Son gözden geçirme:
Karar NotuYargıtay: Keşidecisi ile Lehtarı Aynı Kişi Olan Senet Bono Değildir ama Adi Senet Olarak Takibe Konu Olabilir
Seslendirme tarayıcınızın ses motoruyla yapılır.
Kısa cevap: Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’na göre bononun düzenleyeni kendisini lehtar gösteremez; keşideci ile lehtarın aynı kişi olduğu senet bono sayılmaz. Bu, senedin değersiz olduğu anlamına gelmez. Yargıtay 11. Hukuk Dairesi 25.12.2025 tarihli kararında böyle bir senedi alacaklıya verilmiş adi senet olarak nitelendirdi: senette alacaklı ile borçlu dışında üçüncü kişi bulunmadığından, senede dayalı ilamsız takipte açılan itirazın iptali davası kambiyo senetlerine özgü geçerli ciro bulunmadığı gerekçesiyle reddedilemez. Mahkeme borçlunun imza itirazını değerlendirerek karar vermelidir. Karar oybirliğiyle verilmiş bir bozma kararıdır; dava ilk derece mahkemesinde yeniden görülecektir.
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi’ne göre keşidecisi ile lehtarı aynı kişi olan senet kambiyo senedi değildir; ancak alacaklıya verilmiş adi senet olarak ilamsız takibe dayanak olabilir. Alacaklı ve borçlu dışında üçüncü kişi bulunmadığından itirazın iptali davası geçerli ciro bulunmadığı gerekçesiyle reddedilemez; borçlunun imza itirazı incelenmelidir.
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, keşidecisi ve lehtarı aynı kişi olan senede dayalı itirazın iptali davasının ciro ve temlik bulunmadığı gerekçesiyle reddini bozdu ve borçlunun imza itirazının incelenmesini istedi.
Uyuşmazlık
Davacı alacaklı, davalı aleyhine 12.11.2021 tarihli, 400.000,00 TL bedelli bir senede dayanarak icra takibi başlattı. Senette davalı hem keşideci hem lehtar olarak yer alıyordu; alacaklı kambiyo senetlerine özgü takip yoluna gitmeden ilamsız icra takibi yaptı. Davalı, borçlu olmadığını ve imzanın kendisine ait olmadığını ileri sürerek takibe itiraz etti; takip durdu. Alacaklı itirazın iptalini, takibin devamını ve icra inkâr tazminatını istedi. Davalı cevabında imzaya açıkça itiraz ettiğini, taraflar arasında temel ilişki bulunmadığını ve belgede ciro ya da usulüne uygun bir temlik olmadığını savundu; zamanaşımı ve hak düşürücü süre itirazlarında da bulundu.
İlk derece mahkemesi, keşideci ve lehtar olarak aynı isimle düzenlenen senedin bono değil adi senet hükmünde olduğunu, adi senetteki hakkın ciro yoluyla değil ancak alacağın temliki yoluyla devredilebileceğini, TBK m.184’e uygun yazılı bir temlik sunulmadığından davacının senetteki hakkı isteyebilecek hamil sayılamayacağını belirterek davayı reddetti. Bölge adliye mahkemesi, keşideci ile lehtarın aynı kişi olması nedeniyle senedin kambiyo vasfı taşımadığını belirterek istinaf başvurusunu esastan reddetti.
Kararın Sonucu
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi davacının temyiz itirazlarını kabul etti ve bölge adliye mahkemesi kararını bozarak kaldırdı; dosya HMK m.373/1 uyarınca ilk derece mahkemesine gönderildi. Karar 25.12.2025 tarihinde oybirliğiyle verildi. Dava henüz sonuçlanmadı: bozma gerekçesine göre ilk derece mahkemesi borçlunun imza itirazını değerlendirerek yeniden karar verecektir.
