özgü ve kadınlar ile erkekler için ayrı hazırlanmış TRH 2010 tablosunu esas almaktadır. İş kazalarında Hukuk Genel Kurulu bunu 02.12.2021’de, 2009 tarihli bir kaza için oy birliğiyle benimsemiştir; trafik kazalarında ilgili daireler 2021’den beri, Hukuk Genel Kurulu da 08.04.2026 tarihli kararında aynı yöndedir. Tartışma eski olaylarda sürmektedir: Hukuk Genel Kurulu 30.04.2025’te, 18.11.2010 tarihli bir trafik kazasında oy çokluğuyla PMF 1931 uygulanmasını istemiştir. Eski bir PMF 1931’li rapor yönünden usuli kazanılmış hak doğmuşsa o rapor sınır oluşturabilir; %1,8 teknik faiz ise Anayasa Mahkemesi’nin 2020 tarihli iptal kararından sonra kural olarak uygulanmamaktadır.

Kısaca

Türk hukukunda bedensel zarar ve destekten yoksun kalma tazminatında bakiye ömrü belirleyen yaşam tablosu: PMF 1931’den TRH 2010’a geçişin iş kazası ve trafik kazası için kronolojisi, kazada 30 yaşındaki kişi için sayısal karşılaştırma, HGK 2025/264 ve karşı oydaki 2012 formülü, usuli kazanılmış hak ve %1,8 teknik faiz.

Türk hukukunda bedensel zarar ve destekten yoksun kalma tazminatında bakiye ömrü belirleyen yaşam tablosu: PMF 1931’den TRH 2010’a geçiş, tablo farkının hesaba etkisi ve süren tartışmalar.

Yaşam Tablosu Nedir? PMF 1931 ve TRH 2010

Bedensel zarar ve destekten yoksun kalma kaybı, kişinin yaşaması beklenen süre boyunca hesaplanır. Hukuk Genel Kurulu’nun ifadesiyle “gerçek zararın ne kadar süre için hesaplanacağı tazminatın ana unsurlarındandır”. Bu süre (bakiye ömür) yaşam tablolarından bulunur. Hesabın çerçevesi Türk Borçlar Kanunu’nun 55. maddesidir:

İlgili Kanun Hükmü — 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.55/1 (Belirlenmesi)

“Destekten yoksun kalma zararları ile bedensel zararlar, bu Kanun hükümlerine ve sorumluluk hukuku ilkelerine göre hesaplanır. Kısmen veya tamamen rücu edilemeyen sosyal güvenlik ödemeleri ile ifa amacını taşımayan ödemeler, bu tür zararların belirlenmesinde gözetilemez; zarar veya tazminattan indirilemez. Hesaplanan tazminat, miktar esas alınarak hakkaniyet düşüncesi ile artırılamaz veya azaltılamaz.”

Uzun yıllar kullanılan PMF 1931, 1931 tarihli Fransa nüfus verisinden oluşturulmuş ve kadın ile erkek için tek değer veren bir tablodur; Hukuk Genel Kurulu yasal dayanağının mülga 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu’nun 22. maddesi olduğunu belirtir. TRH 2010 (Ulusal Mortalite Tablosu) ise Başbakanlık Hazine Müsteşarlığı, Hacettepe Üniversitesi Aktüerya Bilimleri Bölümü, BNB Danışmanlık, Marmara ve Başkent üniversitelerinin çalışmalarıyla kadınlar ve erkekler için ayrı ayrı hazırlanmıştır. Hukuk Genel Kurulu iki tabloyu şöyle karşılaştırır:

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu Kararı

“PMF 1931 yaşam tablosu cinsiyet ayırımı gözetmeyen bir tablo olup, kadın-erkek ayrımı yapılmamıştır. Bu tabloda yeni doğan bir insanın ömrü ortalama 56,64 olarak kabul edilmiştir. Oysa TRH 2010 yaşam tablosunda çok yerinde olarak kadın ve erkekler için ikili bir ayrıma gidilmiştir. TRH 2010 yaşam tablosunda yeni doğan bir insanın ömrü kadınlarda 78,02, erkeklerde ise 71,93 olarak belirlenmiştir. Her iki tablo karşılaştırıldığında başlangıçta yaşam süreleri arasında 15 ilâ 22 yıl arasında değişen sürelerde farklar doğmakta, orta yaşlarda yaşam süreleri birbirine yaklaşmakla birlikte sonuç olarak muhtemel yaşam ve bakiye ömür sürelerinin PMF 1931 tablosunda daha az, TRH 2010 tablosunda daha fazla olduğu anlaşılmaktadır.”

