İçeriğe geç
0258 241 55 54Görüşme Talep Et
TR EN
Yayın: · 6 dk okuma

Son gözden geçirme:

Karar Notu

Bölge Adliye Mahkemesi: Bononun Teminat Senedi Olduğu İddiası Yargılamayı Gerektirir, İhtiyati Haczi Kaldırmaz

Yazı boyutuTema

Kısa cevap: Denizli Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesine göre alacağın kaynağı bir kambiyo senedi (bono) olduğunda, rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir alacak bulunduğu yaklaşık olarak ispatlanmış olur; ihtiyati haciz için bu yeterlidir. Borçlular senedin adi ortaklık ilişkisinde teminat amacıyla verildiğini, borcun muaccel olmadığını ve alacağın ipotekle güvencede olduğunu ileri sürdü; Daire, bu itirazların yargılamayı gerektirdiğini söyleyen ilk derece gerekçesini usul ve yasaya uygun buldu ve ihtiyati haczi kaldırmadı. Karar oy birliğiyle ve kesin olarak verildi.

Kısaca

Denizli Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesine göre alacağın kaynağı bono olduğunda rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir alacak bulunduğu yaklaşık olarak ispatlanmış olur; senedin adi ortaklık ilişkisinde teminat amacıyla verildiği, borcun muaccel olmadığı ve alacağın ipotekle güvencede olduğu itirazları yargılamayı gerektirdiğinden ihtiyati haczi kaldırmadı. Karar oy birliğiyle ve kesin olarak verildi.

Bonoya dayalı ihtiyati hacze teminat senedi, adi ortaklık ve ipotek itirazlarıyla karşı çıkılan dosyada verilen kesin istinaf kararı (2004 sayılı İİK m.257).

Uyuşmazlık

İhtiyati haciz talep eden, 25.08.2025 düzenleme ve 20.11.2025 vade tarihli, 55.000 Euro bedelli bir bonoya dayandı; vadede ödeme yapılmadığını ve borçlunun kaçma teşebbüsünde olduğunu ileri sürdü. Asliye ticaret mahkemesi 27.11.2025’te yaklaşık ispat şartı gerçekleştiğinden, yüzde 15 teminat karşılığında, bir inşaat şirketi ile istinaf dilekçesine göre senette aval veren kişinin mallarına ihtiyati haciz konulmasına karar verdi.

Borçlulara göre taraflar 14.02.2025 tarihli “İş Ortaklığı ve İpotek Protokolü” ile bir inşaat projesi için adi ortaklık kurmuştu; senet, talep edenin ortaklığa getirdiği sermayenin iadesine ilişkin, muaccel olmayan bir alacak için verilmiş teminat senediydi. Feshedilmemiş ve tasfiye edilmemiş bir adi ortaklıkta muaccel alacak olamazdı; alacak ayrıca protokolle kurulan ipotekle güvencedeydi. İlk derece mahkemesi 07.01.2026 tarihli ek kararla itirazı reddetti.

Borçlular istinafta bunları tekrarladı; senedin baskı altında boş senet olarak alındığını, menfi tespit davası açtıklarını, icra mahkemesinde takibin iptalini istediklerini ve takibin durdurulduğunu da eklediler.

Kararın Sonucu

Daire 26.03.2026’da istinaf başvurusunu HMK m.353/1-b.1 uyarınca esastan reddetti; ihtiyati haciz kararı ayakta kaldı. Karar dosya üzerinden, oy birliğiyle ve kesin olarak verildi. İİK m.265 gereği karar kesin olduğundan Yargıtay incelemesi yapılmadı.

Gerekçe

Daire, İİK m.257’nin iki şartını (alacağın rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş olması) ve İİK m.258/1’deki “kanaat getirecek deliller” ölçüsünü hatırlattıktan sonra sonuca şöyle ulaştı:

Bölge Adliye Mahkemesi Kararı

“Dosyadaki belgelere, ilk derece mahkemesi kararının gerekçesine, kararın dayandığı delillerle gerektirici nedenlere, alacağın kaynağının kambiyo senedine olduğuna, bu şekilde rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir alacak bulunduğu hususunda yaklaşık ispatın sağlandığına göre, ilk derece mahkemesi karar ve gerekçesinin usul ve yasaya uygun olduğu, kanunun olaya uygulanmasında hata edilmediği, ihtilafın doğru tanımlandığı anlaşmakla; …”