Gerekçe
Daire, keşideci ile lehtarın aynı kişi olduğu senedin kambiyo senedi sayılamayacağını kabul etti; ancak bunun davayı reddetmeye yetmediğini şöyle açıkladı:
“Davalının hem keşidecisi hem de lehdarı olduğu senet, davacı tarafından kambiyo senedine özgü takip yoluna gidilmeksizin ilamsız icra takibine konu edilmiştir. Alacaklı ile borçlu sıfatının birleşmesi halinde geçerli bir kambiyo senedinden ve kambiyo senedinin ciro ile devrinden söz edilemeyecek ise de; dava konusu adi senette alacaklı ... ile borçlu ... dışında üçüncü kişi olmadığı, adi senede dayalı ilamsız icra takibi yapıldığı gözetildiğinde Mahkemece kambiyo senetlerine özgü geçerli bir cironun bulunmadığından bahsedilerek yazılı gerekçe ile davanın reddi doğru olmamıştır.”
Daire, senedin alacaklıya verilmiş bir adi senet olduğunu ve mahkemenin imza itirazı üzerinde durması gerektiğini de belirtti:
“O halde davacı alacaklıya verilen adi senet söz konusu olup davalının senetteki imzasına itirazda bulunduğu göz önüne alınarak bu hususta değerlendirme yapılmak suretiyle karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.”
Kararın Önemi ve Uygulamaya Etkisi
Bono vasfı neden yok? Karar, keşideci ile lehtarın aynı kişi olduğu senedin kambiyo senedi olmadığını kabul ediyor; bunun nedenini Yargıtay Hukuk Genel Kurulu daha önce açıklamıştı. Kurul’a göre poliçe, TTK m.673 uyarınca düzenleyenin kendi emrine yazılabilir; ancak “TTK'nın 778. maddesinde, aynı Kanun’un 673. maddesine yollama yapılmadığından, bonolar açısından bononun borçlusu konumunda olan düzenleyen kendisini lehtar göstermek suretiyle bono düzenleyemez” (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 2018/410 E., 2022/736 K., 26.05.2022). Kurul aynı kararda, kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla takip için alacağın mutlaka bir kambiyo senedine bağlı olması gerektiğini de hatırlattı. O dosyada ise lehtarın aval şerhini geçersiz sayıp düzenleyen ile lehtarın farklı kişiler olduğunu kabul ettiği için senedi bono saydı.
Bono değilse senet değersiz mi? Hayır. 11. Hukuk Dairesi’nin kararı, bono vasfı taşımayan senedin adi senet olarak ilamsız takibe dayanak olabileceğini gösteriyor. Bu takipte itiraz edilirse alacaklı İİK m.67 uyarınca itirazın iptali davası açabilir; alacağın varlığını genel hükümler dairesinde ispat etmesi gerekir.
Üçüncü kişi yoksa ciro yokluğu ret gerekçesi olamaz. İlk derece mahkemesi uyuşmazlığı hakkın devri sorunu olarak görüp TBK m.184’teki yazılı temlik şartını aramıştı. Daire için belirleyici olan, senette alacaklı ve borçlu dışında üçüncü kişi bulunmamasıydı. Karar bu iki taraflı ilişkiye ilişkindir; senedin bir üçüncü kişiye geçtiği durumlar kararda ele alınmadı.
Uygulamada senedin bono vasfı taşımadığı anlaşıldığında tartışma, imzanın borçluya ait olup olmadığına ve alacağın varlığına kayar. Kararın tarihinden 09.11.2026’ya kadar Yargıtay kararlarının özetleri üzerinden yapılan taramada bu yaklaşımdan ayrılan bir karara rastlanmadı.
İlgili Mevzuat
“(1) Bono veya emre yazılı senet;
… e) Kime veya kimin emrine ödenecek ise onun adını,
… içerir.”
“(1) İkinci ilâ dördüncü fıkralarda yazılı hâller saklı kalmak üzere, 776 ncı maddede gösterilen unsurlardan birini içermeyen bir senet bono sayılmaz.”
“(1) Poliçe bizzat düzenleyenin emrine yazılı olabileceği gibi, bizzat düzenleyen üzerine veya bir üçüncü kişi hesabına da düzenlenebilir.”
“Takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir.”
“Alacağın devrinin geçerliliği, yazılı şekilde yapılmış olmasına bağlıdır.”
Sıkça Sorulan Sorular
Keşideci ile lehtarın aynı kişi olduğu senet bono mudur?