Aynı karara göre bu fark tazminat miktarını önemli ölçüde etkiler.

Tablo Seçiminin Hesaba Etkisi: Sayısal Örnek

15.06.1990 doğumlu ve 15.06.2020’de, tam 30 yaşındayken kaza geçirmiş bir kişiyi düşünelim. TRH 2010 değerleri sitedeki bedensel zarar tazminatı hesaplayıcısının hesap motorundan alınmıştır; PMF 1931 değeri, tablonun yayımlanmış iki ayrı kopyasında aynı olan değerdir. Hesaplayıcı kaza tarihindeki yaşı en yakın tam yaşa yuvarlar; örnekte kaza doğum gününe denk gelir.

Kazada 30 yaşında kişiErkekKadın
TRH 2010 bakiye ömür44,45 yıl49,00 yıl
TRH 2010’a göre muhtemel ömür sonu74,45 yaş (26.11.2064)79,00 yaş (15.06.2069)
PMF 1931 bakiye ömür (cinsiyet ayrımı yok)37,50 yıl37,50 yıl
PMF 1931’e göre muhtemel ömür sonu67,50 yaş67,50 yaş
Fark (TRH 2010 eksi PMF 1931)6,95 yıl11,50 yıl

Fark hesabın son yıllarına yansır. Yerleşik yönteme göre kazanç, emeklilik tarihi belli değilse 60 yaşına kadar aktif, 60 yaşından bakiye ömür sonuna kadar pasif dönem olarak her yıl için ayrı hesaplanır (HGK 2021/1563’te aktarılan bozma gerekçesi). Erkek örneğinde 60 yaşına kadarki dönem iki tabloda aynıdır; pasif dönem ise TRH 2010 ile 14,45 yıl, PMF 1931 ile 7,50 yıldır. Kadında fark 11,50 yıla çıkar; çünkü PMF 1931 iki cinsiyete aynı değeri verir.

Etki gerçek dosyalarda da görülür: 17.05.2010 tarihli bir maden kazasında bilirkişi, ölen işçinin annesinin destek zararını PMF tablosuyla 99.466,09 TL, TRH tablosuyla 108.676,77 TL hesaplamıştır (Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, 2023/12309 E., 2024/13137 K., 17.12.2024 kararında aktarılan ilk derece gerekçesi). Hesaplayıcı iş kazası, trafik kazası ve diğer bedensel zarar kiplerinde TRH 2010 ile hesaplar; PMF 1931’i yalnız karşılaştırma için gösterir.

TRH 2010 Hangi Tarihten, Hangi Kararlarla Benimsendi?

Geçiş tek bir tarihte olmamıştır; tablo yalnız resmî metinlerden doğrulanan kayıtları içerir.

TarihAlanGelişme
25.09.2012Sosyal güvenlikSGK 2012/32 sayılı Genelge: ilk peşin sermaye değerlerinde TRH 2010 (HGK 2021/1563, § 47).
01.06.2015Trafik sigortasıYeni Genel Şartlarla hesapta TRH 2010 (HGK 2025/264, § 10–12).
08.10.2015İş kazası21. Hukuk Dairesi TRH 2010’u “Dairemizce kabul görmeyen” tablo olarak niteler (HGK 2021/1563, § 8).
17.07.2020TrafikAnayasa Mahkemesi, E.2019/40, K.2020/40: KTK m.90’daki genel şartlar atfı iptal.
23.02.2021İş kazası10. Hukuk Dairesi, 2020/9717 E., 2021/2003 K.: iş kazası ve meslek hastalığı davalarında TRH 2010 (oy çokluğu).
01.03.2021Trafik17. Hukuk Dairesi, 2019/6425 E., 2021/2044 K.: içtihat değişikliğiyle TRH 2010; %1,8 teknik faiz uygulanmaz.
21.10.2021Trafik4. Hukuk Dairesi TRH 2010’a geçer (HGK 2025/263’te aktarılan bozma kararı).
02.12.2021İş kazasıHukuk Genel Kurulu, 2017/1179 E., 2021/1563 K.: 21.12.2009 tarihli kazada TRH 2010 (oy birliği).
08.03.2022Trafik4. Hukuk Dairesi, 2021/11874 E., 2022/4160 K.: 30.07.2017 tarihli kazada TRH 2010; %1,8 teknik faiz uygulanmaz.
17.12.2024İş kazası10. Hukuk Dairesi, 2023/12309 E., 2024/13137 K.: 2010 tarihli kazada TRH 2010 ilke; PMF 1931 yalnız usuli kazanılmış hak nedeniyle.
30.04.2025Haksız fiil ve trafikHukuk Genel Kurulu: 2023/1155 E., 2025/263 K. ile TRH 2010 (oy birliği); aynı gün 2024/643 E., 2025/264 K. ile 18.11.2010 tarihli trafik kazasında PMF 1931 (oy çokluğu).
08.04.2026TrafikHukuk Genel Kurulu, 2025/488 E., 2026/223 K.: 11.09.2017 tarihli kazada TRH 2010 (bu uyuşmazlıkta oy birliği).