Daire itirazları tek tek tartışmadı; benimsediği ilk derece gerekçesi kararda şöyle aktarıldı:

Bölge Adliye Mahkemesi Kararı (Dairece benimsenen ilk derece gerekçesi)

“İlk derece mahkemesi 07/01/2026 tarihli değişik iş ek kararında, dosya kapsamında verilen ihtiyati haciz kararının yerinde olduğu, verilmesi gereken şartları taşıdığı, itiraz nedenlerinin ihtiyati haciz kararının kaldırılmasını gerektirir hususlardan olmadığı yargılamayı gerektirdiği gerekçesiyle, itirazın reddine karar verilmiştir.”

Böylece teminat senedi ve muacceliyet iddiaları bu aşamada sonuca bağlanmadı; ipotek iddiası da ayrıca tartışılmadı.

Kararın Önemi ve Uygulamaya Etkisi

Karar, ihtiyati haciz aşamasında vadesi gelmiş bir bononun yaklaşık ispat sayıldığını, temel ilişkiye dayanan savunmaların ise yargılamaya bırakıldığını gösteriyor. Aynı Daire 16.09.2026 tarihli kararında, borçlu senetteki ibarelere ve sözleşmedeki atıflara dayandığı hâlde, İİK m.265’teki itiraz sebeplerinin sınırlı olduğunu, teminat senedi iddiasının bu madde kapsamında incelenemeyeceğini ve bononun teminat bonosu olup olmadığının açılacak menfi tespit davasının konusu olabileceğini açıkça belirtti (Denizli Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi, 2026/1925 E., 2026/1667 K., 16.09.2026). İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi de aynı yöndedir (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi, 2026/397 E., 2026/595 K., 02.04.2026).

İstinaf öncesinde ihtiyati haciz kararlarını inceleyen Yargıtay 11. Hukuk Dairesi de senette “Teminattır” kaydı bulunmasının bono vasfını kaldırmayacağını ve ihtiyati hacze engel olmayacağını kabul etmişti (Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2014/5674 E., 2014/8263 K., 02.05.2014). O karar oy çokluğuyla verildi; karşı oya göre teminat senedi sayılan bonoda lehtar, sözleşmeden doğan muaccel alacağı ispat etmelidir.

Dikkat: Gerekçe kısadır; Daire protokolün senede atıf yapıp yapmadığını aktarmadı. Teminat amacı, senedi açıkça tanımlayan yazılı bir belgede yer alıyorsa uygulama tek yönlü değildir: İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi, bonoyu tarihi, tutarı, düzenleyeni ve lehtarıyla anan ve teminat için verildiğini hükme bağlayan bir anlaşmalı boşanma protokolü karşısında yaklaşık ispatın gerçekleşmediğini kabul ederek ihtiyati haczin kaldırılmasını yerinde buldu (İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi, 2025/1124 E., 2025/1348 K., 05.08.2025). Denizli kararı, borçluların açtığı menfi tespit ve takibin iptali davaları hakkında bir sonuç içermez. Resmî karar veri tabanında 26.03.2026’dan sonra verilmiş istinaf ve Yargıtay kararlarının arama özetleri üzerinden yapılan taramada bu yaklaşımdan ayrılan bir karara rastlanmadı.

İlgili Mevzuat

İlgili Kanun Hükmü — 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m.257/1 (İhtiyati haciz şartları)

“Rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklariyle diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir.”

İlgili Kanun Hükmü — 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m.258/1 (İhtiyati haciz kararı)

“… Alacaklı alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek deliller göstermeğe mecburdur.”

İlgili Kanun Hükmü — 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m.265 (İhtiyati haciz kararına itiraz)

“Borçlu kendisi dinlenmeden verilen ihtiyatî haczin dayandığı sebeplere, mahkemenin yetkisine ve teminata karşı; huzuriyle yapılan hacizlerde haczin tatbiki, aksi hâlde haciz tutanağının kendisine tebliği tarihinden itibaren yedi gün içinde mahkemeye müracaatla itiraz edebilir.

… İtiraz üzerine verilen karara karşı istinaf yoluna başvurulabilir. Bölge adliye mahkemesi bu başvuruyu öncelikle inceler ve verdiği karar kesindir.”