Hayır. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’na göre TTK m.778, poliçenin düzenleyenin kendi emrine yazılabileceğini kabul eden m.673’e yollama yapmadığından bonoyu düzenleyen kendisini lehtar gösteremez; lehtar ve düzenleyen sıfatı birleşirse senet bono sayılmaz.
Bono vasfı taşımayan böyle bir senetle icra takibi yapılabilir mi?
Hukuk Genel Kurulu’na göre kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla takip için alacağın bir kambiyo senedine bağlı olması gerekir. Yargıtay 11. Hukuk Dairesi’ne göre ise böyle bir senet, alacaklıya verilmiş adi senet olarak ilamsız icra takibine konu edilebilir.
Senette ciro ya da yazılı temlik yoksa alacaklının davası reddedilir mi?
Bu kararda reddedilmedi. Senette alacaklı ve borçlu dışında üçüncü kişi bulunmadığından Daire, kambiyo senetlerine özgü geçerli ciro bulunmadığı gerekçesiyle itirazın iptali davasının reddini doğru bulmadı.
Borçlu senetteki imzanın kendisine ait olmadığını söylerse ne olur?
Daireye göre mahkeme, borçlunun senetteki imzaya itirazını değerlendirerek karar vermelidir.
İtirazın iptali davası ne zaman açılır?
İİK m.67/1’e göre takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliğinden itibaren bir yıl içinde mahkemeye başvurarak ve alacağının varlığını genel hükümler dairesinde ispat ederek itirazın iptalini dava edebilir.
İlgili Makaleler
- Bono (Senet) Geçerlilik Şartları: Zorunlu Unsurlar, Eksiklik Halleri ve Zamanaşımı
- İtirazın İptali Davası (İİK m.67)
- Alacağın Temliki (Devri)
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Kanun metinleri Mevzuat Bilgi Sistemi’nden, kararlar resmî karar veri tabanından alınmıştır. Aktarılan kararlar büronun taraf olduğu dosyalar değildir.
Yazar: Denizli ticaret hukuku Avukat Bayram Can Çapar - ÇAPAR HUKUK
Bu konuda sorunuz varsa
Bu yazıyı Av. Bayram Can Çapar hazırladı. Av. Bayram Can Çapar · ÇAPAR Hukuk olarak Denizli, İzmir, Aydın, Muğla, Manisa, Uşak, Afyonkarahisar, Kütahya, İstanbul ve Ankara'da ekibimizle avukatlık hizmeti veririz.
Ticaret ve Şirketler Hukuku alanındaki diğer makaleler
- Eski Çalışan Rakip Şirket Kurarsa: Çalışan/Müşteri Ayartma, Ticari Sır, Haksız Rekabet (TTK 55, TBK 444-447)
- Kütahya'da İstinaf Hangi Mahkemeye Yapılır? Bursa Bölge Adliye ve Bölge İdare Mahkemesi
- Muğla, Manisa, Uşak, Afyonkarahisar ve Kütahya'da Ticari ve Tüketici Davası Hangi Mahkemede Açılır?
- Tahkim Şartı: Geçerlilik Koşulları, Tahkim İtirazı ve Mahkemede Dava Açılırsa Ne Olur?
Anahtar kavramlar: keşideci ve lehtar aynı kişi · keşideci lehtar aynı kişi bono · kendi emrine bono · bono vasfı olmayan senet · adi senet ilamsız takip · adi senette itirazın iptali · TTK 776 lehtar unsuru · TTK 673 poliçe kendi emrine · adi senette ciro · TBK 184 alacağın temliki · adi senette imza itirazı
Kaynak gösterimi: Av. Bayram Can Çapar, “Yargıtay: Keşidecisi ile Lehtarı Aynı Kişi Olan Senet Bono Değildir ama Adi Senet Olarak Takibe Konu Olabilir”, ÇAPAR Hukuk, 2026-11-09, https://capar.av.tr/makale/kesideci-ile-lehtar-ayni-kisi-olan-senet-adi-senet-olarak-takibe-konu-olabilir

