İş Kazası Davalarında Geçiş

İş kazası davalarına bakan (kapatılan) 21. Hukuk Dairesi uzun süre PMF 1931’i esas almış, 08.10.2015 tarihli bozmasında TRH 2010’a göre yapılan hesabı doğru bulmamıştır. İlk derece mahkemesi direnmiş; Sosyal Güvenlik Kurumu ilk peşin sermaye değerini TRH 2010’a göre hesapladığından, zararı PMF 1931 ile bulup bu değeri düşmenin hakkaniyete uygun olmayacağını da belirtmiştir. Hukuk Genel Kurulu direnmeyi yerinde bulmuştur:

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu Kararı
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 2017/1179 E., 2021/1563 K., 02.12.2021 (21.12.2009 tarihli iş kazası; direnmenin uygun bulunması)

“… kaza tarihinde 33 yaşında olan davacının TRH 2010 yaşam tablosuna göre bakiye ömrünün 42 yıl, muhtemel ömür sonunun 75 yaş olduğu kabul edilerek … Yukarıda da açıklandığı üzere gerçek zarar hesabının özü itibariyle varsayımlara dayalı bir hesaplama olması nedeniyle gerçeğe en yakın verilerin kullanılması gerekliliği karşısında bakiye ömür süresinin belirlenmesinde ülkemize özgü ve güncel verileri içeren TRH 2010 yaşam tablosunun esas alınması yerindedir. … Karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, 02.12.2021 tarihinde oy birliği ile kesin olarak karar verildi.”

Hukuk Genel Kurulu olay tarihine göre ayrım yapmamış ve dosyayı tazminat miktarının incelenmesi için 10. Hukuk Dairesine göndermiştir. 10. Hukuk Dairesi de 23.02.2021 tarihli, 2020/9717 E., 2021/2003 K. sayılı kararıyla TRH 2010’un iş kazası ve meslek hastalığından doğan tazminat davalarında da esas alınacağını oy çokluğuyla kabul etmiş, 03.06.2011 tarihli bir kazaya uygulamıştır; Daire sonraki kararlarında bunu “emsal karar” olarak anar. 17.05.2010 tarihli bir kazada da TRH 2010’u ilke saymış, PMF 1931’i yalnız usuli kazanılmış hak nedeniyle uygulamıştır (aşağıda).

Trafik Kazası ve Diğer Haksız Fiillerde Geçiş

01.06.2015’te yürürlüğe giren Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları, hesapta TRH 2010’u öngörmüş; 6704 sayılı Kanunla 14.04.2016’da değiştirilen KTK m.90 da sigorta kapsamındaki tazminatları genel şartlara bağlamıştır. Anayasa Mahkemesi 17.07.2020 tarihli, E.2019/40, K.2020/40 sayılı kararıyla maddenin birinci cümlesindeki “…ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” ve ikinci cümlesindeki “…ve genel şartlarda…” ibarelerini iptal etmiştir (HGK 2025/264, § 12). Maddenin bugünkü metni:

İlgili Kanun Hükmü — 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu m.90 (Maddi ve manevi tazminat)

“Zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamındaki tazminatlar bu Kanunda … öngörülen usul ve esaslara tabidir. … Söz konusu tazminatlar ve manevi tazminata ilişkin olarak bu Kanunda … düzenlenmeyen hususlar hakkında 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun haksız fiillere ilişkin hükümleri uygulanır.”