Teminat ve itiraz süresi için ihtiyati haciz, senede dayalı borçsuzluğun ileri sürülmesi için kambiyo senetlerinde menfi tespit davası yazısına bakılabilir. Bankaya verilen bononun teminat senedi sayılıp sayılmadığı ayrı bir karar notunda, keşidecisi ile lehtarı aynı kişi olan senet başka bir karar notunda ele alındı.

Sıkça Sorulan Sorular

Bononun teminat senedi olduğu iddiası ihtiyati haczi kaldırır mı?

Bu kararda kaldırmadı: Daire, bonoya dayanan alacağı yaklaşık olarak ispatlanmış saydı ve teminat senedi iddiasının yargılamayı gerektirdiğini söyleyen ilk derece gerekçesini benimsedi. Senedi tanımlayıp teminat amacını hükme bağlayan yazılı belge bulunan bir dosyada haczin kaldırılmasını yerinde bulan istinaf kararı da vardır.

İhtiyati haciz için bono yeterli delil midir?

İİK m.258/1’e göre alacaklı, alacağı hakkında mahkemeye kanaat getirecek deliller göstermelidir. Bu kararda vadesi gelmiş bono, rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş alacak için yaklaşık ispata yeterli görüldü.

Feshedilmemiş adi ortaklıkta ortağa verilen senede ihtiyati haciz konulabilir mi?

Bu dosyada borçluların, feshedilmemiş ve tasfiye edilmemiş adi ortaklıkta muaccel alacak bulunmadığı itirazı ihtiyati haczi kaldırmadı. Borcun muaccel olup olmadığı yargılamada incelenecek bir konudur.

Alacak ipotekle güvence altındaysa ihtiyati haciz istenebilir mi?

İİK m.257/1 ihtiyati haczi rehinle temin edilmemiş alacak için tanır. Bu dosyada Daire, senede dayanarak alacağın rehinle temin edilmediğini yaklaşık olarak ispatlanmış saydı; ipotek iddiasını ayrıca tartışmadı.

Bonoya dayalı ihtiyati haciz itirazı kararına karşı Yargıtay’a gidilebilir mi?

Hayır. İİK m.265’e göre ihtiyati hacze itiraz üzerine verilen karara karşı istinaf yoluna başvurulabilir ve bölge adliye mahkemesinin kararı kesindir.

İlgili Makaleler

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Kanun metinleri Mevzuat Bilgi Sistemi’nden, kararlar resmî karar veri tabanından alınmıştır. Aktarılan kararlar büronun taraf olduğu dosyalar değildir.

Yazar:

Bu konuda sorunuz varsa

Bu yazıyı Av. Bayram Can Çapar hazırladı. Av. Bayram Can Çapar · ÇAPAR Hukuk olarak Denizli, İzmir, Aydın, Muğla, Manisa, Uşak, Afyonkarahisar, Kütahya, İstanbul ve Ankara'da ekibimizle avukatlık hizmeti veririz.

0258 241 55 54 · info@capar.av.tr · Mesaj gönder

Ticaret ve Şirketler Hukuku alanındaki diğer makaleler

Tüm Ticaret ve Şirketler Hukuku makaleleri →

Anahtar kavramlar: teminat senedine ihtiyati haciz · teminat senedi ihtiyati haciz itirazı · bonoya dayalı ihtiyati haciz · ihtiyati hacze itiraz İİK 265 · ihtiyati hacizde yaklaşık ispat · İİK 257 rehinle temin edilmemiş alacak · adi ortaklıkta teminat senedi · ihtiyati haczin kaldırılması · teminat senedi menfi tespit · Denizli BAM 4. Hukuk Dairesi ihtiyati haciz

Kaynak gösterimi: Av. Bayram Can Çapar, “Bölge Adliye Mahkemesi: Bononun Teminat Senedi Olduğu İddiası Yargılamayı Gerektirir, İhtiyati Haczi Kaldırmaz”, ÇAPAR Hukuk, 2026-11-09, https://capar.av.tr/makale/teminat-senedi-iddiasi-bonoya-dayali-ihtiyati-haczi-kaldirmaz

← Tüm makaleler

Güncel Makaleler

Tüm makaleler ›