Resmî metinde “(…)” ile gösterilen yerler, 6704 sayılı Kanunla gelen metinle karşılaştırıldığında iptal edilen ibarelere karşılık gelir; 7327 sayılı Kanunla 09.06.2021’de eklenen hayat tablosu ve %2 iskonto hükmü de Anayasa Mahkemesi’nin 29.12.2022 tarihli, E.2021/82, K.2022/167 sayılı kararıyla iptal edilmiştir. Bundan sonra Yargıtay daireleri tablo seçimini kendi içtihatlarına dayandırmıştır. 17. Hukuk Dairesi, 26.04.2016 tarihli KTK değişikliğinden önceki bir kaza için istinafın PMF 1931 kullanımını onaylamasını kabul etmemiştir:

Yargıtay Kararı
Yargıtay 17. Hukuk Dairesi, 2019/6425 E., 2021/2044 K., 01.03.2021 (ölümlü trafik kazası; Dairenin bozma gerekçesi)

“… Dairemizce de tazminat hesaplamalarında TRH 2010 Tablosu'na göre bakiye ömür sürelerinin belirlenmesinin, güncel verilere ve ülkemiz gerçeklerine daha uygun olacağına karar verilmiştir. Somut olayda; hükme esas alınan 24.08.2017 tarihli aktüerya raporunda, destek ve davacı hak sahipleri için muhtemel bakiye ömür süreleri, PMF 1931 Yaşam Tablosu'na göre belirlenmek suretiyle tazminat hesabı yapıldığı; İstinaf Mahkemesi tarafından da, davaya konu edilen kaza 26.04.2016 tarihindeki KTK değişikliğinden önce gerçekleştiğinden, hesaplamada PMF Tablosu'nun kullanılmasında bir isabetsizlik bulunmadığına karar verildiği görülmektedir. Yukarıda açıklandığı üzere, Dairemizin içtihat değişikliği nedeniyle, tazminat hesaplamalarında TRH 2010 Tablosu'nun kullanılması gerektiğinden, İstinaf Mahkemesi'nin kabulü yerinde değildir.”

4. Hukuk Dairesi de 08.03.2022 tarihli kararında 30.07.2017 tarihli kaza için TRH 2010 gerektiğini belirtmiştir. Hukuk Genel Kurulu’nun incelenen en güncel kararında, 11.09.2017 tarihli trafik kazasında yaşam tablosu uyuşmazlığı oy birliğiyle TRH 2010 lehine çözülmüştür:

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu Kararı
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 2025/488 E., 2026/223 K., 08.04.2026 (trafik kazası; ikinci uyuşmazlık: yaşam tablosu)

“… hesabının özü itibariyle varsayımlara dayalı bir hesaplama olması nedeniyle gerçeğe en yakın verilerin kullanılması gerekliliği karşısında bakiye ömür süresinin belirlenmesinde ülkemize özgü ve güncel verileri içeren TRH 2010 yaşam tablosunun esas alınması gerekmektedir. … Hâl böyle olunca ikinci uyuşmazlık yönünden Hukuk Genel Kurulunca da benimsenen Özel Daire bozma kararına uyulması gerekirken önceki hükümde direnilmesi doğru olmamıştır. … 08.04.2026 tarihinde (1) No.lu uyuşmazlık yönünden oy çokluğuyla, (2) ve (3) No.lu uyuşmazlıklar yönünden ise oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.”

Trafik dışındaki haksız fiillerde de sonuç aynıdır: Hukuk Genel Kurulu 30.04.2025 tarihli, 2023/1155 E., 2025/263 K. sayılı kararında market yük asansörünün boşluğuna düşme sonucu doğan bedensel zararda TRH 2010’u oy birliğiyle benimsemiştir. Danıştay 10. Dairesinin 17.06.2021 tarihli bir destekten yoksun kalma kararında TRH 2010’u esas aldığı da aktarılır (HGK 2025/264, § 14).

Hâlâ Tartışmalı Durumlar

Eski tarihli olaylar ve HGK 2025/264

4. Hukuk Dairesi, 18.11.2010 tarihli ölümlü bir trafik kazasında TRH 2010 ile yapılan hesabı, Hukuk Genel Kurulu’nun 1989/4-586 E., 1990/199 K. sayılı kararına ve yerleşik içtihadına dayanarak “olay tarihi itibariyle” PMF 1931 gerektiği gerekçesiyle bozmuştur. İlk derece mahkemesi direnmiş, Hukuk Genel Kurulu direnme kararını oy çokluğuyla bozmuştur:

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu Kararı
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 2024/643 E., 2025/264 K., 30.04.2025 (18.11.2010 tarihli trafik kazası; çoğunluk gerekçesi)

“Bununla birlikte haksız fiilden kaynaklanan tazminat davalarında zararın miktarı ve kapsamı belirlenirken olay tarihindeki verilere göre hesaplama yapılacağı kabul edilmektedir. … Dava konusu trafik kazası 18.11.2010 tarihinde meydana gelmiştir. Gerçek zarar hesabının özü itibariyle varsayımlara dayalı bir hesaplama olması nedeniyle gerçeğe en yakın verilerin kullanılması gerekliliği karşısında bakiye ömür süresinin belirlenmesinde olay tarihi itibariyle PMF 1931 yaşam tablosu ve progresif rant tekniği uygulanmak suretiyle hesaplama yapılması gerekirken TRH 2010 yaşam tablosu esas alınarak yapılan hesaplamaya göre hüküm tesisi doğru değildir. … direnme kararının Özel Daire bozma kararında gösterilen nedenlerden dolayı HMK'nın 371. maddesi gereğince oy çokluğuyla BOZULMASINA”

Çoğunluk gerekçesi gün ve ay belirten bir eşik tarih koymaz; görüşmelerde TRH 2010 lehine ileri sürülen görüş benimsenmemiştir. “2012’den önceki olaylarda PMF 1931, sonrakilerde TRH 2010” formülü ise çoğunluk gerekçesinde değil, karşı oyda geçer; karşı oy bu görüşü çoğunluğa ve Daireye atfeder ve ona katılmaz:

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu Kararı (karşı oy)

“Gerek HGK’daki Sayın Çoğunluk gerekse de Daire olay tarihinin 2010 olması ve söz konusu TRH-2010 tablosunun 2012 yılından sonra Yargıtay içtihatlarında kabul görmeye başlaması nedeniyle 2012 tarihinden önce meydana gelen olaylarda PMF-1931 yaşam tablosunun, 2012 tarihinden sonraki olaylar yönünden ise TRH-2010 yaşam tablosunun uygulanması gerektiği görüşünü benimsemişlerdir. … Yaşam tabloları uyuşmazlığın kendisine göre çözümlendiği hukuk normu olmayıp somut olay ve olgunun nitelik ve niceliğini belirlemeye yönelik tespit araçlarıdır.”

Karşı oya göre zararı gerçeğe en yakın gösteren tablo, olay tarihinden bağımsız kullanılmalıdır. Şunlar da hesaba katılmalıdır:

  • Aynı gün verilen 2025/263 sayılı kararda olay tarihi tartışılmadan TRH 2010 oy birliğiyle benimsenmiştir; 08.04.2026 tarihli karar da TRH 2010 sonucuna varırken 2025/263 ve 2025/264 sayılı kararları birlikte anar.
  • İş kazasında olay tarihine göre ayrım yapılmamaktadır: 2009, 2010 ve 2011 tarihli kazalarda TRH 2010 ilke olarak uygulanmıştır.
  • 17. Hukuk Dairesi, 26.04.2016 tarihli KTK değişikliğine dayanan “eski kazada PMF 1931” ayrımını kabul etmemiştir.

Bu nedenle özellikle 2010 ve öncesindeki trafik kazalarında tablo seçimi tartışmalıdır ve kesin bir eşik tarih yoktur. 2011–2016 arası trafik olayları için incelenen kararlar arasında doğrudan bir Hukuk Genel Kurulu sonucu bulunmamaktadır.

Usuli kazanılmış hak: eski PMF 1931’li rapor

TRH 2010’un ilke olması, her dosyada yeni tabloyla hesap yapılacağı anlamına gelmez. Bozmaya uyulmuşsa ya da önceki hükmün bir kısmı temyiz edilmeden kesinleşmişse, o aşamadaki hesap verileri karşı taraf lehine usuli kazanılmış hak oluşturabilir; 10. Hukuk Dairesi bilirkişi raporuna itiraz edilmemesiyle oluşan usuli kazanılmış hak için HMK m.281’e de değinir. Daire, 17.05.2010 tarihli maden kazasında bu nedenle hükmü düzelterek onamıştır:

Yargıtay Kararı
Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, 2023/12309 E., 2024/13137 K., 17.12.2024 (Dairenin düzelterek onama kararıyla gerekçeye yazdırdığı paragraf)

“… ülkemize özgü ve güncel verileri içeren, “TRH 2010” tablosunun iş kazası ve meslek hastalığından kaynaklı maddi tazminat davalarında da bakiye ömrün belirlenmesinde nazara alınması gerektiği açıktır. … ne var ki işbu dosyada davalı taraf lehine 21.02.2014 tarihli hesap raporunda esas alınan veriler yönünden giderek bu raporda esas alınan PMF 1931 bakiye ömür tablosu yönünden usuli kazanılmış hak oluştuğu gibi …”

Trafik davalarında da aynı sınır vardır. 17. Hukuk Dairesi yeni TRH 2010 raporu isterken temyiz eden sigorta şirketi yararına oluşan usuli kazanılmış hakların gözetilmesini şart koşmuştur; HGK 2026/223’te aktarılan 11.01.2024 tarihli 4. Hukuk Dairesi bozmasında da tutar ve %1,8 teknik faiz yönünden davalı lehine usuli kazanılmış hak belirtilmiştir.

%1,8 teknik faiz, progresif rant ve Anayasa Mahkemesi kararı

2015 tarihli Genel Şartlar, TRH 2010 ile birlikte ekindeki cetvellerle %1,8 teknik faizli bir yöntem de getirmişti. Anayasa Mahkemesi’nin iptal kararından sonra Yargıtay daireleri bu cetvellerin ve %1,8 teknik faizin uygulanamayacağını kabul etmiştir; TRH 2010 ise tablo olarak uygulanmaya devam etmektedir. 4. Hukuk Dairesi ayrıca davacının açık talebi üzerine PMF 1931 ile ek rapor alınmasını istemiştir:

Yargıtay Kararı
Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, 2021/11874 E., 2022/4160 K., 08.03.2022 (30.07.2017 tarihli trafik kazası; sürekli iş göremezlik)

“Bu nedenle; işgücü kaybı tazminatı hesabında, yeni ... Genel Şartları ekindeki cetvellerin kullanılması mümkün olmadığından ve %1,8 teknik faiz uygulaması da anılan cetvellerle getirildiğinden, artık uygulanması mümkün değildir. Tazminat hesaplamasının, %1,8 teknik faiz uygulanmadan yapılması gereklidir … davacı için, her ne kadar kaza tarihi itibariyle TRH 2010 Tablosu'na göre hesaplama yapılması gerekirse de davacının talebi dikkate alınarak PMF 1931 progresiv rant usulüne göre daha önce rapor düzenleyen bilirkişiden ek rapor alınıp, oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeyle, yazılı biçimde karar verilmesi doğru görülmemiştir.”

Anayasa Mahkemesi kararının gerekçesi TRH 2010’u ya da %1,8 oranını adıyla anmaz; bu sonuçları Yargıtay daireleri çıkarmıştır. İşleyecek (bilinmeyen) devre bugün, her yıl gelirin %10 artırılıp %10 iskonto edildiği progresif rant yöntemiyle hesaplanır (Yargıtay 17. Hukuk Dairesi, 2019/6425 E., 2021/2044 K., 01.03.2021; 4. Hukuk Dairesinin 11.02.2026 tarihli, 2023/1913 E., 2026/1414 K. sayılı kararı da “Dairemizin içtihatları gereği” aynı yöntemi uygular). %1,8’li hesap ancak tarafın beyanıyla kesinleşmiş ya da usuli kazanılmış hak oluşturmuşsa gündeme gelir.

Uygulamada Dikkat Edilecekler

  • Kaza tarihindeki yaş: Bakiye ömür, rapor tarihindeki değil olay tarihindeki yaşa göre bulunur.
  • Cinsiyet: TRH 2010’da raporun doğru sütunu (kadın/erkek) kullandığı denetlenmelidir.
  • Olay tarihi: İş kazasında TRH 2010 olay tarihinden bağımsız uygulanmaktadır; 2010 ve öncesi trafik olaylarında HGK 2025/264 ayrıca değerlendirilmelidir.
  • İtiraz ve temyiz: Rapordaki tablo ve teknik faiz tercihine zamanında itiraz edilmez ya da hüküm o yönden temyiz edilmezse usuli kazanılmış hak engeli doğabilir.
  • Ön hesap: Bedensel zarar tazminatı hesaplayıcısı TRH 2010 ile hesaplar, PMF 1931’i karşılaştırma için gösterir; aktüerya raporunun yerini tutmaz.

Sıkça Sorulan Sorular

PMF 1931 ile TRH 2010 arasındaki fark nedir?

PMF 1931, 1931 tarihli Fransa nüfus verisinden oluşturulmuş ve kadın-erkek ayrımı yapmayan bir tablodur; yeni doğanın ortalama ömrünü 56,64 yıl kabul eder. TRH 2010 Türkiye verileriyle kadın ve erkek için ayrı hazırlanmıştır (yeni doğanda kadın 78,02, erkek 71,93 yıl). Bakiye ömür PMF 1931’de daha kısa çıkar.

Bugün tazminat hesabında hangi yaşam tablosu kullanılıyor?

Yargıtay iş kazası, trafik kazası ve diğer haksız fiil davalarında kural olarak TRH 2010’u esas almaktadır. İstisnalar eski tarihli bazı trafik kazaları, usuli kazanılmış hak ve tarafın açık talebidir.

2012’den önce olan kazalarda PMF 1931 mi uygulanır?

Kesin bir eşik yoktur. Hukuk Genel Kurulu 18.11.2010 tarihli bir trafik kazasında oy çokluğuyla PMF 1931 uygulamıştır; “2012 öncesi PMF, sonrası TRH” formülü ise karşı oyda geçer. İş kazalarında 2009 ve 2010 tarihli olaylarda da TRH 2010 uygulanmıştır.

İş kazasında kazanın tarihi tablo seçimini etkiler mi?

İncelenen kararlarda iş kazası yönünden olay tarihine göre ayrım yapılmamıştır; PMF 1931 yalnız usuli kazanılmış hak varsa uygulanmıştır.

Dosyadaki eski raporda PMF 1931 kullanılmışsa ne olur?

PMF 1931’li rapora dayanan hükümler kural olarak bozulmaktadır; ancak o rapor yönünden karşı taraf lehine usuli kazanılmış hak doğmuşsa bu sınır gözetilir. 10. Hukuk Dairesi 17.12.2024 tarihli kararında bu nedenle PMF 1931’li rapordaki tutarı esas almıştır.

%1,8 teknik faiz hâlâ uygulanıyor mu?

Anayasa Mahkemesi’nin 17.07.2020 tarihli, E.2019/40, K.2020/40 sayılı kararından sonra Yargıtay daireleri %1,8 teknik faizi uygulamamakta, işleyecek devreyi progresif rantla (%10 artış, %10 iskonto) hesaplatmaktadır. Usuli kazanılmış hak oluşturmuş bir %1,8’li hesap korunabilir.

İlgili Makaleler

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Kanun metinleri Mevzuat Bilgi Sistemi’nden, kararlar resmî karar veri tabanından alınmıştır. Aktarılan kararlar büronun taraf olduğu dosyalar değildir.

Yazar:

Bu konuda sorunuz varsa

Bu yazıyı Av. Bayram Can Çapar hazırladı. Av. Bayram Can Çapar · ÇAPAR Hukuk olarak Denizli, İzmir, Aydın, Muğla, Manisa, Uşak, Afyonkarahisar, Kütahya, İstanbul ve Ankara'da ekibimizle avukatlık hizmeti veririz.

0258 241 55 54 · info@capar.av.tr · Mesaj gönder

İş Kazası Tazminat Hukuku alanındaki diğer makaleler

Tüm İş Kazası Tazminat Hukuku makaleleri →

Anahtar kavramlar: PMF 1931 · TRH 2010 · PMF 1931 TRH 2010 farkı · yaşam tablosu tazminat hesabı · bakiye ömür hesabı · destekten yoksun kalma tazminatı yaşam tablosu · HGK 2025/264 · usuli kazanılmış hak bilirkişi raporu · 8 teknik faiz · progresif rant

Kaynak gösterimi: Av. Bayram Can Çapar, “PMF 1931’den TRH 2010’a: Bedensel Zarar ve Destekten Yoksun Kalma Tazminatı Hesabında Yaşam Tablosu”, ÇAPAR Hukuk, 2026-11-13, https://capar.av.tr/makale/pmf-1931-den-trh-2010-a-tazminat-hesabinda-yasam-tablosu

← Tüm makaleler

Güncel Makaleler

Tüm makaleler ›